نسخه فیزیکی

  • شهر کتاب مرکزی تهران – خیابان دکتر شریعتی – بالاتر از خیابان استاد مطهری – نبش کوچه کلاته – فروشگاه مرکزی شهر کتاب
  • شهر کتاب کاشانک نیاوران، کاشانک، نرسیده به سه راه آجودانیه
  • نشر ثالث خیابان کریم‌خان زند، بین خیابان ایرانشهر و ماهشهر، پلاک ۱۵۰
  • شهر کتاب سعادت آباد انتهای خیابان ایران‌زمین، جنب فرهنگسرای ابن‌سینا، شهر کتاب ابن‌سینا
شماره 71 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 34

وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات:

قرار نیست جوان‌ها مثل پیرمردها رفتار کنند

عمارت کلاه‌فرنگی با آن معماری حیرت‌انگیز دوران قجری‌اش برای لحظه‌‌ای باعث می‌شود فراموش کنید که برای یک مصاحبه مهم به این ساختمان گنبدی‌شکل و جادویی پا گذاشته‌اید. ساختمانی که در هیاهوی خیابان شلوغ شریعتی و فریاد رانندگان در ایستگاه تاکسی سیدخندان، با آن نمای آجری خوشرنگ و پنجره‌های چوبی که گچ‌بری اطرافش خاص‌ترش هم می‌کند، هنوز بعد از گذشت نزدیک به ۹۰ سال اصالت و زیبایی‌اش را حفظ کرده است. وقتی از نمای سنگی کنار در ورودی می‌گذرید و وارد ساختمان می‌شوید دستگاه‌های بزرگ رادیویی و تلگرافی که برخی از آنها در فضای شیشه‌ای محافظت‌شده‌ای قرار گرفته‌اند یادتان می‌اندازد که بخش قابل توجهی از هویت مهم تاریخ ارتباطات کشور در همین ساختمان رقم خورده است. شاید همین ویژگی‌های خاص و اتفاقاتی که این ساختمان پشت سر گذشته نیز باعث شده وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات این عمارت را به عنوان دفتر کار و مکانی برای پذیرایی از مهمانان داخلی و خارجی خود انتخاب کند؛ وزیر جوان کابینه دولت دوازدهم که حالا وزارتش به نیمه راه رسیده و آن‌طور که در گفت‌وگو با پیوست می‌گوید، با وجود تمامی مشکلات نسبت به ادامه راهش در این وزارتخانه و رسیدن به وعده‌هایش بسیار امیدوار است. با محمدجواد آذری جهرمی، به مناسبت دو سالگی وزارت او، درباره وعده‌هایش برای بهبود سرعت‌ اینترنت، جلوگیری از فیلترینگ، رفع موانع کسب‌وکارهای نوپا و روزهای تلخ بازار تلفن ‌همراه در تاریخی‌ترین ساختمان تهران به گفت‌وگو نشسته‌ایم که در ادامه می‌خوانید:

در زمان گرفتن رای‌ اعتماد برنامه‌های مشخصی در زمینه افزایش کیفیت و سرعت اینترنت، نظام‌مند کردن فیلترینگ و ایجاد غول‌های استارت‌آپی اعلام کردید. بعد از گذشت دو سال از این وعده‌ها فکر می‌کنید چقدر به اهداف و برنامه‌های آن روزهایتان رسیده‌اید؟

