نسخه فیزیکی

  • شهر کتاب مرکزی تهران – خیابان دکتر شریعتی – بالاتر از خیابان استاد مطهری – نبش کوچه کلاته – فروشگاه مرکزی شهر کتاب
  • شهر کتاب کاشانک نیاوران، کاشانک، نرسیده به سه راه آجودانیه
  • نشر ثالث خیابان کریم‌خان زند، بین خیابان ایرانشهر و ماهشهر، پلاک ۱۵۰
  • شهر کتاب سعادت آباد انتهای خیابان ایران‌زمین، جنب فرهنگسرای ابن‌سینا، شهر کتاب ابن‌سینا
شماره 71 باشگاه مدیران استارت‌آپ صفحه 60

آشنایی با ایران‌رنتر که قرار است خرید اقساطی در کشور را متحول کند:

امروز نسیه، فردا نقد

ایران‌رنتر
زمینه کاری: فروش اقساطی
نیروی انسانی: ۸۰ نفر سال تاسیس: ۱۳۹۴

در روزگاران نه‌چندان دور در شهرهای کوچک و بزرگ وانتی‌هایی به محله‌ها سر می‌زدند و در میان اهل محل، هر آن کس که محتاج و در طلب لوازم خانه بود، به صورت قسطی از آنها خرید می‌کرد. هر ماه نیز وانتی‌ها به در خانه‌ها دق‌الباب می‌کردند و قسط سر ماه خود را می‌گرفتند و می‌رفتند تا ماه بعد.
با گذشت زمان، همراه با تغییر سبک زندگی‌ها، خرید مردم به صورت قسطی نیز دگرگون شد. هم روش پرداخت اقساط تغییر کرد و هم نوع اسناد اعتباری‌شان. همچنین در سال‌های اخیر توسعه تکنولوژی همان‌طور که کسب‌وکارهای سنتی در حوزه تاکسی و سفارش غذا و غیره را ‌با چالش روبه‌رو کرد، حوزه خریدوفروش قسطی را هم متحول ساخت. در سال ۹۶ امیر و حمید حق رنجبر با همراهی پدرشان اولین سایت فروش اقساطی «ایران رنتر» را راه‌اندازی کردند تا مردم به صورت آنلاین خرید و به صورت قسطی و آنلاین پرداخت کنند. حتی اعتبارسنجی افراد نیز به صورت آنلاین است. ایده‌ای نو که برای اجرایی کردن آن چالش‌هایی وجود داشت، اما تیم ایران رنتر ناامید نشدند و برای توسعه کسب‌وکارشان در حال و آینده همچنان به دنبال برنامه‌ها و ایده‌های جدیدتری می‌گردند. در استارت‌آپ این ماه به سراغ این کسب‌وکار خانوادگی رفتیم تا ضمن آشنایی با «ایران رنتر» از چالش‌های راه‌اندازی چنین کسب‌وکاری مطلع شویم.

