رشد برقآسای اینترنت موبایل در جهان؛ رقابت 5G در ایران داغتر شد
گزارش اقتصاد دیجیتال GSMA از آینده مصرف داده موبایل، نشان میدهد که جهان در آستانه…
۹ شهریور ۱۴۰۴
۹ شهریور ۱۴۰۴
زمان مطالعه : ۱۲ دقیقه
طبق آمارهای منتشر شده در سال ۲۰۰۰، تنها ۵۲ درصد از بزرگسالان آمریکایی از اینترنت استفاده میکردند، اما امروز این سهم به ۹۷ درصد رسیده است. دادههای مرکز پژوهشی Pew براساس یک نظرسنجی از کاربران آمریکایی نشان میدهد که شکافهای قدیمی بر اساس سن، درآمد و نژاد در دسترسی به اینترنت بهطور چشمگیری در طی دو دهه اخیر کاهش یافته است. هرچند وابستگی گروههایی با درآمد یا تحصیلات پایین به تلفنهای هوشمند بهجای اینترنت پرسرعت خانگی، همچنان از وجود یک شکاف دیجیتال پنهان خبر میدهد. این تغییر بزرگ، نهتنها الگوی ارتباطات و زندگی روزمره را متحول کرده، بلکه تصویری تازه از جامعه دیجیتال آمریکا را ارائه میدهد.
مرکز پژوهشی Pew نظرسنجیای را با مشارکت ۵ هزار و ۶۲۶ نفر بزرگسال آمریکایی از تاریخ ۱ فوریه تا ۱۰ ژوئن ۲۰۲۴ انجام داد. جمعآوری دادههای این نظرسنجی توسط SSRS و از طریق نمونهگیری مبتنی بر آدرس (Address-Based Sampling) و با استفاده از چندین روش وب، پست و تلفن انجام شد. این روش تقریباً به تمامی بزرگسالان آمریکایی فرصت مشارکت در نظرسنجی را میداد. دادهها به گونهای وزندهی شدهاند تا نمایندهای از جمعیت بزرگسال ایالات متحده بر اساس جنسیت ، نژاد و قومیت، تحصیلات و سایر عوامل باشند.
زمانی که مرکز پژوهشی مورد نظر در اوایل سال ۲۰۰۰ شروع به رصد سیستماتیک میزان استفاده آمریکاییها از اینترنت کرد، تقریباً نیمی از بزرگسالان این کشور به اینترنت متصل بودند. امروز، ۹۶٪ از بزرگسالان آمریکایی میگویند که از اینترنت استفاده میکنند.
از سال ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۴، میزان استفاده بزرگسالان آمریکایی از اینترنت بهطور پیوسته رشد کرده است؛ از ۵۸ درصد در سال ۲۰۰۰ به ۹۷ درصد در سال ۲۰۲۴. هرچند در سالهای اخیر، نرخ رشد کندتر شده که احتمالاً به دلیل اشباع نسبی بازار اینترنت است و تعداد کمی از بزرگسالان هنوز به اینترنت دسترسی ندارند.
در سال ۲۰۲۰، تغییراتی در روش نظرسنجی اعمال شد که ممکن است باعث افزایش اندک در آمار استفاده شده باشد. این دادهها فقط بزرگسالان را شامل میشود و استفاده کودکان و نوجوانان ممکن است متفاوت باشد. همچنین، افراد به شکلهای مختلفی از اینترنت بهره میبرند؛ برخی بیشتر برای کار و برخی برای سرگرمی استفاده میکنند.
در برخی گروههای جمعیتی، مانند جوانترها، افرادی که دستکم بخشی از تحصیلات دانشگاهی را گذراندهاند. کسانی که در خانوارهای با درآمد بالا زندگی میکنند، میزان استفاده از اینترنت تقریباً همگانی است.
این دادهها از نظرسنجیهایی بین سالهای ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۴ از بزرگسالان آمریکایی بهدست آمدهاند. اطلاعات هر سال بر اساس تحلیل مجموع نظرسنجیهای همان سال ارائه شده است. خط عمودی در نمودار نشاندهنده تغییر روش نظرسنجی است. بین سالهای ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۱، نظرسنجیها از طریق تماس تلفنی انجام میشد؛ اما در سال ۲۰۲۳، روش نظرسنجی به صورت آنلاین و ایمیلی تغییر کرد. در سال ۲۰۲۴ نیز، این روند به شکل ترکیبی از نظرسنجیهای آنلاین، ایمیلی و تلفنی ادامه یافت.
