نسخه فیزیکی

  • شهر کتاب مرکزی تهران – خیابان دکتر شریعتی – بالاتر از خیابان استاد مطهری – نبش کوچه کلاته – فروشگاه مرکزی شهر کتاب
  • شهر کتاب کاشانک نیاوران، کاشانک، نرسیده به سه راه آجودانیه
  • نشر ثالث خیابان کریم‌خان زند، بین خیابان ایرانشهر و ماهشهر، پلاک ۱۵۰
  • شهر کتاب سعادت آباد انتهای خیابان ایران‌زمین، جنب فرهنگسرای ابن‌سینا، شهر کتاب ابن‌سینا
شماره 71 خدمت و تجارت پرونده - خدمت و تجارت صفحه 72

مصوبه‌ای که هیچ‌کس از آن راضی نیست

مهرک محمودیدبیر تحریریه

سه و ربع کم ۱۳ مردادماه یک روز گرم تابستان یکی عاشق لیلی می‌شود* و دیگری مصوبه استخراج رمزارز را امضا و ابلاغ می‌کند. درست زمانی که همه در شبکه‌های اجتماعی خاطرات دایی‌جان ناپلئون را مرور می‌کردند و از عشق خود به لیلی می‌گفتند، پای مصوبه‌ای امضا شد که بسیاری آن را پایان عمر صنعت ماینینگ نامیدند.
صنعتی که شاید عمر صنعت بودنش به کوتاهی یک امضا بود، هرچند عده بسیاری تنها نکته مثبت این مصوبه را صنعت خوانده شدن استخراج رمزارز می‌دانند اما به تمامی بندهای آن از جمله مدل حمایتی دولت از ماینینگ و همچنین تعیین قیمت برق صادراتی برای آن اعتراض دارند.

