۹۵ درصد مودم‌های مورد نیاز کشور در شرکت‌های مستقر در پارک فاوا تولید می‌شود

به گزارش پیوست، مصطفی مافی، رئیس پارک فناوری اطلاعات و ارتباطات، در نشست خبری این پارک با تشریح فلسفه ایجاد پارک‌های فناوری دستگاهی، گفت: ایده ایجاد این پارک‌ها از سال ۱۳۹۶ و همزمان با فعالیت او در وزارت علوم شکل گرفت؛ زمانی که بحث ایجاد پارک‌های فناوری در وزارتخانه‌هایی مانند ارتباطات، نفت و جهاد کشاورزی مطرح شد و این پرسش وجود داشت که چرا یک دستگاه اجرایی باید دارای پارک فناوری باشد.

او با بیان اینکه پارک‌های دانشگاهی عمدتا به رشد شرکت‌های نوپا کمک می‌کنند، ادامه داد: در پارک فناوری اطلاعات و ارتباطات رویکرد متفاوتی دنبال می‌شود و تمرکز اصلی بر همکاری با شرکت‌های بالغ و توانمندی است که بتوانند نیازهای تخصصی وزارت ارتباطات و سایر دستگاه‌های اجرایی را پاسخ دهند.

ایجاد شبکه «تاد» برای اتصال شرکت‌های دانش‌بنیان به بازار

رئیس پارک فناوری اطلاعات و ارتباطات در پاسخ به پیوست درخصوص سهم پارک فاوا در برنامه هفتم توسعه گفت: سهم فناوری اطلاعات و ارتباطات از تولید ناخالص داخلی باید به ۱۰ درصد برسد؛ در حالی که آخرین برآوردهای وزارت ارتباطات نشان می‌دهد این سهم اکنون حدود ۷.۸ درصد است. پارک فناوری اطلاعات و ارتباطات به صورت مستقیم تولید ناخالص داخلی را افزایش نمی‌دهد، بلکه با حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان، توسعه بازار، بومی‌سازی تجهیزات و تقویت فناوری، زمینه رشد اقتصاد دیجیتال را فراهم می‌کند.

او ادامه داد: در حال حاضر شرکت‌های مستقر در پارک فناوری اطلاعات و ارتباطات ۴۲۶ محصول و خدمت فناورانه تولید می‌کنند؛ محصولاتی که بسیاری از آنها فناوری‌های راهبردی مورد نیاز صنایع کشور هستند. نبود برخی از این محصولات می‌تواند فعالیت صنایع مختلف را با اختلال یا حتی توقف مواجه کند و به همین دلیل حمایت از تولید آنها یکی از مهم‌ترین ماموریت‌های پارک فناوری اطلاعات و ارتباطات به شمار می‌رود.

به گفته مافی، محدود کردن واردات تنها زمانی منطقی است که اطمینان وجود داشته باشد شرکت‌های داخلی توان پاسخگویی به نیاز بازار را دارند؛ در غیر این صورت ممنوعیت واردات می‌تواند کشور را با مشکل مواجه کند. به همین دلیل پارک فناوری اطلاعات و ارتباطات همکاری خود را بر شرکت‌هایی متمرکز کرده که توان تامین نیازهای ملی را دارند.

رئیس پارک فناوری اطلاعات و ارتباطات یکی از مهم‌ترین برنامه‌های این مجموعه را ایجاد شبکه توسعه اقتصاد دیجیتال (تاد) عنوان کرد و گفت این شبکه با هدف ایجاد ارتباط میان پارک فناوری اطلاعات و ارتباطات و سایر پارک‌های علم و فناوری کشور ایجاد شده است.

به گفته او، پارک فناوری اطلاعات و ارتباطات رقیب پارک‌های استانی نیست، بلکه نقش مکمل آنها را برعهده دارد و از طریق شبکه «تاد» شرکت‌های نوپا در سراسر کشور را شناسایی و پس از طی مراحل رشد، آنها را وارد زنجیره تامین نیازهای وزارت ارتباطات می‌کند. نیازهای آینده وزارت ارتباطات شناسایی می‌شود تا شرکت‌های نوپا از همین امروز برای پاسخگویی به این نیازها شکل بگیرند و پس از رسیدن به مرحله بلوغ، به مجموعه شرکت‌های همکار پارک اضافه شوند.

رئیس پارک فاوا در ادامه با اشاره به توسعه زیرساخت‌های این پارک گفت که در حال حاضر پارک در سه نقطه کشور شامل البرز، مشهد و فولادشهر اصفهان دارای سایت تخصصی است. طرح جامع این مجموعه در خردادماه امسال در استانداری البرز تصویب شده و اکنون مقدمات واگذاری اراضی آن در حال انجام است.

