نسخه فیزیکی

  • شهر کتاب مرکزی تهران – خیابان دکتر شریعتی – بالاتر از خیابان استاد مطهری – نبش کوچه کلاته – فروشگاه مرکزی شهر کتاب
  • شهر کتاب کاشانک نیاوران، کاشانک، نرسیده به سه راه آجودانیه
  • نشر ثالث خیابان کریم‌خان زند، بین خیابان ایرانشهر و ماهشهر، پلاک ۱۵۰
  • شهر کتاب سعادت آباد انتهای خیابان ایران‌زمین، جنب فرهنگسرای ابن‌سینا، شهر کتاب ابن‌سینا
شماره 59 باشگاه مدیران یک روز، یک مدیر صفحه 48

یک روز با مرتضی مقدسیان کسی که در بانکداری به‌دنبال راه راست است

سردار به جای سرباز

  سال تولد: ۱۳۳۷ محل تولد:  قزوین سوابق تحصیلی:  لیسانس سخت‌افزار از دانشگاه شهید بهشتی،  دانش‌اموخته مدرسه عالی کامپیوتر  سوابق مدیریتی:   مدیرعامل و عضو هیات مدیره گروه بهسازان ملت، عضو هیات مدیره و رئیس هیات مدیره  سیستم و صنایع یاس ارغوانی، مهندسی نرم‌‌افزار شقایق و زیر‌ساخت امن خدمات تراکنشی    در یک اتاق ۲۰ متری دست‌کم ۴۰ دستگاه مختلف پرداخت موجود است، از سیم‌دار و سیم‌کارت‌خور تا کیوسک بانکی. خودش می‌گوید اینجا مثل ستاد مشترک است. سه تا تخته دارد و همه هم پر از کار و یادآوری. برخلاف اتاق شلوغش دوران بازنشستگی بی‌سروصدایی دارد، هرچند هنوز هم کمتر کسی می‌تواند در کل دهه ۹۰ هجری شمسی با تاثیری که او بر بانکداری الکترونیکی ایران گذاشت برابری کند. طی قریب به دو دهه مرتضی مقدسیان توانست پشت فرمان بانک ملت و گروه بهسازان نظام بانکداری ایران را از نوشتن Core Banking گرفته تا بازی شرکت‌های پرداخت، سیستم‌های بانکی داخلی و حتی قوانین بانکداری متحول کند. مدیری جسور و صریح که کارنامه خودش هم پر از سایه‌روشن‌هایی است که برای کل بازار میراث مانده است. خودش می‌گوید وابستگی‌ای به سیاست ندارد و یک فیلسوف است که مهندس شده. اگر درباره همه گستاخی‌اش در تغییر بازی بانکداری ایران بپرسید می‌گوید: «من از

شماره 57 باشگاه مدیران یک روز، یک مدیر صفحه 48

یک روز با سهیل مظلوم واجاری، سازنده،‌ اداره‌کننده و نویسنده سازمان نظام صنفی رایانه‌ای ایران

سردار جنگل در میدان نیلوفر

سال تولد: ۱۳۴۴ محل تولد: واجارگاه سوابق تحصیلی: مکانیک دانشگاه امیرکبیر، تبدیل انرژی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب، MBA از مرکز آموزش مدیریت صنعتی سوابق مدیریتی: رئیس انجمن شرکت‌های انفورماتیک، نایب‌رئیس سازمان نظام صنفی رایانه‌ای، مدیرعامل کنسرسیوم ایریانا، ‌مدیرعامل منش، مدیرعامل چرم‌آذر،‌ مدیر اجرایی مرکز تحقیقات انفورماتیک، مدیرعامل تسا اگر این مطلب را می‌خوانید و سهیل مظلوم را می‌شناسید، یا بسیار دوستش دارید یا دشمن قسم‌خورده‌اش هستید. می‌شود به درستی ادعا کرد که اگر تنها موسس سازمان نظام صنفی رایانه‌ای نباشد، یکی از معدود کسانی است که در تاسیس آن نقشی حیاتی داشت. به ندرت کسی هست که در توانایی او برای بسیج کردن توان صنف فناوری اطلاعات،‌ شناختش از لایه‌های قدرت در این بازار و ابزارهایش برای استفاده از آن شک داشته باشد، اما مطمئن باشید حتی شما هم پس از خواندن این زندگینامه شتابزده از سهیل مظلوم با بخش‌های ناشناخته‌ای از زندگی او آشنا خواهید شد. می‌توان بازتاب زندگی‌ پرماجرایش را در حرف‌های نزدیکانش دید. پدرش همیشه ازش می‌پرسد سهیل‌جان الآن چه کاره‌ای!؟ همسرش که بزرگ‌ترین پشتیبانش بوده می‌گوید سهیل کارآفرین هست ولی پول‌آفرین نیست! بد نیست بدانید که مرحوم هاشمی رفسنجانی هم یک بار در یکی از جلسات صنف مانند هزاران نفر دیگر به او گفت:

