نسخه فیزیکی

  • شهر کتاب مرکزی تهران – خیابان دکتر شریعتی – بالاتر از خیابان استاد مطهری – نبش کوچه کلاته – فروشگاه مرکزی شهر کتاب
  • شهر کتاب کاشانک نیاوران، کاشانک، نرسیده به سه راه آجودانیه
  • نشر ثالث خیابان کریم‌خان زند، بین خیابان ایرانشهر و ماهشهر، پلاک ۱۵۰
  • شهر کتاب سعادت آباد انتهای خیابان ایران‌زمین، جنب فرهنگسرای ابن‌سینا، شهر کتاب ابن‌سینا
شماره 72 خدمت و تجارت پرونده - خدمت و تجارت صفحه 71

آیا پاییز فصل آتش‌بس میان حمل‌ونقل شهری و تاکسی‌های اینترنتی می‌شود

متولد ماه مهر

تولستوی در بخشی از کتاب جنگ و صلح از زبان یکی از شخصیت‌ها می‌گوید: «سرچشمه همه عیب‌های آدمی دو چیز است: یکی بیکاری و دیگری اعتقاد به خرافات و دو فضیلت نیز بیشتر وجود ندارد: یکی کار و دیگری خرد.» این همه آن چیزی است که امروز می‌توان درباره جدال میان تاکسی‌های اینترنتی و مدیریت حمل‌ونقل عمومی گفت. تاکسی‌های اینترنتی که مدعی ایجاد اشتغال و کمک به حل معضل بیکاری هستند از سوی مدیریت شهری به ایجاد هرج ‌و مرج در مدیریت حمل‌ونقل شهری متهم می‌شوند. نه این سوی ماجرا گامی به عقب برمی‌دارد و نه آن سوی میدان پا پَس می‌کشد. آنچه این میان قربانی همیشگی باقی می‌ماند شهری است که در دود و آلودگی و ترافیک خفته است. شهری که هر سال تلاش می‌کند سری از میان ابرها بیرون بیاورد و نفسی بکشد و هر سال در حسرت یک هوای تازه می‌ماند. شهری که آتش جنگ در خاکریز حمل‌ونقل شهری‌اش شعله‌ور است، اما می‌خواهد گام‌هایی در راستای برقراری صلح بردارد.

میدان‌های جنگ هیچ‌گاه خالی نمی‌شوند. آنچه تغییر می‌کند شکل و گاهی هم ماهیت خاکریزهاست. جنگ بر سر حمل‌ونقل شهری یکی از میدان‌های نبردی است که این روزها شهرداری، وزارت کشور، شرکت‌های تاکسی اینترنتی و فرمانده‌‌ها و سربازهای ریز و درشت دیگری را درگیر خود کرده است.

جنگی که به امروز و دیروز نمی‌رسد. سال ۹۳ بود که اولین تاکسی اینترنتی با نام تاکسی‌یاب شروع به فعالیت کرد. استارت‌آپی که بعدها با نام اسنپ شناخته شد. اما صدای اولین شلیک از دو سال پیش در گوش‌ها پیچید؛ همان زمان که شهرداری پرچم رگولاتوری‌اش را بالا برد و تاکسی‌های اینترنتی آن را نپذیرفتند. چندی پیش، مدیرعامل تپسی در توییتی مشکل تاکسیرانی را رقابت با تاکسی‌های اینترنتی دانست و نوشت: «چطور انتظار دارند ما رگولاتوری شهرداری‌ را بپذیریم در حالی که خودشان را رقیب ما می‌دانند؟» اما علیرضا قنادان، رئیس سازمان تاکسیرانی، در پاسخ به این توییت نوشت: «رقبای شما ۲۰ شرکت خصوصی تاکسیرانی سنتی هستند که پروانه فعالیت از شهرداری دارند و ۸۰ هزار تاکسی تهران زیر نظر آنها فعالیت می‌کنند.»
جنگ از رقابت شروع شد، اما به رقابت محدود نماند. یکی دیگر از موضوعات اصلی مورد اختلاف بحث عوارض است. محمد علیخانی، رئیس کمیسیون حمل‌ونقل شورای شهر کشور، در این باره به پیوست گفت: «آنها هزینه‌هایی مانند ترافیک و آلودگی برای شهر ایجاد می‌کنند و نمی‌توانند هیچ عوارضی بابت آن پرداخت نکنند. اما مقدار عوارض باید مورد توافق همه طرفین باشد. دستورالعمل وزارت کشور یک ملاک عمل برای کل کشور است. شرکت‌های اینترنتی در جلساتی که با ما داشتند مدعی نبودند که نمی‌خواهند عوارض بدهند و اختلاف بر سر مقدار آن بود که باید یک رقم منطقی و کارشناسی باشد.» این در حالی است که تاکسی‌های اینترنتی مالیات بر ارزش افزوده می‌دهند و به همین دلیل استدلال می‌کنند که طبق قانون نباید عوارض پرداخت کنند. در این نقطه، خاکریزها بلند‌تر می‌شوند و اختلاف‌ها پررنگ‌تر. مدیران تاکسی‌های اینترنتی بر این باورند که اگر قرار باشد عوارضی پرداخت کنند همزمان باید پرداخت مبلغی که تحت عنوان ارزش افزوده می‌پردازند متوقف شود و خواهان پرداخت یکی از این دو هستند.

