نسخه فیزیکی

  • شهر کتاب مرکزی تهران – خیابان دکتر شریعتی – بالاتر از خیابان استاد مطهری – نبش کوچه کلاته – فروشگاه مرکزی شهر کتاب
  • شهر کتاب کاشانک نیاوران، کاشانک، نرسیده به سه راه آجودانیه
  • نشر ثالث خیابان کریم‌خان زند، بین خیابان ایرانشهر و ماهشهر، پلاک ۱۵۰
  • شهر کتاب سعادت آباد انتهای خیابان ایران‌زمین، جنب فرهنگسرای ابن‌سینا، شهر کتاب ابن‌سینا
شماره 73 خدمت و تجارت بانکداری الکترونیکی صفحه 70

مدیرعامل فرابوم:

فرابوم به‌دنبال تغییر پارادایم است

مهرک محمودیدبیر تحریریه
اتاق‌ها هنوز بوی تازگی می‌دهند، تزئین اتاق‌ها گل‌هایی است که در گوشه و کنار ساختمان خودنمایی می‌کنند و دیوارها آماده پذیرش قاب‌هایی جدید؛ قاب‌هایی که می‌توانند هر نوع سلیقه‌ای را در خود جای دهند. انتخاب رنگ طوسی، یک رنگ خنثی، برای دیوارهای ساختمان نشان می‌دهد ساکنان ساختمان فرابوم خود را برای هر رنگی مهیا کرده‌اند. از صورتی و سفید گرفته تا زرد و سیاه. بستر فرابوم قرار است به گونه‌ای آماده شود تا جوابگوی تمامی نیازها و خواسته‌ها باشد. هسته تشکیل‌دهنده این شرکت نیز این گفته را تایید می‌کند؛ از بانک‌های سنتی‌تر باز گرفته تا شرکتی فناورانه. صادق فرامرزی روی صندلی مدیرعاملی شرکتی نشسته که قرار است جوابگوی تمام سلیقه‌های بازار باشد. گفت‌وگوی پیوست با او را بخوانید:

فرابوم با حضور سه شرکت بزرگ سداد، بهسازان و توسن با هدف ارائه بستر پلتفرم باز تشکیل شده است؛ این در حالی است که هر یک از این شرکت‌ها خدماتی در این حوزه ارائه می‌کردند. ضرورت شکل‌گیری این همکاری در یک نقطه واحد چیست؟

مقوله بانکداری باز بحثی است که از مدت‌ها پیش، بین توسن بوم و باقی بانک‌ها مطرح بود. ما درصدد بودیم تجربه بانکداری باز توسن شامل بانک‌های غیرتوسنی هم بشود. توسن بوم در حال ارائه خدمات بانکداری باز به بانک‌های توسنی بود اما حین مذاکرات با بانک‌های دیگر به این نتیجه رسید تا به پلتفرم خود وسعت ‌بیشتری دهد. شرکت‌های سداد و بهسازان به نمایندگی از بانک‌های ملی و ملت در این پلتفرم حاضر شدند و اکنون درصدد هستیم تا هاب یا یک نقطه واسط بین بانکی برای ارائه خدمات بانکداری باز ایجاد کرده و به فراتر از صنعت بانکداری می‌اندیشیم، به بیان دیگر می‌خواهیم هاب نوآوری باز بوده و تمامی خدماتی که از ارگان‌های بزرگ نظیر شهرداری، گمرک، سازمان‌های دولتی و عمومی که قابل ارائه از طریق API هستند را تجمیع و باز ارائه کرده و سرویس‌گیرندگان خود را نیز محدود به فین‌تک‌ها نمی‌بینیم؛ عملاً می‌خواهیم به هر شرکت و استارت‌آپی که برای خود در مسیر تحول دیجیتالی (چه بانکی و چه غیربانکی) مأموریتی قائل است سرویس بدهیم.

