نسخه فیزیکی

  • شهر کتاب مرکزی تهران – خیابان دکتر شریعتی – بالاتر از خیابان استاد مطهری – نبش کوچه کلاته – فروشگاه مرکزی شهر کتاب
  • شهر کتاب کاشانک نیاوران، کاشانک، نرسیده به سه راه آجودانیه
  • نشر ثالث خیابان کریم‌خان زند، بین خیابان ایرانشهر و ماهشهر، پلاک ۱۵۰
  • شهر کتاب سعادت آباد انتهای خیابان ایران‌زمین، جنب فرهنگسرای ابن‌سینا، شهر کتاب ابن‌سینا
شماره 73 جهان پرونده - پیوست جهان صفحه 126

فناوری‌هایی که انقلاب صنعتی چهارم را رقم خواهند زد

سناریوهای واقعی

ماشین‌هایی که به طور خودکار نیاز به قطعه‌های مورد نیاز در طی تولید را تشخیص می‌دهند، سیستم‌های تولید که طی عملیات خودشان کیفیت را کنترل می‌کنند و هزینه‌های بررسی را کاهش می‌دهند، روبات‌هایی که به طور خودکار اجزا و قطعات را شناسایی و جابه‌جا می‌کنند؛ همه اینها سناریوهایی هستند که به‌ تدریج تبدیل به واقعیت در تولید صنعتی می‌شوند.
فناوری‌هایی مثل هوش مصنوعی (AI) و رایانش لبه (edge computing)‌ فرصت‌های منحصربه‌فردی را برای صنابع مختلف فراهم می‌آورند، چون مدل‌های کسب و کاری جدیدی ایجاد می‌کنند و قابلیت بهره‌وری را افزایش می‌دهند. این امر باعث می‌شود وجود و استفاده این فناوری‌ها در رقابت آینده صنایع ضروری باشد.

داده: بنیان فناوری‌ها

فناوری‌های آینده بر بنیان داده استوار خواهند شد. این داده‌ها به ‌وفور در صنایع قابل دسترسی هستند. البته در حال حاضر راه‌حل‌های دیجیتالی مثل استفاده از دوقلوی دیجیتالی (digital twin) در هر مرحله از تولید صنعتی- از طراحی محصول گرفته تا تولید و استفاده از آن- به کار گرفته می‌شوند.
علاوه بر این، چنین گام‌هایی روزبه‌روز بهتر می‌شوند و به صورت دیجیتالی با یکدیگر پیوند می‌خورند تا داده‌های بیشتری را ارائه دهند. در حال حاضر فناوری‌های آینده امکان تحلیل و استفاده از این استخرهای داده را به روش‌های کاملاً جدید فراهم آورده‌اند. هوش مصنوعی به طور واضح نشان می‌دهد که چگونه در حال حاضر از این فناوری‌ها استفاده می‌شود. باید توجه داشت که هوش مصنوعی فناوری خیلی جدیدی نیست؛ مثلاً شرکت چندملیتی زیمنس (Siemens) شبکه‌های عصبی را در دهه ۱۹۹۰ راه‌اندازی کرد، اما این فناوری از آن زمان پیشرفت‌های قابل توجهی کرده است. قدرت رایانش نیز طی زمان صدها برابر شده است. الگوریتم‌ها بسیار ارتقا یافته‌اند و کارخانه‌های سخت‌افزار نیز عملکرد بهتری دارند. همچنین انتقال داده افزایش زیادی پیدا کرده است. همه اینها به معنای افزایش حجم داده‌های در دسترس است که می‌توانند جمع‌آوری و با سرعتی بسیار بیشتر از قبل، تجزیه و تحلیل شوند؛ در واقع تحلیل داده پیچیده‌تر شده است. به این ترتیب نیاز به پلتفرم‌هایی مطرح می‌شود که سیستم عملیاتی ابرمحور را برای اینترنت اشیا فراهم می‌کنند.

آماده‌سازی صنعت برای فناوری‌های آینده

کاربران پلتفرم‌های ابرمحور می‌توانند داده‌های بیشتری را جمع‌آوری و مشاهده کنند، آنها همچنین می‌توانند این داده‌ها را با استفاده از الگوریتم‌های هوش مصنوعی تحلیل کنند و فرایندهای تولید خود را کارآمدتر سازند؛ مثلاً الگوریتم‌های هوش مصنوعی زیمنس از داده‌های دستگاه‌ها استفاده می‌کنند و می‌گویند قطعات چه زمانی نیاز به جایگزین شدن دارند. این امر باعث می‌شود اتلاف وقت به حداقل برسد و حدود ۱۰ هزار یورو در سال صرفه‌جویی شود.
از سوی دیگر نیازی نیست که هوش مصنوعی را صرفاً روی پلتفرم‌های اینترنت اشیا در ابر اجرا کرد. رایانه‌های قدرتمند امروز و سخت‌افزارهای کارآمدتر می‌توانند در کارخانه فعال باشند. به این فناوری رایانش لبه گفته می‌شود و مزیت آن این است که برنامه‌های هوشمند می‌توانند در مسیرهای انتقال کوتاه و با پردازش داده تقریباً همزمان کار کنند. علاوه بر این داده‌های مربوط به عملیات در فضای داخلی محافظت می‌شوند و به این ترتیب نیاز به اتصال به ابر صرفاً برای به‌روزرسانی برنامه‌های هوش مصنوعی مطرح است. رایانش لبه در حال حاضر در شعبه امبرگ (Amberg) زیمنس برای کنترل کیفیت مورد استفاده قرار می‌گیرد. الگوریتم‌های هوش مصنوعی از طریق داده‌های تولید می‌گویند که کدام مدارها ممکن است نقص داشته باشند. این امر هزینه‌های بررسی را حدود ۳۰ درصد در این کارخانه کاهش داده است.
هوش مصنوعی همچنین قابلیت‌های کاملاً جدیدی را برای سیستم‌های خودکار فراهم آورده است، مثلاً از این فناوری برای آموزش روبات‌ها، حرکت‌ها و برنامه‌ریزی جزئیات روبات‌ها استفاده می‌شود. این امر در خطوط تولید و مونتاژ پیچیده مثل کارخانه‌های اتومبیل بسیار کارآمد است؛ زیرا انعطاف در چنین فضاهایی اهمیت زیادی دارد. به این ترتیب روبات‌ها باید بتوانند اجزای مختلف را بیابند، تشخیص دهند و جابه‌جا کنند.