این نمودار درصد بزرگسالان آمریکایی در گروههای سنی مختلف را نشان میدهد که از اینترنت استفاده میکنند. در سال ۲۰۰۰، شکاف قابل توجهی بین گروههای سنی وجود داشت؛ جوانترین گروه (۱۸ تا ۲۹ سال) با ۸۶ درصد بیشترین استفاده و مسنترین گروه (۶۵ سال به بالا) با تنها ۱۴ درصد کمترین استفاده را داشتند.
از آن زمان تا الان، استفاده از اینترنت در همه گروههای سنی بهطور مداوم افزایش یافته است، بهویژه در میان افراد مسن که رشد چشمگیری داشتهاند. این باعث شده شکاف سنی کاهش یابد و تا سال ۲۰۲۴، میزان استفاده در اکثر گروهها تقریباً برابر باشد، هرچند افراد مسن کمی کمتر از بقیه استفاده میکنند. تغییر روش نظرسنجی در سال ۲۰۲۰ ممکن است کمی آمار استفاده بهخصوص در گروه مسنتر را بالا برده باشد. در کل، طی دو دهه گذشته، استفاده از اینترنت در همه سنین بهطور قابل توجهی رشد کرده و بیشترین افزایش در بین افراد مسن بوده که شکاف سنی را کمتر کرده است.
تخمینهای مربوط به بزرگسالان آسیایی، تنها شامل افراد انگلیسیزبان است. در سال ۲۰۲۴ نیز، این روند به شکل ترکیبی از نظرسنجیهای آنلاین، ایمیلی و تلفنی ادامه یافت. افراد سفیدپوست، سیاهپوست و آسیایی شامل کسانی میشوند که فقط یک نژاد را گزارش دادهاند و لاتینتبار نیستند. بزرگسالان لاتینتبار (Hispanic) میتوانند از هر نژادی باشند. پاسخدهندگانی که پاسخی به سوالات ندادند، در دادههای ارائهشده لحاظ نشدهاند.
نمودار نشان میدهد که از سال ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۴، استفاده از اینترنت در بین بزرگسالان آمریکایی در گروههای نژادی و قومی مختلف بهطور چشمگیری افزایش یافته است. در سال ۲۰۰۰، شکاف قابل توجهی وجود داشت؛ سفیدپوستان با ۵۶ درصد بیشترین میزان استفاده را داشتند و سیاهپوستان با ۴۰ درصد کمترین استفاده را داشتند. اما در این مدت، رشد استفاده در همه گروهها بهویژه در میان سیاهپوستان و لاتینتبارها چشمگیر بوده است.
این روند باعث کاهش شکاف نژادی و قومی شده بهطوری که تا سال ۲۰۲۴ میزان استفاده تقریباً در همه گروهها مشابه شده است، هرچند سیاهپوستان همچنان کمی کمتر از سایرین از اینترنت استفاده میکنند. همچنین، تغییر روش نظرسنجی در سال ۲۰۲۰ احتمالاً باعث افزایش اندکی در درصد استفاده بهویژه در گروه سیاهپوستان شده است. به طور کلی، این دادهها نشان میدهد که رشد سریع استفاده از اینترنت در میان اقلیتهای نژادی نقش مهمی در کاهش شکافهای دیجیتال داشته است.
این نمودار درصد بزرگسالان ایالات متحده را نشان میدهد که از سال ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۴ بر اساس جنسیت از اینترنت استفاده میکنند.
شکاف درآمدی میان گروههای مختلف در دسترسی به اینترنت قابل توجه بود؛ کسانی که درآمد بالای ۷۵ هزار دلار داشتند، با ۸۶ درصد بالاترین نرخ استفاده را داشتند، در حالی که افراد با درآمد کمتر از سه هزار دلار تنها ۴۰ درصد از اینترنت بهره میبردند.