این سه شرکت سرویس‌های پیشین را به صورت مجزا ارائه خواهند داد یا اینکه تمامی سرویس‌ها در قالب یک بستر یکپارچه در فرابوم عرضه خواهد شد؟

خدمات بستر پلتفرم باز این شرکت‌ها به فرابوم انتقال خواهد یافت. باید در نظر گرفت چالش جدی بانکداری باز در حال حاضر تغییر پارادایم است. پارادایم ذهنی مدیران بانک‌ها که لزوماً افراد مسنی نیز نیستند باید تغییر کند. بانک‌ها نباید محصور در نظر گرفته شوند. مقوله‌ای به نام Open API و Multi Bank بایستی پذیرفته شود و در مدار ذهنی مدیران بانکی قرار گیرد. اگر شأن نزول این شرکت‌ها را بخواهید از زبان بنده بشنوید می‌گویم ما در حال حاضر تعداد زیادی بانک داریم که هر یک از آنها خدمات و API مختص خود را به صورت مستقل به کسب‌وکارها ارائه می‌دهند. تعداد این کسب‌وکارها رو به افزایش است؛ مثلاً اگر کسب‌وکاری بخواهد تنها یک سرویس انتقال وجه ساده را از بانکی دریافت کند، بایستی پروسه طولانی شامل دریافت صلاحیت API از بانک را طی کند و بعد از آن وارد مذاکرات با بخش فنی و بازاری بانک شود. حال اگر در نظر بگیریم که کسب‌وکار نوپایی بخواهد این سرویس‌ها را از چندین بانک دریافت کند، باید چه پروسه‌ای را طی کند. با توجه به مدت زمان لازم برای پیشبرد این قبیل مسائل، احتمال به خطر افتادن حیات این دسته از کسب‌وکارهای نوپا وجود دارد. ما می‌توانیم به عنوان واسطی بین بانک‌ها و کسب‌وکارها قرار بگیریم و تمامی APIها و وب‌سرویس‌ها را در یک بستر جمع‌آوری می‌کنیم و خدمات مربوط به APIها را در اختیار کسب‌وکارها قرار می‌دهیم. در نهایت یک پلتفرم در اختیار مشتری قرار خواهد گرفت. مشتری با یک پلتفرم و یک روش مواجه می‌شود و تعریف تراکنش و سرویس بر اساس تقاضای مشتری امکان‌پذیر خواهد بود.

بنابراین شما با توجه به نوع تقاضای مشتریان سرویس مربوطه را در اختیارشان قرار می‌دهید و زیرساخت متناسب با آن را فراهم می‌کنید؟

مساله اصلی این است که ما با داشتن APIها و ترکیب آنها محصول مورد نظر را تولید می‌کنیم. باید در نظر بگیریم که ما APIنویس بانکی نیستیم، بلکه هنر ما در ایجاد محصول از ترکیب APIهاست. APIهای بانکی نقش مواد اولیه برای محصولات و خدمات نوآورانه را ایفا خواهند کرد و مسئولیت این نوآوری برعهده ما به عنوان هاب و سرویس‌گیرندگان ما خواهد بود.

آیا بانک‌های دیگری که از توسن سرویس دریافت نمی‌کنند نیز می‌توانند دریافت‌کننده خدمات باشند؟

در حال حاضر بیش از ۲۰ بانک به ما متصل هستند که عبارت‌اند از: بانک‌های توسنی، بانک ملی، ملت و سپه و بانک‌های دیگری که به زودی متصل خواهند شد.

با توجه به مدل‌های تجاری بازار هدف شما کدام بخش را شامل شده است؟

اساساً کسب‌وکارهای ما B2B و B2C است. در بخش مشتری نهایی محصول برداشت مستقیم از حساب و اعتبارسنجی را داریم که آنها هم محصولات سه جانبه محسوب می‌شود بین بانک، پذیرنده و مشتری و سایر خدماتمان مربوط به بخش تجارت و کسب‌وکارهاست. سرویس‌های ما تمامی این حوزه‌ها را در بر می‌گیرد. از لایه‌های مختلف حاکمیتی گرفته تا بازار بورس کالا تمام این بخش‌ها از مشتریان دریافت خدمات ما هستند. همچنین سرویس‌های ERP و نرم‌افزارهای ارائه‌دهنده خدمات یکپارچه مالی و استارت‌آپ‌ها و فین‌تک‌ها نیز برای سرویس‌های عمومی‌شان از خدمات ما استفاده می‌کنند. ارائه سرویس برداشت مستقیم هم یکی دیگر از خدماتی است که از سوی ما ارائه خواهد شد.

