۲۵.۷ میلیون گیمر موبایلی در ایران؛ بازی روزانه به عادت تبدیل شد

به گزارش پیوست، گزارش «نمای نزدیک ۱۴۰۲» از وضعیت بازی‌های موبایلی در ایران نشان می‌دهد این پلتفرم همچنان پرکاربردترین بستر بازی در میان ایرانی‌هاست؛ به‌طوری‌که تعداد بازیکنان موبایلی در سال ۱۴۰۲ به ۲۵ میلیون و ۷۷۱ هزار نفر رسیده، ۶۰ درصد از آنها مرد و ۴۰ درصد زن هستند و میانگین زمان بازی نیز به ۴۳۰ دقیقه در هفته می‌رسد. این گزارش همچنین نشان می‌دهد در برخی استان‌ها نسبت استفاده از موبایل برای بازی به ۱۰۰ درصد رسیده و بیش از نیمی از کاربران موبایلی به‌صورت برخط بازی می‌کنند.

گزارش‌های تحلیلی بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای درباره وضعیت بازی‌های دیجیتال به‌طور معمول هر دو سال یک‌بار منتشر می‌شود، اما آخرین نسخه یعنی گزارش سال ۱۴۰۲ به دلیل تغییرات مدیریتی با تاخیر روبه‌رو شد و در بهار ۱۴۰۵ در دسترس قرار گرفت. طبیعی است که در این دوره زمانی، اثر وقفه‌ها و اختلالات گسترده اینترنت بر رفتار بازیکنان در این گزارش منعکس نشده و تحلیل این موضوع در نسخه بعدی گزارش که مرکز تحقیقات بازی‌های دیجیتال بنیاد اعلام کرده اواخر ۱۴۰۵ است، لحاظ می‌شود.

بررسی داده‌های گزارش «نمای نزدیک ۱۴۰۲» درباره پلتفرم موبایل نشان می‌دهد بازی‌های موبایلی در ایران همچنان یکی از مهم‌ترین و فراگیرترین شکل‌های بازی دیجیتال هستند؛ پلتفرمی که هم از نظر تعداد بازیکن، هم از نظر میزان استفاده روزانه و هفتگی و هم از نظر گستره جغرافیایی، جایگاهی پررنگ در میان بازیکنان ایرانی دارد.

بر اساس این گزارش، تعداد بازیکنان بازی‌های موبایلی در ایران در سال ۱۴۰۲ به ۲۵ میلیون و ۷۷۱ هزار نفر رسیده است. این عدد در مقایسه با سال‌های گذشته، تصویری از رشد تدریجی بازار بازی‌های موبایلی ارائه می‌دهد. در این سند آمده است که تعداد بازیکنان موبایلی در سال ۱۳۹۴ برابر با ۲۰ میلیون و ۵۰۰ هزار نفر بوده است، این رقم در سال ۱۳۹۶، ۲۴ میلیون و ۷۰۰ هزار نفر ، در  سال ۱۳۹۸، ۲۹ میلیون و ۳۰۰ هزار نفر و در سال ۱۴۰۰، ۳۲ میلیون و ۷۰۰ هزار نفر رسیده است. همچنین در گزارش گفته شده است که نرخ رشد مرکب سالانه تعداد بازیکنان موبایلی در فاصله سال‌های ۱۳۹۴ تا ۱۴۰۰، ۲.۹ درصد بوده است.

این ارقام نشان می‌دهد که موبایل، خلاف برخی پلتفرم‌های دیگر نه‌تنها جایگاه خود را حفظ کرده، بلکه به‌تدریج به یکی از اصلی‌ترین درگاه‌های تجربه بازی در ایران تبدیل شده است. هرچند عدد ۱۴۰۲ نسبت به ۱۴۰۰ کاهش را نشان می‌دهد اما همین حجم بالای کاربران بیانگر آن است که بازی موبایلی همچنان یک زیست‌بوم پرمخاطب در کشور محسوب می‌شود؛ زیست‌بومی که هم کاربران عادی را دربرمی‌گیرد و هم بازیکنان حرفه‌ای‌تر را.

