شرکت مونپی ایجنتهای هوش مصنوعی را در اقتصاد بلاکچینی ادغام میکند
شرکت مونپی، از فعالان بزرگ حوزه زیرساخت رمزارز پایدار و پرداختهای رمزارزی، از راهاندازی محصول…
۶ اسفند ۱۴۰۴
۵ اسفند ۱۴۰۴
زمان مطالعه : ۱۶ دقیقه

شناسایی نشانههای یک رویداد کلان با اثرات گسترده مانند جنگ، مهارتی مدیریتی برای تفکیک نوسانات گذرا از روندهای بحرانی است. این دانش مانع از اتخاذ تصمیمات هیجانی ناشی از وحشت یا غفلتهای پرهزینه برای کسبوکارها میشود. در این مطلب یکی از روشهای تحلیل شرایط بر اساس دادههای عمومی را مرور میکنیم.
بهگزارش پیوست، یکی از روشهای تحلیل ریسک وقوع بحران، استفاده از دادههای عمومی است که به آن OSINT یا تحلیل منابع آزاد گفته میشود و در این روش هیچ دادهای به تنهایی اعتبار اجرایی ندارد. چرا که جابهجایی یک ناو یا نوسان قیمت طلا میتواند صرفاً یک مانور روزمره یا بلوف دیپلماتیک باشد. کلید اصلی این تحلیلها، استفاده از روشی با نام اعتبارسنجی موزائیکی است. یعنی اتخاذ تصمیم تنها زمانی که چندین شاخص غیرمرتبط در حوزههای نظامی، اقتصادی و دیپلماتیک به طور همزمان و مستمر از آستانه عادی عبور کرده و با هم همگرا شوند.
در این میان، بازارهای مالی حساسترین دماسنجهای تنش هستند. از آنجا که معاملهگران انگیزه مالی بالایی برای پیشبینی ریسک دارند، حرکت همسوی قیمت نفت، طلا و شاخصهای ترس، بازتابدهنده قضاوت میلیونها نفر و تحلیلهای پیچیده پشت پرده است. هشدار جدی زمانی صادر میشود که این نشانهها از حد عادی خود فراتر رفته و تثبیت شوند. در این نقطه است که مدیران کسبوکارها باید اقدامات پیشدستانه را در حوزه نقدینگی، زنجیره تأمین و امنیت سرمایههای انسانی آغاز کنند.

ایران در مرکز ژئوپلیتیک جهانی نفت قرار دارد و هنگامی که تهدیدهای معتبری برای تنگه هرمز ایجاد میشود، بازارهای نفت تقریباً بلافاصله واکنش نشان میدهند. نفت خام برنت با نام Brent یا نماد UKOIL، مرجع قیمتگذاری دوسوم نفت جهان (از جمله نفت ایران و خاورمیانه) و نفت خام وست تگزاس اینترمدیت، نفت مرجع بازار آمریکاست و در سایتها با نام WTI یا نماد USOIL دیده میشود. از سایتهای زیر میتوانید برای مشاهده قیمت نفت استفاده کنید.
قیمت نفت روزانه بر اساس دادههای عرضه، تصمیمات اوپک، شاخصهای اقتصادی و دهها عامل دیگر در نوسان است. بهطور کلی حرکت روزانه ۱ تا ۳ دلار در هر بشکه در هر دو جهت، امری عادی است. افزایش ۵ تا ۸ دلاری در یک روز، نشاندهنده غافلگیری قابل توجه بازار است.

افزایش پایدار ۱۰ دلاری یا بیشتر نشاندهنده یک سیگنال معنادار مانند یک تهدید جدی و قریبالوقوع است. در طول حملات سال ۲۰۱۹ به تأسیسات آرامکو عربستان، قیمت نفت تقریباً ۸ تا ۱۰ دلار در یک جلسه افزایش یافت که در آن زمان بزرگترین افزایش درصد یک روزه در دهههای گذشته بود.