به گفته مافی، قیمت‌گذاری زمین‌ها توسط کارشناسان رسمی دادگستری در حال انجام است و پیش‌بینی می‌شود طی یک تا یک‌ونیم ماه آینده فراخوان واگذاری منتشر شود. در این سایت ۴۰ قطعه زمین با مساحت‌هایی بین ۱۶۰ تا هزار مترمربع برای استقرار شرکت‌های دانش‌بنیان در نظر گرفته شده و هدف آن ایجاد یک ناحیه نوآوری تخصصی در حوزه هوشمندسازی صنایع است.

نخستین پردیس تولید محتوای کشور در مشهد

رئیس پارک فناوری اطلاعات و ارتباطات همچنین از برنامه ایجاد نخستین پردیس تخصصی تولید محتوا در کشور خبر داد و گفت: برای این موضوع زمینی ۱۰ هکتاری در منطقه شهید فکوری مشهد در اختیار پارک قرار گرفته است.

به گفته او، مطالعات و طرح جامع این مجموعه به پایان رسیده و پس از انتشار فراخوان واگذاری زمین، شرکت‌های فعال در حوزه تولید محتوا و خدمات دیجیتال در این مجموعه مستقر خواهند شد.

مافی با اشاره به سابقه مشهد در حوزه تولید محتوا گفت: این شهر طی سال‌های گذشته به یکی از قطب‌های تولید محتوای کشور تبدیل شده و حضور شرکت‌های بزرگ این حوزه، ظرفیت مناسبی برای شکل‌گیری نخستین پردیس تخصصی تولید محتوا فراهم کرده است.

او همچنین با تشریح ساختار مراکز نوآوری کشور توضیح داد که پارک فناوری حداقل ۱۵ هکتار وسعت دارد، پردیس فناوری حداقل پنج هکتار است و مراکز رشد نیز فضایی بین ۵۰۰ تا دو هزار مترمربع را شامل می‌شوند. برخلاف پارک‌های استانی که تنها در محدوده استان خود فعالیت می‌کنند، پارک‌های دستگاهی ماموریت ملی دارند و می‌توانند در نقاط مختلف کشور پردیس ایجاد کنند؛ به همین دلیل توسعه سایت‌های البرز، مشهد و اصفهان در دستور کار این مجموعه قرار گرفته است.

او یکی از مهم‌ترین ماموریت‌های این منطقه را ایجاد قطب داده کشور عنوان کرد و گفت: توسعه مراکز پردازش پرسرعت، زیرساخت‌های ذخیره‌سازی ابری و مراکز داده از مهم‌ترین نیازهای اقتصاد دیجیتال کشور است و به همین دلیل این منطقه ویژه با تمرکز بر این حوزه‌ها توسعه خواهد یافت.

رئیس پارک فناوری اطلاعات و ارتباطات با اشاره به تمرکز بخش عمده مراکز پردازش پرسرعت و مراکز ذخیره‌سازی ابری در تهران و البرز، این موضوع را یکی از آسیب‌های مهم زیرساختی کشور دانست. او گفت که تجربه رخدادهای اخیر و شرایط جنگی نشان داد که تمرکز زیرساخت‌های حیاتی در یک منطقه، ریسک بالایی برای کشور ایجاد می‌کند و به همین دلیل توسعه متوازن مراکز داده در دستور کار وزارت ارتباطات قرار گرفته است.

به گفته مافی، مطالعات وزارت ارتباطات و تاکید سازمان پدافند غیرعامل نشان می‌دهد سه منطقه مشهد، منطقه ویژه اقتصادی پیام در البرز و فولادشهر اصفهان به عنوان قطب‌های اصلی توسعه مراکز داده کشور انتخاب شده‌اند. یکی از ماموریت‌های پارک فناوری اطلاعات و ارتباطات توسعه این زیرساخت‌ها در این سه منطقه است تا خدمات پردازش پرسرعت و ذخیره‌سازی ابری از تمرکز در تهران خارج شود.

مافی با اشاره به مأموریت جدید این پارک گفت: بر اساس ابلاغ وزارت ارتباطات، مسئولیت ایجاد، راه‌اندازی و توسعه پردیس فولادشهر اصفهان به پارک فناوری اطلاعات و ارتباطات واگذار شده است.