نفوذ گسترده موبایل در استان‌ها

یکی از نکات این گزارش، نفوذ بسیار بالای بازی موبایلی در استان‌های مختلف است. در برخی استان‌ها، نسبت بازیکنان موبایلی به کل بازیکنان ۱۰۰ درصد رسیده؛ یعنی همه بازیکنان آن استان برای بازی از موبایل استفاده می‌کنند. این وضعیت در استان‌های ایلام، چهارمحال و بختیاری، خراسان شمالی، خراسان جنوبی و کهکیلویه و بویراحمد ثبت شده است.

در سوی دیگر، گزارش از استان‌هایی مانند البرز، مرکزی و هرمزگان به‌عنوان استان‌هایی با کمترین نسبت بازیکنان موبایلی نام می‌برد. با این حال حتی در همین استان‌ها نیز سطح استفاده از موبایل همچنان بالاست. برای نمونه، در استان البرز این نسبت ۹۱.۲ درصد، در مرکزی ۹۰.۲ درصد و در هرمزگان ۹۱.۴ درصد گزارش شده است. در بسیاری از استان‌های دیگر نیز این نسبت بالاتر از ۹۰ درصد است؛ از جمله خراسان رضوی ۹۶ درصد، سیستان و بلوچستان ۹۴ درصد، کرمان ۹۸.۹ درصد، سمنان ۹۵.۷ درصد، اصفهان ۹۴ درصد، یزد ۹۵.۹ درصد، فارس ۹۲.۹ درصد، خوزستان ۹۳.۵ درصد، آذربایجان شرقی ۹۷.۹ درصد، کردستان ۹۲.۶ درصد، لرستان ۹۴.۶ درصد، بوشهر ۹۳.۷ درصد، زنجان ۹۷.۷ درصد، مازندران ۹۳.۳ درصد، قزوین ۹۸.۲ درصد، گیلان ۹۳.۸ درصد، اردبیل ۹۷.۹ درصد، آذربایجان غربی ۹۶ درصد، تهران ۹۴.۸ درصد، همدان ۹۵.۲ درصد، قم ۹۵.۲ درصد و گلستان ۹۶.۷ درصد است.

این گستردگی جغرافیایی نشان می‌دهد بازی موبایلی در ایران محدود به کلان‌شهرها نیست و در مناطق مختلف کشور با الگوی مصرفی تقریبا فراگیر روبه‌روست. به بیان دیگر، موبایل از یک ابزار سرگرمی صرف فراتر رفته و به اصلی‌ترین پلتفرم بازی برای طیف بزرگی از کاربران تبدیل شده است.

بر اساس داده‌های گزارش، ۶۰ درصد بازیکنان موبایلی را مردان و ۴۰ درصد را زنان تشکیل می‌دهند. این نسبت نشان می‌دهد که مردان همچنان سهم بیشتری در جمعیت بازیکنان موبایلی دارند اما حضور زنان نیز کاملا معنادار و قابل توجه است.

گزارش همچنین می‌گوید در میان مردان، ۹۲.۱ درصد بازیکن موبایلی بوده‌اند و در میان زنان این نسبت به ۹۸.۵ درصد می‌رسد. این عدد نشان می‌دهد موبایل در میان زنان حتی از مردان هم فراگیرتر است و تقریبا به ابزار اصلی بازی در این گروه تبدیل شده است. به‌عبارت دیگر، تفاوت در سهم عددی بازیکنان بیشتر ناشی از ساختار جمعیتی نمونه است، نه کم‌استفاده بودن موبایل در میان زنان.

 زمان بازی: میانگین ۴۳۰ دقیقه در هفته

یکی از شاخص‌های مهم در سنجش شدت استفاده از بازی‌های موبایلی، زمان بازی است. این گزارش نشان می‌دهد میانگین مدت زمان بازی با موبایل ۴۳۰ دقیقه در هفته است؛ یعنی حدود ۶۱ دقیقه در روز. این عدد نشان می‌دهد که بازی موبایلی برای بخش قابل توجهی از کاربران، رفتاری مداوم و تکرارشونده است، نه یک فعالیت پراکنده.