با گذشت زمان، میزان استفاده از اینترنت در همه سطوح درآمدی رشد کرده است، اما این رشد در گروههای کمدرآمد بیشتر و چشمگیرتر بوده است. به همین دلیل، تفاوتها در دسترسی به اینترنت به مرور کمتر شده و تا سال ۲۰۲۴، تقریباً همه گروهها از نظر میزان استفاده به هم نزدیک شدهاند، اگرچه همچنان افراد با درآمد پایین کمی عقبتر هستند. علاوه بر این، تغییر روش نظرسنجی در سال ۲۰۲۰ احتمالاً موجب افزایش اندکی در درصد کاربران اینترنت به ویژه در میان گروههای درآمد پایین شده است.
این نمودار تغییرات در استفاده از اینترنت را بر اساس منطقه سکونت (شهری، حومهای و روستایی) در بین بزرگسالان آمریکایی از سال ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۴ نشان میدهد. روند این نمودار به طور مداوم افزایش یافته است که نشاندهنده گسترش گسترده دسترسی به فناوری در سراسر کشور در طول زمان است.
در این بازه زمانی، روش جمعآوری دادهها تغییر کرده و از نظرسنجی تلفنی به روشهای اینترنتی، پستی و تلفنی ترکیبی در سالهای اخیر منتقل شده که ممکن است بر نتایج تأثیر گذاشته باشد. با این حال، روند رشد استفاده از اینترنت در همه مناطق ادامه داشته و اهمیت آن در زندگی روزمره افزایش یافته است. در این میان، مناطق شهری همواره بالاترین درصد کاربران اینترنت را داشتهاند که احتمالاً به دلیل دسترسی بهتر به زیرساختها و فناوری است. مناطق حومهای نیز نرخ استفاده نسبتا بالایی دارند و روند افزایشی مشابهی را دنبال میکنند، اما مناطق روستایی کمترین میزان استفاده را داشتهاند که ممکن است ناشی از مشکلات دسترسی به اینترنت در این مناطق باشد.
این نمودار روند وابستگی بزرگسالان آمریکایی به تلفنهای هوشمند را بین سالهای ۲۰۱۳ تا ۲۰۲۴ نشان میدهد، بهویژه افرادی که اینترنت پرسرعت خانگی ندارند اما از گوشی هوشمند استفاده میکنند. در ابتدای دوره، حدود ۸ درصد از بزرگسالان در این دسته قرار داشتند که این رقم به تدریج افزایش یافت و در سالهای ۲۰۱۸ و ۲۰۱۹ به حدود ۲۰ درصد رسید. پس از آن، این وابستگی کاهش یافت و در سالهای اخیر در حدود ۱۵ درصد ثابت مانده است.
در سال ۲۰۲۱ تغییراتی در روش نظرسنجی رخ داد که ممکن است روند را تحت تأثیر قرار داده باشد، اما ثبات نسبی این درصد نشان میدهد که هنوز گروهی از افراد به دلایل اقتصادی یا محدودیت دسترسی، تنها از طریق گوشی هوشمند به اینترنت وصل میشوند. این وضعیت نمایانگر شکاف دیجیتال پنهانی است که باید در سیاستگذاریهای ارتباطی مورد توجه قرار گیرد.
وابستگی به تلفنهای هوشمند برای دسترسی به اینترنت بهویژه در میان آمریکاییهایی با درآمد خانوار پایین و افرادی با سطح تحصیلات رسمی پایینتر رایج است.
این نمودار میزان وابستگی بزرگسالان آمریکایی به تلفنهای هوشمند را بین سالهای ۲۰۱۳ تا ۲۰۲۴ بر اساس گروههای سنی مختلف نشان میدهد. افراد جوانتر، به ویژه گروه سنی ۱۸ تا ۲۹ سال، همواره بالاترین سطح وابستگی را داشتهاند و در برخی سالها نزدیک به ۳۰ درصد از این گروه، خود را به شدت وابسته به تلفن هوشمند معرفی کردهاند. اما از حدود سال ۲۰۱۹ به بعد، وابستگی این گروه کاهش یافته است که ممکن است به دلیل افزایش آگاهی دیجیتال یا تغییر در الگوی استفاده باشد. گروه سنی ۳۰ تا ۴۹ سال نیز سطح بالایی از وابستگی را نشان دادهاند، اما کمتر از جوانترها بوده و در سالهای اخیر نسبتا ثابت باقی مانده است.
