پروژه کابل عراقی اماراتی کلید خورد: مسیرهای اتصال خاورمیانه با دو طرح کلیدی متحول میشوند
یک کنسرسیوم عراقی اماراتی با سرمایهگذاری خصوصی از برنامهریزی پروژهای به ارزش ۷۰۰ میلیون دلار…
۲۸ بهمن ۱۴۰۴
اینترنت ایران بعد از ۲۰ روز خاموشی دوباره فعال شد
۷ بهمن ۱۴۰۴
زمان مطالعه : ۱۰ دقیقه
دسترسی به اینترنت نسبت به دوره انسداد قبلی بهطور معناداری بهبود یافته و از حالت قطع یا وایتلیست سخت خارج شده است، اما هنوز نمیتوان آن را «اینترنت عادی و بدون محدودیت» تلقی کرد. هنوز دسترسی دیتاسنترها به اینترنت برقرار نیست و آمار ترافیک شبکه در کلاودفلر هم نشان میدهد تفاوت زیادی با قبل ندارد.
به گزارش پیوست، در نوزدهمین روز از قطع اینترنت در ایران، که یکی از شدیدترین محدودیتهای دسترسی به شبکه ارتباطات در جهان بود، اکنون نشانههایی از اتصال به اینترنت دیده میشود.
وضعیت اینترنت ایران در ساعت ۱۸:۰۰ چهارشنبه هشتم بهمن
هنوز ترافیک شبکه افزایش پیدا نکرده است اما بهتدریج با ارتباط زیرساختها مخصوصا دیتاسنترها این ترافیک به وضعیت عادی باز میگردد اما اکنون میتوانیم بگوئیم اگر چه هنوز اینترنت کامل نیست اما دوران خاموشی پایان یافته است. از اینجا به بعد باید منتظر بهبود شاخصهای شبکه ماند.
وضعیت اینترنت ایران در ساعت ۱۵:۳۰ چهارشنبه هشتم بهمن
بعد از ۴۷۰ ساعت خاموشی، دیتاسنترهای ایران بهتدریج در حال اتصال به اینترنت هستند و با اطمینان بیشتری میتوان گفت یکی از شدیدترین محدودیتهای اینترنت در دنیا، به آرامی در حال پایان است. غیر از اتصال دیتاسنترها، روند قبلی همچنان ادامه دارد به این معنی که IXPها و سرورهای DNS از داخل ایران قابل مشاهده هستند و ارتباط با اغلب CDNها برقرار است.
وضعیت اینترنت ایران در ساعت ۱۴:۰۰ چهارشنبه هشتم بهمن
از حدود ساعت ۱۳:۳۰ عملکرد برخی دیتاسنترها در ارتباط با اینترنت با اختلال همراه است و مشخص نیست محدودیتهای جدید باعث این نوسانات شده یا بخشی از روند بازگشائی است.
تنها تحلیل منطقی از وضعیت موجود این است که اینترنت ایران یک الگوی جدید از محدودیت را تجربه میکند. بهنظر میرسد سیستمی راهاندازی یا اجرا شده که توانائی مدیریت این ترافیک را ندارد و بههمین دلیل این الگوی نامنظم دیده میشود. اینترنتی که فقط وب آن باز شده و هنوز دیتاسنترها نیز به اینترنت متصل نیستند.
ادامه این روند نشاندهنده پیادهسازی شگردهای جدید محدودیت خواهد بود اما فعلا برای این نتیجهگیری نیاز به دادههای بیشتر است.
بر اساس آنچه یک کارشناس بریتانیائی شبکه بهنام Doug Madory در X منتشر کرده، شرکت ارتباطات زیرساخت (AS49666) از ۲۴ ژانویه (شنبه چهارم بهمن) ارتباط با همتایان بینالمللی (International Peers) را دوباره برقرار کرده، اما اعلان مسیرهای IPv6 آن تنها به برخی همسایهها محدود شده و این مسیرها در سطح اینترنت جهانی منتشر نشدهاند. موضوعی که نشاندهنده سیاست انتشار انتخابی مسیرهاست. در مقابل، برخی شبکهها مانند AS6736 برای پژوهشگاه دانشهای بنیادی توانسته حداقل بخشی از مسیرهای IPv6 خود را بهطور کامل بازیابی و به جدول مسیریابی جهانی بازگرداند. این ناهمگونی در اعلان IPv6 نشان میدهد که دسترسی بینالمللی شبکه کشور همچنان ناپایدار و تحت مدیریت سختگیرانه قرار دارد و نمیتوان از بازگشت عادی اینترنت صحبت کرد.