از دیجی‌کالا تا مغازه پدری

پنج دقیقه‌ای به کوچه عبده، تقاطع فاطمی و مطهری، رسیدیم. باورمان نمی‌شد دفتر ایران رنتر به دفتر ماهنامه پیوست این‌قدر نزدیک باشد. وقتی وارد شدیم نگهبان که انگار سال‌هاست ما را می‌شناسد سریع راهنمایی‌مان کرد. قرار ساعت سه بود و ما ۱۰ دقیقه به سه جلو آسانسور ایستاده بودیم. البته آسانسور آن‌قدر آرام و با خیال راحت در حرکت بود که رأس ساعت تعیین‌شده در سالنی نسبتاً بزرگ پوشیده از میز و صندلی‌های بی‌شمار با تیم ایران رنتر آشنا شدیم و در اتاق کنفرانس با حمید و امیر گفت‌وگویمان را آغاز کردیم.
امیر و حمید برادر هستند. امیر متولد ۶۸ و حمید متولد ۶۳ است. امیر کارشناسی ارشد رشته مدیریت بازرگانی دانشگاه تهران دارد و حمید در رشته موسیقی مدرک کارشناسی خود را دریافت کرده است. همه ماجرا از کار امیر در دیجی‌کالا آغاز شد. در سال ۹۱ او در مقطع کارشناسی ارشد تحصیل می‌کرد و علاقه داشت در کنار تحصیل کار کند. بنابراین در سایت ایران هدفون- سایت فروش تخصصی هندزفری، اسپیکر و هدفون- برای ورود اطلاعات (data entry) به سایت مشغول کار شد. پس از آن تولید محتوا می‌کرد و در این میان با فرایند فروش آنلاین نیز آشنا شد. اما قصد داشت تجربه‌های بیشتری کسب کند. به همین خاطر سایت‌هایی چون دیجی‌کالا را رصد می‌کرد. در آن روزها دیجی‌کالا مرکز تماس (call center) شیفت شب خود را راه‌اندازی کرده و به دنبال نیروی کار بود. امیر نیز از این فرصت بهره برد و درخواست خود را به دیجی‌کالا ارسال کرد و استخدام شد. امیر یک سال کار در دیجی‌کالا را تجربه خوبی برای خود می‌داند. امیر در مورد کار در دیجی‌کالا گفت: «به نظر من کار در یک مرکز تماس شغل بسیار خوبی است. چون به صورت مستقیم متوجه مشکلات و باگ‌ها می‌شویم و همه اطلاعات در دسترس ماست.»
امیر حدود یک سال در دیجی‌کالا مشغول کار بود و علاوه بر مرکز تماس، چت آنلاین را از صفر تا صد راه‌اندازی کرد. در کنار آن گروه نوآوری تشکیل داد. در این گروه از همه واحدها یک نفر نماینده بود تا مشکلات واحد مورد نظر را بیان کند و برای رفع آنها ایده‌های خود را ارائه دهد. اما کار در دیجی‌کالا برای امیر کافی نبود و او برای کسب تجارب بیشتر و بهتر از دیجی‌کالا خارج شد.
وقتی امیر در پی کسب تجربه‌های متعدد بود، حمید در خیابان جمهوری مغازه داشت و پدرشان نیز در مغازه خود تجهیزات نمایشگاهی اجاره می‌داد. پس از مدتی حمید و پدر همکاری مشترک خود را آغاز کردند و کسب‌وکارشان رونق گرفت. البته امیر هم قصد داشت به کسب‌وکار پدری روی آورد اما به صورت جدی به آن فکر نکرده بود. امیر درباره آن دوران گفت: «وقتی از دیجی‌کالا خارج شدم یک ماه برای مصاحبه کاری به همه کسب‌وکارها مانند تخفیفان و دیوار مراجعه کردم و همه ‌جا هم مرا رد کردند. بنابراین تصمیم‌ گرفتم کسب‌وکار خود را راه‌اندازی کنم.»
امیر و حمید در سال ۹۴ فعالیت خود را به صورت جدی آغاز کردند. ایده کسب‌وکارشان هم «اجاره ‌دادن وسایل» به صورت آنلاین بود.