باید مسیر را ببینیم که چگونه در آن حرکت کرده و پیش رفته‌ایم. از دید من حرکت‌مان در طول مسیر خوب بوده و خوب به سمت هدف پیش‌ می‌رویم. به برخی از اهداف رسیده‌ایم و رسیدن به اهداف دیگر هم دور از دسترس نیست. به سرعت و کیفیت اینترنت اشاره‌ کردید. تغییرات در کیفیت نه تنها از زمانی که من وزیر شدم بلکه به زمانی بازمی‌گردد که به شرکت ارتباطات زیرساخت رفتم. اولین کاری که در این شرکت انجام دادیم شفاف‌سازی موضوع پایش کیفیت شبکه بود. آمدیم ظرفیت ارتباطات شبکه ملی اطلاعات را به نمایش گذاشتیم. اتفاقی که همان زمان در شرکت زیرساخت همه برای انجامش از من انتقاد می‌کردند و باور داشتند که نباید این اطلاعات در دسترس عموم قرار گیرد؛ از بهانه امنیتی گرفته تا مباحث مربوط به SLA و پرداخت جریمه دلایل این مخالفت‌ها بود. در ابتدا خیلی از شاخص‌های کیفیت شبکه در این سامانه قرمز بود، اما تمام زیرساخت بسیج شدند که این شاخص‌ها را حالا سبز نگه دارند. ۵۰ درصد شهر‌های ما امکان دسترسی به تکنولوژی ۴G را داشتند اما امروز این دسترسی به صد درصد رسیده است. در مورد تکنولوژی ۳G هم پوشش شبکه‌ای کشور تقریباً ۶۰ درصد بود که این پوشش نیز به صد درصد رسیده است. میزان سرعت پهن‌باند متوسط روی شبکه موبایل کشور به شکل قابل توجهی رشد پیدا کرده و قطعاً قابل قیاس با تجربه دو سال پیش کاربران نیست. شاخص‌های جهانی هم در مورد ایران نشان می‌دهد ما در بخش توسعه شبکه و سرعت آن رشد قابل توجهی داشته‌ایم.

چقدر از این پیشرفت به خاطر زیرساخت‌هایی است که وزرای پیشین ایجاد کرده‌اند و چه میزان به کارهایی بازمی‌گردد که شما انجام داده‌اید؟

من ادعایی ندارم که این پیشرفت‌ها به واسطه مدیریت من در وزارت ارتباطات ایجاد شده است. قطعاً بخش مهم رشدی که امروز می‌بینیم به خاطر کارهای‌ است که آقای واعظی با آزادسازی در حوزه نسل‌های سوم و چهارم موبایل انجام دادند یا کارهایی که وزیرانی چون آقایان غرضی و معتمدی انجام داده‌اند. در هر دوره بنا بر نیاز جامعه و به خاطر تغییر تکنولوژی پارادایم‌های مشخصی به وجود می‌آید؛ برای نمونه حالا مسئولان کشور امید دارند که شرکت‌های استارت‌آپی مشکلات را حل کنند. این یعنی تغییر پارادایم. در زمانی نه‌چندان دور، یعنی سال ۹۶، گروهی استارت‌آپ‌ها را عامل نفوذ می‌دانستند. حالا همان افراد می‌آیند و استارت‌آپ راه‌اندازی می‌کنند. یک وزیر وظیفه‌اش تغییر پارادایم‌، ایجاد مسیر و حرکت در این مسیر است.

زمانی که شما رئیس و مدیرعامل شرکت زیرساخت بودید نام شما با توسعه اینترنت گره خورده بود؛ اما حالا، از زمان وزیر شدن شما، افزایش اختلال‌ در اینترنت آن‌قدر بالاست که کاربران نسبت به عملکرد شما در این بخش واکنش‌های بسیار منفی نشان می‌دهند.

دلیلش کاملاً مشخص است: فیلتر تلگرام. وقتی شبکه‌های اجتماعی مورد استفاده‌ کاربران در دسترس‌شان بود و از آن استفاده می‌کردند هیچ نیازی به استفاده ابزارهای دور زدن فیلترینگ نداشتند و مشکلی هم در سرویس اینترنت خود احساس نمی‌کردند. امروز تجربه شما و انتظارتان از کیفیت اینترنت، مربوط به زمانی است که فیلترشکن‌تان برای دسترسی به شبکه‌های اجتماعی روشن است، در اینجا ما دیگر مقصر نیستیم چون شاخص‌های کیفی شبکه سر جای خود است. نه تنها در شاخص‌های کیفی شبکه افتی نشان داده نمی‌شود، بلکه نمایانگر رشد است.

برنامه شما به عنوان وزیر ارتباطات برای خارج شدن از معضل کیفیت و اختلال در اینترنت چیست؟ آن هم در شرایطی که براساس برنامه خودتان و برنامه ششم توسعه باید امکان دسترسی کاربران به سرعت ۲۰ مگابیت بر ثانیه را فراهم کنید.