یک سیگنال اینکه اگر جهش قیمت با جهش جدی در حجم معاملات همراه شود، یعنی موسسات بزرگ مالی در حال ورود به بازار و احتمال یک ریسک واقعی هستند. سیگنال بعدی اینکه اگر دیدید برنت به سرعت در حال گرانشدن است در حالی که وست تگزاس ثابت مانده یا رشد کمی دارد، یعنی که بازار در حال واکنش نشان دادن به یک ریسک جغرافیایی خاص در منطقه خاورمیانه است و نه یک مسئله اقتصادی جهانی.
شاخص ترس نفت
شاخص نوسان نفت که با نماد OVX شناخته میشود، در واقع همان شاخص ترس مخصوص بازار نفت است. جهش ناگهانی این شاخص به معنای آن است که معاملهگران حرفهای در حال خرید سنگین حق اختیار معامله (Options) برای مقابله با تغییرات شدید قیمت هستند، که معمولاً پیش از وقوع تنشهای جدی در مناطق استراتژیک مانند خلیج فارس رخ میدهد. برای مشاهده این شاخص هم کافی است عبارت OVX را در سایتها وارد کنید یا بهطور مستقیم در گوگل عبارت CBOE Crude Oil Volatility Index را جستجو کنید.
در شرایط پایدار و عادی اقتصادی، منحنی بازار آتی نفت (Oil Futures) در وضعیتی به نام کونتانگو (Contango) قرار دارد. به این معنا که قیمت نفت برای تحویل در ماههای دورتر، گرانتر از قیمت امروز است. اما هشدار جدی زمانی صادر میشود که منحنی تغییر شکل داده و وارد وضعیت بکواردیشن (Backwardation) شود. یعنی قیمتی که معاملهگران برای تحویل فوری نفت میپردازند، بسیار گرانتر از قیمت تحویل در ماههای آینده باشد. این پدیده نشاندهنده ترس از قطع عرضه در لحظه است و نشان میدهد که خریداران بزرگ و پالایشگاهها حاضرند برای خرید در همین امروز مبلغ بیشتری بپردازند تا از ریسکهای قریبالوقوع در امان بمانند.
اگر فاصله قیمتی بین ماه نزدیک و ماههای دور (مثلاً ۶ ماه آینده) به طور ناگهانی و چشمگیر افزایش یابد، این یک سیگنال معتبر از سوی حرفهایهای بازار است که احتمال یک بحران یا درگیری فیزیکی در مناطق استراتژیک مانند خلیج فارس را بسیار بالا ارزیابی کردهاند.
اگر OVX بالا برود (شاخص ترس نفت) ولی منحنی معاملات آتی عادی باشد یعنی بازار گیج است و احتمالاً ناشی از سخنرانیهای تند یا اخبار ضد و نقیض است. اما اگر بکواردیشن رخ دهد (حتی اگر قیمت کلی نفت پایین باشد) این یعنی پالایشگاهها و غولهای نفتی به شدت نگران قطع فیزیکی عرضه هستند. این سیگنال برای صاحبان کسبوکار به مراتب خطرناکتر و جدیتر از صرفاً بالا رفتن شاخص ترس است.
برای مشاهده قیمت قراردادهای آتی (Futures) نفت خام در بازارهای جهانی، میتوانید از منابع معتبر زیر استفاده کنید:

برای پایش هوشمندانه بازارهای داخلی، ابتدا باید روی مثلث ارز، طلا و رمزارز تمرکز کنید تا سرعت خروج سرمایه یا هراس عمومی را بسنجید. اگر قیمت تتر (USDT) به طور ناگهانی فاصلهای معنادار با دلار پیدا کند (ایجاد حباب مثبت)، این یک سیگنال قطعی از تقاضای شدید خریداران برای انتقال سریع دارایی به خارج از سیستم بانکی است. همزمان، صعود قیمت سکه امامی و حباب آن نشاندهنده ترجیح مردم برای نگهداری دارایی فیزیکی در برابر شوکهای احتمالی است.