وضعیت اینترنت ایران در ساعت ۱۱:۳۰ چهارشنبه هشتم بهمن
عملا آنچه باز شده بخش وب است و باقی موارد هنوز مسدود هستند، دیتاسنترها به اینترنت دسترسی ندارند و VPNها متصل نمیشوند در نتیجه سرویسهای تحریمی مثل فیگما و برخی ابزارهای هوش مصنوعی همچنان قابل استفاده نیستند. مجموع این عوامل باعث شده کاربران با تجربه کند و آزاردهندهای روبرو باشند که اگرچه با خاموشی مطلق فاصله دارد اما شبیه اینترنت هم نیست.
حجم ترافیک هم هنوز به میزان عادی نرسیده و تقریبا نیمی از ترافیک نرمال که قبل از ۱۸ دی جریان داشت، فعال است.
وضعیت اینترنت ایران در ساعت ۰۸:۰۰ چهارشنبه هشتم بهمن
هنوز دسترسی دیتاسنترها به اینترنت باز نشده و رادار آروان نشان میدهد قطعی اینترنت همچنان برقرار است. آنچه اکنون اتفاق افتاده گشایش در دسترسی کاربران به صفحات وب بوده است.
از نظر پهنای باند نیز همچنان یک الگوی نامنظم دیده میشود که مشابه رفتار ترافیک اینترنت پیش از خاموشی ۱۸ دیماه نیست.
وضعیت اینترنت ایران در ساعت ۲۳:۳۰ سهشنبه هفتم بهمن
تغییر چندانی در وضعیت قبلی ایجاد نشده فقط روند صعودی پهنای باند که از حدود ساعت ۴ عصر آغاز شده بود از ساعت ۶ بیش از ۳۰ درصد افت کرد و بعد از آن دیگر تغییر نداشته است. اسکن پورتها نشان میدهد از میان پورتهای مهم فقط گذرگاههای وب باز هستند و ارتباط با اینترنت از همین طریق برقرار است. هابهای تبادل اطلاعات بینالمللی و سرورهای DNS از داخل ایران قابل دستیابی هستند. اما دسترسی به برخی CDNها هنوز امکان پذیر نیست.
رادار آروان نشان میدهد دیتاسنترها نیز هنوز به اینترنت متصل نشدهاند.
نکته دیگر اینکه هنوز برخی از سایتهایی که در ایران میزبانی شدهاند اما از شبکههای توزیع بینالمللی (مانند کلاودفلر) استفاده میکنند هنوز آنلاین نشدهاند که این موضوع نیز فرضیه عدم دسترسی دیتاسنترها به اینترنت را تقویت میکند.
وضعیت اینترنت ایران در ساعت ۲۱:۳۰ سهشنبه هفتم بهمن
تغییری در دسترسی کاربران به وبسایتها ایجاد نشده اما تجربه آنها حاکی از افت سرعت است. به نظر میرسد تغییرات جدیدی در حال اجرا است که هنوز وضعیت آنها مشخص نیست. دسترسی به VPNها کمی بهبود پیدا کرده بود اما اغلب آنها اکنون قابل استفاده نیستند.
اغلب پورتها نیز هنوز بستهاند با این حال سرویسهایی مانند آپدیت ویندوز اجرا میشوند.
دسترسی به نقاط تبادل بینالمللی و سرورهای DNS بدون مشکل برقرار است و مواردی که قبلا فیلتر بودهاند همچنان در دسترس نیستند.
نسبت به چند ساعت پیش تغییر زیادی در شاخصهای مرتبط با شبکه دیده نمیشود.