الان هم دسترسی به اینترنت با سرعت ۲۰ مگ فراهم است. در حوزه موبایل این اتفاق افتاده است. در رابطه با ثابت اما بحث مفصل است. رسیدن به سرعت ۲۰ مگ ارتباطی به نارضایتی مردم از سرعت اینترنت ندارد. ما مدام و در لحظه در حال پایش منطقه به منطقه کیفیت شبکه هستیم. یکی از نکات مهمی که در این دوره پایه‌ریزی کرده‌ایم این است که شرایطی فراهم کنیم تا مردم در قالب یک اپلیکیشن روی گوشی‌های تلفن ‌همراه کیفیت شبکه ارتباطی سراسر کشور را مشاهده و با یکدیگر مقایسه کنند؛ برای مثال در جریان باشید که در نقطه‌ای که حالا در آن قرار گرفته‌اید کیفیت اپراتورها چگونه است. این خدمت را در قالب محصولی، مثل یک داشبورد، به کاربران عرضه می‌کنیم. برای من مهم است که بتوانم موضوع قیمت و کیفیت اینترنت را از طریق سازمان تنظیم به صورت شفاف در اختیار مردم بگذارم.

شما هیچ وقت نگاه مثبتی به فعالیت شرکت‌های اینترنت ثابت نداشته‌اید و به نظر می‌رسد اینترنت ثابت یک بخش رها یا فریزشده است.

من این بازار را فریز نکردم بلکه مدل‌های موجود این بازار را اصلاح کردم. وقتی روی کار آمدم تعرفه‌گذاری و اجرای مدل در این بازار را به نظرسنجی عمومی گذاشتم و در نهایت هم یک بسته برای مدل تعرفه‌گذاری اینترنت ثابت استخراج کردیم. همان زمان با شرکت‌های فعال این بخش جلسه گذاشتم و اعلام کردم اگر در این بازار به سمت سرمایه‌گذاری روی حوزه‌های تکنولوژیکی جدید نروید، افت خواهید کرد و بازارتان را از دست می‌دهید. از دو سال پیش تاکنون بیش از یک میلیون کاربر ADSL این سرویس را کنار گذاشته و روی موبایل رفته‌اند. تا یک مقطعی می‌گفتند بحث قیمت‌های موبایل رقابت در این بازار را از بین برده و اعلام می‌کردند موبایلی‌ها با دامپینگ، بازار ما را گرفته‌اند که البته حرف بیراهی هم نبود. اما حالا هم که ما جلوی دامپینگ را گرفته‌ایم باز اتفاقی نیفتاده است.

باید قبول کنیم که در دو سال گذشته وضعیت شرکت‌های اینترنتی تغییر مثبتی نکرده است.

برخی از این شرکت‌ها به لحاظ درآمدی با رشد مواجه بوده‌اند و برخی از آنها با افت روبه‌رو شده‌اند، اما اصل مطلب به یک میلیون کاربری بازمی‌گردد که این سرویس را کنار گذاشته‌اند، البته بیش از یک میلیون، نزدیک به یک و نیم میلیون کاربر، دیگر از سرویس ADSL استفاده نمی‌کنند. بنابراین وقتی تعداد مشترکان شما کاهش پیدا کند، کاملاً طبیعی است که میزان درآمدتان هم کاهش پیدا کند. خود شما الان حاضرید از سرویس ADSL خانه‌تان استفاده کنید؟ من خودم شخصاً از سرویس اینترنت ثابت خانه راضی نیستم. حتی زمانی سرویس FTTH مخابرات هم دریافت کردم؛ اما به دلیل اینکه کیفیت مناسبی نداشت جمع‌آوری‌اش کردم.

اینکه می‌گویید سرعت ۲۰ مگ روی موبایل وجود دارد کمی تعجب‌برانگیز است!

اگر سرویس ۴G شما فعال باشد، حداقل تا سرعت ۲۰ مگ را دریافت می‌کنید.

این سرعت روی اینترنت ثابت محقق نشده است!

