آسیب‌های زیرساختی، پروژه برگردان مخابرات را با چالش مواجه کرد

به گزارش پیوست، مدیران شرکت مخابرات ایران در آبان ماه سال گذشته و پس از برگزاری کنفرانس ملی مخابرات، اهداف بلندپروازانه‌ای را برای اجرای پروژه برگردان (تغییر شبکه از سیم مسی به فیبر نوری) مطرح می‌کردند؛ اما شرایط خاصی که در نیم‌سال دوم سال گذشته بر کشور حاکم شد، عملا این طرح را به چالش‌های جدی روبرو کرد؛ به گونه‌ای که اکنون معاون شبکه شرکت مخابرات ایران می‌گوید نمی‌تواند زمان جدیدی برای اتمام این پروژه ارائه دهد.

مدیرعامل شرکت مخابرات ایران در سال گذشته گفته بود که قصد دارد کل شبکه را در طول ۵ سال از سیم مسی به فیبر نوری تغییر دهد؛ اما شرایط امنیتی دی ماه و سپس آغاز دور جدید جنگ، عملا باعث شد این شرکت نتواند برنامه‌های خود را به درستی انجام دهد و اکنون نیز آسیب دیدن زیرساخت‌های پتروشیمی و اختلال در واردات، عملا روند اجرای برگردان را با کندی زیادی مواجه کرده است.

حسن کریمی، معاون شبکه شرکت مخابرات ایران درباره میزان پیشرفت پروژه فیبر نوری و مشکلات آن گفت:‌ «در زمستان ۴۰۴ به علت مواردی که پیش آمد، پروژه به حالت نیمه‌تعطیل درآمد و نتوانست پیشرفت کند. تقریباً زمستان را به طور کامل از دست دادیم. شهرهایی مثل شیراز که قرار بود تا پایان سال به صورت کامل انجام شوند را نتوانستیم انجام دهیم. اتفاقاتی مثل جنگ، هم در برنامه‌های ما تغییر ایجاد می‌کند و هم روال کار سازمان‌هایی مثل شهرداری که باید با ما همکاری کنند را عوض می‌کند؛ یعنی اصلاً مجوزی برای حفاری به ما داده نشد.»

به گفته کریمی در تهران مشکلات مخابرات بیشتر است و حتی پیش از جنگ نیز شهرداری اجازه حفاری صادر نمی‌کرد. این در حالی است که حدود ۷۰ درصد کار با استفاده از کانال‌های موجود انجام می‌شود و تنها در ۳۰ درصد موارد نیاز به حفاری برای رسیدن به نقاط انتهایی است.

با این حال معاون شبکه مخابرات می‌گوید در پایان سال گذشته بیش از یک میلیون و ۳۵۰ هزار مشترک به فیبر نوری بودند و آمار مشترکان FTTH این شرکت به ۸۲۰ هزار رسید.

مواد اولیه نیست

اما مشکل توسعه فیبر نوری فقط محدود به مجوز حفاری و شرایط جنگی کشور نمی‌شود. مسئله تامین تجهیزات با توجه به اختلال در واردات کالا و آسیب جدی زیرساخت‌های پتروشیمی احتمالاً اصلی‌ترین مشکل این پروژه است که به سادگی قابل رفع نیست.

معاون شبکه شرکت مخابرات ایران می‌گوید تولیدکنندگان داخلی فیبر نوری می‌توانند نیازهای این شرکت را تامین کنند به شرط آنکه با تمام توان تولید کنند؛ اما این شرکت‌ها اکنون یا تعطیل هستند یا تولید کمی دارند. به گفته او «آسیب‌های وارد شده به زیرساخت‌های پتروشیمی در جریان جنگ اخیر باعث شده است تولیدکنندگان فیبر نوری با مشکل تامین مواد اولیه روبرو شوند و از سوی دیگر قیمت جهانی کور فیبر نوری نیز در ماه‌های اخیر افزایش یافته و در نهایت این مسائل باعث شده‌اند قیمت یک متر فیبر نوری به ۷ تا ۸ برابر سال گذشته افزایش یابد.»

در تولید مودم داخلی نیز این مشکل وجود دارد هرچند هنوز بازار با کمبود مودم فیبر نوری مواجه نشده اما قیمت‌ها گاهی تا ۳ برابر افزایش یافته‌اند.

همه این مشکلات باعث شده‌اند پروژه فیبر نوری با کندی پیش رفته و از برنامه اولیه عقب بماند.

چالش تقاضای سرویس

جدا از مشکلات بخش عرضه، طرف تقاضا نیز این روزها با تردیدهایی روبرو است. قطعی اینترنت که به نظر نمی‌رسد افقی برای پایان آن وجود داشته باشد، باعث شده است مشترکان در پرداخت هزینه مودم با تردیدهایی روبرو شوند.

مزیت رقابتی فیبر نوری نسبت به ADSL، سرعت بالاتر و نسبت به اینترنت همراه، پایداری بیشتر است. اما در روزهایی که استفاده از اینترنت غیر ممکن شده و تنها شبکه ملی اطلاعات در دسترس کاربران است، این مزیت‌ها تقریبا از بین رفته‌اند. هرچند در این مدت استفاده از پلتفرم‌هایی مانند VODها افزایش چشمگیری داشته اما آیا کاربرانی که نمی‌توانند از شبکه‌های اجتماعی بین‌المللی استفاده کنند و به بازی‌های آنلاین دسترسی ندارند، حاضر هستند پول جدیدی برای خرید یک مودم بپردازند؟

همه اینها موضوعاتی هستند که شرکت مخابرات ایران را برای اجرای طرح برگردان با چالش مواجه کرده‌اند؛ اما در سمت دیگر این بازار، اپراتورهایی هستند که علاوه بر آنچه گفته شد، زیرساخت‌های فیزیکی شرکت مخابرات ایران را ندارند و بابت پرداخت نشدن به موقع مشوق‌های طرح فیبر نوری با مشکل نقدینگی روبرو شده‌اند.

در این شرایط انتظار نمی‌رود طرح فیبر نوری بتواند به اهداف از پیش تعیین شده برسد یا حداقل در زمان مقرر، این اتفاق رخ نخواهد داد.