کریپتو یک هفته بعد از جنگ؛ استراتژی پناهگاه امن شکست خورد؟

به گزارش پیوست، قیمت‌های جهانی کریپتو علیرغم افت اولیه، کمی بعد از شروع جنگ روندی صعودی به خود گرفت. تغییرات قیمتی بازارها در یک هفته گذشته باوجود شکل‌گیری جنگ در منطقه انرژی دنیا بی‌سابقه بوده. باوجود رسیدن قیمت هر بشکه نفت به بالای ۹۰ دلار و انتشار اخباری در مورد هدف قرار گرفتن آرامکو، غول انرژی عربستان، و اختلال در نقل و انتقال انرژی دنیا، بازارهای پرریسک مانند کریپتو بار دیگر در معرض آزمون پناهگاه امن در بحران‌ها قرار گرفتند.

بازار تتر در ساعت صفر

در نبود اینترنت نه می‌توان روی پناهگاه حساب کرد نه امنیت. اولین و مهم‌ترین واکنش بازار داخلی از میان کریپتوها تتر بود. جهش‌های ۵ و ۱۰ هزارتومانی تتر در ساعت ابتدایی حمله به تهران و همهمه شکل گرفته در خیابان‌ها، نشان می‌داد ریسک شروع جنگ خیلی سریع قیمت‌گذاری می‌شود و قیمت آن را تا ۱۸۰ هزار تومان بالا برد.

معلوم نیست این روزها چقدر با تتر فلش یا دیگر روش‌های کلاه‌برداری مردم علاوه‌بر اضطراب جنگی، ریسک ناامنی معاملات را تجربه می‌کنند. اما وقتی سرعت تحولات و ناامنی زیاد می‌شود، تصمیمات بیشتر به ترس و طمع وابسته می‌شوند تا استراتژی منطقی.

با همین سرعت و حدود ۱۱ صبح ۹ اسفند اینترنت قطع شد. عملکردهای اصلی صرافی‌های رمزارزی مختل و صف شکل گرفت. اطلاعیه‌ها از کندی شدید در تراکنش‌های ریالی و رمزارزی گزارش می‌داد. مانند دیگر تجربه‌های قطع اینترنت، قیمت‌ها در پلتفرم‌ها شروع به فاصله گرفتن از یکدیگر کرد. هرچند این تجربه همه کاربران نیست. امکان ورود به حساب کاربری برای بسیاری وجود نداشت و با خطاهایی مانند کپچا یا ارتباط با سرور مواجه شدند. در این شرایط صحبت‌هایی در مورد حجم قابل توجه خروج دارایی از صرافی‌ها در همین مدت مطرح شد.

در ساعت‌های ابتدایی شروع جنگ صرافی‌ها امکان ایجاد موقعیت معاملاتی جدید را باتوجه به ریسک‌های بازار متوقف کردند. بانک مرکزی هم معاملات تتر را در ساعت ۹ شب تا ۹ صبح ممنوع اعلام کرد اما پرنوسان‌ترین روز تتر ثبت شد. تا پیش از ساعت ۲۱ آخرین قیمت‌های ثبت شده ۱۶۰ هزارتومان را هم نشان می‌دهند. البته بیشترین نوسان برای زمان بازگشایی بازار است که قیمت هر تتر حتی تا زیر ۱۳۵ هزار تومان هم ثبت شده. در این میان برخی پلتفرم‌های اطلاعیه‌ای درمورد بازگردانی معاملات تعهدی در قیمت‌های زیر ۱۴۵ هزار تومان منتشر کردند.

داده‌های جهانی از دریچه توکن‌سازی

برخلاف نرخ‌ها و نوسان‌های داخلی، روند‌های جهانی متفاوت بود. براساس گزارش‌ها با تایید حملات آمریکا و اسرائیل به ایران، قیمت بیت‌کوین افتی ۴ تا ۵ درصدی در حوالی ۶۵ هزار دلار را ثبت کرد. تحلیل‌های اولیه احتمال نوسان بالاتر را نشان می‌داد و گفته می‌شد ریسک ساختاری واقعی تنگه هرمز و قیمت انرژی است. ۲۰ درصد از نفت جهان از تنگه هرمز عبور می‌کند و با تهدید آن بانک‌های مرکزی جهان تحت فشار قرار می‌گیرند تا کاهش نرخ بهره را به تاخیر بیاندازند. موانعی کلاسیک که تیتر‌هایی مانند پناهگاه امن شکست خورده را ساخت.

اما بیت‌کوین خیلی زود ریکاوری کرد. با عبور قیمت از ۷۰ هزار دلار می‌توان گفت تاکنون واکنش بیت‌کوین به جنگ در ایران روند صعودی بوده. روندی که گفته می‌شود باتوجه به دوره‌های مشابه گذشته، تنها زمانی بهبود را نشان می‌دهد که بازارهای سنتی تثبیت شوند.

در زمانی که تنها یک درصد از ترافیک کشور متصل است عملا دسترسی به داده‌های بازارهای مالی ممکن نیست. با این حال در یک سال گذشته صرافی‌ها دسته‌بندی‌هایی مانند سهام توکن‌سازی شده را اضافه کرده بودند.

بررسی وضعیت این توکن‌ها نشان می‌دهد بازارهای سنتی با خروج نقدینگی به جنگ واکنش نشان داده‌اند و هنوز خبری از تثبیت دیده نمی‌شود. البته بررسی‌های پیوست نشان می‌دهد در برخی پلتفرم‌ها این بازارها غیرفعال هستند و در روز‌های گذشته هیچ تغییر قیمتی را تجربه نکرده‌اند. از سوی دیگر در نبود اینترنت و اختلال شدید آن ریسک از دست رفتن وابستگی قیمتی این توکن‌ها در بازارهای داخلی هم وجود دارد و ممکن است در بازارهای فعال هم روند‌های قیمتی از دارایی اصلی فاصله بگیرند.

بمب در بازار رمزارز ایران

قیمت چند دقیقه اتصال به اینترنت میلیون‌ها تومان شده است. اگر تاکنون برای تراکنش رمزارزی کارمزد شبکه را بررسی می‌کردیم، الان کارمزد‌های اتصال به اینترنت را هم باید در نظر گرفت. در این شرایط برای بسیاری انجام هر تراکنشی غیر منطقی می‌شود. اما در این شرایط پیشنهاد خرید تتر ارزان‌تر یا کسی که فوریتی برای تامین کریپتو دارد، وسوسه کننده می‌شود.

از سوی دیگر، انتشار اخبار غیررسمی از فرار صرافان یا حمله به دیتاسنترها و حملات سایبری موج‌هایی از ترس را ایجاد کرد. با این حال تاکنون خبری رسمی از حمله سایبری موفق به صرافی‌ها، دیتا‌سنترها یا خروج صرافان از کشور منتشر نشده است.

صرافی‌ها تقریبا همه روزه اطلاعیه‌هایی از اختلال در مرکز پشتیبانی اعلام می‌کنند. عملکردهای اصلی آنها مانند نقل و انتقال رمزارز با قطعی اینترنت فلج شده و تنها می‌توانند بازارهای درون پلتفرم را فعال نگهدارند.

در این شرایط باید در نظر داشت صرافی‌ها با میلیون‌ها کاربر امکان تماس مستقیم با تمام کاربران را ندارند و اگر کسی به عنوان پشتیبانی صرافی تماس بگیرد باید مطمئن شد تماس به صورت رسمی است و نیازی به دادن رمز عبور حساب کاربری یا کد دو عاملی وجود ندارد بلکه پشتیانی با احراز هویت کاربر سعی می‌کند مشکل را طرف کند.