تبیان با هوش مصنوعی ۳۰ درصد در مصرف برق مراکز داده صرفه‌جویی می‌کند

به گزارش پیوست، طبق اعلام شهاب‌الدین ترنجیان، مدیرعامل شرکت توسعه ارتباطات هوشمند تبیان، این مجموعه در سال‌های اخیر، هم‌زمان با رشد مصرف انرژی در مراکز داده، به سمت توسعه راهکارهای مدیریت هوشمند انرژی مبتنی بر هوش مصنوعی حرکت کرده است.

مدیرعامل شرکت توسعه ارتباطات هوشمند تبیان در خصوص مقدار صرفه‌جویی حاصل از هوشمندسازی توضیح می‌دهد: بر اساس تحلیل داده‌های سال گذشته، تبیان موفق شده حدود ۳۰ درصد کاهش مصرف انرژی برق را محقق کند. هم‌زمان، با بهینه‌سازی الگوریتمی و تحلیل رفتار زیرساخت، ظرفیت ارائه خدمات مرکز داده نیز حدود ۳۰ درصد افزایش یافته است.

به گفته او در تبیان با استفاده از هوشمندسازی مصرف انرژی، در شرایطی که تعرفه‌های برق افزایش داشته‌ است، توانسته‌اند حدود ۳۰ درصد از هزینه‌های جاری مرتبط با انرژی را کاهش دهند.

ترنجیان با اشاره به اینکه راهکار هوش مصنوعی این شرکت بر پایه تحلیل رفتار زیرساخت مرکز داده طراحی شده است، می‌گوید: در این مدل، داده‌های متنوعی از منابع مختلف انرژی و زیرساختی از جمله مصرف برق، بارهای پردازشی روی سرورها، دمای رک‌ها، وضعیت سیستم‌های سرمایشی و الگوهای کاری سرویس‌ها جمع‌آوری می‌شود. ترنجیان همچنین اشاره می‌کند که این داده‌ها در یک لایه تحلیلی متمرکز شده و پس از رسیدن به حجم و بلوغ مناسب، مبنای طراحی الگوریتم‌های یادگیری ماشینی قرار می‌گیرند.

ترنجیان در ادامه اضافه می‌کند: این الگوریتم‌ها با تحلیل الگوهای مصرف، نقاط پرمصرف و غیرضروری را شناسایی می‌کنند و با ایجاد یکپارچگی میان بارهای IT و مصرف‌های غیر IT، به‌ویژه در بخش خنک‌سازی، سناریوهای بهینه‌سازی ارائه می‌دهند. این سناریوها می‌توانند به‌صورت خودکار یا نیمه‌خودکار اجرا شوند و بدون کاهش ظرفیت عملیاتی مرکز داده، مصرف انرژی را بهینه کنند. برای مثال زمانی که بار پردازشی و مصرف انرژی در بخشی از مرکز داده افزایش می‌یابد، سیستم با تنظیم هوشمند فرآیند خنک‌سازی، همان ظرفیت موجود را با مصرف انرژی کمتر مدیریت می‌کند.

طبق اعلام او این پروژه در شرکت توسعه ارتباطات هوشمند تبیان، طی دو سال گذشته توسعه یافته و حدود یک سال از فاز عملیاتی و بهره‌برداری از آن می‌گذرد. ترنجیان ادامه می‌دهد: تمرکز اولیه این پروژه بر مشتریان بازار سرمایه و سازمان‌هایی بوده است که مصرف انرژی، مانیتورینگ دقیق و کاهش استهلاک تجهیزات برای آنها اهمیت حیاتی دارد. نیاز این مشتریان یکی از محرک‌های اصلی ورود تبیان به حوزه مدیریت انرژی مبتنی بر هوش مصنوعی بوده است.

بازگشت سرمایه زیرساخت هوش مصنوعی کمتر از یک سال است

مدیرعامل شرکت توسعه ارتباطات هوشمند تبیان با اشاره به اینکه کاهش هزینه‌های عملیاتی مهم‌ترین عامل استقبال بازار سرمایه از این مدل بوده است، می‌گوید: تجربه پیاده‌سازی آن در مرکز داده تبیان و برخی مراکز داده متوسط و بزرگ، باعث شده سازمان‌ها به الگوبرداری از این مدل روی بیاورند تا هزینه‌های انرژی خود را کاهش دهند. در حال حاضر چند پروژه در مراکز داده دیگر در فاز پایلوت قرار دارد و تبیان برنامه‌ریزی کرده است تا پایان سال، این راهکار را در بخش‌های بیشتری از مرکز داده خود و همچنین برای سایر مشتریان عملیاتی کند.

