Google IO 2026؛ هوش مصنوعی و بزرگ‌ترین تغییر گوگل در ۲۵ سال اخیر

به گزارش پیوست، کنفرانس سالانه توسعه‌دهندگان گوگل ساعتی پیش به‌پایان رسید و برخلاف سال‌های قبل که AI بیشتر به‌عنوان مجموعه‌ای از قابلیت‌های جدید معرفی می‌شد، امسال گوگل از مفهومی به نام «عامل‌های هوشمند» یا Agentic AI حرف می‌زد. سیستم‌هایی که فقط پاسخ تولید نمی‌کنند، بلکه می‌توانند کار انجام دهند، وب را جست‌وجو کنند، وظایف را مدیریت کنند و حتی به‌جای کاربر داخل اپلیکیشن‌ها و سایت‌ها عمل کنند. ساندار پیچای، مدیر عامل گوگل این رویکرد را آغاز «دوران Agentic Gemini» توصیف کرد. دوره‌ای که در آن AI قرار است به بخشی دائمی و فعال از تجربه دیجیتال کاربران تبدیل شود.

جمنای؛ از چت‌بات به زیرساخت اصلی گوگل

مرکز اصلی کنفرانس امسال خانواده مدل‌های جمنای بود. گوگل نسخه جدید Gemini 3.5 Flash را معرفی کرد. مدلی که سریع‌تر، ارزان‌تر و مخصوص اجرای agentها طراحی شده است. این مدل حالا به نسخه پیش‌فرض اپلیکیشن Gemini و AI Mode در جست‌وجوی گوگل تبدیل می‌شود. گوگل می‌گوید Flash برای کارهایی ساخته شده که نیازمند پاسخ سریع، استدلال چندمرحله‌ای و اجرای هم‌زمان چند وظیفه هستند.

اما مهم‌ترین تغییر فقط سرعت بیشتر نبود. گوگل می‌گوید Gemini حالا برای اقدام کردن ساخته شده، نه صرفا پاسخ دادن. یعنی مدل می‌تواند چند مرحله را پشت سر هم انجام دهد، داده‌های سرویس‌های مختلف را ترکیب کند و وظایف پیچیده‌تری را مدیریت کند.

گوگل همچنین خانواده Gemini Omni را معرفی کرد. مدل‌های چندرسانه‌ای جدیدی که متن، تصویر، صدا و ویدئو را هم‌زمان درک و تولید می‌کنند. نسخه Omni Flash می‌تواند از روی توضیح متنی و تصویر، ویدئو تولید کند یا اجزای مختلف ویدئو را ویرایش کند. گوگل در دموهایش نشان داد که کاربر می‌تواند به زبان طبیعی درباره تغییر نور، زاویه دوربین یا حتی حرکت اشیا صحبت کند و مدل همان تغییر را روی ویدئو اعمال کند.

گوگل تأکید کرد که تمرکز Omni فقط روی تولید ویدئو نیست، بلکه روی حفظ پیوستگی صحنه، منطق حرکت اشیا و فهم فضای واقعی است. مشکلی که هنوز بسیاری از مدل‌های تولید ویدئو با آن درگیرند. این دقیقا همان بخشی است که گوگل می‌خواهد با آن وارد رقابت مستقیم با OpenAI، Runway و Adobe شود.

Gemini Spark دستیار شخصی‌ در پس‌زمینه

یکی از مهم‌ترین معرفی‌های I/O 2026 گوگل Gemini Spark بود. سیستمی که گوگل آن را به‌عنوان عامل هوشمند همیشه‌فعال معرفی کرد. اسپارک می‌تواند در پس‌زمینه کار کند، حتی وقتی لپ‌تاپ بسته است یا گوشی قفل شده است. تفاوت اسپارک با چت‌بات‌های معمولی در این است که فقط منتظر سؤال کاربر نمی‌ماند. گوگل می‌گوید این سیستم می‌تواند ایمیل‌ها را بررسی کند، deadlineها را دنبال کند، هزینه‌های مشکوک را پیدا کند، workflow بسازد و بین جیمیل، گوگل داک و سرویس‌های دیگر ارتباط برقرار کند. مثلا اگر کاربر ایمیلی درباره یک جلسه دریافت کند، Spark می‌تواند زمان را در کلندر ثبت کند، فایل مرتبط را در درایو پیدا کند و خلاصه جلسه را آماده کند.