وضعیت اینترنت ایران در ساعت ۲۰:۰۰ سهشنبه هفتم بهمن
نتبلاکس در پست اخیر خود در شبکه ماستودون از بازگشت نسبی اینترنت ایران به شرایط قبل خبر داد با این حال اعلام کرد اینترنت هنوز با فیلترینگ شدید همراه است.
وضعیت اینترنت ایران در ساعت ۱۹:۰۰ سهشنبه هفتم بهمن
نتایج اسکن پورتها نشان میدهد که دسترسی اینترنت کشور تا حدودی به شکل گزینشی و مبتنی بر پورت برقرار است. در هر سه مقصد بینالمللی معتبر (Google DNS، Cloudflare DNS و Quad9)، تعداد محدودی از پورتهای TCP روی IPv4 باز هستند؛ بهویژه پورتهای 53 و 443 که برای DNS مبتنی بر TCP و وب امن (HTTPS) استفاده میشوند. در مقابل، بسیاری از پورتهای رایج دیگر مانند 123، 3478، 5228 و اغلب پورتهای جایگزین وب مسدود هستند. احتمال اکنون حداقل مسیرهای لازم برای وبگردی محدود و کنترلشده فعال است.
تفاوت میان IPv4 و IPv6 معنادار است. در تمام تستها، ارتباط IPv6 چه در TCP و چه در UDP بهطور کامل مسدود یا فیلتر شده و هیچ نمونهای از اتصال موفق دیده نمیشود.
اوضاع دسترسی اندکی در حال بهتر شدن است. حجم پهنای باند کشور به ۱۶.۸ درصد رسیده (احتمالا حدود ۲۰۰ تا ۲۵۰ گیگابیت بر ثانیه) و شاخصهای کیفی شبکه نیز اندکی بهبود پیدا کردهاند. تعداد بستههای گمشده داده (Packet Loss) که تا دیروز حدود ۱۰۰ درصد بود اکنون به کمتر از ۴۰ درصد رسیده و زمان تاخیر شبکه نیز حدود ۱۹۰ میلی ثانیه است که همچنان بالا است اما نسبت به روزهای قبل بهبود قابل توجه داشته است.
پهنایباند نسبت به یک ساعت پیش اندکی افت کرده اما محسوس نیست.
هنوز IPv6 باز نشده، سهم این پروتکل قبلا بین ۱۵ تا ۱۸ درصد ترافیک بود اما اکنون فقط ۰.۴ درصد است.
وضعیت دیتاسنترها هم تغییری نداشته و هنوز متصل نیستند.
وضعیت اینترنت ایران در ساعت ۱۸:۰۰ سهشنبه هفتم بهمن
دیتاسنترهای ایران هنوز به اینترنت متصل نشدهاند اما سرورهای DNS بهطور کامل در دسترس هستند. ارتباط با نقاط تبادل بینالمللی هم با اختلال همراه است.
کلاودفلر از افزایش جزئی پهنای باند طی یکساعت گذشته خبر میدهد.
وضعیت اینترنت ایران در ساعت ۱۷:۳۰ سهشنبه هفتم بهمن
نسبت به وضعیت پیشین در ساعت ۱۵:۳۰ تغییر خاصی در دسترسیها دیده نمیشود با این حال پهنای باند اینترنت کشور بر اساس آمار کلاودفلر کمی بیشتر شده و از ۱۱.۳ درصد به ۱۳.۸ درصد رسیده است. دیتاسنترهای اصلی ایران هنوز به اینترنت متصل نیستند و رادار آروان کلاود نیز تغییری نسبت به وضعیت پیشین نداشته است.
اما تجربه کاربران از بهبود عمده در دسترسی به اینترنت نسبت به ابتدای هفته حکایت دارد ضمن این حجم قابل توجهی از فیلترشکنها و تحریمشکنها اکنون قابل اتصال هستند. همزمان با انتشار اخبار بازگشائی نسبی اینترنت، حجم درخواستهایی HTTP نیز افزایش پیدا کرده و کاربران بیشتری در حال اتصال به اینترنت هستند.