تامین برق و توسعه زیرساخت‌ها با مشارکت بخش خصوصی

مافی درباره زیرساخت‌های پردیس فولادشهر نیز گفت: پروژه تامین برق این مجموعه در حال اجراست و با نصب دیزل‌ژنراتورها و اجرای شبکه برق، ظرفیت تامین پنج مگاوات برق برای این پردیس تا پایان سال فراهم خواهد شد. هزینه‌های این پروژه پرداخت شده و علاوه بر شبکه برق، زیرساخت‌های فیبر نوری و ارتباطی نیز در این مجموعه وجود دارد که باید به صورت یکپارچه در اختیار شرکت‌های مستقر قرار گیرد.

رئیس پارک فناوری اطلاعات و ارتباطات با اشاره به هزینه بالای ایجاد چنین زیرساخت‌هایی گفت: توسعه این پردیس‌ها از طریق مدل مشارکت عمومی و خصوصی (PPP) دنبال خواهد شد تا بخش خصوصی نیز در توسعه زیرساخت‌های اقتصاد دیجیتال کشور مشارکت داشته باشد.

مافی در ادامه به عملکرد اقتصادی شرکت‌های مستقر در پارک اشاره کرد و گفت: اگرچه تعداد شرکت‌های عضو پارک نسبت به برخی پارک‌های دیگر کمتر است، اما معیار ارزیابی این پارک تعداد شرکت‌ها نیست، بلکه میزان اثرگذاری اقتصادی و فناورانه آنهاست. بر اساس اظهارنامه‌های رسمی شرکت‌ها در سال ۱۴۰۳، محصولات تولید شده توسط شرکت‌های مستقر در پارک موجب صرفه‌جویی ۹۲ میلیون دلاری در واردات کشور شده است.

به گفته او، این محصولات در شرایط عادی باید از خارج کشور وارد می‌شد اما اکنون توسط شرکت‌های داخلی تولید می‌شوند و تمام این آمارها بر اساس اظهارنامه‌های رسمی و اسناد مالی شرکت‌ها استخراج شده است.  آمار عملکرد سال ۱۴۰۴ هنوز نهایی نشده، زیرا مهلت ارائه اظهارنامه‌های مالیاتی تمدید شده است و پس از تکمیل اطلاعات، گزارش نهایی منتشر خواهد شد.

رئیس پارک فناوری اطلاعات و ارتباطات با اشاره به تاثیر جنگ اخیر بر کسب‌وکارهای فناوری گفت انتشار گزارش عملکرد سال ۱۴۰۴ می‌تواند تصویر دقیقی از وضعیت زیست‌بوم فناوری اطلاعات و ارتباطات پس از رخدادهای اخیر ارائه کند. در ماه‌های اخیر ارقام مختلفی درباره خسارت‌های اقتصادی جنگ مطرح شده اما گزارش شرکت‌های عضو پارک بر پایه داده‌های واقعی و اظهارنامه‌های مالی، نشان خواهد داد کدام بخش‌های حوزه فناوری رشد کرده‌اند و کدام بخش‌ها با کاهش فعالیت روبه‌رو شده‌اند.

به گفته مافی، این گزارش می‌تواند یکی از مهم‌ترین اسناد تحلیلی درباره وضعیت اقتصاد دیجیتال کشور پس از جنگ باشد و مبنای تصمیم‌گیری سیاست‌گذاران قرار گیرد.

مافی با اشاره به مطالعات انجام‌شده درباره وضعیت زیست‌بوم فناوری اطلاعات و ارتباطات در استان‌های مختلف کشور گفت: بررسی‌ها نشان داد استان‌هایی مانند خراسان رضوی، اصفهان و یزد از زیست‌بوم فعال و توانمندی در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات برخوردارند، اما برخی استان‌ها همچنان با کمبود زیرساخت و ظرفیت توسعه روبه‌رو هستند.

او گفت بر همین اساس، سیاست پارک فناوری اطلاعات و ارتباطات در قبال استان‌های مختلف یکسان نیست. در استان‌هایی که زیست‌بوم فناوری اطلاعات و ارتباطات توسعه‌یافته‌تری دارند، تمرکز پارک بر ارائه حمایت‌های مالی، تسهیلات و توسعه بازار است؛ اما در استان‌های کمتر برخوردار، اولویت ایجاد زیرساخت‌های فیزیکی، مراکز رشد و فضاهای استقرار شرکت‌های فناور است.