تبدیل کار خانوادگی به استارت‌آپ

امیر و حمید در سال ۹۴ تصمیم گرفتند کسب‌وکار خود را راه بیندازند. برای این کار وضعیت اجاره دادن وسایل در کشورهای دیگر را بررسی کردند و فهمیدند در دنیا فرهنگ کرایه گرفتن وسایل گوناگون بسیار گسترده است و به گفته امیر، مردم حتی کالسکه را هم اجاره می‌کنند. در آن سال‌ها چنین کسب‌وکاری در ایران وجود نداشت. به همین خاطر تصمیم گرفتند در ایران نیز چنین کسب‌وکاری راه‌اندازی کنند.
امیر در مورد نحوه نام‌گذاری کسب‌وکار گفت: «یکی از دوستانم می‌خواست دامنه سایت را ثبت کند که با من تماس گرفت. من در ذهنم اسامی‌ای چون ایران هدفون را در نظر داشتم و همواره اسمی با پسوند و پیشوند ایران در ذهنم وجود داشت. کسب‌وکار هم در حوزه اجاره دادن بود. بنابراین اسم استارت‌آپ را ایران رنتر گذاشتم. دامنه‌اش هم آزاد بود.»
وقتی ایده را با پدر خود در میان گذاشتند، او از ایده استقبال و از پسران خود حمایت کرد. امیر تعریف کرد: «وقتی در دیجی‌کالا کار می‌کردم مدام پدر به من می‌گفت چرا برای دیگران کار می‌کنی. بیا کسب‌وکار خودت را راه بینداز. وقتی تصمیم گرفتم به آنها بپیوندم پدر از این کار من استقبال کرد. پدرمان همیشه پشتیبان ماست و این ویژگی مثبت اوست.»
فعالیت ایران رنتر آغاز شد. اما آنها در مورد تشکیل تیم و راه‌اندازی سایت دانشی نداشتند. امیر ادامه داد: «در مورد تشکیل تیم و راه‌اندازی سایت هیچ تجربه‌ای نداشتیم. من در مورد وردپرس مطالبی خواندم و سایت را با وردپرس راه‌اندازی کردم. تولید محتوا را هم خودم انجام می‌دادم. یکی از دوستانم تماس گرفت و از من خواست برای او کاری در دیجی‌کالا پیدا کنم. به او گفتم در دیجی‌کالا کار نمی‌کنم، اما کسب‌وکار خود را دارم. قرار بود چند هفته پیش ما باشد اما ماندگار شد. دوست دوستم هم که برنامه‌نویس بود و سرباز، بعدازظهرها به دفتر ما می‌آمد.»
البته آنها مکان مشخصی به نام دفتر نداشتند و در پارکینگ یک ساختمان قدیمی در خیابان جمهوری مشغول کار شدند. حمید در مورد آن دوران گفت: «در خیابان جمهوری ساختمان ۴۰‌ساله‌ای بود که دو پارکینگ داشت. در ابتدا یکی از آنها را اجاره کردیم و بعد پارکینگ کناری را. در طبقه زیرین پارکینگ زیرزمین هزار متری قرار داشت. آن را هم اجاره کردیم. زیرزمین و پارکینگ‌ها به دفتر و انبار ما بدل شد.» پس از اجاره پارکینگ و زیرزمین تجهیزات مورد نیاز را تهیه و در پارکینگ‌ها انبار کردند.
پدر امیر و حمید سابقه ۳۵ساله در اجاره تجهیزات صوتی در بازار داشت و جزو اولین افرادی بود که در ایران سیستم صوت اجاره می‌داد. حمید نیز در سال‌هایی که در مغازه‌ای جدا از مغازه پدر مشغول کار بود، مشتریان همیشگی خود را داشت. این مشتریان و سابقه طولانی به کمک کسب‌وکار جدید این دو برادر آمد. کسب‌وکارشان رونق گرفت. در کنار آن در سایت نیازمندی‌ها تبلیغ کردند. امیر محتوا را در قالب مقاله تولید و در سایت‌ها منتشر می‌کرد. به این صورت مشتری‌های دیگری هم یافتند.
کسب‌وکار آنها آرام‌آرام رشد می‌کرد تا اواخر سال ۹۴ که کنفرانس وب برگزار شد. امیر هم در کنفرانس شرکت کرد. قصد داشت سرآوا را بیابد و در مورد سرمایه‌گذاری با آنها صحبت کند. سرمایه‌گذاران سرآوا را نیافت، اما در آن کنفرانس با اسمارت‌آپ آشنا شد. امیر در این‌باره گفت: «کسب‌وکار ما سودده بود، اما سود آن در حد تبلیغات و حقوق نیروها بود. ایده ما این بود تا وسایل مختلف را اجاره کنیم. خریدن این وسایل نیاز به سرمایه داشت. قصد داشتیم شاخه عکاسی را در سایت راه‌اندازی کنیم و باید حدود ۵۰ تا ۱۰۰ میلیون تومان تجهیزات عکاسی می‌خریدیم تا بتوانیم به آسانی اجاره دهیم.»

