شرکت‌های PSP جنگ را چگونه پشت سر گذاشتند؟ زنده از بحران

شبکه پرداخت کشور در سال ۱۴۰۴ از یکی از پرتنش‌ترین دوره‌های خود عبور کرد؛ دوره‌ای که با قطعی‌های اینترنت، شوک‌های ناشی از جنگ و اختلال در رفتار تراکنشی همراه بود، اما برخلاف نگرانی‌ها، این شبکه با کمترین اختلال جدی توانست سرویس خود را در دوره قطعی اینترنت و جنگ حفظ کند و از بحران عبور کند. همین تجربه نشان داد با وجود همه فشارها و محدودیت‌ها، زیرساخت پرداخت در ایران هنوز تا حدودی از اتکا و تاب‌آوری برخوردار است. با‌این‌حال، این عبور کم‌هزینه نباید به‌اشتباه نشانه‌ای از وضعیت مطلوب تلقی شود. شبکه‌ای که با تکیه بر حداقل‌ها توانسته بحران را مدیریت کند، در صورت اصلاح‌نشدن مشکلات ساختاری از نظام کارمزدی گرفته تا فرسودگی تجهیزات و محدودیت سرمایه‌گذاری، در آینده دچار چالش‌های جدی‌تری خواهد شد. در واقع، آنچه در ۱۴۰۴ رخ داد بیش از آنکه پایان یک بحران باشد، هشداری بود درباره ظرفیتی که هنوز پابرجاست، اما دوام آن تضمین‌شده نیست. مسلم رضاپور، معاون کسب‌وکار پرداخت الکترونیک سپهر، البته تاکید دارد مشکلات پرداخت‌یارها و شرکت‌های PSP محدود به سال ۱۴۰۴ نیست و ریشه در سال‌های گذشته دارد که با بروز بحران‌های ۱۴۰۴ نمود بیشتری پیدا کرده است. او نظام کارمزدی را متناسب با هزینه‌های عملیاتی شرکت‌ها نمی‌داند و می‌گوید: «درآمد شرکت‌های پرداخت با هزینه‌های جاری و سرمایه‌ای آنها هم‌خوانی ندارد. استهلاک بالای تجهیزات نیز فشار مضاعفی به شرکت‌ها وارد کرده و اکنون حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد پایانه‌های فروش فعال در شبکه پرداخت، عمری بیش از پنج سال دارند و عملاً مستهلک شده‌اند. شبکه پرداخت کشور برای نوسازی تجهیزات و به‌روزرسانی زیرساخت‌های فنی و امنیتی، نیازمند تامین مالی گسترده است و این موضوع باید به چشم یک سرمایه‌گذاری ملی دیده شود نه هزینه.» در واقع چالش‌های ساختاری در نظام کارمزدی شرکت‌های پرداخت انکارناپذیر است، زیرا سال‌ها مبنای نظام کارمزدی تعداد تراکنش‌‌‌ها بوده و حتی هنگامی که درآمد ناشی از تراکنش‌ها رشد...