در لایه دوم، پایش بازار سرمایه و بخش مسکن میتواند عمق ریسک در میانمدت را آشکار کند. ریزش دستهجمعی شاخص در TSETMC، بهویژه زمانی که با خروج سنگین پول حقیقی همراه باشد، نشاندهنده این است که معاملهگران مطلع در حال نقد کردن داراییهای ریالی خود هستند. در نهایت، با نگاهی به بخش املاک در دیوار و شیپور، به جای قیمت، به تعداد آگهیهای فروش فوری و حجم عرضه توجه کنید؛ افزایش ناگهانی تعداد فروشندگان در شهرهای بزرگ میتواند نشاندهنده تلاش برای نقدشوندگی سریع در پاسخ به ریسکهای بزرگ ژئوپلیتیک باشد.
این سایتها برای تحلیل بازارهای داخلی به شما کمک میکنند.

طلا به عنوان سنتیترین دارایی امن جهان، دقیقترین دماسنج سنجش اضطراب در بازارهای مالی است. عبارت XAU/USD در بازارهای مالی جهانی، نماد اختصاری طلا در مقابل دلار آمریکا است که قیمت یک اُنس (تقریباً ۳۱.۱ گرم) طلا را بر حسب دلار نشان میدهد. نوسان معمول روزانه طلا بین ۱۰ تا ۲۵ دلار است، اما جهشهای ناگهانی بالای ۵۰ دلار (با روند پایدار) نشاندهنده خروج سرمایه از بازارهای پرریسک و ورود به فاز بحران است.
سیگنال نهایی و معتبر برای کسبوکارها زمانی صادر میشود که صعود طلا با جهش همزمان قیمت نفت و شاخص ترس (VIX) همراه گردد؛ این همسویی به معنای حرکت سرمایهگذاران به سمت داراییهای فیزیکی از ترس وقوع یک درگیری قریبالوقوع است. در بازار داخلی نیز، اگر این صعود جهانی با افزایش «حباب تتر» و فاصله گرفتن نرخ غیررسمی ارز از نرخ رسمی همراه شود، نشاندهنده هراس معاملهگران و لزوم اتخاذ تصمیمات پیشدستانه برای حفظ ارزش داراییهاست.
بازار آتی طلا یکی از فعالترین و مهمترین بازارهای مالی جهان است که در آن معاملهگران برای خرید یا فروش طلا در تاریخهای مشخصی در آینده قرارداد میبندند. این شاخص معمولاً با نماد GC (مخفف Gold Comex) نمایش داده میشود. برخلاف بازار نفت که وضعیت بکواردیشن در آن یک سیگنال بسیار رایج برای جنگ است (قیمت آینده ارزانتر از امروز)، بازار طلا در اکثر مواقع در حالت کونتانگو (قیمت آینده گرانتر از امروز) قرار دارد. زیرا نگهداری طلا هزینه دارد. اگر تفاوت قیمت بین قرارداد ماه جاری و ماههای آینده به طور ناگهانی بسیار زیاد شود، یعنی بازار انتظار دارد در ماههای پیشرو اتفاقی بیفتد که ارزش دلار به شدت سقوط کند یا امنیت جهانی به خطر بیفتد.
در تحلیل موزاییکی، ترکیب بازار آتی طلا با بازار آتی نفت بسیار قدرتمند است. اگر دیدید بازار نفت وارد بکواردیشن شده (ترس از قطع عرضه فوری) و همزمان بازار آتی طلا با حجم معاملات بسیار بالا در حال صعود است، این نشاندهنده یک تغییر پارادایم از ریسک اقتصادی به ریسک امنیتی-نظامی است. برای رصد این مورد کافی است عبارت Gold Futures را در پلتفرمهای مالی جستجو کنید تا متوجه شوید که پول آگاه برای ماههای آینده چه سطحی از ریسک را پیشبینی کرده است.
شاخص VIX که به شاخص ترس معروف است، میزان اضطراب و پیشبینی نوسانات بازار در آینده را بر اساس قیمتگذاری آپشنها (قراردادهای اختیار معامله) نشان میدهد. از آنجا که در قراردادهای آپشن برخلاف قراردادهای آتی، خریدار حق انتخاب دارد، قیمت این قراردادها دقیقترین دماسنج برای سنجش هزینهای است که معاملهگران بزرگ برای محافظت از داراییهای خود در برابر حوادث غیرمنتظره میپردازند.