در این دوره زمانی که از آغاز فعالیت‌تان سپری شده روی چه سرویس‌هایی متمرکز شده‌اید و چه خدماتی ارائه داده‌اید؟

سعی کرده‌ایم که تمامی خطوط را موازی پیش ببریم اما مشخصاً دو خط کسب‌وکاری ویژه و نوآورانه داریم که می‌تواند به نتایج ارزشمندی برای صنعت بینجامد. اولاً محصول پیمان که سرویس برداشت مستقیم از حساب است و در کشورمان خلاء آن احساس می‌شود و بانک‌ها و کسب‌وکارها به شدت به دنبال آن هستند. دوماً ما روی مفهوم جدیدی تمرکز کرده‌ایم با نام «بانکداری باز شرکتی» در این سرویس مترصد آنیم تا خدماتی را که بانک‌ها به مشتریان سطح سازمان و کسب‌وکارهای بزرگ خود ارائه می‌دهند در قالب سامانه‌های مالی و ERP عرضه کنند.

سرویس برداشت مستقیم توسن بوم با خدمت سپند بانک مرکزی هماهنگ نبود. آیا همان سرویس به فرابوم انتقال پیدا کرده است؟

در خصوص پیمان ما سعی کردیم مجدد به مسائلی که قرار است سرویس برداشت مستقیم از حساب برای بانک و کسب‌وکار حل می‌کند تمرکز کنیم، به‌خصوص از منظر امنیتی، برای اینکه کاستی‌های درگاه‌های پرداخت اینترنتی و موبایلی را که بستر سوءاستفاده سودجویان شده‌اند حل کنیم سعی کردیم رویه‌های انعقاد و برداشت از حساب را بازطراحی کرده و از مکانیسم‌های تایید چندگانه استفاده کنیم تا علاوه بر مزایای کسب‌وکاری برای بانک و پذیرنده، مشتریان نیز از اینکه حساب خود را در اختیار کسب‌وکار قرار می‌دهند تجربه خوبی داشته باشند. این سرویس اکنون بالغ‌تر شده و چند پذیرنده معتبر دارد.

در کدام یک از کسب‌وکارها سرویس برداشت مستقیم حضور خواهند داشت؟

کسب‌وکارهایی که حق ‌اشتراک ماهانه دریافت می‌کنند مانند VODها می‌توانند بهترین مشتریان کسب‌وکار ما شوند. از سویی فعالان حوزه حمل‌ونقل به عنوان مثال تاکسی‌های اینترنتی می‌توانند از جمله مشتریان اصلی ما باشند. به صورت کلی «برداشت مستقیم پیمان» برای هر کسب‌وکاری که مشتری ثابت دارد و مشتریانش پرداخت‌های تکرارپذیر انجام می‌دهند، خلق ارزش خواهد کرد.‌

شما در بخشی از صحبت‌تان به سرویس «بانکداری باز شرکتی» اشاره کردید. لطفاً بیشتر توضیح دهید؟

واقعیت این است که بازار بانکداری خرد به یک اقیانوس قرمز تبدیل شده است و اکنون بسیاری از بانک‌ها به صرافت کسب درآمد براساس مدل کسب‌وکار بانکداری جامع افتاده‌اند که همزمان با بانکداری خرد روی کسب‌وکارهای کوچک و متوسط (SME) و سطح سازمانی (Corporate) نیز تمرکز داشته باشد و در تلاش است سرویس‌ها و خدمات ویژه‌ای به این بخش از بازار ارائه کند. در همین راستا نیز ما به‌صورت موازی در دو مسیر موازی در حال توسعه هستیم. اولاً APIهای پایه‌ای تحت عنوان کارپوشه داریم که از مکانیسم‌های مربوط به حساب‌های حقوقی و چند امضا پشتیبانی می‌کنند و دوماً به‌صورت جدی به دنبال ارائه خدمات بانکداری شرکتی در محیط نرم‌افزارهای ERP، مالی و اداری هستیم.