گوگل همچنین از Android Halo رونمایی کرد. لایه‌ای جدید در اندروید که وضعیت فعالیت agentها را به‌صورت زنده در بالای صفحه نمایش می‌دهد. این یعنی کاربر می‌تواند بدون باز کردن اپلیکیشن جمنای ببیند اسپارک در حال انجام چه کاری است. در کنار آن، قابلیت Daily Brief معرفی شد. خلاصه‌ای روزانه که با استفاده از جیمیل، تقویم و داده‌های شخصی کاربر ساخته می‌شود و قرار است شبیه گزارش صبحگاهی یک دستیار شخصی عمل کند.

جست‌وجو؛ بزرگ‌ترین تغییر گوگل در ۲۵ سال اخیر

Google Search امسال شاید مهم‌ترین تغییر تاریخش را تجربه کرد. AI Mode حالا جست‌وجو را از فهرستی از لینک‌ها به تجربه‌ای محاوره‌ای تبدیل می‌کند. کاربر می‌تواند سوال‌های طولانی و چندبخشی بپرسد، درباره پاسخ‌ها گفت‌وگو را ادامه بدهد و حتی فایل، تصویر یا ویدئو وارد فرایند جست‌وجو کند.

اما گوگل فقط جست‌وجوی محاوره‌ای نساخته است. این شرکت از عامل‌های اطلاعاتی هم صحبت کرد. agentهایی که می‌توانند در پس‌زمینه اطلاعات را دنبال کنند و بعدا نتیجه را به کاربر بدهند. مثلا کاربر می‌تواند از گوگل بخواهد قیمت یک بلیت یا محصول را زیر نظر بگیرد و هوش مصنوعی خودش پیگیری را انجام دهد.

هم‌زمان گوگل از mini apps داخل Search هم صحبت کرد. اپلیکیشن‌های کوچکی که مستقیما داخل نتایج جست‌وجو اجرا می‌شوند و به کاربران اجازه می‌دهند بدون خروج از Search کارهای مشخصی انجام دهند.

این تغییر برای وب بسیار مهم است. چون هرچه پاسخ‌ها بیشتر داخل خود گوگل تولید شوند، کاربران کمتر روی لینک سایت‌ها کلیک می‌کنند. موضوعی که نگرانی جدی ناشران و رسانه‌ها را ایجاد کرده است. پژوهش‌های اخیر نشان می‌دهند AI Overviewهای گوگل می‌توانند به‌طور مستقیم روی ترافیک ناشران اثر بگذارند و مدل سنتی وب را تغییر دهند.

پروژه مارینر، وقتی AI داخل وب کار انجام می‌دهد

یکی از مهم‌ترین فناوری‌هایی که پشت این استراتژی قرار دارد، Project Mariner است. پروژه‌ای که گوگل ابتدا به‌عنوان یک agent آزمایشی برای کروم توسعه داده بود. مارینر می‌توانست محتوای صفحه وب را مثل انسان ببیند، دکمه‌ها را تشخیص دهد، فرم پر کند و بین صفحات حرکت کند.

در عمل، این یعنی AI فقط درباره وب حرف نمی‌زند بلکه داخل وب عمل می‌کند. گوگل نشان داده بود که مارینر می‌تواند خرید آنلاین انجام دهد، فرم‌های طولانی را پر کند یا بین چند سایت مختلف مقایسه انجام دهد. اهمیت واقعی مارینر در این است که نشان می‌دهد گوگل آینده وب را چگونه می‌بیند اینترنتی که در آن AI به‌جای کاربر داخل سایت‌ها حرکت می‌کند.

Universal Cart خرید آنلاین با کمک عامل‌ها

گوگل در I/O 2026 از Universal Cart هم رونمایی کرد. سیستمی که می‌خواهد تجربه خرید آنلاین را از یک فروشگاه مشخص جدا کند و آن را به بخشی از اکوسیستم گوگل تبدیل کند. کاربر می‌تواند هنگام جست‌وجو، تماشای یوتیوب یا استفاده از جمنای کالاها را به سبد خرید اضافه کند و هوش مصنوعی خودش قیمت‌ها، تخفیف‌ها و فروشگاه‌های مختلف را مقایسه کند.

