هوش مصنوعی‌های ایرانی باز هم در آزمون اینترنت ملی مردود شدند؛ هوش مصنوعی‌های ایرانی یا بازی با پوسته‌های خارجی

هنوز خاطره ۱۲ روز جنگ و قطعی اینترنت رنگ نباخته بود که آزمونی دوباره و غیرمنتظره پیش روی سرویس‌های هوش مصنوعی ایرانی قرار گرفت. تنها یک روز پس از آنکه پرسش «آیا در اینترنت ملی هم هوش مصنوعی‌های داخلی کار می‌کنند؟» برایم مطرح شد، اینترنت دوباره ملی شد و پاسخ، قاطعانه و تلخ «نه» بود. سرویس‌هایی که ادعای بومی‌بودن داشتند، یک ‌بار دیگر در برابر کاربران ایرانی شکست خوردند. این گزارش واکاوی‌ای است از راهکار خروج از این وضعیت و اینکه چگونه باید سندرم ایجاد پوسته‌های تلگرامی سال‌های اخیر را این ‌بار در سرویس‌های هوش مصنوعی تکرار نکنیم. ابتدای زمانی که این گزارش را می‌نوشتم، اینترنت عادی بود، فیلترینگ برقرار و دسترسی به سرویس‌های بین‌المللی دچار اختلال بود اما ارتباط همچنان برقرار بود، با وجود این سوال من از متخصصان این حوزه این بود که اگر باز هم اینترنت ملی شود، آیا ما می‌توانیم از سرویس‌های هوش مصنوعیِ به‌اسمْ ایرانی استفاده کنیم، یا باز هم مثل ۱۲ روز جنگ، سرشکستگی پلتفرم‌های پرطمطراقی را که از سرمایه‌گذاران قدرتمند ایرانی سرمایه گرفته‌اند تجربه می‌کنیم؟ پاسخ تقریباً قاطع آنها این بود که دوباره همان تجربه‌ها تکرار می‌شود. یک روز از شروع نوشتن گزارشم نگذشته بود که اینترنت دوباره ملی شد و هوش مصنوعی‌های ایرانی یا همان پوسته‌های هوش مصنوعی‌های خارجی که خود را در لوای اسم‌های ایرانی و پنهان‌کردن تامین‌کنندگان اصلی مخفی کرده‌‌اند، باز هم نتوانستند به کاربران داخل ایران سرویس بدهند. وابستگی سرویس‌های داخلی به زیرساخت‌های خارجی موضوع پنهانی نبود اما به‌نظر باید عملکرد شرکت‌های هوش مصنوعی در دوران بحران بررسی و موضوع حاکمیت فناورانه و استقلال دیجیتال کشور به‌طور جدی به چالش کشیده شود. کارشناسان حوزه هوش مصنوعی همچون روح‌الله هنرور، آرش عباسی و مهران ضیابری با هشدار درباره تداوم این وابستگی تاکید می‌کنند که هزینه‌های چندمیلیاردی، عددی ناچیز در مسیر توسعه هوش مصنوعی است اما بدون ورود به لایه‌های عمیق...