برای تحلیل این شاخص، باید به محدودههای عددی توجه کنید: مقدار ۱۰ تا ۲۰ نشانه ثبات، ۲۰ تا ۳۰ نشانه نگرانی و اعداد بالای ۳۰ بیانگر ترس واقعی در بازارهای جهانی هستند (اعداد بالای ۴۰ تنها در بحرانهای بزرگی مثل کرونا دیده شدهاند). معتبرترین سیگنال بحران زمانی صادر میشود که افزایش ناگهانی VIX با صعود همزمان قیمت نفت و طلا همراه شود. این تلاقی نشاندهنده ترسی عمیق و همهجانبه از یک رخداد کلان ژئوپلیتیک یا نظامی است.

وقتی قیمت سهام شرکتهای دفاعی به شدت افزایش مییابد، اغلب نشاندهنده انتظار سرمایهگذاران از افزایش هزینههای نظامی معمولاً قبل یا همراه با درگیری است. پیمانکاران بزرگ دفاعی ایالات متحده که قیمت سهام آنها به عنوان شاخص ردیابی میشود عبارتند از لاکهید مارتین (نشانگر: LMT)، ریتیون تکنولوژیز (RTX)، نورثروپ گرومن (NOC) و جنرال داینامیکس (GD) بوئینگ (BA).
رمزارزها در مواجهه با بحرانهای ژئوپلیتیک رفتاری دوگانه دارند. در لحظات اولیه تنش، معمولاً همزمان با بازارهای سهام سقوط میکنند، اما به دلیل سرعت بالا و استقلال از سیستم بانکی، به سرعت به ابزاری برای انتقال دارایی تبدیل میشوند. صعود همزمان بیتکوین با طلا در حالی که بازارهای بورس ریزشی هستند، سیگنالی از چرخش دارایی به سمت پناهگاههای غیرمتمرکز یا پدیده Safe Haven است. برای کسبوکارهای داخلی، پایش حباب تتر (تفاوت قیمت USDT با دلار بازار آزاد) حیاتیترین شاخص است. جهش مثبت این حباب نشاندهنده هجوم تقاضای فوری برای خروج سرمایه یا آمادهباش معاملهگران برای یک شوک اقتصادی و سیاسی قریبالوقوع است. در ساعتهای اول یک حمله نظامی، معاملهگران برای تأمین نقدینگی یا جبران ضرر در بازارهای دیگر، ابتدا داراییهای پرریسک خود (آلتکوینها) را میفروشند که منجر به ریزش بازار میشود.
منابع داخلی (برای رصد حباب تتر و قیمت ریالی):

اکثر مردم ابتدا به نقشهها و رادارها فکر میکنند، اما این بش بیشتر جنبه سرگرمی دارد زیرا تحلیل دشوار است و مهمترین تحرکات عمداً پنهان میشوند. با این حال دنبال کردن این نقشهها به شما زمان میفروشد. در حالی که بقیه منتظر زیرنویس شبکه خبر هستند، شما با دیدن این شواهد، چند ساعت یا حتی چند روز زودتر متوجه تغییر وضعیت میشوید و میتوانید برای نقدینگی یا موجودی کالای خود تصمیم بگیرید.
برخی از منابعی که در ادامه معرفی میشوند رایگان نیستند یا نیاز به ثبتنام با ایمیل غیرعمومی دارند.