موضوع پنهانی هم نیست و خود من بارها این موضوع را گفته‌ام. صحبت شما در مورد اینکه می‌گویید تجربه کیفیت کاربر در استفاده از اینترنت پرسرعت تجربه خوبی نیست کاملاً درست است، البته این موضوع هم خارج از کنترل ماست.

با وجود اینکه رئیس جمهوری اعلام کرد دست شما روی دکمه فیلترینگ نمی‌رود، اما این اتفاق رخ داد. البته بارها اعلام کرده‌اید که این قسمت در کنترل شما نیست. فکر می‌کنید به عنوان وزیر ارتباطات هیچ تاثیری در فرایند فیلترینگ ندارید؟

آقای رئیس‌جمهور گفتند وزیر ارتباطات دستش روی دکمه فیلترینگ نمی‌رود و دست ما هم روی این دکمه نرفت. باید به این نکته اشاره کنیم که دکمه شعبات مختلفی دارد. با توجه به دستور صریح آقای رئیس‌جمهور، زیرساخت حکم فیلترینگ را اعمال نکرد و شرکت‌های اینترنتی به واسطه حکم قضایی‌ای که برایشان صادر شده بوداین کار را انجام دادند. این کلام که دست ما روی دکمه فیلترینگ است دیگر جا افتاده و همیشه بنا بر این است که یک نفر را مقصر بدانیم و سرش داد و بیداد کنیم. یکی از وظایف ما هم این است که بشنویم.

پس معتقدید که شما به عنوان وزیر نمی‌توانید نقشی در این فرایند داشته باشید؟

شما که قانون را در این زمینه می‌دانید؛ قانونی که در مجلس تصویب شده و ما هم به استناد همان قانون باید عمل کنیم. بنا نیست قانون‌ستیزی کنیم. دولت در جایی که ظرفیت داشت با این فیلترینگ مخالفت کرد و جلوی این تصمیم ایستاد. اگر مقاومت دولت و مخالفت‌های دولت با روندهای فیلترینگ نبود، شاید الان شرایط خیلی بدتری حاکم بود.

اینستاگرام یکی از همین سرویس‌هاست که با مقاومت دولت فیلتر نشده است؟

موضوع فقط اینستاگرام نیست، منظور من کلیه سرویس‌هاست. وقتی یک سرویس ساده در زمینه کتاب (گودریدز) را می‌بندند، دیگر دلیل ندارد که بقیه سرویس‌ها را نبندند. اما اینکه یک تغییر نگاه به وجود بیاید که از ظرفیت این سرویس‌ها استفاده شود، بسیار حائز اهمیت است. این نوع نگاه مخالف به شبکه‌های اجتماعی از دولت‌های قبلِ یازدهم و دوازدهم، بوده که باعث فیلتر بسیاری از سرویس‌ها شده است؛ اما در هر صورت این نگاه متوقف شده است.

اما سرویس‌هایی فیلتر می‌شود که دلیلی برای فیلترینگ‌شان نیست و انتقاد بسیاری از کاربران را به همراه دارد؛ مانند سرویس فعال در حوزه پادکست (کست باکس).

به هر حال ما در جریان این چارچوب‌ها قرار نمی‌گیریم؛ یعنی منِ وزیر در جریان نیستم که چه اتفاقاتی رخ می‌دهد. ما بارها به صورت شفاف گفته‌ایم درست نیست که جلسات کارگروه تعیین مصادیق مجرمانه تشکیل نمی‌شود و جلساتی هم که تشکیل می‌شود آنلاین است. جلسات باید با حضور حداکثر اعضا برقرار شود. الان این‌گونه است که سه نماینده کارگروه وارد سیستم آنلاین می‌شوند، رای می‌دهند و تصمیم‌گیری می‌شود.

وقتی هم قرار باشد جلسه‌ای از کارگروه تشکیل شود نمایندگان دولت یا نمایندگان مجلس در جلسات حضور ندارند تا مانع تصمیم‌گیری برای فیلترینگ شوند.