در مقابل، گروههای سنی ۵۰ تا ۶۴ سال و ۶۵ سال به بالا که در ابتدا وابستگی کمی داشتند، به تدریج افزایش قابل توجهی در وابستگی به تلفنهای هوشمند نشان دادهاند. در سالهای اخیر، فاصله وابستگی میان نسلها کمتر شده و روندها به هم نزدیکتر شدهاند که نشاندهنده گسترش فراگیر تلفنهای هوشمند در کل جامعه است.
این نمودار درصد وابستگی به تلفنهای هوشمند را در گروههای نژادی و قومی مختلف ایالات متحده بین سالهای ۲۰۱۳ تا ۲۰۲۴ نشان میدهد. گروه لاتینتبار (Hispanic) در بیشتر سالها بالاترین سطح وابستگی را داشته و این میزان تا حدود سال ۲۰۱۸–۲۰۱۹ به بیش از ۳۵ درصد رسیده است. پس از تغییر روش نظرسنجی، کمی کاهش مشاهده شده اما همچنان در سطوح بالا باقی مانده است.
گروه رنگینپوستان (Black) در رتبه دوم قرار دارد و از سال ۲۰۱۳ تا ۲۰۱۹ وابستگی آنها به تلفن هوشمند از حدود ۱۰ درصد به بیش از ۲۰ درصد افزایش یافته است. پس از ۲۰۲۰، وابستگی این گروه نوسان داشته ولی تا سال ۲۰۲۴ دوباره کمی افزایش یافته است.
گروه آسیایی در ابتدا کمترین وابستگی را داشت اما از سال ۲۰۲۰ به بعد رشد قابل توجهی در این زمینه نشان داده و در سال ۲۰۲۴ به حدود ۱۵ درصد رسیده است. در مقابل، گروه سفیدپوستان همواره پایینترین میزان وابستگی را داشتهاند و درصد آنها بین ۱۰ تا ۱۲ درصد تغییر کرده است. اقلیتهایی مانند لاتینتبارها و رنگینپوستان وابستگی بیشتری به تلفنهای هوشمند دارند که احتمالاً به دلیل محدودیت در دسترسی به ابزارهای دیگر اینترنت مانند رایانه یا اینترنت خانگی است.
این نمودار نشان میدهد که گروه «کمتر از دیپلم» بیشترین وابستگی به تلفنهای هوشمند را در کل دوره داشته است؛ این میزان از حدود ۱۵ درصد در سال ۲۰۱۳ به اوج بیش از ۴۰ درصد در حوالی ۲۰۱۸–۲۰۱۹ رسید و سپس کاهش یافت، اما همچنان در سال ۲۰۲۴ حدود ۳۰ درصد باقی مانده است. گروه «دیپلم دبیرستان» روند مشابهی را دنبال کرده است؛ وابستگی این گروه از حدود ۱۲ درصد آغاز شده، تا حدود ۲۰۱۹ به بیش از ۲۵ درصد رسید و پس از تغییر روش نظرسنجی، کمی کاهش یافت اما سطح نسبتاً بالایی حفظ شده است.
گروه «دیپلم یا کمتر» که ترکیبی از دو گروه قبلی است، روندی میانی داشته و بیشترین وابستگی را در میانه دوره تجربه کرده است و پس از تغییر نظرسنجی روند کاهشی نشان داده است. گروه «تحصیلات کالج ناقص» بیشتر سالها در حدود ۱۵ تا ۲۰ درصد وابستگی داشته اما پس از ۲۰۱۹ کاهش یافته و تا ۲۰۲۴ به حدود ۱۵ درصد رسیده است. در نهایت، گروه «فارغالتحصیل کالج» کمترین وابستگی را داشته و میزان آن تقریباً ثابت بوده است؛ از حدود ۵ درصد در ابتدا به تدریج تا نزدیک ۱۰ درصد در سال ۲۰۲۴ افزایش یافته است.