آزمون تاب‌آوری و تنظیم‌گری

سال گذشته را می‌توان یکی از دشوارترین سال‌ها برای کسب‌وکارهای فعال در اقتصاد دیجیتال و به‌طور خاص صنعت کریپتو قلمداد کرد. فشارهای ناشی از سیاست‌های تنظیم‌گری بانک مرکزی، مسدودماندن درگاه‌های پرداخت، جنگ ۱۲‌روزه، حملات سایبری، قطعی کامل اینترنت و بازگشت سایه جنگ، تنها بخشی از رویدادهایی بودند که در این ۳۶۵ روز رخ دادند؛ رخدادهایی که هر یک به‌تنهایی می‌توانستند صنعتی نوپا را تا مرز نابودی پیش ببرند. در کنار این چالش‌های داخلی، در نیمه دوم سال بازار جهانی کریپتو نیز به‌تدریج وارد یک روند اصلاحی و نزولی شد که با کاهش رونق معاملات، فشار مضاعفی بر فعالان این حوزه وارد کرد.

با وجود تمام این تحولات، صنعت کریپتوی ایران توانست از کوران این حوادث فلج‌کننده عبور کند. نکته امیدبخش آن است که این تاب‌آوری نشان می‌دهد ریشه‌های این صنعت، بیش از گذشته در بستر اقتصاد کشور تثبیت شده و در برابر تلاطم‌ها به‌سادگی سر خم نمی‌کند. با‌این‌حال، مواجهه مستمر با مسائلی که اغلب خارج از حوزه کنترل کسب‌وکارها قرار دارند، موجب شده تمرکز و انرژی فعالان، به‌جای توسعه محصولات نوآورانه و رقابت با بازیگران بین‌المللی، صرف بقا و مدیریت بحران شود.

تنظیم‌گری حوزه کریپتو نیز، پس از کش‌وقوس‌های فراوان میان حاکمیت و فعالان صنعت، همچنان از جمله مسائل حل‌نشده باقی مانده و به نقطه مطلوب نرسیده است. مطالبات اصلی فعالان این حوزه بر اصولی همچون بی‌طرفی تنظیم‌گر و پرهیز از تعارض منافع، رویکرد توسعه‌گرا، توجه به الزامات رقابت بین‌المللی و بهره‌گیری از ظرفیت‌های تخصصی بخش خصوصی استوار است. تجربه سایر کشورها گواه آن است که تحقق این اهداف بدون ایجاد یک ساختار قانونی مستقل و حمایت از حقوق تمامی ذی‌نفعان، دشوار خواهد بود. ازاین‌رو انتظار می‌رود دولت و مجلس، با تمرکز بر تدوین لوایح مرتبط و بهره‌گیری از نظرات مشورتی فعالان صنعت، زمینه ساختارمندتر و پیش‌بینی‌پذیرتر شدن این حوزه را فراهم کنند.

در جمع‌بندی می‌توان گفت آنچه این سال دشوار را معنادار می‌کند، نه صرفاً شدت بحران‌ها، بلکه سطحی از بلوغ و توان ایستادگی است که در دل آن شکل گرفته. صنعتی که توان عبور از چنین فشارهایی را دارد، ظرفیت جهش را نیز خواهد داشت؛ مشروط بر آنکه ثبات، نگاه منطقی و حمایت‌های سازنده جانشین نااطمینانی‌های فرساینده شود. امید می‌رود سال پیش‌ رو، همگام با تغییرات اخیر در رویکردهای تنظیم‌گری و نهادهای سیاست‌گذار، به‌جای میدان بقا، عرصه رشد، نوآوری و همگرایی بیشتر با استانداردهای جهانی برای صنعت کریپتوی کشور باشد.