در هر صورت دولت و نمایندگان مجلس به موضوعی که در دستور کار کارگروه قرار می‌گیرد اعتراض دارند. دو سال است که هشت عضو این کارگروه درخواست رفع فیلتر توییتر را امضا کرده‌اند. چرا در دستور کار قرار نمی‌گیرد؟

دادستانی اعلام کرده این سرویس به دلیل دستور مستقیم قضایی فیلتر شده و در کارگروه درباره آن تصمیم گرفته نشده، پس ورود به این مساله از سمت کارگروه قانونی نیست.

خیر. سال ۸۸ با حکم کارگروه فیلتر شده است و اینکه در سال ۹۶ یک شبکه اجتماعی فیلتر شده حکم قضایی فیلتر برایش می‌آید. حداقل اگر سرویس در کارگروه فیلتر شده، باید در مورد آن هم در کارگروه بحث شود. چرا این اتفاق رخ نداده است؟ ما به لحاظ قانونی تلاش خود را کردیم. تلاش ما معطوف به این بوده که نشان دهیم نارسایی‌های قانونی در این فضا وجود دارد. مسئولیت برطرف کردن این نارسایی قانونی هم با ما نیست، چون موضوع لایحه قضایی است و مساله باید دوطرفه حل شود.

آیا قوه‌ قضاییه با در نظر گرفتن جزئیات فنی این دستورات را صادر می‌کند؟

بله. بر اساس ضوابط فنی فیلترینگ در کارگروه و مطابق با حکم قانون این کار صورت می‌گیرد. نکته دوم اینکه این کارگروه یک سایت دارد به نام internet.ir. افراد گزارش‌های فیلتر را به این سایت می‌دهند و اگر اشتباه هم فیلتر شده باشند، باز امکان ثبت رفع فیلتر در این سایت وجود دارد.

از یک طرف می‌گویید تنها اعمال قانون می‌کنید، اما از سمت دیگر می‌گویید در کارگروهی که هشت رای دارید وقتی درخواست رفع فیلتر برای توییتر را می‌دهید، دست‌تان بسته است.

بالاخره جلسه باید برگزار شود. روال قانونی برگزاری جلسه است.

خط مشی شما نشان داده در مواقعی که احساس می‌کنید سایر بازیگران قانونی اعمال نمی‌کنند، با کشاندن مساله به فضای عمومی سعی می‌کنید موضوع را برطرف کنید.

مگر موضوع توییتر را به فضای عمومی نکشاندیم؟

موضوع حل نشد.

حل نشده ولی من این موضوع را به سطح عمومی جامعه کشانده‌ام. مگر درمورد گوشی که این کار را کردیم، مشکل بازار آن حل شد؟ ما صداقت داشتیم و حرف زدیم. دوستانی که در این زمینه مطالبه داشتند آمدند و گفتند اگر چارچوب قانونی فیلترینگ به این شکل است، پس قانون اصلاح شود؛ اما فعلاً قانون همین است که می‌بینید.

در ماده ۳۳ حقوق شهروندی ایجاد هرگونه محدودیت مانند فیلترینگ و پارازیت بدون مستند قانونی صریح، ممنوع است.

اگر نظر مرا بخواهید، موضوع فیلترینگ را خلاف مصالح کشور می‌دانم.

یکی از برنامه‌هایتان این بوده که تا پایان چهار سال وزارت‌تان پنج شرکت بین‌المللی ایجاد کنید. در حال حاضر وقتی به بازار نگاه می‌کنیم شاهد شرایط پیچیده‌، سخت و کوچک شدن بازار برای کسب‌وکارها و حتی ادغام آنها هستیم. فکر می‌کنید می‌توانید به اهداف‌تان برای کسب‌وکارها برسید؟

شما این اکوسیستم را می‌شناسید. بالاخره ادغام یکی از مراحل رشد این شرکت‌ها به حساب می‌آید.

و بعضی اوقات از سر ناچاری، برای مثال دیجی‌کالا.