شماره 57 باشگاه مدیران شرکت‌گردی صفحه 59

یک روز در سرزمین سبزها

گرین وب، امپراتوری سبز، دور از پایتخت

گرین وب زمینه کاری: ارائه خدمات تخصصی آی‌تی، طراحی، توسعه و پشتیبانی سامانه‌های نوین مبتنی بر وب و موبایل نیروی انسانی: ۱۰۰ نفر           سال تاسیس: ۱۳۹۰ در جهانی که با حکمرانی کلانشهرها و وابستگی به پایتخت‌ها شناخته می‌شود سخت است باور به موفقیت با حفظ استقلال از مرکز. در جهانی که پایتخت‌ها زبان گویا و گوش شنوای کشورها شده‌اند سخت است امید به جذب نیروی متخصص و راه‌اندازی کسب‌وکاری موفق. آن‌قدر سخت که می‌توان مثنوی هفتاد منی نوشت از مجموع این دشواری‌ها و از شنیدن روایت آن دچار ملالی شد که جبر مهاجرت به پایتخت را ناگزیر جلوه ‌دهد. اما همه اینها نه در جهان خلاق و امیدوار «گرین وب» که در جهانی موازی با آن پدید می‌آید که خود را زندانی مناسبات پیچیده و اسیر چنگال قدرت پایتخت می‌بیند. اساراتی که در ژن مهندسان و مدیران این سرزمین سبز نیست. رهایی و آزادی در توصیف این مجموعه تنها یک صفت ساده یا تعارف نیست. رهایی، که هم‌عرض می‌شود با سیالیت و گشادگی، ذات این مجموعه است. چیزی که باعث می‌شود نتوانید در یکی دو جمله حتی مجموع فعالیت‌های شرکت را لیست کنید و از آن سر در بیاورید. راستش را بخواهید با اینکه خود به

شماره 57 باشگاه مدیران استارت‌آپ صفحه 65

«بیمه بازار» پلتفرم خرید آنلاین بیمه و قیاس قیمت‌ها

همزیستی مسالمت‌آمیز بیمه و آی‌تی

بیمه بازار زمینه کاری: فروش آنلاین بیمه نیروی انسانی: ۴۷ نفر           سال تاسیس: ۱۳۹۵ روزهای پایانی سال ۹۶ غوطه‌ور در انبوه اخبار گاه تلخ از پس هم گذشتند. از حوادث طبیعی و تصادف‌های مکرر تا سریال‌ حملات به استارت‌آپ‌ها. داستان همیشگی اعتراض کسب‌وکارهای سنتی به کسب‌و‌کارهای نوین. با اینکه به نظر می‌رسید این زخم قدیمی در حوزه حمل و نقل ترمیم شده باشد، اما حمله به دفتر بیمه‌بازار و اسنپ در کرمان نشان داد که نه تنها در حمل و نقل شهری بلکه این گستره توسعه یافته و به زمینه‌هایی چون بیمه نیز سرایت کرده است. ۲۰ اسفند رسانه‌های حوزه فناوری خبرهایی حاکی از تهدید استارت‌آپ‌های بیمه‌ای و حمله به دفتر استارت‌آپ بیمه بازار منتشر کردند. پس از مدتی این داستان با اعلام حمایت معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری به خوشی پایان یافت، اما اتفاق‌ها سبب شد استارت‌آپ‌ها در حوزه بیمه مورد توجه قرار بگیرند و بهانه‌ای هم برای ما بود تا این ماه به سراغ تیم بیمه بازار بیاییم تا دریابیم محمدصادق منتظری، محمدرضا فرحی و محسن فدایی چطور توانستند در طول این سه سال به بازار نفوذناپذیر و تکنولوژی‌گریز بیمه رسوخ کنند که کاربران به آسانی با قیاس قیمت‌ها در سایت بیمه بازار،