امیر به سرمایه‌گذاران بسیاری مراجعه کرد اما نتیجه‌ای نگرفت. به عقیده امیر، اسمارت‌آپ تیر آخر آنها بود. مذاکرات خود را با اسمارت‌آپ آغار و شهریورماه ۹۵ قرارداد اولیه را منعقد کردند. پس از دریافت سرمایه مورد نیاز تیم ایران رنتر شش ماه روی کسب‌وکار خود تمرکز کرد و در این مدت پیشرفت بسیاری کردند. در بهمن و اسفند ۹۵ اسمارت‌آپ دوباره روی ایران رنتر سرمایه‌گذاری کرد. البته پیش از سرمایه‌گذاری آنها به برجی در خیابان نواب نقل مکان کردند.
در همین زمان ایده دیگری با مضمون «اجاره با امکان مالکیت» به ذهن امیر و حمید خطور کرد. امیر درباره این ایده گفت: «ایده به این صورت بود که به عنوان مثال فردی می‌توانست هر ماه با پرداخت اجاره ماهانه از دوربینی استفاده کند. اگر دوربین را نمی‌خواست، می‌توانست آن را به ایران رنتر بر‌گرداند یا پس از پرداخت ۱۲ ماه اجاره مالک دوربین شود. ایده خوبی بود. اما در ایران ایده خوبی نیست و اجرایی کردن آن دشوار بود.»
بعد از پیاده کردن این ایده با مشکلاتی مواجه شدند. بیشترین چالش‌ها در مذاکره با سرمایه‌گذاران حقوقی به وجود آمد، چون هیچ‌کدام از آنها چنین ریسکی را نمی‌پذیرفتند. به گفته امیر در این موارد برخلاف کشورهای دیگر شخصیت‌های حقوقی چنین مسائلی را قبول ندارند، به همین خاطر در حال حاضر نیز سرمایه‌گذاران ایران ‌رنتر افراد حقیقی هستند.
وقتی به این مشکل برخوردند، به دنبال راه‌حل بودند. پس در پلتفرم خود تغییراتی ایجاد کردند. امیر در این رابطه گفت: «راه‌حل ما این بود تا به جای اینکه پلتفرم یک‌طرفه باشد و تنها مردم وسایل اجاره کنند، جمع‌سپاری کنیم و افراد مختلف تامین سرمایه کنند. بنابراین ابتدا از دوستان و خانواده کمک خواستیم تا تامین سرمایه کنند. تامین سرمایه هم به این صورت بود که ۵۰ میلیون دوربین را به نام آنها می‌خریدیم، اجاره می‌دادیم و ماهانه اجاره‌بها را به سرمایه‌گذاران پرداخت می‌کردیم.»
پس از دوستان و آشنایان به سراغ سرمایه‌گذاران غریبه رفتند. در سایت وسایلی را که اجاره می‌دادند فهرست‌وار مرتب کردند. سرمایه‌گذاران بر اساس لیست آنها تامین سرمایه می‌کردند و از این راه درآمدی نیز به دست می‌آوردند. این ایده بسیار مورد توجه قرار گرفت و رشد کرد. در مهر و آبان ۹۶ تیم ایران ‌رنتر با بنیاد برکت برای سرمایه‌گذاری قرارداد منعقد کرد. در آن زمان رویدادی برگزار شد و در آن مراسم لوتوس هم برای سرمایه‌گذاری ابراز تمایل کرد. اما این سرمایه‌گذاری‌های متعدد سبب شد فعالیت آنها برای چند ماه به تعویق بیفتد. امیر در این مورد گفت: «ما به دو دلیل اشتباه کردیم؛ اول اینکه در مرحله نخستین (early stage) به تعدد سرمایه‌گذاران نیازی نبود و دیگر اینگه سرمایه‌گذاران خطرپذیر بورسی سرمایه‌گذاران مناسبی برای استارت‌‌آپ‌ها در مرحله نخستین نیستند. چون سرمایه‌گذار بورسی از ما حسابرسی می‌خواهد. باید همه چیز شفاف و دارای ساختار مشخص باشد. حتی بحث حاکمیت شرکتی را پیش کشیدند. در صورتی که استارت‌آپ حاکمیت شرکتی در ابتدا نیازی ندارد و هدف دیگری دارد.» در این میان تیم ایران رنتر قصد داشت علاوه بر اجاره کردن وسایل و تجهیزات، فروش اقساطی را نیز به کسب‌وکار خود بیفزاید. در این مرحله قانع کردن سرمایه‌گذاران بسیار دشوار بود، اما تلاش کردند و آنها قانع شدند تا در سایت دیگر به نام «نوین رنتر» اجاره دادن وسایل را ادامه دهند و درنتیجه ایران رنتر به اولین سایت فروش اقساط تبدیل شد.