بالاخره همان ناچاری هم شرایط رشد است. شما بناست تعامل داشته باشید و با محیط خودتان را تطابق دهید تا بتوانید رشد کنید. اتفاقاتی که در این بازار رخ می‌دهد طبیعی است. مشکلاتی هم وجود دارد اما اینکه نیروی شرکتی کم یا زیاد شود به معنی آن نیست که شرایط سخت اکوسیستم سبب این اتفاق شده است. دیجی‌کالا به خاطر اینکه واردات الکترونیکی با کاهش مواجه شده طبیعتاً بخشی از بازارش را از دست داده است. شرایط اقتصادی باعث شده شاید ۲۰ تا ۳۰ درصد فروش برخی از شرکت‌هایی که خدمات ارائه می‌داده‌اند کم شود. این اتفاقات ناشی از فعالیت اکوسیستم نیست، ناشی از شرایط اقتصادی است که همه بازار درگیر آن هستند.

اما تیغ فیلترینگ یا پلمب نیز همچنان بالای سر این فعالان وجود دارد.

این موضوع را رد نمی‌‌کنم که فیلترینگ روی فعالیت این شرکت‌ها تاثیر گذاشت که اگر بی‌تاثیر بود، ما این‌قدر انرژی صرف نمی‌کردیم تا این مشکل را برایشان حل کنیم. من الان خوشحالم که نسبت به دو سال پیش ارتقای قابل توجهی نسبت به برخوردهای فله‌ای با مجموعه‌ شرکت‌های استارت‌آپی رخ داده است. تا همین دو سال پیش بخشی از این شرکت‌ها یا به خاطر شکایت از بدنه دولت یا به خاطر حکم قضایی فیلتر می‌شدند؛ اما امروز به خاطر فهم یا مفاهمه که بین همه به وجود آمده، دیگر کسی فکر نمی‌کند چون این استارت‌آپ فقط یک سایت است، پس با فیلتر شدنش دیگر مشکلی پیدا نمی‌کند. همه متوجه شده‌اند که پشت این سایت اشتغال وجود دارد. نمی‌گویم اصلاً دیگر برخوردی نمی‌شود یا این شرکت‌ها در بخش بیمه و مالیات مشکلی ندارند؛ اما این دست محدودیت‌ها بسیار کم شده است.

در کنار توجه ویژه‌ای که به رشد شرکت‌های استارت‌آپی نشان داده‌اید، به شرکت‌های بزرگ و قدیمی صنعت ICT کشور چنین توجهی نداشته‌اید. مثلاً در ابتدای کارتان وعده دادید برای رشد صنعت نرم‌افزار قانون کپی‌رایت را به مجلس خواهید برد؛ اما حالا دو سال از این وعده گذشته و به نظر می‌رسد این بخش از بازار را فراموش کرده‌اید.

اقتصاد دیجیتالی چهار بخش مشخص دارد که من تمرکزم را روی بخش خدمات گذاشته‌ام زیرا با یک دست چهار هندوانه را نمی‌توان با هم بلند کرد. از روز اول هم اعلام کردم که تمرکزم روی خدمات خواهد بود؛ این بدان معنی نیست که به بخش سخت‌افزار و نرم‌افزار توجه نمی‌کنیم. در بخش سخت‌افزار با همکاری سندیکای مخابرات رشد قابل توجهی در تولید تجهیزات ارتباطی داشته‌ایم. منتها پرش بزرگ ما در بخش سخت‌افزار نخواهد بود، پرش بزرگ ما در بخش خدمات است. بخش نرم‌افزار ما هم همین حالت را دارد. به قانون کپی‌رایت به درستی اشاره کردید. وقتی کارم به عنوان وزیر شروع شد متوجه شدم قانونی در این زمینه و در دولت یازدهم تهیه و تقدیم کمیسیون حقوقی و قضایی مجلس شده است. ما هم با کمیسیون حقوقی و قضایی مجلس در مورد اعمال تغییرات در این قانون جلسه گذاشتیم و حالا قانون نهایی شده و آماده ارائه به صحن مجلس است.

البته هنوز از این قانون خبری نیست.

من که دیگر نمی‌توانم به مجلس بروم تا این قانون تصویب شود. تصویب هر قانونی مراحل خاص خودش را دارد. من کاری را که باید در لایه خودم انجام دهم پیش برده‌ام.

انکارناپذیر است که توان رسانه‌ای فردی شما آن‌قدر که متوجه حوزه‌ای مانند استارت‌آپ‌هاست، به هیچ‌ وجه متمرکز بر مواردی مانند قانون کپی‌رایت یا توجه به شرکت‌های بزرگ نبوده است.