LiveUAMap: نقشهای تعاملی و لحظهای است که آخرین اخبار حوادث و درگیریهای میدانی را بر اساس موقعیت جغرافیایی نمایش میدهد. liveuamap.com
MarineTraffic: موقعیت لحظهای کشتیهای تجاری را نمایش میدهد و برای شناسایی توقف یا تغییر مسیر در تنگههای استراتژیک به کار میرود. marinetraffic.com
VesselFinder: دادههای فرستندههای دریایی را پایش میکند و ابزاری کمکی برای رصد ترافیک بنادر و لنگرگاههای بینالمللی است. vesselfinder.com
TankerTrackers: با استفاده از تحلیل تصاویر ماهوارهای، نفتکشهایی که ردیاب خود را برای پنهانکاری خاموش کردهاند، شناسایی و ردیابی میکند. tankertrackers.com
Flightradar24: پروازهای غیرنظامی را روی نقشه نشان میدهد و برای رصد خالی شدن مسیرهای هوایی یا حضور تانکرهای سوخترسان استفاده میشود. flightradar24.com

ADS-B Exchange: سیگنالهای پروازی را بدون فیلتر نمایش میدهد و اجازه میدهد هواپیماهای نظامی را ببینید. از فیلتر “U” استفاده کنید. adsbexchange.com
RadarBox: وضعیت باندهای فرودگاه و هشدارهای هوانوردی (NOTAM) را نمایش میدهد که برای پایش بسته شدن ناگهانی آسمان حیاتی است. radarbox.com
IODA: پایداری اتصال اینترنت را در سطح جهانی پایش میکند تا قطعیهای عمدی یا ناشی از حملات سایبری در مناطق جنگی را شناسایی کند. ioda.inetintel.cc
LiveUAMap: نقشهای تعاملی و لحظهای است که آخرین مرتبط با حوادث امنیتی، حملات و درگیریها را روی نقشه نشان میدهد. liveuamap.com
ISW: موسسه مطالعات جنگ تحلیلهای روزانه از تنشهای سیاسی و نظامی، وضعیت مناطق جنگی و بحرانهای ژئوپولیتیک ارائه میدهد. understandingwar.org
CFR Global Conflict Tracker: ابزاری برای پایش سطح تنش در نقاط مختلف و ارزیابی احتمال تبدیل درگیریهای محلی به جنگهای منطقهای است. cfr.org/global-conflict-tracker
NASA FIRMS: از سنسورهای حرارتی برای شناسایی سریع نقاط آتشسوزی، انفجارهای ناشی از برخورد موشک یا فعالیت مشعلهای پالایشگاهی استفاده میکند. firms.modaps.eosdis.nasa.gov
Planet Labs: تصاویر ماهوارهای با رزولوشن متوسط را به صورت روزانه از تمامی نقاط زمین برای پایش زنجیره تأمین و تغییرات لجستیکی ارسال میکند. planet.com

تحلیل سیگنالهای دیپلماتیک و خبری، هنر خواندن میان خطوط است. در ادامه، گامهای عملیاتی برای پایش این سیگنالها را مرور میکنیم.
معتبرترین نشانهی خطر، زمانی است که دولتها از شهروندان خود میخواهند خاک یک کشور را ترک کنند. برای پایش این موضوع، وبسایت وزارت خارجه کشورهای مختلف را زیر نظر بگیرید.
تغییر سطح هشدار به سطح ۴ (Do Not Travel) لزوماً به معنای جنگ نیست، اما اگر در بیانیهای از شهروندان خواسته شود فوراً خارج شوند، یا اعلام شود که کارکنان غیرضروری سفارت در حال تخلیه هستند، با سیگنال جدی دیپلماتیک روبرو هستید. وقوع این رفتار به صورت همزمان (همگرایی) توسط چندین کشور، نشاندهنده دسترسی این دولتها به اطلاعات امنیتی (Intelligence) مبنی بر یک تهدید قریبالوقوع است.
در زمان اوج تنش، منابع خبری مملو از شایعه میشوند. در این مرحله شما باید فقط به خبرگزاریهای مرجع تکیه کنید. این آژانسها استانداردهای سختی برای تأیید خبر دارند و کلمات را با دقت انتخاب میکنند. هنگام مطالعه اخبار، به منبع خبر دقت کنید؛ عباراتی مثل یک مقام رسمی که نخواست نامش فاش شود معمولاً برای ارسال پیامهای غیررسمی یا هشدارهای پیشگیرانه به طرف مقابل استفاده میشود.