شماره 56 باشگاه مدیران یک روز، یک مدیر صفحه 50

یک روز با الهه عصاری، دبیر سابق انجمن شرکت‌‌های انفورماتیک و دبیر الکامپ‌های هشتم، نهم و دهم

بانوی دی‌ماه در میانه اردیبهشت

سال تولد: ۱۳۳۸ محل تولد: تهران سوابق تحصیلی: لیسانس کامپیوتر از دانشگاه وست مینستر،‌ فوق لیسانس سیستم‌های دیجیتال از دانشگاه وست مینستر لندن سوابق مدیریتی: سردبیر مجله انگلیسی زبان امام در لندن،‌سردبیر مجله انگلیسی‌ زبان محجوبه، دبیر انجمن شرکت‌‌های انفورماتیک ایران و دبیر نمایشگاه‌های الکامپ هشتم،‌ نهم و دهم، سردبیر مجله تکفا، عضو هیات مدیره گام الکترونیک و مدیر پروژه راه‌اندازی بخش فنی روزنامه همشهری الهه عصاری بدون هیچ شرمساری‌ای در میانه ایستاده است. بسیاری او را با نام همسر شهیرش، امیرحسین سعیدی نائینی، ‌اولین رئیس سازمان نظام صنفی رایانه‌‌ای می‌شناسند که همچنان از پرنفوذ‌ترین چهره‌های صنفی ایران است و موسس شرکت گام الکترونیک. اما عصاری نه تنها دبیر انجمن شرکت‌های انفورماتیک و برای سه دوره دبیر نمایشگاه‌های الکامپ بود و یکی از موتورهای شرکت گام به حساب آمده، بلکه سوابق مطبوعاتی متعددی را از سردبیری مجله محجوبه در بنیاد اندیشه اسلامی گرفته تا مجله امام در سفارت ایران در لندن و مجله تکفا در تهران بر عهده داشته است. خودش باور دارد بدون هیچ کینه و کمبودی افتخار می‌‌کند مکمل همسرش بوده و به خواست او مسیر اقامتش در انگلستان، ‌دکتر‌ی‌اش در کامپیوتر،‌ آسایشش در خانواده و ذوقش در نگارش را وا گذاشته و باور دارد با داشتن چهار

شماره 66 خدمت و تجارت پرونده - خدمت و تجارت صفحه 80

دادیار دادسرای تهران:

احراز هویت جرم‌انگاری خاص شد

احراز هویت اولین گام برای شروع هر کار اداری است و همین مساله گاهی تبدیل به اولین گام کلاهبرداری هم می‌شود. در سال‌های اخیر پرونده‌های بسیاری روی میز قضات رفته که مشکل اصلی در وقوع جرم نبود یک سیستم احراز هویت کامل بوده که راه را برای جعل هویت باز گذاشته است. محمدحسین دری، پژوهشگر و مدرس دانشگاه و دادیار دادسرای تهران، معتقد است اگر احراز هویت به شکل کامل و درست آن انجام شود، ۷۰ درصد جرائم سایبری رخ نخواهد داد. مساله بعدی هم نبود قانون درستی برای مقابله با کسانی است که احراز هویت را به درستی انجام نمی‌دهند. قانونی که در دو هفته اخیر پس از کش و قوس‌های فراوان میان مجلس و قوه قضائیه در نهایت با پادرمیانی مجمع تشخیص مصلحت نظام به تصویب رسید. این قانون در میان لوایح چهارگانه FATF به مجلس رفت و بر اساس آن کسی که احراز هویت را به درستی انجام ندهد مجرم شناخته می‌شود و با مجازات‌هایی مانند انفصال از خدمت و جزای نقدی و پرداخت خسارت روبه‌رو خواهد شد. اما این راهکار تا زمانی که سیستم احراز هویت به شکل کاملاً الکترونیکی و با استفاده از ابزارهای بیومتریک در کشور اجرایی نشود همچنان با مشکلاتی مواجه خواهد بود.