این‌طور هم که می‌گویید نیست و در این موارد کارها پیگیری شده است.

اما در مواردی برای شرکت‌های استارت‌آپی جنگیده‌اید.

برای همه چیز لازم نیست بجنگید، خیلی جاها مشکلات با صلح حل می‌شود. در حال حاضر مشکل جدی شرکت‌های بزرگ، مانند شرکت‌های نرم‌افزاری، تحریم‌ها و مهاجرت نیروی انسانی‌شان است. شرکت‌هایی مانند فناپ، توسن و غیره هیچ‌کدام در حوزه نرم‌افزار افت پیدا نکرده‌اند. اگر در این زمینه مشکلی بود حداقل باید به من منعکس می‌کردند. اما بله، قبول دارم که تمرکز من روی شرکت‌های نرم‌افزارنویسی نبوده و از ابتدا هم این را اعلام کرده‌ام که روی چه بخش‌هایی تمرکز خواهم کرد.

اجرا شدن طرح رجیستری در سال اول وزارت شما، می‌تواند به عنوان یک نمره مثبت در کارنامه کاری‌تان ثبت شود؛ اما اجرای این طرح چه دستاوردی برای فعالان و خریداران این بازار داشته است؟ چون بعد از اجرای این طرح و سال پس از آن با انتشار لیست ارزبگیران و دستگیری واردکنندگان عملاً علاوه بر کاهش فروش، یا فروش گوشی با قیمت نجومی، دیگر حتی خبری از خدمات پشتیبانی هم نیست.

افزایش قیمت گوشی تلفن همراه در ابتدا هیچ ارتباطی با رجیستری نداشت؛ نرخ ارز بالا رفت و به همین دلیل قیمت گوشی نیز افزایش پیدا کرد. در واقع بالا ماندن قیمت گوشی و عدم کنترل قیمت گوشی متناسب با عرضه، ناشی از اجرای طرح رجیستری نبود. اجرای طرح رجیستری پنج شش ماه قبل از بالا رفتن نرخ ارز بسیار خوب کار می‌کرد تا جایی که باعث کاهش قاچاق و نظام‌مند کردن گارانتی شده بود؛ اما وقتی قیمت ارز افزایش یافت، عده‌ای که با قیمت پایین گوشی وارد کرده بودند، گوشی را با قیمت بالا به فروش رساندند.

در نهایت هم وزارت ارتباطات لیست ارزبگیران دولتی را منتشر کرد.

بعد از این اتفاق زنجیره تامین گوشی در کشور دچار مشکل شد و این اتفاق‌ها هیچ‌کدام ربطی به اجرای طرح رجیستری نداشت. اما استقرار رجیستری در کنار سیکلی که در بازار تلفن‌ همراه درست کار نمی‌کرد، مشکلات بازار را تشدید کرد. این واقعیتی است که با آن مواجه هستیم.

مگر هدف رجیستری این نبود که اجرایش به نفع کاربر تمام شود؟

در کنار نفع بردن کاربر، جلوگیری از قاچاق هم جزو اهداف پروژه رجیستری است. بعد از اتفاقات ارزی، دیگر ثبت سفارش انجام نشد، زیرا شرکت‌هایی که مجوز داشتند به حکم قضایی نمی‌توانستند کار واردات انجام دهند و اجازه ثبت سفارش به شرکت‌های جدید هم داده نشد. بارها به وزارت صمت گفته‌ایم که با انتشار فراخوانی برای ارائه مجوز جدید فضا را برای واردات باز کند.

سال گذشته، در دوره‌ای، وزارت صمت اعلام کرد برای واردات گوشی مجوز جدید صادر می‌شود.

بله در مقطعی این اتفاق رخ داد. با اطمینان نمی‌توانم این موضوع را بگویم اما بر اساس یافته‌هایم در سفر‌های استانی، هنوز این چرخه ایراد دارد. در نهایت، کل این شرایط ربطی به رجیستری ندارد. باید از وزارت صمت مطالبه شود که با ایجاد شرایط مناسب و گرفتن ضمانت، مسیر واردات را برای شرکت‌های فعال در این حوزه باز کند.