چه برنامه‌ای برای آینده فرابوم دارید؟

با توجه به سابقه‌ گذشته‌ به این نتیجه رسیدم که فرابوم سبک جدیدی از کسب‌وکار است و آینده هر صنعتی در کسب‌وکارهای مبتنی بر نوآوری باز، API Economy، اقتصاد اشتراکی و پلتفرم‌هاست. تحولی را که اسنپ و تپ‌سی در صنعت حمل‌ونقل شهری یا دیجی‌کالا در صنعت خرده‌فروشی ایجاد کرد دیر یا زود در صنایع مالی نیز شاهد خواهیم بود. به نظر من در شرایط فعلی بوم‌ها وضعیت سال‌های ۸۵ و ۸۶ PSPها را دارند. نقطه‌ اشتراک در فعالیت‌های بانکی بوم‌ها تعریف شده‌ پس مشخص است که میزبان تعداد زیادی تراکنش خواهند بود. همین الان PSPها مشتریان بوم هستند. از آنجا که درآمد ما مبتنی بر تراکنش خواهد بود به نظر من پدیده‌ای که متولد شده است در آینده این صنعت بسیار تاثیرگذار خواهد بود.

آیا بانک‌ها را برای به اشتراک‌گذاری API‌هایشان آماده می‌بینید؟

وقتی بانک‌هایی مانند ملی، ملت و سپه – که به نظر می‌رسید جزو بانک‌های سنتی به شمار می‌آیند- به این سمت حرکت کرده‌اند پس می‌توان امیدوار بود که به این موضوع نگاه بازتری ایجاد شده است. من در صحبتم اشاره کردم که طی شش ماه آینده برنامه‌مان تغییر پارادایم ذهنی مدیران بانکی است اما با توجه به ابلاغ‌هایی که از سوی مدیران بانکی و همچنین مدیران دولتی طی این دوره زمانی صورت گرفته و همچنین با توجه به شکل‌گیری تعدادی از شرکت‌ها در این زمینه می‌توان به تغییر نگاه مدیران بانکی و در نهایت بانک‌ها نیز امیدوار بود.

پس شما معتقدید این نگاه پذیرفته شده است؟

من به پذیرش آن بسیار خوش‌بینم. سوالاتی وجود دارد که باید به آنها پاسخ داده شود. موضوع امنیت و ریسک همه‌جا هست. باید توجه کرد که ذات Openness ناامن است، استنباط کلی این است که در قفل شده از در بسته و در بسته از در باز امن‌تر و این استنباط غلط نیست. وظیفه ما این است که توام با خلق ارزش ناشی از نوآوری باز تدابیر امنیتی اندیشیده و سرویس‌های امنی ارائه دهیم. از سویی موضوع بیزینسی مطرح است؛ بانک باید مطمئن شود که با دادن این سرویس‌ها به یک بوم، بیزینس خودش از بین نمی‌رود. در اصل باید ثابت کنم که من فقط واسط هستم و سرویس تو را به سرویس‌گیرنده منتقل می‌کنم و درآمد و مشتری شما حفظ می‌شود.

علاقه‌شان به این سرویس‌ها می‌تواند به دلیل کاهش منابع‌شان باشد؟

کاهش منابع اتفاق نیفتاده است؛ اما با نگرانی از کاهش منابع مواجه شده‌اند. در اصل این نگرانی به وجود آمده که منابع از بانکی که سرویس بانکداری باز ارائه نمی‌دهد به سمت بانکی که سرویس بانکداری باز ارائه می‌دهد مهاجرت کند.

اما بسیاری از بانک‌ها، فین‌تک‌ها را رقیب خود می‌دانند و حاضر نیستند به سادگی به آنها سرویس دهند.

این دقیقاً بخشی از آن تغییر پارادایم ذهنی است که ما ماموریت خود می‌دانیم. از نظر من بانک‌ها و فین‌تک‌ها رقیب یکدیگر نیستند و هر کدام بخشی از این اکوسیستم هستند و نبود هر یک اکوسیستم را از تعادل خارج خواهد کرد. بسیاری از سرویس‌هایی که در اختیار بانک‌هاست به مثابه رگولاتور هرگز توسط یک فین‌تک ارائه نخواهد شد، پس فین‌تک ماهیتاً نمی‌تواند رقیب بانک باشد. فین‌تک‌ها هم نباید بانک‌ها را به چشم رقیب بنگرند چراکه به آنها وابسته‌اند. من به دنبال فرهنگ‌سازی «رقابت همکارانه» (Coopetition) در این صنعت هستم و کوزه‌گری نیستم که از کوزه شکسته آب بخورد و این رویکرد را در تعامل فرابوم با سایر بوم‌ها نیز به کار بسته‌ام.

نظر بگذارید

اولین نفری باشید که نظر میگذارد

اعلان برای
avatar
wpDiscuz