شماره 66 خدمت و تجارت پرونده - خدمت و تجارت صفحه 83

مدیرعامل اعتبارسنجی ایران:

نمره اعتباری ربطی به میزان دارایی افراد ندارد

در گذشته اعتبار هر کس را قول او مشخص می‌کرد؛ اگر شخصی خوش‌قول بود در هر شرایطی سر قول خودش می‌‌ماند، فرقی نمی‌کرد که درخواست پول کند یا درخواست انجام کاری یا حتی دادن تعهدی، همه به پشتوانه اعتبارش درخواست‌هایش را اجابت می‌کردند اما با گسترده شدن جوامع و کسب‌وکارها دیگر امکان شناخت افراد به صورت کامل وجود نداشت و از همین رو حساب بانکی هر کس پرتر بود اعتبارش نیز بیشتر می‌شد. با این حال محمد جلیلی، مدیرعامل شرکت مشاوره رتبه‌بندی اعتباری ایران، همچنان معتقد است اعتبار ربطی به میزان دارایی افراد ندارد. متن کامل این گفت‌وگو را در زیر بخوانید: بیش از هشت سال است که شما کار اعتبارسنجی افراد را انجام می‌دهید. داده‌های افراد را چگونه جمع می‌کنید؟ هر شخصی که حساب بانکی داشته باشد وارد چرخه اعتبارسنجی شما می‌شود؟ اعتبارسنجی با حساب‌های مردم کاری ندارد. یعنی اگر حساب بانکی داشته باشم، دلیلی ندارد که وارد چرخه اعتبارسنجی شوم. فرهنگ عمومی ما این است که اعتبار را در مسائل مالی می‌بینیم، البته این فرهنگ از نظام بانکی ما وارد جامعه شده است در حالی‌ که این دو به هم ربطی ندارند. اعتبار به این معناست که من خوش‌قول هستم یا خیر. در بازار می‌گویند این فرد حرفش

شماره 65 خدمت و تجارت پرونده - خدمت و تجارت صفحه 80

بنیان‌گذار کافه بلاک‌چین:

کاری نکنیم که مردم به سمت اقتصاد زیرزمینی بروند

بلاک‌چین فناوری‌ای است که وارد کشور شده اما هنوز مورد پذیرش قرار نگرفته است. مصطفی نقی‌پور، بنیان‌گذار کافه بلاک‌چین، عمیقاً بر این باور است و دلایل بسیاری را در این عدم پذیرش دخیل می‌داند. او تاکید می‌کند که در آینده‌ای نزدیک رمزارز جایگزین پول‌های فعلی خواهد شد و این در حالی است که هنوز مخالفت‌های جدی با استخراج رمزارز در کشور وجود دارد. نقی‌پور معتقد است رمزارز و بلاک‌چین هیچ‌کدام برای کشور تهدید نیستند و استفاده از آنها یک راه گشایش اقتصادی در شرایط فعلی کشور خواهد بود و تاکید می‌کند نباید کاری کرد که مردم به سمت اقتصاد زیرزمینی و رعایت نکردن قانون بروند. او در طول گفت‌وگو از نگاه‌های متفاوت به موضوع رمزارز و بلاک‌چین می‌گوید و وضعیت پیشرفت فعلی این فناوری در کشور را توضیح می‌دهد. اگر می‌خواهید درباره همه این موارد اندکی بیشتر بدانید، مشروح گفت‌وگوی ما را با مصطفی نقی‌پور بخوانید: به نظر شما دیدگاه مدیران ارشد نسبت به فناوری بلاک‌چین چگونه است و این فناوری چه تاثیری در روند پیشرفت کشور خواهد داشت؟ برداشت من این است که مانند بسیاری موارد دیگر که تهدید فرض شد و سعی کردند با آن مقابله کنند و نتیجه عکس داشت، درباره بلاک‌چین و رمزارزها و به خصوص

شماره 64 خدمت و تجارت پرونده - خدمت و تجارت صفحه 72

رئیس سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات شهرداری تهران:

پیشنهاد می‌کنیم شهرداری متولی باشد

همه ما حداقل یک بار با راننده تاکسی یا فروشنده کالاهای خرد بر سر پول خرد دعوا و جر و بحث‌مان شده ‌است و در بسیاری از موارد از خیر بقیه پول گذشته‌ایم یا اگر پایانه فروشی بوده از طریق آن پرداخت‌ کرده‌ایم. این روزها سازمان فاوای شهرداری تهران همراه با سازمان تاکسیرانی طرحی را در دستور کار دارند که شاید بتوانند این مشکل را برای همیشه برطرف کنند. در این خصوص با محمد فرجود، مدیرعامل سازمان فناوری اطلاعات شهرداری تهران، گفت‌وگویی انجام داده‌ایم که در زیر می‌خوانید: در پرداخت کلان رگولاتوری پولی و بانکی کشور، بانک مرکزی است. در پرداخت خرد شهری به نظر شما رگولاتوری مربوط به شهرداری است یا بانک مرکزی؟ شهرداری یک پذیرنده بزرگ است. وقتی می‌گویم یک پذیرنده بزرگ است یعنی شبکه حمل‌ونقل عمومی، کیوسک‌های مطبوعاتی و پارکینگ و پارک‌های حاشیه‌ای و موارد بسیار دیگری زیر نظر شهرداری فعالیت می‌کنند. از همین رو نقشی که شهرداری در پرداخت خرد ایفا می‌کند از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. پرداخت‌ها به هر حال در فضای کیف ‌پول‌های آنلاین یا آفلاین اتفاق می‌افتد و برای ما مهم است که شهروند بتواند پرداخت را با ابزارهای متاخر و متعددتری و در شرایط ساده‌تری انجام دهد. ما نمی‌خواهیم رقیب کسانی باشیم

شماره 64 خدمت و تجارت پرونده - خدمت و تجارت صفحه 78

مدیرعامل سازمان تاکسیرانی:

می‌خواهیم پلتفرم باز تاکسیرانی ارائه کنیم

اتاق مدیرعامل سازمان تاکسیرانی با صفحه‌نمایش بزرگش که گره‌های ترافیکی و تجمع تاکسی‌ها را نشان می‌دهد برای من خبرنگار جذابیت خاصی داشت. از او خواستم تا ایستگاه تاکسی میدان ونک را نشان دهد، همان‌جایی که گاهی برای سوار شدن تاکسی مدت‌ها در انتظار می‌مانم. اما در آن زمان که ما در اتاق مدیرعامل تاکسیرانی نشسته بودیم به نظر می‌رسید ایستگاه ونک نیز خلوت است و خبری از شلوغی بعد‌ازظهرها نیست. علیرضا قنادان می‌گفت برای اینکه شلوغی را ببینی باید چهار پنج بعدازظهر به مانیتور نگاه کنی. آن زمان است که تماس‌ها به ما شروع می‌شود و آغاز کار به شمار می‌آید. به نظر می‌رسید هنوز چند ساعتی تا از بین رفتن لبخندش زمان باقی است و ما نیز قبل از اینکه شلوغی تصاویر مانیتورها امکان صحبت کردن در مورد موضوع داغ پرداخت الکترونیکی کرایه تاکسی را از ما بگیرد گفت‌وگوی خود را شروع کردیم. چند وقتی است که موضوع پرداخت کرایه تاکسی به صورت الکترونیکی داغ شده است و به نظر می‌رسد هنوز متولی اصلی این موضوع مشخص نیست. در شرایط فعلی هم تاکسیرانی و هم سازمان فاوای شهرداری تهران روی این موضوع کار می‌کنند، متولی اصلی اجرای این طرح کدام بخش است؟ سازمان تاکسیرانی یک سازمان متولی قانون‌گذاری و

مهرک محمودیدبیر تحریریه
شماره 67 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 36

میزگردی درباره آنچه دولت برای نیروی کار فناوری می‌تواند انجام دهد و نباید انجام دهد