ترنجیان با توضیح اینکه مدل مالی این راهکار بر مبنای صرفه‌جویی قابل اندازه‌گیری تعریف شده است، می‌گوید: کاهش مصرف برق و کاهش فشار بر تجهیزات سرمایشی، به‌ویژه در بازه‌های زمانی کوتاه‌مدت، نتایج ملموسی به همراه دارد. در برخی پروژه‌ها، میزان صرفه‌جویی به حدی است که بازگشت سرمایه زیرساخت هوش مصنوعی در کمتر از یک سال محقق می‌شود. در بلندمدت نیز بهبود شاخص‌هایی مانند PUE و دستیابی به اعداد دو رقمی در کاهش هزینه‌های اقتصادی مراکز داده، این مدل را به گزینه‌ای جذاب برای مدیران تبدیل کرده است.

ترنجیان تاکید می‌کند که این داده‌ها به‌صورت شفاف در اختیار مشتریان قرار می‌گیرد تا امکان رصد دقیق میزان صرفه‌جویی و منطق اقتصادی پروژه فراهم باشد.

به گفته او مشتریان تبیان در این حوزه به دو دسته سازمان‌های مصرف‌کننده سرویس و مراکز داده‌ای که خود نقش سرویس‌دهنده را دارند تقسیم می‌شوند. ترنجیان اضافه می‌کند: برای دسته دوم که به‌طور روزانه با هزینه‌های جاری مانند برق و نگهداری سیستم‌های خنک‌کننده درگیرند، اجرای پروژه‌های هوش مصنوعی در مدیریت انرژی به‌سرعت توجیه اقتصادی پیدا می‌کند و بازگشت سرمایه آن به‌وضوح قابل مشاهده است.

به گفته او، بخش‌هایی مانند بازار سرمایه، بانک‌ها و بیمه‌ها که نیازمند سرویس‌های با پایداری بالا هستند، از یک سو به کاهش مصرف ماهانه انرژی و از سوی دیگر به بازگشت سرمایه این نوع پروژه‌ها توجه زیادی دارند.

۹۰ درصد مشتریان طرح از بخش خصوصی و بازار سرمایه هستند

ترنجیان با اشاره به اینکه استقبال بخش خصوصی از این طرح بیشتر بوده است می‌گوید: بخش خصوصی به دلیل درگیری روزمره با هزینه‌ها و فشار مستقیم بر سودآوری کسب‌وکار، چابک‌تر عمل می‌کند و سریع‌تر به سراغ چنین راهکارهایی می‌رود. در مرکز داده تبیان، حدود ۹۰ درصد مشتریان فعال در بازار خصوصی و بازار سرمایه از این مدل استقبال کرده‌اند.

او در بخشی دیگر از صحبت‌های خود به تاثیر مستقیم بحران‌های جنگ تحمیلی و وقایع اخیر بر عملکرد مراکز داده اشاره می‌کند و می‌گوید: قطعی اینترنت، یکی از اصلی‌ترین چالش‌ها در حوزه خدمات مرکز داده محسوب می‌شود، چراکه مراکز داده شریان ارتباطی میان داخل و خارج کشور هستند. هر نوع قطعی، چه در شبکه داخلی و چه در ارتباطات بین‌المللی، مستقیما کسب‌وکار مشتریان را تحت تاثیر قرار می‌دهد. در جریان جنگ ۱۲ روزه، هرچند اختلال‌ها ادامه‌دار بود، اما زمان قطعی‌ها کوتاه‌تر و سطح حساسیت کمتر بود و نوعی افق زمانی برای بازگشت ارتباط وجود داشت.

به گفته مدیرعامل شرکت توسعه ارتباطات هوشمند تبیان، این شرکت روزانه بین ۵۰۰ میلیون تا یک میلیارد تومان زیان متحمل می‌شود. دلیل اصلی این زیان طبق گفته او این است که امکان فاکتور کردن پهنای باند برای مشتریان وجود ندارد و هزینه‌های بالادستی همچنان پابرجاست.

به اعتقاد ترنجیان، تفاوت اصلی بحران امروز با آن دوره، نبود قطعیت در تصمیم‌گیری است. او تاکید می‌کند که اینترنت صرفا یک پهنای باند یا مسیر ارتباطی نیست، بلکه زیرساختی حیاتی برای عملکرد روزمره سازمان‌ها است. ترنجیان اضافه می‌کند: بسیاری از سرویس‌های کلیدی مانند ایمیل‌های سازمانی، لایسنس‌های نرم‌افزاری، به‌روزرسانی سیستم‌های امنیتی و تمدید گواهی‌های امنیتی به ارتباط پایدار بین‌المللی وابسته‌اند.

او هشدار می‌دهد که مراکز داده اکنون در نقطه‌ای قرار گرفته‌اند که دقیقا میان سرویس‌های داخلی و خارجی ایستاده‌اند و قطع این شریان، پیامدهای جدی‌تری در ماه‌های آینده خواهد داشت. به گفته ترنجیان، اگر این وضعیت ادامه پیدا کند، با انقضای لایسنس‌ها، گواهی‌های امنیتی و پچ‌های نرم‌افزاری، چالش‌های جدی امنیتی در انتظار زیرساخت‌های کشور خواهد بود.