نسخه فیزیکی

  • شهر کتاب مرکزی تهران – خیابان دکتر شریعتی – بالاتر از خیابان استاد مطهری – نبش کوچه کلاته – فروشگاه مرکزی شهر کتاب
  • شهر کتاب کاشانک نیاوران، کاشانک، نرسیده به سه راه آجودانیه
  • نشر ثالث خیابان کریم‌خان زند، بین خیابان ایرانشهر و ماهشهر، پلاک ۱۵۰
  • شهر کتاب سعادت آباد انتهای خیابان ایران‌زمین، جنب فرهنگسرای ابن‌سینا، شهر کتاب ابن‌سینا
شماره 73 باشگاه مدیران استارت‌آپ صفحه 55

آشنایی با کوئرا، سامانه‌ای برای مهارت‌سنجی برنامه‌نویسان

لیگ برتر کدنویس‌ها

کوئرا
زمینه کاری: سامانه آموزش و مهارت‌سنجی برنامه‌نویسان
نیروی انسانی: ۱۸ نفر سال تاسیس: ۱۳۹۴

ساعت پنج عصر بی‌توجه به شلوغی اطراف خیابان آزادی در امتداد پرتو نارنجی‌رنگ خورشید قدم می‌زدم. استارت‌آپ‌گردی چند دقیقه‌ای بود که تمام شده بود. در راه چشمم به کاغذهای چسبیده به در و دیوار دانشگاه افتاد: «نیاز به برنامه‌نویس… پاره‌وقت و تمام وقت». تا به‌حال متوجه این برگه‌ها نشده بودم. چند متر آن‌طرف‌تر هم برچسب دیگری روی زمین و آسمان تکان می‌خورد: «کار دانشجویی… برنامه‌نویس پاره‌وقت». یاد صحبت‌های محمدباقر تبریزی افتادم. وجود این تبلیغات باعث شد شش سال پیش محمدباقر و دوستانش به صرافت راه‌اندازی استارت‌آپی بیفتند که امروز یاریگر برنامه‌نویسان و دانشجویان برنامه‌نویسی در امر کاریابی و کمکی برای شرکت‌‌های فناوری اطلاعات در یافتن نیروی کار باشد. با اینکه کوئرا به خاطر سامانه مهارت‌سنجی برنامه‌نویس‌ها شهرت یافته است اما موسسان کوئرا قصد دارند پا را فراتر از مهارت‌سنجی بگذارند و به سامانه‌ای برای کاریابی و آموزش حرفه‌ای برنامه‌نویسی بدل شوند. دو هفته از پاییز هفت‌رنگ می‌گذرد. همزمان با آغاز سال تحصیلی دانشجویان و دانش‌آموزان که در آینده‌ای نه‌چندان دور به نیروهای متخصص بدل می‌شوند، ما نیز در مرکز رشد فناوری‌های پیشرفته شریف دانشگاه صنعتی شریف مهمان استارت‌آپ‌ کوئرا بودیم که بستری برای مهارت‌سنجی و کاریابی نیروهای کار آینده است.