مافی همچنین از همکاری نزدیک این پارک با وزارت علوم خبر داد و گفت: برای جلوگیری از موازی‌کاری میان پارک‌های دستگاهی و پارک‌های استانی، تفاهم‌نامه‌ای میان وزارت ارتباطات و وزارت علوم امضا شده است. بر اساس این تفاهم‌نامه، ۱۰ استان کشور برای ایجاد مراکز توسعه اقتصاد دیجیتال انتخاب شدند و این مراکز زیرمجموعه شبکه «تاد» فعالیت می‌کنند.  سال گذشته حدود ۱۰۰ میلیارد تومان اعتبار برای ایجاد این مراکز اختصاص یافت و با همکاری پارک‌های علم و فناوری استان‌ها، زیرساخت‌های لازم در این استان‌ها ایجاد شد.

هدف پارک، تولید کامل محصولاتی مانند گوشی تلفن همراه نیست

در ادامه این نشست، علیرضا رادان، معاون توسعه فناوری پارک فناوری اطلاعات و ارتباطات، با تشریح ظرفیت‌های شرکت‌های مستقر در این مجموعه اعلام کرد: در حال حاضر حدود ۹۵ درصد مودم‌های مورد نیاز کشور توسط شرکت‌های مستقر در پارک فناوری اطلاعات و ارتباطات تولید می‌شود.

او در پاسخ به پیوست در خصوص حمایت این پارک از تولید داخل گفت: این موضوع نمونه‌ای از توانمندی شرکت‌های دانش‌بنیان در بومی‌سازی تجهیزات حوزه ارتباطات است. شرکت‌های مستقر در پارک توانسته‌اند وابستگی کشور به واردات بسیاری از تجهیزات ارتباطی را کاهش دهند. هدف پارک، تولید کامل محصولاتی مانند گوشی تلفن همراه نیست. برخی شرکت‌های مستقر در پارک در زمینه طراحی و تولید تراشه‌ها، بردها و قطعات مورد استفاده در صنعت تلفن همراه فعالیت می‌کنند، اما تولید گوشی تلفن همراه حاصل فعالیت یک شرکت نیست، بلکه زنجیره‌ای از شرکت‌ها در تولید قطعات، نرم‌افزار، طراحی و مونتاژ نقش دارند. پارک از شرکت‌هایی که در این زنجیره ارزش فعالیت می‌کنند حمایت می‌کند و تلاش دارد ظرفیت داخلی در تولید قطعات راهبردی را توسعه دهد.

معاون توسعه فناوری پارک، مهم‌ترین مزیت حضور شرکت‌ها در این مجموعه را شکل‌گیری یک زیست‌بوم تخصصی عنوان کرد. او گفت زمانی که شرکت‌های فعال در یک حوزه در کنار یکدیگر مستقر می‌شوند، امکان همکاری، انتقال تجربه، اجرای پروژه‌های مشترک و استفاده از توان یکدیگر فراهم می‌شود؛ ظرفیتی که برای شرکت‌های مستقل به سادگی امکان‌پذیر نیست. پارک علاوه بر ارائه زیرساخت، هر سال شرکت‌های مستقر را از نظر شاخص‌هایی مانند منابع انسانی، رشد فناوری، توسعه بازار، محصولات و عملکرد اقتصادی ارزیابی می‌کند و نتایج این ارزیابی‌ها مبنای تدوین برنامه‌های توسعه‌ای شرکت‌ها قرار می‌گیرد.

رادان در بخش دیگری از سخنان خود به برنامه‌های پارک در حوزه هوش مصنوعی پرداخت و گفت: گاهی تصور می‌شود هوشمندسازی و هوش‌مصنوعی دو مفهوم جداگانه هستند، در حالی که هوشمندسازی مجموعه‌ای از فناوری‌ها از جمله هوش مصنوعی، اینترنت اشیا، کلان‌داده و سایر فناوری‌های نوظهور را در بر می‌گیرد.

او ادامه داد: هدف از هوشمندسازی افزایش بهره‌وری، کاهش هزینه‌ها و ارتقای کیفیت خدمات در صنایع مختلف است و هوش مصنوعی تنها یکی از ابزارهای تحقق این هدف محسوب می‌شود. تمرکز پارک فناوری اطلاعات و ارتباطات بر توسعه کاربردهای هوش مصنوعی و ایجاد بازار برای شرکت‌های دانش‌بنیان این حوزه است.

او از اجرای چند پروژه پایلوت در حوزه‌هایی مانند هوشمندسازی گلخانه‌ها، صنایع تولیدی و سایر بخش‌های کاربردی خبر داد و گفت: این پروژه‌ها با هدف ایجاد نمونه‌های موفق و توسعه بازار فناوری هوش مصنوعی در حال اجرا هستند.