مصوبه‌ای که نهایی شدنش به درازا کشید و بارها در دولت مطرح و بدون هیچ نتیجه مشخصی به کمیسیون‌های مربوطه ارجاع داده می‌شد، در شرایطی به تصویب رسید که هیچ‌کس از آن راضی نیست و بسیاری از کارشناسان معتقدند اگر دولت را یک بنگاه در نظر بگیریم، مصوبه خوبی برای خودش تصویب و نهایی کرده است، اما اگر او را یک رگولاتور و تسهیل‌کننده فعالیت بخش خصوصی قلمداد کنیم، این مصوبه هیچ توجیهی ندارد.
بازار ماینینگ در ایران زمانی داغ شد که قیمت بیت‌کوین در بازارهای جهانی کاهش یافت و استخراج آن دیگر در تمامی کشورها به‌صرفه نبود؛ تنها در کشورهایی استخراج بیت‌کوین به‌صرفه بود که از انرژی برق ارزان‌تری برخوردار بودند. در این میان نام چند کشور بر سر زبان‌ها افتاده بود: ایران و ونزوئلا. هر دوی این کشورها انرژی فسیلی به نسبت ارزانی دارند اما مزیت ایران نسبت به ونزوئلا امنیت اقتصادی و سیاسی آن بود. هرچند طولانی شدن روند تصمیم‌گیری‌ها و اختلاف‌نظر در مراجع بالادستی همیشه موجب فرصت‌سوزی شده است و این‌ بار نیز تقریباً همین فرایند طی شد، چراکه این مصوبه در نهایت با تمام انتقاداتی که به آن وارد است، درست در زمانی نهایی و ابلاغ شد که بیت‌کوین و بسیاری از کریپتوکارنسی‌ها روند صعودی ارزش خود را تجربه می‌کنند.
وقتی نخستین بار، تقریباً مهرماه سال گذشته، اولین پیشنهاد برای تصویب از سوی کمیسیون زیربنایی دولت به هیات دولت رفت مهم‌ترین مخالفش وزیر نیرو بود، چراکه از نظر او پذیرفتن استخراج رمزارز به عنوان صنعت و در نهایت تخصیص برق صنعتی به مزارع ماینینگ به‌صرفه نیست. کشمکش بر سر تعیین قیمت استخراج رمزارز همچنان ادامه داشت و در این میان خبرهای ضدونقیض بسیاری از فعالیت بخش‌های شبه‌دولتی در مزارع ماینینگ منتشر شد. حتی خبرهایی نیز مبنی بر سرمایه‌گذاری چینی‌ها برای ایجاد مزارع استخراج رمزارز انتشار یافت اما در نهایت هیچ کدام از آنها نه به قطع تایید و نه تکذیب شد. در این میان سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات اقدام به امضای تفاهم‌نامه‌هایی با تعدادی از مزارع ماینینگ کرد تا آنان بتوانند در چارچوب‌های مشخصی که این سازمان برایشان تعیین می‌کند اقدام به استخراج رمزارز کنند. آنان با برخی از مزارع، به شرط اینکه تا زمان تعیین دستورالعمل آنها می‌توانند در قالب تفاهم‌نامه با این سازمان همکاری کنند، سعی دارند این بازار را بیازمایند.
درست در شرایطی که بخش‌های مختلف بدنه دولت برای تعیین تعرفه برقِ مزارع استخراج با یکدیگر کلنجار می‌رفتند، بسیاری از فعالان این حوزه به صورت رسمی و غیررسمی اقدام به واردات تجهیزات استخراج رمزارز می‌کردند.
در ابتدا روند ثبت سفارش به صورت عادی با نام‌های مختلف صورت می‌گرفت و مشکلی برای ترخیص آن از گمرک وجود نداشت، اما پس از مدتی با شناسایی تجهیزات ماینینگ، ترخیص این دستگاه‌ها از گمرک نیز با مشکل مواجه شد و عملاً دیگر اجازه ترخیص به این تجهیزات به دلیل نبود ردیف تعرفه مشخص داده نشد و نیروی انتظامی نیز اقدام به جمع‌آوری و ضبط تجهیزات در مکان‌های مختلف کرد. این اقدامات بخش‌های مختلف موجب زیرزمینی‌تر شدن فعالیت استخراج کریپتوکارنسی‌ها شد و هرچند فعالیت آن به شکل قانونی نبود اما این فعالیت‌ها به صورت متفرقه انجام می‌شد.
هرچند برنامه‌ریزی‌ و پیشنهادهای اولیه به منظور سیاست‌گذاری برای استخراج رمزارز در روزهای سرد سال و زمان غیراوج مصرف برق به دولت ارائه شده بود، در آن زمان هیچ‌کدام از مسئولان بر سر موضوع با یکدیگر به توافق نرسیدند، چراکه همیشه اولویت‌های دیگری برای تصمیم‌گیری‌ها روی میز قرار داشت. تنش‌های ارزی و تلاطم‌های قیمتی که بازار با آن مواجه بود دولت را درگیر سیاست‌گذاری برای این بخش کرده بود، اما تصمیم‌گیری نهایی برای آن به روزهای گرم سال رسید.
فرا رسیدن فصل گرما و نزدیک شدن به زمان اوج مصرف برق، فضا را برای فعالان این حوزه تنگ کرد چراکه اگر تا پیش از این می‌شد در آرامش برای تعیین قیمت برق مصرفی تصمیم‌گیری کرد، در زمانی که مصرف برق به اوج خود می‌رسد و تمامی افراد درگیر تامین برق خانگی هستند صحبت کردن از برقی که قرار است به ماینینگ اختصاص یابد گوش شنوا ندارد.
وزیرنیرو و مدیرعامل توانیر در همین دوره زمانی بارها اعلام کردند به دلیل استفاده از انشعابات غیر مجاز برای استخراج کریپتوکارنسی‌ها عملا مصرف برق رشد صعودی یافته است.ادامه این روند منجر به خاموشی‌های گسترده در سطح کشور طی روزهای گرم سال می‌شود. شرکت توانیر اعلام کرده بود در خردادماه سال ۹۸ مصرف ۳۳۰۰ مگاوات برق در ساعات اوج مصرف در کشور ثبت شده است و این رقم بیش از مصرف سه استان آذربایجان شرقی، غربی و اردبیل است، همچنین استخراج هر بیت‌کوین معادل مصرف ۲۴ واحد مسکونی تهرانی در سال است. این اظهارنظرها و در نهایت مشخص نبودن تعرفه برق موجب شد بار دیگر مخالفت با ماینینگ به اوج خود برسد و خبرهای مختلفی از کشف چندین مزرعه ماینینگ منتشر شود. تعطیلی مزارع ماینینگ در مشهد، یزد و سایر استان‌های کشور مدام در رسانه‌های مختلف منتشر می‌شد و هر بار نیز تنها دلیل آن استفاده از انشعابات غیرمجاز برق و مشخص نبودن تعرفه برق عنوان می‌شد. اما در میانه هیاهوی مصرف زیاد برق، انجمن بلاک‌چین به عنوان نماینده ماینرها در اطلاعیه‌ای اعلام کرد تا پایان دوره پیک مصرف برق دستگاه‌های ماین خود را با هدف کاهش مصرف خاموش می‌کند. هرچند این اطلاعیه نیز نتوانست آتش مخالفت توانیر با مزارع ماینینگ را خاموش کند، اما توانست تا حدودی نگاه مردم جامعه را به خود جلب کند که تعامل با ماینرها برای کنترل مصرف برق امکان‌پذیر نیست.
اما درست زمانی که همه به دنبال تعطیلی مزارع ماینینگ بودند و اعضای مجلس نیز با تمام قوا از مصرف بیش از اندازه برق از سوی مزارع استخراج رمزارز می‌گفتند، مصوبه‌ای از سوی گمرک در خروجی‌های شبکه‌های اجتماعی قرار گرفت که نشان می‌داد گمرک ردیف تعرفه مشخصی برای دستگاه‌های ماینینگ تعیین کرده است. همان زمان این سوال مطرح شد که چرا در زمانی که دولت به دنبال تعطیل کردن مزارع ماینینگ است، گمرک ردیف تعرفه مشخصی برای ترخیص دستگاه‌های ماین در نظر می‌گیرد. البته عده بسیاری آن زمان معتقد بودند مصوبه دولت برای رمزارزها و ماینینگ احتمالاً به خط پایان رسیده است و درست سه هفته بعد از تعیین تعرفه برای ترخیص دستگاه‌های ماین دولت نیز مصوبه ماینینگ را ابلاغ کرد.
این مصوبه چنان برای فعالان این بخش امیدوار کننده بود که اکثریت آنان معتقدند همان‌طور که لیلی سعید را ترک کرد، این مصوبه منجر به خروج استخراج کنندگان رمزارز از ایران خواهد شد و ما فرصت‌ها را از دست خواهیم داد.

*اشاره به سریال دایی‌جان ناپلئون

نظر بگذارید

اولین نفری باشید که نظر میگذارد

اعلان برای
avatar
wpDiscuz