ساعت چهار بعدازظهر در حالی که دانشجویان در حال خروج از دانشگاه بودند، ما به مرکز رشد فناوری‌های پیشرفته شریف دانشگاه شریف وارد شدیم. ساختمانی قدیمی و عریض و طویل که هر گوشه و کنارش دفتر شرکت‌های کوچک و متوسط دانش‌بنیان است. در بدو ورود جز قدیمی بودن ساختمان، در انتهای راهرو حیاط سرسبز و بزرگ آن نیز به چشم آمد که با فوتبال‌دستی و میز و صندلی‌های چیده‌شده در اطراف این حیاط محلی برای گذران وقت ساکنان این ساختمان بود. البته توقف در حیاط زیاد نبود و محمدباقر تبریزی به استقبال‌مان آمد تا به دفتر کوئرا در طبقه اول این ساختمان برویم. در دفتر کوئرا با اینکه میزها و صندلی‌ها نزدیک به هم قرار دارند و فضا کمی بسته است، اما پنجره بزرگ رو به درختان سرسبز حیاط و تراس کوچک در اتاق جلسه فضا دفتر را کمی آرامش‌بخش کرده است. وقتی در اطراف دفتر چشم گرداندیم، تور کوچک بسکتبال متصل به یکی از کمدهای فلزی، بازی‌های رومیزی و پلی‌استیشن در اتاق جلسه به چشم می‌آمد. به نظر من که به بازی علاقه‌مند هستم، تیم کوئرا بهترین راه را برای تمدد اعصاب و گذران وقت برگزیدند. البته آن ‌چیزی که بسیار به چشم می‌آمد، وجود تنها یک نیروی خانم در این تیم بود که به گفته محمدباقر نیروهای خانم بسیاری برای کارآموزی مراجعه می‌کنند، اما هیچ‌کدام ماندگار نشده‌اند. با این ‌حال این تیم همچنان در جست‌وجوی نیروی خانم است. علاوه بر محمدباقر، کوئرا دو موسس دیگر هم دارد؛ محمدجواد نادری و مصطفی کریمی. این سه دوست تحصیل‌کرده دانشگاه شریف رشته مهندسی کامپیوتر هستند. در دانشگاه‌های فنی و مهندسی مانند‌ شریف، علم و صنعت و خواجه نصیر برای درس‌های برنامه‌نویسی، سیستمی برای تصحیح تمرین‌های برنامه‌نویسی تعریف شده است. به گفته محمدباقر اگر این سیستم وجود نداشت، کار استاد و دستیارش برای تصحیح تمرین‌ها سخت می‌شد چون این سیستم به صورت خودکار تمرین‌‌ها را تصحیح می‌کند.
راه‌اندازی سیستم هر ترم بر عهده دستیارهای آموزشی بود. در سال ۹۰ در یک ترم دانشگاه محمدجواد و مصطفی که دستیار آموزش بودند تصمیم گرفتند علاوه بر تعریف این سیستم به صورت جدی‌تر روی آن کار کنند و سیستم را طوری طراحی کردند تا مقیاس‌پذیر باشد و به راحتی در ترم‌های بعد نیز قابل استفاده شود. نام سیستم هم «شریف جاج» برگزیده شد. با این سیستم دیگر احتیاجی نبود دستیار آموزش مسئول سیستم شود و آن را طراحی کند. پس از مدتی محمدباقر با محمدجواد و مصطفی آشنا شد و به تیم آنها پیوست: «سرور از دانشگاه گرفتیم. به همه رشته‌ها که درس برنامه‌نویسی را ارائه می‌دادند، این سیستم را عرضه کردیم. این سیستم تست مهارت‌سنجی برنامه‌نویسان هم بود. استقبال از این سیستم بسیار افزایش یافت و چون سیستم منبع باز بود در خارج از کشور هم مورد استفاده قرار گرفت.»

