شرطبندی روی سلامت هوشمند؛ صندوقهایی که پژوهش را به استارتآپ تبدیل میکنند
هوش مصنوعی در حالی به یکی از مهمترین روندهای سرمایهگذاری جهان تبدیل شده که بخش…
۲۵ اردیبهشت ۱۴۰۵
۲۵ اردیبهشت ۱۴۰۵
زمان مطالعه : ۳ دقیقه

نتفلیکس با شکایتی تازه در ایالت تگزاس روبهرو شده که بار دیگر مدل کسبوکار پلتفرمهای دیجیتال و نحوه استفاده آنها از داده کاربران را زیر سؤال برده است. دادستانی تگزاس این شرکت را متهم کرده بدون رضایت کاربران، از جمله کودکان، حجم گستردهای از دادههای رفتاری را جمعآوری و تحلیل کرده و همزمان با استفاده از طراحیهای اعتیادآور تلاش کرده کاربران را برای مدت طولانیتری در پلتفرم نگه دارد.
کن پکستون، دادستان کل تگزاس ، اعلام کرده نتفلیکس برخلاف تصویری که سالها از خود بهعنوان جایگزینی متفاوت با غولهای تبلیغاتی فناوری ارائه میداد، در عمل به سمت همان مدل ردیابی و تحلیل داده کاربران حرکت کرده است. در متن این شکایت آمده است: «وقتی شما نتفلیکس تماشا میکنید، نتفلیکس هم شما را تماشا میکند.»
بر اساس ادعای دادستانی، نتفلیکس میلیاردها داده مرتبط با رفتار کاربران را ثبت کرده؛ از اینکه کاربران روی چه محتوایی کلیک میکنند تا مدت زمانی که روی یک تصویر یا ویدئو مکث میکنند. این شکایت همچنین مدعی است قابلیتهایی مانند پخش خودکار محتوا، بخشی از طراحی هدفمند این پلتفرم برای وابسته نگه داشتن کاربران بوده است.
دادستانی تگزاس میگوید نتفلیکس در حالی این دادهها را جمعآوری میکرد که مدیران این شرکت در سالهای گذشته بارها تأکید کرده بودند مدل کسبوکار نتفلیکس بر پایه فروش داده یا تبلیغات هدفمند نیست. در متن شکایت به اظهارات رید هستینگز، مدیرعامل پیشین نتفلیکس، در سالهای ۲۰۱۹ و ۲۰۲۰ اشاره شده که گفته بود این شرکت داده کاربران را برای تبلیغات نمیفروشد.
با این حال، شاکیان معتقدند نتفلیکس از سال ۲۰۲۲ به بعد بخشی از دادههای استخراجشده از کاربران، از جمله کودکان و خانوادهها، را در اختیار شرکتهای واسطه داده قرار داده تا درآمد تبلیغاتی و تجاری خود را افزایش دهد.
نتفلیکس این اتهامات را رد کرده است. سخنگوی این شرکت در واکنش به شکایت اعلام کرد که پرونده مطرحشده بر «اطلاعات نادرست و تحریفشده» استوار است و نتفلیکس قوانین حفاظت از داده و حریم خصوصی را در تمام بازارهای فعالیت خود رعایت میکند.
طراحی اعتیادآور دوباره زیر ذرهبین
این پرونده تنها درباره حریم خصوصی نیست و بخش مهمی از آن به طراحی پلتفرمها بازمیگردد؛ موضوعی که طی سالهای اخیر به یکی از محورهای اصلی انتقاد از شرکتهای فناوری تبدیل شده است. دادستانی تگزاس میگوید ویژگیهایی مانند پخش خودکار، پیشنهاد مداوم محتوا و ثبت دائمی رفتار کاربران، عملاً برای افزایش زمان حضور افراد در پلتفرم طراحی شدهاند.
در این شکایت از دادگاه خواسته شده نتفلیکس دادههای جمعآوریشده از کاربران تگزاسی را حذف کند، استفاده از دادهها برای تبلیغات هدفمند را متوقف کند و قابلیت پخش خودکار را بهصورت پیشفرض در حسابهای کودکان غیرفعال کند.
این پرونده همزمان با افزایش فشارها بر پلتفرمهای دیجیتال برای محدود کردن قابلیتهایی مانند اسکرول بیپایان و پخش خودکار مطرح شده است؛ قابلیتهایی که منتقدان معتقدند کاربران، بهویژه کودکان و نوجوانان، را به استفاده مداوم از سرویس وابسته میکند.
کارشناسان حقوق فناوری معتقدند موفقیت اخیر برخی پروندههای مشابه علیه پلتفرم متا و یوتیوب میتواند مسیر را برای افزایش شکایتها علیه شرکتهای بزرگ فناوری هموار کند؛ شکایتهایی که این بار نه فقط بر حریم خصوصی، بلکه بر خودِ طراحی پلتفرمها و تأثیر آنها بر رفتار کاربران متمرکز شدهاند.