دستورالعمل حسابداری مرابحه و عقبنشینی اعتبار
ریسک نکول با آغاز جنگ و تشدید نااطمینانیهای اقتصادی، در بازار اعتبار بهطور محسوسی افزایش…
۳۱ فروردین ۱۴۰۵
۱۸ فروردین ۱۴۰۵
زمان مطالعه : ۶ دقیقه

تعداد تراکنشهای شبکه پرداخت در اسفند ماه یعنی پرتقاضاترین ماه سال برای اولین بار کاهش یافت؛ بهطوریکه این رقم نسبت به سال گذشته حدود ۸ درصد و نسبت به ماه قبل نزدیک به ۳ درصد افت کرده است؛ اتفاقی که حتی در دوره کرونا هم سابقه نداشت.
به گزارش پیوست، گزارش عملکردی اسفند ۱۴۰۴ شاپرک نشان میدهد، روند تعداد تراکنشها در یکی از پرتقاضاترین ماههای سال با افت همراه شده است. بر اساس این گزارش، نرخ رشد تعداد تراکنشهای شاپرک در اسفند ۱۴۰۴ نسبت به ماه مشابه در سال ۱۴۰۳ با کاهش ۷.۸۶ درصدی مواجه شده و در مقایسه با ماه قبل، یعنی بهمن ۱۴۰۴ نیز ۲.۸۵ درصد کاهش را ثبت کرده است. این روند در حالی رخ داده که اسفند به طور معمول یکی از پرتراکنشترین ماههای سال در شبکه پرداخت کشور محسوب میشود. در سالهای گذشته نیز حتی در دوره شیوع کرونا، حجم و رشد تراکنشهای اسفندماه معمولا مسیر صعودی داشته و افزایش تقاضای خریدهای پایان سال، رشد قابل توجهی در تراکنشهای شبکه پرداخت ایجاد میکرد. با این وجود شرایط امروز کشور و اختلالها مسیر جدیدی را پیش روی وضعیت تراکنشها گذشته است.

طبق این گزارش در اسفند ماه ۱۴۰۴ بالغ بر چهار میلیارد و ۲۳۲ میلیون تراکنش در شبکه الکترونیک پرداخت کارت پردازش شده که نسبت به بهمن ماه کاهش ۲.۸۵ درصدی در تعداد و ۵.۱۴ درصدی در ارزش ریالی داشته است.

ارزش اسمی تراکنشهای اسفند ۱۴۰۴ نسبت به ماه گذشته با کاهش ۵.۱۴ درصدی همراه بوده و ارزش حقیقی تراکنشها هم ۱۰.۱۶ درصد کاهش داشته است. ارزش حقیقی تراکنشها در واقع ارزش تراکنشهای شاپرکی بدون در نظر گرفتن اثرات تورم است.

بر اساس این گزارش هرچند در قیاس نقطه به نقطه، ارزش اسمی تراکنشها ۲۵.۴۴ درصد رشد داشته است، رشد حقیقی ارزش تراکنشها بدون در نظر گرفتن اثرات تورم محاسبه شده ۲۶.۹۷ درصد کاهش داشته است.

طبق گزارش شاپرک در کنار کاهش ۱.۲۷ درصدی تعداد کل تراکنشها، تراکنشهای ناموفق ۱۸ درصد افزایش داشته است. اطلاعات جداول شاپرک نشان میدهد منشا اصلی افزایش تراکنشهای ناموفق در این ماه، خطاهای بانکی (پذیرنده و صادرکننده) بوده است. خطای پذیرندگی با ۱۲۲۶.۰۹ و خطای صادرکنندگی با ۱۳۶.۸۳ درصد به ترتیب بیشترین رشد را داشتهاند و در مقابل، خطای شاپرکی و خطای کاربری کاهش یافته است.

همچنین تعداد تراکنشهای ناتمام اسفند ماه نسبت به بهمن ماه با افزایش ۷.۳۸ درصدی همراه بوده است. در کنار کاهش ۲.۸۵ درصدی تعداد کل تراکنشهای موفق در اسفند ۱۴۰۴ نسبت به بهمن، تعداد تراکنشهای ناتمام نیز در این دوره با افزایش همراه بوده است. نسبت تراکنشهای مغایرتی به کل تراکنشهای موفق در این ماه نسبت به ماه گذشته افزایش ۰.۰۰۱ درصدی را تجربه کرده است.