به نظر محمدباقر تبریزی کوئرا در این مدت اعتماد خوبی میان کاربران برقرار کرده است

دانشگاه لیورپول از جمله دانشگاه‌های خارجی بود که از این سیستم استفاده می‌کرد. مسابقه‌ای در مالزی همچنین روی سیستم شریف جاج تعریف شده بود و این استقبال برای تیم کوئرا بسیار جالب توجه بود. در دانشگاه شریف نیز همه ورودی‌های جدید این دانشگاه یک ترم از این سیستم بهره برده بودند. در سال ۹۴ محمدباقر، مصطفی و محمدجواد تصمیم می‌گیرند از این سیستم کسب درآمد کنند. به همین خاطر در رویداد «استارت‌آپ تریگر شریف» با ایده آموزش برنامه‌نویسی شرکت کردند و توانستند به عنوان ایده اول شناخته شوند و به شتاب‌دهنده شریف پیوستند.
البته راه‌اندازی این سیستم دلیل دیگری هم داشت. محمدباقر در این رابطه توضیح داد: «سال‌های ۸۹ و ۹۰ در محیط دانشگاه و دانشکده آگهی استخدام بسیاری می‌دیدم. در این آگهی‌های استخدام خواستار نیروی برنامه‌نویس بودند. شرکت‌های دیگر چون کافه‌بازار، رهنما و دیجی‌کالا هم نیاز به برنامه‌نویس داشتند. این مشکل همواره در ذهن ما بود.»
برای حل این مشکل این تیم تصمیم گرفت در مدل کسب و کاری خود علاوه بر مهارت‌سنجی، بحث آموزش را نیز بگنجاند تا دانش‌آموختگان برنامه‌نویسی به صورت تعاملی و آنلاین آموزش ببینند. به این صورت آموزش باکیفیت سطح مهارت کاربران را افزایش می‌داد و آماده به کار می‌شدند و شرکت‌‌ها آنها را جذب می‌کردند.
اما در شتاب‌دهنده شریف منتورها به این تیم پیشنهاد دادند که سیستم آموزشی را کنار بگذارند و روی سیستم مهارت‌سنجی تمرکز کنند. چون افراد می‌توانند از طریق موسسه‌های آموزشی و دانشگاه‌ها آموزش لازم را ببینند و این تیم می‌تواند سیستم «تست مهارت نیروی کار» را راه‌اندازی کند. تیم کوئرا نیز به تبع گفته‌های مشاوران سیستم خود را به سیستم مهارت‌سنجی بدل و رتبه‌ای (rate) هم به نام کوئرا تعریف کردند. در حقیقت قصد داشتند به تافل در زمینه برنامه‌نویسی بدل شوند. محمدباقر گفت: «هر کسی می‌تواند از طریق کوئرا مهارت خود را در زمینه برنامه‌نویسی بسنجد. در آن ‌زمان هم تصمیم گرفتیم در این زمینه مسابقه‌ای راه‌اندازی کنیم.»
به عقیده محمدباقر مشاوره منتورها در آن‌ زمان درست نبود و می‌توانستند بحث آموزش را همان‌ سال راه‌اندازی کنند.پس از تعیین مدل کسب و کاری، تیم کوئرا سعی کرد سیستم شریف را به دانشگاه‌های دیگر نیز معرفی کند: «سعی کردیم سیستم شریف را به دانشگاه‌‌های دیگر نیز معرفی کنیم اما در آن زمان با مشکلاتی روبه‌رو بودیم. ما سه نیروی فنی هستیم و تجربه بازاریابی و مارکتینگ نداشتیم. بنابراین قادر به تجاری‌سازی سیستم خود نبودیم.» معرفی و فروش این سیستم به دانشگاه‌های دیگر هم دردسرهای خاص خود را داشت. بنابراین این تیم تصمیم گرفت سیستم را به صورت رایگان در اختیار دانشگاه‌‌ها قرار دهد و در عوض از داده‌های آنها بهره‌مند شوند. در چهار سال فعالیت کوئرا دانشگاه‌های امیرکبیر، علم و صنعت، تهران، شریف و خواجه نصیر جزو کابران کوئرا هستند و حدود ۱۸۰ موسسه آموزشی و دانشگاه از سیستم کمک آموزشی و مهارت‌سنجی کوئرا استفاده می‌کنند.
