شکاف ادراکی میان حاکمیت و جامعه درباره اینترنت در ایران

بخش مهمی از شکاف کنونی میان حاکمیت و جامعه در مساله اینترنت، نه صرفاً از تفاوت‌های سیاسی یا اختلاف سلیقه‌های مدیریتی، بلکه از تفاوتی عمیق‌تر در معیار سنجش واقعیت سرچشمه می‌گیرد. در نتیجه، گفتمان این دو دیدگاه درباره یک پدیده مشترک، در عمل در دو جهان متفاوت تفسیر می‌شود که گاهی در تعامل و گاه در تقابل است. برای بخش بزرگی از جامعه، اینترنت پیش از آنکه مساله‌ای امنیتی یا ایدئولوژیک باشد، بخشی از استخوان‌بندی زندگی روزمره است. زیرساختی که اقتصاد، ارتباطات، آموزش و حتی امید اجتماعی بر آن سوار شده است. به‌همین‌دلیل، مردم وضعیت اینترنت را با شاخص‌هایی نظیر اشتغال، درآمد، مهاجرت، کیفیت زندگی، سلامت روان، امید اقتصادی و پایداری اجتماعی می‌سنجند. هر اختلال در اینترنت، مستقیماً این شاخص‌ها را تحت تاثیر قرار می‌دهد و اثر آن بلافاصله در معیشت و روان جامعه پدیدار می‌شود. اختلاف در معیار ارزیابی مطالعات بانک جهانی نشان می‌دهد در اقتصادهای متوسط و دیجیتال‌محور، هر ۱۰ درصد افزایش نفوذ اینترنت پهن‌باند می‌تواند بین یک تا یک‌ونیم درصد رشد اقتصادی ایجاد کند. در نقطه مقابل، اختلال گسترده و طولانی‌مدت در دسترسی اینترنت نه‌تنها بهره‌وری را کاهش می‌دهد بلکه هزینه مبادله، هزینه عملیاتی کسب‌وکارها و سطح نااطمینانی اقتصادی را نیز دوچندان می‌کند. در سوی دیگر، بخشی از ساختار حاکمیتی اینترنت را نه در قالب موتور اقتصاد دیجیتال بلکه به‌مثابه میدان مدیریت بحران و امنیت ملی ارزیابی می‌کند. در این نگاه، مساله اصلی رضایت کاربران نیست بلکه ظرفیت کنترل جریان اطلاعات در شرایط بحرانی است. برخی از اظهارات رسمی منتشرشده طی سال‌های اخیر این زاویه دید را آشکارا بازتاب داده‌اند. چنین مواضعی نشان می‌دهد بخشی از ساختار تصمیم‌گیری، اینترنت را مستقیماً با مساله کنترل بحران اجتماعی و ثبات سیاسی پیوند می‌زند. مهم‌ترین واقعیت این است که اینترنت امروزه نقطه تلاقی اقتصاد، امنیت، اعتماد عمومی، مشروعیت نهادی و آینده توسعه کشور ازهمین‌رو جامعه از تعطیلی کسب‌وکارها، بیکاری، کاهش...