بسته شدن فضای دیپلماسی معمولاً با نشانههای رفتاری همراه است. لغو ناگهانی سفرهای دیپلماتیک برنامهریزی شده، نشستهای دوجانبه یا خروج سفرای کلیدی برای «مشورت» نشاندهنده بنبست در مذاکرات است.
علاوه بر این، در فضای مجازی به جای دنبال کردن اکانتهای ناشناس، فعالیت حسابهای افراد رسمی و سخنگویان دولتی را پایش کنید. تغییر لحن از زبان دیپلماتیک به زبان تهدیدآمیز یا ملیگرایانه، یا فعال شدن ناگهانی حسابهایی که بهندرت پست میگذارند، نشاندهنده تغییر استراتژی برای آمادهسازی افکار عمومی جهت یک رویارویی احتمالی است.
شما با استفاده از مواردی که در این راهنما نوشته شد در معرض دادههای بسیار زیادی قرار میگیرید که برخی از آنها واقعی نیستند و برخی دیگر هم به تحلیل عمیق نیاز دارند پس قبل از هر اقدامی تلاقی سیگنالها را چک کنید و به روش مزاییکی یعنی کنار هم قرار دادن دادهها وفادار بمانید.
در دنیای تحلیل، بزرگترین خطر، واکنش هیجانی به هشدارهای کاذب است. بسیاری از نوسانات تند بازار ریشهای کاملاً غیرنظامی دارند. برای جلوگیری از خطای محاسباتی، از این چکلیست برای تایید نهایی سیگنالها استفاده کنید:
جهش شاخصهای VIX/OVX: این صعود ممکن است ناشی از تصمیمات غیرمنتظره فدرال رزرو، دادههای ضعیف اقتصادی یا بحران در بازارهای نوظهور باشد. بررسی کنید که آیا رابطه قیمت نفت و طلا نیز همزمان تغییر کرده است؟ اگر خیر، منشا نوسان احتمالاً اقتصادی است، نه ژئوپلیتیک.
کاهش ارزش ریال (IRR): افت قیمت ریال میتواند صرفاً ناشی از تشدید تحریمها باشد و نه لزوماً خطر درگیری نظامی. بررسی کنید آیا در ۷۲ ساعت گذشته بیانیه جدیدی از سوی دفتر کنترل داراییهای خارجی آمریکا (OFAC) صادر شده است؟ اگر بله، وزن احتمال جنگ را در تحلیل خود کاهش دهید.
حباب یا وارونگی قیمت تتر (USDT): ناهنجاری در قیمت تتر ممکن است ناشی از تغییرات تقاضا (مثل رفتار بازارها در ماه آخر سال) یا فشارهای رگولاتوری باشد. قیمت را همزمان در چندین صرافی معتبر و کانالهای عمدهفروشی چک کنید تا مطمئن شوید سیگنال واقعی است.
ناهنجاری در تصاویر ماهوارهای: تغییرات در سایتهای نظامی اغلب میتواند ناشی از تعمیرات دورهای یا رزمایشهای سالانه باشد. روش تایید: از قابلیت تایملپس در Sentinel Hub استفاده کنید و تصویر فعلی را با الگوهای تاریخی همان سایت در سالهای گذشته مقایسه کنید.
نوسان قیمت طلا و نفت: صعود این دو کالا میتواند ناشی از کاهش تولید اوپک یا تضعیف جهانی ارزش دلار باشد. بررسی کنید آیا نرخ بیمه کشتیها در تنگه هرمز نیز تغییر کرده است؟ اگر بیمه ثابت باشد، ریشه صعود احتمالاً خارج از منطقه و غیرنظامی است.
هراس در شبکههای اجتماعی: تلگرام و ایکس میتوانند شایعات تأیید نشده را به سرعت بزرگنمایی کنند. تا زمانی که حداقل دو یا سه منبع خبری معتبر (مانند خبرگزاریهای مرجع خارجی) خبر را تأیید نکردهاند، از انجام معاملات سنگین بر اساس ترندهای مجازی خودداری کنید.