مسابقات برنامه‌نویسی هم که این تیم برگزار می‌کرد، فراز و نشیب‌هایی بر سر راه می‌دید تا الآن که به یک ثبات رسیده است. محمدباقر گفت: «دکتر ربیعی در دانشگاه شریف را از پیش می‌شناختم. با او صحبت کردیم و قول همکاری داد و پیشنهاد کرد مسابقه برنامه‌نویسی را برگزار کنیم. اولین دوره مسابقات در اواخر سال ۹۴ و اوایل سال ۹۵ به صورت حضوری برگزار شد.»
چون این مسابقه در دانشگاه برگزار می‌شد، یکی از اعضای هیات علمی باید در این رویداد حضور پیدا می‌کرد و تیم کوئرا بالاخره توانست با همراهی ربیعی که یکی از اعضای هیات علمی بود اولین مسابقه خود را برگزار کند. سال ۹۵ نیز دوره دوم رویداد برگزار شد و بخش فنی و اجرایی را تیم کوئرا بر عهده گرفت.
آبان‌ماه ۹۶ دوره سوم و ۹۷ دوره چهارم مسابقه برنامه‌نویسی برگزار شد. در دوره‌های اول و دوم اسپانسرها نظم خاصی نداشتند و در این زمینه بازخورد خوبی دریافت نکردند، بنابراین از سال ۹۶ تصمیم گرفتند مسابقات را به صورت تک‌اسپانسری برگزار کنند.
پس از برگزاری اولین مسابقه محمدمهدی شکری نیز به عنوان ‌هم‌موسس چهارم به این تیم پیوست. محمدمهدی یکی از شرکت‌کنندگان در مسابقه بود. در آن ‌زمان بسیاری از افراد علاقه داشتند با کوئرا همکاری کنند. تعداد قابل توجهی هم برای کار مراجعه کردند اما همه پس از مدتی کوئرا را رها کردند و تنها محمدمهدی ماندگار شد. محمدباقر در مورد محمدمهدی گفت: «محمدمهدی به واسطه طلای المپیاد برند است. علاوه بر آن نیروی قابل اعتمادی است و برای برگزاری مسابقه‌ها از لحاظ محتوا و هماهنگی سیستم بسیار یاری‌کننده بود. به همین خاطر او را به عنوان هم‌موسس
انتخاب کردیم.» به این ترتیب مسابقه‌های کوئرا به عنوان محصول دیگر این تیم شناخته شد. آنها علاوه بر برگزاری مسابقات با شرکت‌ها برای جذب نیروی کار در تعامل بودند. محمدباقر تعریف توضیح داد: «در جامعه برنامه‌نویسان برگزاری مسابقه‌ها کاری لوکس و شیک است و هر شرکتی که در این موارد مشارکت کند در نظر برنامه‌نویسان شرکت خوب و فعالی است. در مسابقه‌ها نیز از بین دو هزار برنامه‌‌نویس برترین‌ها برگزیده می‌شدند و شرکت‌ها به راحتی آنها را جذب می‌کردند.» نمونه جذب نیروی کار شرکت‌ها از طریق مسابقه کوئرا را می‌توان دیجی‌کالا نام برد که از بین هزار و ۳۰۰ دانشجوی شرکت‌کننده در یک مسابقه، ۱۰ نفر را جذب کرد. تیم کوئرا پس از گذشت یک سال، در سال ۹۵ از شتاب‌دهنده شریف خارج و در مرکز رشد مستقر شدند.