لزوم همکاری برای موفقیت

یکی از مسائل مهم در انقلاب صنعتی چهارم این است که مسیرهای جدیدی برای تحقیق و توسعه گشوده شده است. روش‌های جدید و فناوری‌های جدید را تنها زمانی می‌توان با موفقیت پیاده‌سازی کرد که شرکت‌ها و صنایع مختلف در هر اندازه‌ای با یکدیگر همکاری کنند. نکته کلیدی ترکیب تخصص دیجیتالی و صنعتی برای ایجاد دانش عمیق است و فهم راه‌حل‌های دیجیتالی، هوش مصنوعی، رایانش لبه و سیستم‌های خودکار در محیط‌های صنعتی ضرورت زیادی دارد. علاوه بر این، موضوعات پیچیده‌ای که در بالا به آنها اشاره شد نیاز به مهارت‌های مختلف دارد و بازیگرانی در حوزه‌های کسب و کار، علوم و دولت را فرا می‌خواند.


دولت‌ها باید انگیزه لازم برای تحقیق، زیرساخت، امنیت و آموزش را فراهم آورند
رگولاتوری و نظارت صحیح از طرف دولت به شکلی هماهنگ و در مرزهای ملی حائز اهمیت است. چهار جنبه اهمیت ویژه‌ای دارد:
۱. آنچه مورد نیاز است اکوسیستمی است که نوآوری‌ها بتوانند در آن رشد کنند؛ این امر با پشتیبانی از تحقیقات و همچنین سرمایه‌گذاری‌های مرتبط رخ می‌دهد و تنها راه برای فناوری‌های آینده است تا بتوانند به سرعت قابل استفاده و پیاده‌سازی شوند.
۲. زیرساخت فناوری اطلاعات در سطح گسترده و دسترسی به اینترنت از الزامات اساسی است. انقلاب صنعتی چهارم نه ‌تنها به پهن‌باند بیشتر نیاز دارد، بلکه همچنین مساله مهم سرعت دسترسی بالاست. این امر برای آینده صنعت ضروری می‌نماید. یک کارخانه یا شرکت چگونه می‌تواند آینده‌ای دیجیتالی را رقم بزند، اگر در منطقه دسترسی کافی به اینترنت وجود نداشته باشد؟ در این نقطه است که دولت باید وارد عمل شود.
۳. امنیت فناوری اطلاعات برای موفقیت انقلاب صنعتی چهارم ضروری است. در واقع Industry 4.0. و امنیت سایبری باید دست به دست هم دهند. زیمنس و تعدادی از شرکا در سال ۲۰۱۹ برنامه‌ای را برای امنیت سایبری توسعه دادند و هدف آنها تعیین استانداردهای خداقلی برای امنیت سایبری است. در حال حاضر ۱۶ سازمان از این برنامه پشتیبانی می‌کنند.
۴. کلیه سطوح آموزش باید با توجه به توسعه‌های دیجیتالی جدید تغییر یابند. مهارت‌ها در حوزه‌های فناوری اطلاعات، نرم‌افزار، برنامه‌نویسی، فناوری ارتباطات، امنیت فناوری اطلاعات و تحلیل داده در صنایع آینده ضروری خواهند بود. این نیاز را نمی‌توان یک‌شبه برطرف کرد، بلکه باید بتوان کارمندان امروز و فردا را در این مسیر همراهی کرد. این تنها روشی است که باعث می‌شود از فرصت‌هایی که فناوری‌های جدید فراهم می‌آورند استفاده کرد.

تحقق هدفی اجتماعی

در میان همه اینها، فناوری‌ها نباید هیچ‌گاه به طور مجزا و صرفاً در انزوا در نظر گرفته شوند. البته این فناوری‌ها باید در موفقیت اقتصادی شرکت‌ها سهیم باشند، اما همچنین باید با کمک به بهبود زندگی افراد، هدفی اجتماعی را تحقق بخشند.
مردم باید همیشه در کانون توجه قرار گیرند. فناوری‌های جدید مثل هوش مصنوعی و رایانش لبه می‌توانند میزان کارهای تکراری برای نیروی کار و همچنین کارهای خطرناک را کاهش دهند و در مقابل، فضای بیشتری را برای کارهای نوآورانه ایجاد کنند. برخلاف نظری که غالباً مطرح می‌شود، این فناوری‌ها جایگزین نیروی انسانی نخواهند شد، بلکه به انسان‌ها امکان خواهند داد که در کسب و کارهای خود و به‌ ویژه بخش B2B موفق باشند و فعالیت‌های تجاری خود را مستحکم سازند.

نظر بگذارید

اولین نفری باشید که نظر میگذارد

اعلان برای
avatar
wpDiscuz