بازار سخت‌افزار ایران؛ یک سال عقب‌نشینی برای کالاهای زیرساختی؛ کالاهای آی‌تی، حیاتی اما حذف‌شدنی

بحران بازار سخت‌افزار کشور تنها نتیجه تحریم نیست؛ بلکه مدیریت متناقض داخلی، سهمیه‌های ناکارآمد واردات و قطعی اینترنت باعث شده تولیدکنندگان و بازرگانان با انبارهای خالی و ریسک‌های سنگین روبه‌رو شوند. به نظر می‌رسد اگر سیاست‌های ارزی و وارداتی بازتعریف نشود، بسیاری از شرکت‌ها بازار را ترک خواهند کرد. بازار سخت‌افزار و تجهیزات فناوری اطلاعات ایران در یک سال گذشته، بیش از آنکه قربانی یک عامل مشخص باشد، زیر فشار همزمان مجموعه‌ای از بحران‌های به‌هم‌پیوسته کوچک شده است؛ از کمبود ارز و سیاست‌های محدودکننده واردات گرفته تا جنگ ۱۲روزه، قطعی اینترنت، کاهش قدرت خرید، افت تقاضای سازمانی و بی‌ثباتی در تصمیم‌گیری‌های دولتی. داده‌های گمرکی، روایت فعالان بازار و تجربه زیسته واردکنندگان و تولیدکنندگان نشان می‌دهد آنچه امروز در بازار آی‌تی دیده می‌شود، نه یک رکود مقطعی بلکه نتیجه انباشت بحران‌هایی است که طی سال‌ها شکل گرفته و در سال‌های ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ به نقطه اوج خود رسیده است. سهیل ترکان، رئیس کارگروه گمرک کمیسیون تامین کالای فناوری اطلاعات سازمان نصر تهران، دراین‌باره به پیوست می‌گوید: «بازار در سال گذشته بسیار کوچک‌تر شده است. اگر بخواهم با عدد صحبت کنم، نیاز بازار در سال ۱۴۰۳ نسبت به ۱۴۰۲ حدود ۳۰ درصد افت کرده و امسال در خوش‌بینانه‌ترین حالت، این نیاز به نصف رسیده است. در برخی اقلام حتی به یک‌سوم هم کاهش پیدا کرده‌ است.» این کاهش تنها محدود به مصرف‌کننده نهایی نیست؛ بلکه بخش عمده آن از ناحیه افت شدید تقاضای سازمانی آمده است. به گفته فعالان این حوزه، سازمان‌ها عملاً خرید نمی‌کنند. شرایط اقتصادی اجازه سرمایه‌گذاری نمی‌دهد. استخدام‌ها کم شده، برنامه توسعه‌ای وجود ندارد و دولت هم یا خریدهایش را محدود کرده یا پرداخت‌ها را به شش ماه و یک سال بعد موکول می‌کند؛ مدلی که هیچ فعال اقتصادی‌ای حاضر به پذیرش آن نیست. اگر کمبود ارز و سیاست‌های ارزی، ستون اصلی بحران بازار سخت‌افزار باشد، جنگ ۱۲روزه و...