مرثیه‌ای برای یک شهر

صدور مجوز تاکسی از سوی تاکسیرانی بیش از هشت سال است که متوقف شده، زیرا ناوگان تاکسیرانی می‌تواند فرماندهی ۸۰ هزار تاکسی را عهده‌دار باشد و این عدد هشت سال پیش به سقف رسید و روند صدور مجوز متوقف شد. شاید همین مساله یکی از دلایل جنگی باشد که این سال‌ها صدای توپ‌هایش در گوش رسانه‌ها و مردم پیچیده است. زندگی در جریان است و تاکسی‌های جدید با نام‌های جدید به شهر آمده‌اند اما آن سوی میدان، زندگی برای تاکسی‌های شهری گویی متوقف شده است. آنچه می‌تواند موتور محرک جدیدی برای جاری ساختن خون در این پیکره نیمه‌جان باشد اتحادی است که شاید میان کسب‌وکارهای سنتی و نوین شکل بگیرد. اتحادی که از دل میدان جنگ بیرون نمی‌آید.
جنگ هرگز پایان ماجرا نبوده و آن سوی هر جنگی، زندگی‌ای است که از جریان نمی‌افتد. گره‌های ترافیکی همچنان پابرجاست و مهرماه همواره یکی از بدترین ماه‌ها برای ترافیک شهری بوده است. اهمیت مهر چنان بالاست که خبرهای ترافیکی‌اش هر سال زودتر از خودش از راه می‌رسند. امسال طبق پیش‌بینی‌های پلیس ۳۰ درصد به ترافیک شهر اضافه خواهد شد. گره ترافیکی که هر سال ابعاد تازه‌ای پیدا می‌کند و شاید یکی از راه‌حل‌های باز کردن این گره، به صلح رسیدن فرماندهان حمل‌ونقل شهری و تاکسی‌های اینترنتی باشد.
شهرداری تهران تیرماه امسال اولین گام‌ها را برای حل کردن معضل ترافیک مهرماه برداشت. تصویب طرح جدید ترافیک و اجرایی شدن آن، اولین گام بود. طرح جدید ترافیک می‌خواهد تعداد بیشتری از مردم را به سمت استفاده از وسایل حمل‌ونقل عمومی سوق دهد. در طرح جدید، تردد در محدوده زوج و فرد هم شامل عوارض می‌شود، هرچند عوارض تعیین‌شده برای این محدوده ۵۰ درصد ارزان‌تر از عوارض تردد در محدوده طرح ترافیک است. امسال تمام خودرو‌ها طی ۲۰ روز در هر فصل می‌توانند رایگان در این محدوده تردد کنند. همین مساله می‌تواند راهکاری برای کاهش استفاده از خودرو شخصی باشد. هر طرف این نبرد شهری سنگ خود را به سینه می‌زند. شهرداری و مدیران دولتی با راهکارهای مختلفی به برنامه‌ریزی برای کاهش ترافیک مشغول‌اند و در سوی دیگر میدان، تاکسی‌های اینترنتی پیشنهادهایی به کاربران‌شان، برای کمتر ماندن در ترافیک‌های شهری، می‌دهند.
اما آنچه در میانه میدان نبرد فرماندهان دیده نمی‌شود این است: «تاکسی‌های اینترنتی می‌توانند تسهیلگر ترافیک انبوه مهرماه باشند.» بخش بزرگی از این گره ترافیکی مهرماه به مساله باز شدن مراکز تحصیلی مانند مدرسه و دانشگاه‌ها بازمی‌گردد. یکی از امکاناتی که برخی اپلیکیشن‌های تاکسی اینترنتی را از دیگران متمایز کرده، امکان جابه‌جایی همزمان چندین مسافر است. تپسی‌لاین نمونه‌ای عینی از قابلیتی است که بار ترافیکی شهر، هزینه مسافران و رانندگان را کاهش می‌دهد. این قابلیت می‌تواند از سوی دانشجویان یا مادرانی که فرزندان‌شان هم‌مدرسه‌ای هستند و می‌خواهند آنها را از طریقی امن به مدرسه بفرستند مورد استفاده قرار گیرد.