هدف گوگل این است که خرید آنلاین از تجربه‌ای وابسته به یک سایت خاص، به تجربه‌ای تبدیل شود که عامل‌های هوشمند آن را در سراسر وب مدیریت می‌کنند.

کروم حالا بخشی از اکوسیستم عامل‌هاست

با این تغییرات، کروم دیگر فقط یک مرورگر نیست. گوگل می‌خواهد مرورگر را به محیط اجرای agentها تبدیل کند.  جمنای حالا می‌تواند تب‌های باز را تحلیل کند، صفحات را خلاصه کند، اطلاعات را مقایسه کند و حتی بعضی کارها را داخل وب‌سایت‌ها انجام دهد. این یعنی تعامل با وب به‌تدریج از کلیک کردن به درخواست دادن تغییر می‌کند.

Ask YouTube جست‌وجوی مکالمه‌ای داخل ویدئوها

گوگل قابلیت Ask YouTube را هم معرفی کرد. سیستمی که اجازه می‌دهد کاربر درباره محتوای ویدئوها سوال بپرسد و پاسخ مستقیم دریافت کند. به‌جای جست‌وجوی سنتی، حالا AI می‌تواند بخش‌های مرتبط ویدئو را پیدا کند، توضیح بدهد و حتی خلاصه بسازد. این قابلیت می‌تواند یوتیوب را به ابزار قدرتمندتری برای آموزش و پژوهش تبدیل کند.

Android XR و بازگشت گوگل به عینک‌های هوشمند

گوگل بعد از سال‌ها دوباره به سراغ عینک‌های هوشمند رفته، اما این بار با رویکردی متفاوت. Android XR پلتفرم جدید گوگل برای دستگاه‌های واقعیت توسعه‌یافته است که با همکاری سامسونگ و کوالکام ساخته شده است.

نسل جدید عینک‌های گوگل بیشتر شبیه عینک روزمره طراحی شده‌اند تا هدست‌های بزرگ واقعیت مجازی. بعضی مدل‌ها حتی نمایشگر ندارند و تعامل اصلی از طریق صدا، دوربین و جمنای انجام می‌شود. کاربر می‌تواند سؤال بپرسد، ترجمه زنده دریافت کند، مسیر‌یابی بگیرد یا از هوش مصنوعی بخواهد آنچه را می‌بیند تحلیل کند. برخلاف Vision Pro اپل که بیشتر شبیه یک هدست کامل واقعیت ترکیبی است، گوگل در Android XR بیشتر روی عینک‌های سبک که همیشه همراه کاربر هستند تمرکز کرده است.

گوگل همچنین از Project Aura صحبت کرد. عینک‌های XR جدیدی که با همکاری XREAL ساخته می‌شوند و بخشی از استراتژی پوشیدنی‌های هوشمند این شرکت هستند.

پروژه Astra هوش مصنوعی برای درک محیط

Project Astra همچنان یکی از مهم‌ترین پروژه‌های تحقیقاتی گوگل است. Astra می‌تواند محیط اطراف را از طریق دوربین تحلیل کند، مکالمه را ادامه دهد و اطلاعات را در حافظه نگه دارد. قابلیتی که در Astra مهم است، ترکیب هم‌زمان بینایی، حافظه و مکالمه زنده است. یعنی AI نه‌فقط تصویر را می‌بیند، بلکه زمینه مکالمه و محیط را هم حفظ می‌کند. گوگل می‌خواهد Astra پایه نسل بعدی دستیارهای هوشمند باشد. دستیارهایی که فقط متن را نمی‌فهمند، بلکه دنیای واقعی را هم درک می‌کنند.

Workspace و هوش مصنوعی حرفه‌ای

در Workspace، گوگل تقریبا همه‌چیز را به جمنای متصل کرده است. جیمیل، Docs و Sheets حالا فقط ابزارهای اداری نیستند. AI می‌تواند ایمیل‌ها را خلاصه کند، متن تولید کند، جلسه‌ها را مدیریت کند و اطلاعات فایل‌ها را تحلیل کند.