براساس این گزارش، ۴۹.۱ درصد بازیکنان موبایلی هر روز با این پلتفرم بازی می‌کنند و ۴۳.۷ درصد نیز ۲ تا ۶ روز در هفته سراغ بازی موبایلی می‌روند. تنها ۷.۲ درصد از بازیکنان، فقط یک روز در هفته بازی می‌کنند. این توزیع نشان می‌دهد که بازی موبایلی در ایران به یک عادت روزانه یا شبه‌روزانه برای بسیاری از کاربران تبدیل شده است.

در مقایسه‌های درون‌گروهی نیز، مردان و بازیکنان حرفه‌ای‌تر زمان بیشتری برای بازی صرف می‌کنند. بر اساس داده‌های گزارش، مردان به‌طور میانگین ۷۰ دقیقه و زنان ۴۹ دقیقه زمان برای بازی موبایلی اختصاص می‌دهند. همچنین در میان دسته‌بندی‌های رفتاری، بازیکنان علاقه‌مند یا تفننی ۲۲۹ دقیقه، بازیکنان حرفه‌ای یا پیشتاز ۶۷ دقیقه و بازیکنان مصمم یا پایدار ۱۹ دقیقه را به بازی اختصاص می‌دهند. این اختلاف نشان می‌دهد که در کنار کاربران کم‌مصرف، گروهی از بازیکنان نیز هستند که بازی برای آنها به بخش جدی‌تری از سبک زندگی دیجیتال تبدیل شده است.

در بخش ابزارها و پلتفرم‌ها، گزارش «نمای نزدیک ۱۴۰۲» تصویر روشنی ارائه می‌دهد: ۸۶.۳ درصد بازیکنان موبایلی از گوشی هوشمند استفاده می‌کنند و تنها ۲.۲ درصد از تبلت استفاده می‌کنند.  ۶۱.۵ درصد از بازیکنان تنها با یک پلتفرم بازی می‌کنند، ۲۸.۸ درصد از دو پلتفرم و ۹.۷ درصد نیز از هر سه پلتفرم استفاده می‌کنند. این داده‌ها نشان می‌دهد که اگرچه بخش بزرگی از کاربران به یک ابزار اصلی وفادارند، اما بخشی از آنها نیز تجربه چندپلتفرمی دارند و میان دستگاه‌های مختلف جابه‌جا می‌شوند.

یکی دیگر از یافته‌های گزارش، نسبت بالای بازی برخط است. طبق داده‌ها، ۵۷.۳ درصداز بازیکنان موبایلی به‌صورت برخط بازی می‌کنند؛ عددی که به گفته گزارش، به نسبت کل بازیکنان برخط یعنی ۵۶.۷ درصد بسیار نزدیک است. این هم‌پوشانی نشان می‌دهد که بازی آنلاین در موبایل، با کل رفتار آنلاین بازیکنان ایرانی پیوندی جدی دارد و بخش مهمی از تجربه بازی، مبتنی‌بر اتصال و تعامل لحظه‌ای است.

به صورت کلی داده‌های گزارش «نمای نزدیک ۱۴۰۲» نشان می‌دهد بازی موبایلی در ایران همچنان یکی از پرنفوذترین و پرکاربردترین اشکال بازی دیجیتال است. از ۲۵ میلیون و ۷۷۱ هزار بازیک تا ۴۳۰ دقیقه بازی هفتگی و نفوذ ۱۰۰ درصدی در برخی استان‌ها، همه چیز از جایگاه تثبیت‌شده موبایل در بازار بازی ایران می‌گوید.

این گزارش همچنین نشان می‌دهد که بازی موبایلی در ایران فقط به یک گروه خاص محدود نیست؛ مردان و زنان هر دو سهم قابل توجهی دارند، استان‌های مختلف کشور درگیر آن هستند و بخش مهمی از کاربران به‌صورت روزانه یا چندروزه با این پلتفرم در ارتباط‌اند.

آخرین گزارش بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای تا سال ۱۴۰۲