وضعیت اینترنت ایران در ساعت ۱۵:۳۰ سهشنبه هفتم بهمن
باز بودن DNS، پایداری پینگ به بسیاری از سرویسهای جهانی و تکمیل مسیریابی تا مقاصد خارجی نشانه بازگشت نسبی دسترسی است، اما مسدود بودن یا عدم دسترسی به برخی شبکههای بزرگ نشان میدهد که سیاستهای کنترلی بهطور کامل کنار گذاشته نشده و اینترنت همچنان نیمهمحدود و مدیریتشده است. با این حال دسترسی به بخش مهمی از سایتها اکنون برقرار است. بهعنوان مثال سرویسهای نقشه، ترجمه، درایو و میت گوگل باز هستند.
سرویسهای هوش مصنوعی مختلف مانند جمنای، چتجیپیتی، گراک، پرپلکستی، هاگینگفیس هم وصل شدهاند.
وضعیت فعلی شبکه در ساعت ۱۵:۳۰ در مقایسه با دورهای که اینترنت بهصورت گسترده مسدود یا بهشدت محدود بود، برخی گشایشها را نشان میدهد. در حال حاضر لایه نام دامنه (DNS) عملاً به وضعیت عادی بازگشته است. بهعنوان مثال دامنه google.com بدون اختلال و بهصورت یکسان از طریق اغلب Resolverهای بینالمللی (گوگل، کلادفلر، Quad9، OpenDNS و…) Resolve میشود و پاسخها به IPهای معتبر جهانی میرسند. این موضوع نشانه روشنی است از اینکه حداقل سیاست مسدودسازی DNS که قبلا به عنوان یکی از راههای جلوگیزی از دسترسی به سایتها برقرار بود، فعلا تغییر کرده است.
در لایه دسترسی هسته شبکه و ارتباط با IXPها و سرویسهای بینالمللی نیز وضعیت تا حد زیادی پایدار به نظر میرسد. پینگ به DNSهای عمومی (1.1.1.1، 8.8.8.8، 9.9.9.9) و همچنین به IPهایی متعلق به کلاودفلر، Fastly و برخی سرویسهای محتوایی جهانی موفق است. این یعنی ارتباط IP-level با بخش مهمی از اینترنت جهانی برقرار است.
با این حال، عدم پاسخگویی IPهایی مانند 13.32.0.0 و 52.84.0.0 که به زیرساختهای AWS (بهویژه کلاودفرانت) مربوط میشوند، نشان میدهد که دسترسی به همه شبکههای بینالمللی بهصورت یکنواخت باز نشده و همچنان برخی ASNها یا Prefixها مسدود یا دچار اختلال هستند؛ وضعیتی که معمولاً با سیاستهای فیلترینگ هدفمند یا مدیریتشده سازگار است، نه اینترنت کاملاً آزاد.
تحلیل مسیریابی به مقصد 8.8.8.8 بهعنوان یکی از نشانیهای DNS گوگل نیز تصویر مشابهی ارائه میدهد. مسیر از شبکههای مختلف عبور میکند و در چندین hop میانی پاسخ ICMP دریافت نمیشود که در ایران امری رایج است و الزاماً به معنی قطع مسیر نیست. نکته مهم این است که در نهایت مسیر به خارج از کشور رسیده (IP اروپایی و سپس شبکه گوگل) و مقصد با تأخیر حدود ۸۰ تا ۸۵ میلیثانیه پاسخ میدهد. این یعنی مسیر بینالملل فعال است و ترافیک واقعاً از کشور خارج میشود، نه اینکه صرفاً در یک وایتلیست داخلی گردش کند.
دسترسی به اینترنت نسبت به دوره انسداد قبلی بهطور معناداری بهبود یافته و از حالت قطع یا وایتلیست سخت خارج شده است، اما هنوز نمیتوان آن را «اینترنت عادی و بدون محدودیت» تلقی کرد. باز بودن DNS، پایداری پینگ به بسیاری از سرویسهای جهانی و تکمیل Traceroute تا مقاصد خارجی نشانه بازگشت نسبی دسترسی است، اما مسدود بودن یا عدم دسترسی به برخی شبکههای بزرگ (مانند بخشهایی از AWS) نشان میدهد که سیاستهای کنترلی بهطور کامل کنار گذاشته نشده و اینترنت همچنان نیمهمحدود و مدیریتشده است، نه کاملاً آزاد.
ارسال دیدگاه