در این شرایط، برای عبور از بحران، چه نسخه‌ای می‌توانید بپیچید؟

در این شرایط اگر رجیستری را حذف کنیم، علاوه بر اینکه درآمد دولت در این زمینه حذف می‌شود، فرایند‌ها هم به قبل از اجرای طرح برمی‌گردد و بالاخره گروهی که می‌خواهند کار واردات گوشی انجام دهند، ارز مورد نیازشان را پیدا و گوشی وارد می‌کنند و قیمت گوشی پایین می‌آید. این واقعیتی است که نمی‌توانم رد کنم. اما این نسخه‌ای نیست که من می‌پیچم؛ من می‌گویم فشار بیاوریم تا سیکل قانونی را درست کنیم. این موضوع هم در حال‌ پیگیری است. دو موضوع توسط ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز در دستور کار قرار گرفته است؛ اول اینکه اجازه بدهند دو میلیارد دلار واردات گوشی انجام شود (البته بدون ارز غیرتخصیصی). در قدم دوم هم فرایند آزادسازی ثبت سفارش گوشی باید انجام شود. اگر این دو ایراد با برنامه‌ریزی حل نشود، کاملاً درست است که کاربر هیچ منفعتی از طرح رجیستری نبرده است.

به کارهای خودتان، در بخش‌هایی که در این گفت‌وگو عنوان کردید، چه نمره‌ای می‌دهید؟

نمره را شما باید با ارزیابی خودتان بدهید. از دید من مدیران با چالش‌هایی که در برابرشان قرار می‌گیرد و می‌توانند آنها را حل کنند محک زده می‌شوند.

آیا به مجموعه خودتان در وزارت ارتباطات نمره قبولی می‌دهید؟

کاری که در این دو سال انجام داده‌ام، تغییر نسل مدیران وزارت ارتباطات، تغییر نگرش و پارادایم در کشور و تغییر ادبیات در حوزه فناوری اطلاعات در کنار توسعه زیرساخت ارتباطی بوده که در این بخش‌ها نمره بسیار قابل قبولی به تیمم می‌دهم.

و در کجا نمره خوبی به خودتان نمی‌دهید؟

در جاهایی که نتوانستیم خوب عمل کنیم، مانند اینترنت ثابت. بارها این موضوع را گفته‌ام که نمره من در توسعه اینترنت ثابت قابل قبول نیست.

واقعیت این است که هیچ‌وقت در تاریخ معاصر ایران، یک وزیر و کاراکتر شخصی‌اش با صندلی‌اش در هم تنیده نبوده است. قطعاً شما در اطلاع‌رسانی وزارت ارتباطات یک شیوه جدید خلق کرده‌اید، اما قبول کنید که در شیوه اطلاع‌رسانی دولتمردان، اینکه شما عکس داشته باشید با پیت بنزین یا اینکه شب توییتی با مفهوم «بیدارین؟» منتشر کنید، خیلی در استاندارد کشورهایی که حتی روابط باز‌تری دارند رایج نبوده است.

عادت می‌کنند، اشکالی ندارد. ما داریم نیروهای جوان می‌آوریم، پس باید با ادبیات این جوانان هم آشنا شویم. بنا نیست جوان سر کار بیاید و رفتار پیرمردان را از خود نشان دهد. سیاست رسانه‌ای من از ابتدا همین بوده و تلاش کرده‌ام با همین شیوه هم پیش بروم. در این بین هم عده‌ای این شیوه را نمی‌پسندند. مگر در حال حاضر همه شیوه فعلی کشور را می‌پسندند که شیوه مرا بپسندند؟ ما تلاش کرد‌ه‌ایم شیوه مناسبی را برای گفت‌وگو با مخاطب‌مان جا بیندازیم. مخاطب من پیرمردان نیستند؛ پیرمردان محترم‌اند و باید احترام‌شان را نگه داشت، اما ادبیات و چارچوب جوانان فرق دارد.

نظر بگذارید

اولین نفری باشید که نظر میگذارد

اعلان برای
avatar
wpDiscuz