در میان ابزارهای پذیرش، کدهای دستوری (USSD) در اسفند به نسبت بهمن ماه با ۰.۸۵ درصد کاهش همراه بودهاند. با این حال تعداد ابزارهای شاپرکی در مجموع نسبت به بهمن ماه رشد ۱.۳۵ درصدی را تجربه کردهاند که به نظر میرسد علت این تغییر افزایش ۱.۲۷ درصدی تعداد ابزار کارتخوان فروشگاهی باشد.

سهم تعدادی و مبلغی تراکنشهای ابزار کارتخوان فروشگاهی در اسفند ۱۴۰۴ نسبت به ماه گذشته به ترتیب افزایش ۱.۲۲ و ۸.۲۳ درصدی داشته است. تعداد و مبلغ تراکنشهای ابزار پذیرش اینترنتی در اسفند ۱۴۰۴ نسبت به ماه گذشته به ترتیب کاهش ۱.۲۰ و ۸.۲۵ درصدی را تجربه کردهاند. در بررسی تعداد و مبلغ تراکنشهای ابزار پذیرش کدهای دستوری(USSD) نیز به ترتیب کاهش و افزایش ۰.۰۷ و ۰.۰۱ درصدی دیده میشود. سهم تعدادی و مبلغی تراکنشهای ابزار پذیرش موبایلی در اسفند ۱۴۰۴ نسبت به ماه گذشته به ترتیب افزایش ۰.۰۵ و ۰.۰۱ درصدی داشته است.

تعداد و مبلغ تراکنشهای ابزار کارتخوان فروشگاهی در اسفند ماه ۱۴۰۴ نسبت ماه مشابه سال گذشته به ترتیب با افزایش ۰.۷۴ و ۶.۶۱ درصدی همراه بوده است. تعداد و مبلغ تراکنشهای ابزار پذیرش اینترنتی به ترتیب کاهش ۱.۹۴ و ۶.۸۳ درصدی را تجربه کرده است. در زمان مشابه تعداد و مبلغ تراکنشهای ابزار پذیرش کدهای دستوری (USSD) به ترتیب با کاهش و افزایش ۰.۱۹ و ۰.۰۱ درصدی همراه بوده است. همچنین تعداد و مبلغ تراکنشهای ابزار پذیرش موبایلی به ترتیب افزایش ۱.۳۹ و ۰.۲۲ درصدی را تجربه کرده است.

در شاخص سهم تعدادی و مبلغی تراکنشها، شرکت «به پرداخت ملت» به ترتیب با سهم ۲۱.۴۲ و ۲۴.۰۹ درصدی جایگاه اول را به خود اختصاص داده است. در این ماه اختلاف سهم تعدادی و مبلغی شرکت «پرداخت الکترونیک سامان» با شرکت «به پرداخت ملت» به ترتیب حدود ۱.۴۷ و ۳.۸۳ درصد است. همچنین در این ماه در مولفه سهم تعدادی و مبلغ تراکنشها جابهجایی بین شرکتها رخ نداده است.
شرکت «پرداخت الکترونیک سامان» در اسفند ماه با پوشش ۱۹.۹۳ درصد از بازار تراکنشهای کارتخوان فروشگاهی بالاترین سهم را در اختیار خود دارد. شرکت «به پرداخت ملت» نیز در هر دو ابزار پذیرش اینترنتی و کدهای دستوری (USSD) به ترتیب با کسب ۴۷.۰۳ و ۴۷.۵۶ درصد از سهم بازار دارنده بالاترین سهم در بازار است. همچنین شرکت «آسان پرداخت پرشین» با پوشش ۹۸.۷۱ درصد از بازار تراکنشهای موبایلی بالاترین سهم را در اختیار خود دارد.

بیشترین اختلاف بین سهم تعدادی تراکنشهای ابزار پذیرش کارتخوان فروشگاهی با ۰.۸۰ درصد افزایش به شرکت «به پرداخت ملت» تعلق دارد. بیشترین اختلاف بین سهم تعدادی تراکنشهای ابزار پذیرش اینترنتی با رقم ۱.۶۰ درصد کاهش به شرکت «پرداخت الکترونیک سداد» تعلق دارد. شرکت «پرداخت الکترونیک سامان» با رقم ۰.۶۰ درصد افزایش دارای بالاترین اختلاف در بین سهم تعدادی تراکنشهای ابزار پذیرش کدهای دستوری (USSD) است. شرکتهای «آسان پرداخت پرشین» و «پرداخت الکترونیک سداد» به ترتیب با رقم ۰.۱۸ درصد افزایش و کاهش دارای بالاترین اختلاف در بین سهم تعدادی تراکنشهای ابزار پذیرش موبایلی هستند.
گزارش عملکردی اسفند ۱۴۰۴ شاپرک