کوئرا به آموزش رسید

موسسان کوئرا با اینکه سامانه مهارت‌سنجی را راه‌اندازی کرده بودند، اما قادر نبودند بحث آموزش را فراموش کنند. به همین خاطر از دی‌ماه سال گذشته به صورت آزمایشی بخش آموزش را به سایت افزودند. روش آموزش مبانی برنامه‌نویسی این سایت مانند پلتفرم‌های دیگر به صورت ویدئویی نبود. دوره آموزشی کوئرا به صورت آنلاین و تعاملی برگزار می‌شود. این محصول با استقبال بالایی روبه‌رو شد. محمدباقر در مورد روش آموزش تعاملی توضیح داد: «آموزش‌ها در پلتفرم‌های دیگر به صورت ویدئویی و متنی است اما در سایت ما برنامه‌نویس باید دست به کار شود، برنامه بنویسد و تمرین کند و سیستم به آن بازخورد نشان می‌دهد.»
تیم کوئرا قصد دارند در آینده نزدیک دو دوره دیگر نیز به بحث آموزش بیفزایند که مبحث «یادگیری ماشین» یکی از آن دوره‌هاست. برای دوره‌های آموزش نیاز به جذب کاربر و معرفی‌ دوره‌های خود دارند. در این مورد کاربران تیم کوئرا ایده‌های بسیاری پیاده کردند: «پیش از راه‌اندازی دوره، کمپینی تعریف و در آن هدف خود را مشخص کردیم. بر اساس این کمپین اگر پیش‌ثبت‌نام از هزار نفر عبور ‌کرد، قیمت دوره ۵۰ هزار تومان کاهش می‌یابد. به هر میزان که تعداد پیش‌ثبت‌نام افزایش یابد، کاهش قیمت ادامه خواهد داشت و این موضوع در پیش‌ثبت‌نام‌های پیشین بسیار جواب داد.»
به گفته محمدباقر، برگزاری سه دوره آموزش در ۹ ماه حدود ۳۰۰ میلیون تومان درآمد برای تیم کوئرا به ارمغان آورده است.
به نظر مدیرعامل کوئرا توانسته است در این مدت اعتماد خوبی بین مدارس و دانشگاه‌ها برقرار کند، به همین خاطر آنها می‌دانند کوئرا در زمینه آموزش محصول خوب و باکیفیتی ارائه خواهد داد. ارائه این دوره‌ها برای تیم هم اتفاق خوب رقم زد و هم اتفاق بد. اتفاق خوب این بود که دانشجویان دانشگاه شریف بیشترین دوره‌های آموزشی از کوئرا را خریداری کردند. اما ناامیدکننده‌‌ترین بخش داستان این موضوع است که این تیم هنوز نتوانسته به خوبی خود را در دانشگاه‌های دیگر بشناساند.
محمدباقر در این‌باره راه‌حل خود را ارائه داد: «برگزاری رویداد مساله‌ای است که از آن جواب گرفتیم و با استقبال خوبی مواجه شدیم. مسابقات کدکاپ توانست ما را در سطح کشور برند کند. این مسابقات همچنین فرصتی است تا دانشجویان و دانش‌آموزان خارج از شریف هم با ما آشنا شوند و هم شرکت‌ها نیروی مورد نیاز خود را جذب کنند.» تیم کوئرا علاوه بر آموزش و مهارت‌سنجی هدف‌های دیگر را هم دنبال می‌کند که بحث «کاریابی» یکی از اهداف مهم این تیم قلمداد می‌شوند و سعی دارند به عنوان سایت کاریاب هم شناخته شوند. راهی که به نظر می‌رسد طولانی است.

دیگران در برابر کوئرا

محمدباقر در این گفت‌وگو بارها تاکید کرد شرکت‌ها از طریق سایت کوئرا توانستند نیروی مورد نیاز خود را بیابند و از هدف تازه کوئرا گفت. «تبدیل کوئرا به سایت کاریابی» تا برنامه‌نویسان رزومه‌های خود را در آن قرار دهند و توسط شرکت‌ها جذب شوند. اما در این راه چالش‌هایی بر سر راه‌شان قرار دارد. محمدباقر گفت: «پلتفرم باید دوطرفه باشد؛ یعنی هم بخش عرضه را داشته باشیم هم تقاضا را. دو طرف را باید با هم هماهنگ کنیم.»

آن‌چیزی که در کوئرا به چشم می‌آمد وجود یک نیروی خانم در تیم است که به گفته محمدباقر آنها در جست‌وجوی نیرو خانم هستند

اما مشکل بزرگ‌تر این است که جامعه هدف کوئرا دانشگاه‌هاست. در دانشگاه‌ها دانشجویان با سابقه کم و به صورت پاره‌وقت کار می‌کنند اما شرکت‌‌ها به نیروی باسابقه و تمام‌وقت نیاز دارند. دانشجویان باید فارغ‌التحصیل شوند تا به عنوان نیرو در شرکت‌‌ها استخدام شوند. حل این مشکل زمان‌بر است و در کنار آن کوئرا در زمینه کاریابی رقیبانی چون جابینجا و جاب‌ویژن را دارد. کوئرا در محصولات خود چون آموزش تعاملی، مهارت‌سنجی و برگزاری مسابقات با رشد و درآمدزایی خوبی روبه‌رو بود اما کاریابی رشد چندانی نداشته است. به اعتقاد محمدباقر این تیم چالش برندینگ دارد و کاربران به کوئرا به عنوان یک سایت کاریابی نگاه نمی‌کنند. البته به اعتراف محمدباقر در این سال‌‌ها فعالیت بازاریابی خوبی برای معرفی محصول خود صورت ندادند و از مهرماه سال گذشته نیرو مارکتینگ استخدام کردند تا برای معرفی خود با برنامه‌ پیش روند.

