صنعت بانکداری ایران در سال ۱۴۰۵؛ از بحران‌های ۱۴۰۴ تا مهاجرت به خدمات و زیرساخت‌های نسل جدید

سال ۱۴۰۴ برای صنعت بانکداری ایران سالی بود که در آن ضعف‌های انباشته‌شده سال‌های گذشته به‌صورت عینی نمود یافت. حملات سایبری به دو بانک بزرگ، فشار افکار عمومی را به‌شدت تشدید کرد و نشان داد بسیاری از زیرساخت‌های امنیتی و تاب‌آوری شبکه بانکی دیگر پاسخگوی حجم تراکنش‌ها، حملات پیچیده و انتظارات مشتریان نیستند. در همین سال، محدودیت‌ها و مداخلات نظارتی در حوزه پرداخت و فین‌تک‌های طلا و رمزارز نیز باعث شد بسیاری از مدل‌های نوین کسب‌وکار دچار توقف یا کاهش فعالیت شوند. این وقایع در کنار نوسانات اقتصادی، کاهش قدرت خرید مردم، رشد بی‌ثبات قیمت طلا و ارز و کاهش اعتماد عمومی به ابزارهای سنتی مالی، چشم‌انداز بانکداری در ایران را برای سال ۱۴۰۵ تغییر داده است. در چنین بستری، پیش‌بینی می‌شود بانک‌ها در سال ۱۴۰۵ برای پاسخگویی به نیازهای جدید مردم و الزامات تازه دولت و تنظیم‌گران، در دو مسیر اصلی حرکت کنند: «تحول در خدمات مالی» و «تحول در زیرساخت». این تحولات همسو با روندهای جهانی بانکداری و هم‌راستا با آیین‌نامه توثیق وزارت امور اقتصادی و دارایی هستند، اما شکل‌گیری آنها در ایران ویژگی‌های اقتصادی، نظارتی و فرهنگی خاص خود را دارد. تحول خدمات در سال ۱۴۰۵: از دارایی‌های دیجیتال تا مدیریت هوشمند ثروت در بخش خدمات، نخستین حوزه‌ای که رشد آن در سال ۱۴۰۵ محتمل است توکنی‌سازی دارایی‌هاست. توکنی‌سازی در اصل پاسخی به بی‌اعتمادی مردم نسبت به ابزارهای سنتی سرمایه‌گذاری است. در شرایطی که سپرده‌گذاری بانکی به‌دلیل نرخ سود ثابت جذابیت خود را از دست داده و خرید فیزیکی طلا و ارز با ریسک، هزینه و محدودیت همراه است، مردم به‌دنبال ابزارهایی هستند که هم امنیت سرمایه‌گذاری داشته باشند و هم نقدشوندگی مورد نیاز را فراهم کنند. در چنین وضعیتی، بانک‌ها می‌توانند دارایی‌هایی مانند طلا، صندوق‌های درآمد ثابت، املاک خرد یا اوراق مبتنی بر کالا را به‌صورت توکن‌شده ارائه کنند؛ اقدامی که علاوه‌بر جذب منابع، شفافیت و...