تغییرات بزرگ در آینده

سایت ایران رنتر با رویکرد جدید آغاز به کار کرد. سایت نوین رنتر نیز در کنار ایران رنتر با تمرکز بر اجاره با امکان مالکیت، در حال فعالیت بود. امیر در این‌باره توضیح داد: «تیم نوین رنتر تغییر کرد. در حال حاضر در حال فعالیت است و سود خوبی هم دارد. من و حمید عضو هیات‌مدیره هستیم و مدیرعامل فرد دیگری است. هدف این کسب‌وکار رشد نیست بلکه به دست آوردن سود است. این سود را به ایران رنتر تزریق می‌کند تا کسب‌وکار توسعه یابد.»

در دوره‌ای نیز امیر و حمید پس از اختلافاتی که با سرمایه‌گذاران داشتند تصمیم گرفتند سهم آنها را بخرند. پس از مدتی که چالش‌ها فروکش کرد، امیر و حمید روی کار خود متمرکز شدند و راه‌حل‌ها و ایده‌های خود را پیاده‌ کردند. ایده کارت اعتباری را آبان‌ماه سال ۹۷ اجرایی کردند تا مشتریان علاوه بر خرید اقساطی وسایل با تهیه کارت اعتباری از دیگر فروشگاه‌های آنلاین هم خرید و اقساط را ماهانه در ایران ‌رنتر پرداخت کنند. در آن زمان فروشگاه‌های محدودی راضی شدند تا مشتریان به صورت اقساطی خرید کنند. مشتری و فروشگاه هم هر کدام کارمزدهایی به ایران رنتر پرداخت می‌کردند.
اما از ابتدای سال ۹۸ با نوسان دلار و مشکلاتی چون انبار و فروش کالاها تصمیم گرفتند مقوله کالاها را کنار بگذارند و روی کارت اعتباری متمرکز شوند. به همین خاطر با فروشگاه‌ها به صورت جدی وارد مذاکره شدند.
امیر درباره ایران رنتر گفت: «مدل کسب‌وکار ایران رنتر از منظر صنعت جهانی به این صورت است که ایران رنتر یک درگاه اعتباری است. فرد اعتبارسنجی می‌شود و خرید اعتباری انجام می‌دهد. ما در حال حاضر با کد اعتباری کار می‌کنیم تا وقتی که تعداد فروشگاه‌ها در سایت افزایش یابد. تا چند ماه آینده تغییر استراتژی داریم. البته مدل فروش اقساطی را تغییر نمی‌دهیم بلکه مدل دیگری اضافه خواهیم کرد.» مهم‌ترین برنامه آینده ایران رنتر از نظر موسسانش مارکتینگ و تبلیغات است.
امیر در مورد اینکه چرا تاکنون تبلیغی نکرده‌اند گفت: «ما تبلیغ می‌کردیم اما محتوا و خبر تولید نکردیم. البته تعمدی بود چون می‌خواستیم اول محصول شکل بگیرد و مدل کسب‌وکار ثابتی داشته باشیم. حال آماده هستیم تا تولید محتوا کنیم. برای این کار مشاور داریم و پیشرفت‌هایی هم کرده‌ایم.» از دیگر برنامه‌های تیم ایران رنتر در سال جدید بازآفرینی برند (rebranding) است. آنها قصد ندارند کسب‌وکار خود را محدود به تهران کنند، به همین خاطر تاکنون شهرهای اطراف تهران، کرج، ملارد، کلاک، فردیس، مشهد، اصفهان و قم را نیز پوشش داده‌اند. در آینده موسسان ایران رنتر تصمیم دارند به سوی وام‌دهی شخصی‌سازی‌شده (checkout lending) بروند و بر اساس موقعیت و وضعیت مالی مشتری فروش اقساطی را به آنها پیشنهاد کنند.

نظر بگذارید

اولین نفری باشید که نظر میگذارد

اعلان برای
avatar
wpDiscuz