در پی سرمایه‌‌گذار

داستان همیشگی در جست‌وجوی سرمایه‌گذار در تیم‌های استارت‌آپی موضوع تازه‌ای نیست. البته تیم کوئرا در ابتدا به سرمایه‌گذار احتیاج نداشتند و از سال ۹۴ که فعالیت این تیم آغاز شد، با فروش مسابقات درآمد اندکی کسب می‌کردند. به گفته محمدباقر نیز آنها از اول حقوق زیادی برای خود تعریف نکردند تا سال ۹۵ که تصمیم گرفتند تیم خود را گسترش دهند و افراد جدید استخدام کنند. به همین خاطر شروع به مذاکره با سرمایه‌گذاران کردند و پس از مدتی از رهنما مبلغ ۳۶۰ میلیون تومان سرمایه دریافت کردند و ۲۵ درصد سهام دادند. در نظر محمدباقر این مبلغ برای حقوق افراد کافی بود. البته انتخاب رهنما به عنوان سرمایه‌‌گذار برای تیم کوئرا هم از نظر مالی انتخاب خوبی بود و هم به لحاظ برقراری ارتباط با دیگر افراد اکوسیستم استارت‌آپی. زیرا در دل رهنما جامعه‌ استارت‌آپی وجود داشت و برقراری ارتباط با آنها برای تیم کوئرا مثبت بود و به چند استارت‌آپ هم توانستند سرویس بفروشند.

عدالت آموزشی

چهار سال از فعالیت کوئرا می‌گذرد. در این مدت توانسته‌اند در محصولات مختلف خود رشد قابل توجهی داشته باشند. در مسابقات برنامه‌نویسی طی یک سال اخیر حدود ۳۲ هزار نفر شرکت‌ کردند که نسبت به سال گذشته که ۱۶ هزار نفر شرکت‌کننده حضور پیدا کرده بودند، صد درصد رشد داشته است. در این چهار سال نیز با شرکت‌های بزرگی چون اسنپ، اسنپ‌تریپ، دیجی‌کالا و کافه‌بازار همکاری کرده‌اند.
از دوره‌های آموزشی‌ای که راه‌ انداختند ۳۰۰ میلیون تومان درآمد به دست آوردند و حدود سه هزار و ۱۰۰ نفر دوره‌ها را خریداری کردند. اما در این میان مساله‌ای ذهن موسسان کوئرا را درگیر کرده است؛ همه محصولات کوئرا مختص کاربران تهرانی است. این موضوع باعث شد بحث عدالت آموزشی به دغدغه‌ای برای موسسان کوئرا بدل شود. به خصوص که موسسان هم از استان‌های دیگر به تهران آمدند و از امکانات شهرهای دیگر اطلاع دارند. البته به تازگی در خرید دوره‌های آموزشی ۳۱ درصد مشتری‌‌ها از استان‌هایی غیر از تهران هستند و این مساله کمی امیدوارکننده بود. با این ‌حال تیم کوئرا برای کاربران سایر استان‌ها هم در پی راه‌حل هستند: «در فکر هستیم تا از حالت آنلاین فاصله بگیریم و از افرادی که در استان‌های دیگر دوره‌های آموزشی کوئرا را گذراندند، به عنوان منتور بهره ببریم. این افراد می‌توانند دوره‌‌های آموزشی را در مدارس و دانشگاه‌های محل زندگی خود راه بیندازد.»

نظر بگذارید

اولین نفری باشید که نظر میگذارد

اعلان برای
avatar
wpDiscuz