گوگل قابلیت Gmail Live را هم معرفی کرد که اجازه می‌دهد کاربران با زبان طبیعی و فرمان صوتی داخل ایمیل‌ها جست‌وجو کنند. Docs Live هم امکان ساخت و ویرایش اسناد با گفت‌وگوی صوتی را فراهم می‌کند.

Google Beam تماس تصویری سه‌بعدی

گوگل پروژه Google Beam را هم نمایش داد. ادامه مسیری که قبلا با Project Starline شروع شده بود. Beam با استفاده از چند دوربین و مدل‌های هوش مصنوعی، تصویر سه‌بعدی زنده‌ای از فرد مقابل می‌سازد تا تماس تصویری طبیعی‌تر و نزدیک‌تر به مکالمه حضوری به نظر برسد.

توسعه نرم‌افزار، رقابت مستقیم با OpenAI و مایکروسافت

گوگل در I/O 2026 نشان داد که نمی‌خواهد بازار AI Coding را به OpenAI یا گیت‌هاب واگذار کند. AI Studio و Antigravity حالا می‌توانند از روی زبان طبیعی اپلیکیشن بسازند، رابط کاربری تولید کنند و workflowهای پیچیده طراحی کنند.

گوگل حتی ابزارهایی مثل Nano Banana را معرفی کرد که هنگام ساخت اپلیکیشن، اجزای بصری و assetهای طراحی تولید می‌کنند. هدف این است که فاصله میان طراحی، نمونه‌سازی و برنامه‌نویسی کمتر شود.

در کنار آن، موج «vibe coding» هم در I/O امسال حضور پررنگی داشت. ایده‌ای که در آن کاربران غیرتوسعه‌دهنده می‌توانند فقط با توصیف نیازشان اپلیکیشن بسازند.

Google Cloud و AI برای سازمان‌ها

بخش مهمی از استراتژی AI گوگل پشت صحنه و در Google Cloud قرار دارد. گوگل می‌خواهد شرکت‌ها بتوانند agentهای اختصاصی خود را روی زیرساخت Gemini بسازند و مدیریت کنند. در کنار آن، گوگل روی تراشه‌های پردازشی TPUها و زیرساخت اختصاصی AI هم سرمایه‌گذاری سنگینی انجام داده تا هزینه اجرای مدل‌ها را کاهش دهد.  گوگل حتی قیمت سرویس AI Ultra را کاهش داد تا رقابت با OpenAI و مایکروسافت فقط در سطح فناوری نباشد، بلکه در قیمت‌گذاری هم ادامه پیدا کند.

Gemini برای علم و پژوهش

در بخش پایانی کنفرانس، گوگل بارها روی استفاده علمی از جمنای هم تأکید کرد. DeepMind درباره استفاده از AI در شبیه‌سازی، کشف دارو و مدل‌سازی علمی صحبت کرد و دمیس هسابیس حتی از هدف بلندمدت «حل بیماری‌ها» با کمک AI حرف زد. این بخش نشان می‌دهد گوگل هوش مصنوعی را فقط به‌عنوان ابزار تولید محتوا یا دستیار شخصی نمی‌بیند، بلکه آن را زیرساختی برای پژوهش و محاسبات علمی آینده می‌داند.

گوگل دیگر فقط یک موتور جست‌وجو نیست

Google I/O 2026 بیشتر از هر چیز نشان داد که گوگل می‌خواهد هوش مصنوعی را به لایه مشترک تمام محصولاتش تبدیل کند. جست‌وجو، کروم، اندروید، ورک‌اسپیس، کلاد و حتی عینک‌های هوشمند حالا همگی به جمنای متصل شده‌اند.

اما تفاوت مهم استراتژی گوگل با بسیاری از رقبا در مقیاس آن است. این شرکت هم موتور جست‌وجو دارد، هم مرورگر، هم سیستم‌عامل موبایل، هم سرویس ابری و هم میلیاردها کاربر. حالا گوگل می‌خواهد همه این بخش‌ها را با یک لایه هوشمند مشترک به هم وصل کند.

اگر این استراتژی موفق شود، تعامل کاربران با فناوری در چند سال آینده احتمالا کمتر شبیه کار با اپلیکیشن‌ها و بیشتر شبیه گفت‌وگو با یک دستیار دائمی خواهد بود. دستیارهایی که فقط پاسخ نمی‌دهند، بلکه عمل می‌کنند.