دریچه‌ای به سوی صلح برای شهر

از همان روزهای ابتدایی که ناقوس جنگ میان دولتی‌ها و تاکسی‌های اینترنتی به صدا درآمد، یک فریاد مدام تکرار می‌شد؛ مدیران دولتی می‌خواستند تاکسی‌های اینترنتی اطلاعات‌شان را در اختیار آنها قرار دهند تا راهی برای رسیدن به صلح باشد. ژوبین علاقبند بر این باور است که اسنپ می‌تواند بخشی از داده‌هایی را که شهرداری برای مدیریت شهری نیاز دارد و تحت عنوان داده‌های پردازش‌شده ترافیکی از آن یاد می‌شود در اختیار شهرداری قرار ‌دهد. او در این‌باره به پیوست گفت: «البته در بسیاری از شهرهای دنیا شهرداری‌ها هزینه‌های بالایی برای تهیه این داده‌ها می‌پردازند، همان‌طور که شهرداری هم اطلاعات نقشه را تعرفه‌گذاری کرده و به مشتریان می‌فروشد. اما اطلاعات مربوط به سفر جزو داده‌های حریم خصوصی کاربران ماست و به هیچ عنوان این اطلاعات را در اختیار شهرداری قرار نخواهیم داد.» حرفی که چندان تازه نیست و بارها در گفت‌وگوهای میان دو طرف میدان دیده و شنیده شده، اما راهی چنان باز نکرده که پرچم صلح را به اهتزاز درآورد.
مدیریت شهری می‌خواهد سهم تاکسی در شهر ۱۰ تا ۱۵ درصد، اتوبوس نزدیک به ۳۰ درصد و مترو بین ۳۵ تا ۴۰ درصد باشد. اعدادی که با آنچه در واقعیت امروز شهر جاری است تفاوت بسیاری دارد و همین تفاوت‌ها می‌تواند یکی دیگر از عوامل ساخته شدن میدان جنگ میان طرفین باشد. حالا انگار بعد از دو سال جنگ بی‌امان، هر دو طرف می‌خواهند به طریقی سوت پایان را بکشند و با یک هم‌نوایی رویایی به خانه بروند. همین می‌شود که این روزها برخی از مدیران دولتی از همکاری با تاکسی‌های اینترنتی برای مدیریت بهتر حمل‌ونقل در شهر می‌گویند. برخی از مدیران بر این باورند که می‌توان از تاکسی‌های اینترنتی برای حمل‌ونقل بار در شهر کمک گرفت. حتی اشاره‌هایی هم به استفاده از آنها در سرویس‌های دولتی و سرویس‌های مدارس شده است. اختیاراتی که بر عهده شهرداری است و در نهایت اگر صلحی برقرار شود، منفعت زیادی برای شهر و شهروندان حاصل می‌شود. اپلیکیشن‌های تاکسی اینترنتی به این دلیل که امکان رصد کردن خودرو در طول مسیر را دارند، برای سرویس‌های مدارس گزینه مناسبی محسوب می‌شوند. از سوی دیگر، سیستم قیمت‌گذاری در این اپلیکیشن‌ها مشخص است و مدیران دولتی می‌توانند با استفاده از آنها مشکلاتی را که در حوزه قیمت‌گذاری دارند تا حدود زیادی برطرف کنند. همه این مزایا در یک حالت امکان به‌روز خواهد داشت: زمانی که پاها از میدان نبرد فراتر رفته و به پشت میزهای مذاکره برسد.

متحدی برای تمام فصول

حمل‌ونقل شهری می‌تواند متحد دیگری با نام تاکسی‌های اینترنتی داشته باشد و با یک برنامه‌ریزی که منافع هر دو طرف در آن دیده شده، در نهایت بتوان آسایشی بیشتر برای شهروندان این شهر جنگ‌زده فراهم کرد. آژانس‌ها سوی دیگر این ماجرا ایستاده‌اند و شاید همان پیاده‌نظام‌هایی باشند که اغلب دیده نمی‌شوند اما کشته می‌شوند. یکی از عواملی که باعث افزایش قیمت آژانس‌ها می‌شود، خالی برگشتن آنها در مسیر برگشت است. اتفاقی که تاکسی‌های اینترنتی توانستند از آن گذر کنند و در نهایت به کاهش قیمت آنها منجر شد. تاکسی‌های اینترنتی می‌توانند به عنوان مکملی برای تسهیل حمل‌ونقل شهری به مدیریت شهری کمک کنند. مدیریت شهری می‌تواند با استفاده از این شرکت‌ها کلاف سردرگم آژانس‌ها و تاکسی تلفنی‌ها را به یک انسجام برساند و از مرگ زودهنگام آنها جلوگیری کند. به پایان رسیدن این جنگ بی‌امان، در نهایت می‌تواند به بهبود ترافیک و آلودگی شهری و ساختن شهری بهتر برای شهروندان منجر شود.
مدیریت شهری می‌خواهد استفاده از حمل‌ونقل عمومی را ترویج دهد و تاکسی‌های اینترنتی می‌توانند با قرار گرفتن در نقاط پایانی خطوط حمل‌ونقل عمومی مترو و اتوبوس به هم‌پیمایی در مدیریت شهری یاری رسانند. تلاشی که به نظر می‌رسد جوانه‌های آن زده شده، اما هنوز تا رسیدن به مطلوبیتی که فضای فعالیت مشترک در شهر را فراهم کند فاصله زیادی دارد.

 

نظر بگذارید

اولین نفری باشید که نظر میگذارد

اعلان برای
avatar
wpDiscuz