همه به دنبال بتمن هستند

موضوع نیروی کار متخصص در ایران کم‌کم به یکی از معضلات اصلی کسب‌وکارهای مختلف تبدیل شده است. در حالی که جمعیت جوان ایران و تعداد فارغ‌التحصیلان دانشگاهی در کشور عدد بزرگی را تشیکل می‌دهند اما در همان حال، آمار بیکاری دانش‌آموختگان بالاتر از سایر اقشار است. این موضوع در رشته‌های مرتبط با ارتباطات و فناوری اطلاعات شکل جدی‌تری به خود گرفته است. این در حالی است که شاید برخی تصور کنند با وجود تعداد بالای استارت‌آپ‌ها در کشور و استفاده‌های متعدد از سخت‌افزار و نرم‌افزار در سال‌های اخیر، این آمار نباید بالا باشد. وضعیت اشتغال و نیروی کار ماهر در این صنعت را در میزگردی با حضور امیر ناظمی معاون وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات، اسما کروبی مدیرعامل شرکت تیارا، جادی میرمیرانی فریلنسر، ایلیا وکیلی مشاور مدیرعامل شرکت داتین و بهناز آریا قائم‌مقام مدیرعامل موسسه آموزشی کهکشان نور بررسی کرده‌ایم و آنچه در ادامه می‌آید حاصل تضارب آرای آنان است. در ماه‌های آخر سال، وزارت ارتباطات و در رأس آن آقای جهرمی روی موضوع آموزش نیروی انسانی متخصص برای کسب‌وکارها تمرکز ویژه‌ای داشت. این احساس نیاز از کجا آمد و اصلاً چگونه چنین مساله‌ای که به نظر می‌رسد باید از سمت وزارت کار یا وزارت علوم مطرح شود حالا از

شماره 64 خدمت و تجارت پرونده - خدمت و تجارت صفحه 81

مدیر برنامه‌ریزی شرکت ملی پخش و پالایش فراورده‌های نفتی ایران:

سهمیه سوخت را روی بلاک‌چین معامله خواهند کرد

اوایل ‌آذرماه بحث ثبت‌نام کارت سوخت المثنی مطرح شد. بسیاری بر این باور بودند این طرح برای جلوگیری از قاچاق است و برخی دیگر معتقد بودند روی آوردن دوباره به کارت سوخت به معنای دونرخی و سهمیه‌بندی آن است که بیژن زنگنه، وزیر نفت، بارها اعلام کرد هنوز تصمیمی برای سهمیه‌بندی و دو نرخی کردن سوخت گرفته نشده است. پس از آن تبدیل کارت سوخت به بانک مرکزی هم مطرح شد. اما این سوال پیش آمد چه تفاوتی بین کارت سوخت و کارت بانکی وجود دارد. در گفت‌وگویی با شهرام رضایی، مدیر برنامه‌ریزی شرکت ملی پخش و پالایش فراورده‌های نفتی ایران، در مورد چرایی اجرا شدن این طرح و مزیت‌های کارت بانکی به کارت سوخت و آینده‌ این طرح صحبت کردیم که در ادامه می‌خوانید: هم‌اکنون بحث تبدیل کارت سوخت به کارت بانکی بسیار داغ است. اما مسیر کارت سوخت و کارت بانکی متفاوت است. اگر به زودی استفاده از کارت برای سوخت‌گیری اجباری شود، چطور این دو هم‌مسیر می‌شوند؟ اگر بخواهم به این سوال پاسخ دهم، در ابتدا باید بگویم کارت سوخت هوشمند چیست؟ کارت سوخت یک کارت هوشمند است که برای شرایط سهمیه‌بندی از این کارت استفاده کردیم. در آن زمان ارتباطات مخابرات کشور اجازه نمی‌داد سیستم آنلاین

شماره 63 خدمت و تجارت پرونده - خدمت و تجارت صفحه 74

د‌‌بیر کمیسیون انتشار و د‌‌سترسی آزاد‌‌ به اطلاعات:

قانونی برای طبقه‌بند‌‌ی اسرار د‌‌ولتی وجود‌‌ ند‌‌ارد‌‌

بیش از یک سال از شروع فعالیت سامانه انتشار و د‌‌سترسی آزاد‌‌ به اطلاعات می‌گذرد‌‌ و همچنان برخی از د‌‌ستگاه‌ها همکاری لازم را با این سامانه انجام نمی‌د‌‌هند‌‌ و اطلاعات خود‌‌ را روی آن منتشر نمی‌کنند‌‌. از سوی د‌‌یگر روند‌‌ پاسخگویی د‌‌ستگاه‌هایی که به سامانه متصل شد‌‌ه‌اند‌‌ نیز آنی نیست که انتظار می‌رود‌‌ و همه این مسائل ما را بر آن د‌‌اشت که به سراغ د‌‌بیر کمیسیون انتشار و د‌‌سترسی آزاد‌‌ به اطلاعات برویم و د‌‌ر این‌باره گفت‌وگویی ترتیب د‌‌هیم. اما حسین انتظامی به د‌‌لیل مشغله کاری فراوان وقت مصاحبه حضوری به ما ند‌‌اد‌‌ و به د‌‌لیل اهمیت موضوع تصمیم ما بر آن شد‌‌ که سوالات خود‌‌ را به شکل کتبی برای او ارسال و پاسخ‌هایش را د‌‌ریافت کنیم. گفت‌وگوی زیر حاصل همین پرسش و پاسخ کتبی است. برخی از د‌‌ستگاه‌های د‌‌ولتی اطلاعاتی را تحت عنوان محرمانه بود‌‌ن منتشر نمی‌کنند‌‌. اما د‌‌بیر کمیسیون انتشار و د‌‌سترسی آزاد‌‌ به اطلاعات تاکید‌‌ کرد‌‌ه که برای طبقه‌بند‌‌ی اسرار د‌‌ولتی مقرراتی حاکم است که باید‌‌ رعایت شود‌‌ اما د‌‌ر نظام حقوقی ایران متن یا قانون یا آیین‌نامه به‌روزشد‌‌ه‌ای د‌‌ر این زمینه وجود‌‌ ند‌‌ارد‌‌. به گفته انتظامی رعایت نکرد‌‌ن مقررات پاسخگویی د‌‌ر مهلت مقرر، امحای اطلاعات بد‌‌ون د‌‌اشتن اختیارات و هر کاری که مانع انجام

شماره 63 خدمت و تجارت پرونده - خدمت و تجارت صفحه 77

عضو هیات عامل سازمان فناوری اطلاعات:

باید‌ تغییر نسل اتفاق بیفتد‌

چند‌‌ نفر از شما تاکنون به سامانه شفافیت اطلاعات مراجعه و سوال و د‌‌رخواستی مطرح کرد‌‌ه‌اید‌‌؟ رضا باقری اصل، عضو هیات عامل سازمان فناوری اطلاعات، د‌‌ر این گفت‌وگو چالشی را مطرح می‌کند‌‌ و از خوانند‌‌گان پیوست می‌خواهد‌‌ که با شرکت د‌‌ر این چالش تعد‌‌اد‌‌ د‌‌رخواست‌های مطرح‌شد‌‌ه د‌‌ر سامانه شفافیت د‌‌ستگاه‌ها را بالا برند‌‌. به اعتقاد‌‌ او هنوز مرد‌‌م به سوال کرد‌‌ن عاد‌‌ت نکرد‌‌ه‌اند‌‌، د‌‌ر حالی که می‌توان از د‌‌ستگاه‌ها سوال کرد‌‌ و آنها را به چالش کشید‌‌. اگر تعد‌‌اد‌‌ د‌‌رخواست‌ها و سوال‌ها زیاد‌‌ شود‌‌، این سامانه تبد‌‌یل به چالشی برای تمامی د‌‌ستگاه‌ها می‌شود‌‌ و مسئولان آن مجبور به پاسخگویی به سوالات و د‌‌رخواست‌ها می‌شوند‌‌ و به نوعی مطالبه‌گری شکل می‌گیرد‌‌. شاید‌‌ د‌‌ر آن زمان شفافیت اطلاعات و د‌‌سترسی آزاد‌‌ به اطلاعات پد‌‌ید‌‌ آید‌‌، موضوعی که سعی کرد‌‌یم د‌‌ر گفت‌وگوی زیر به آن بپرد‌‌ازیم. گفت‌وگوی ما را با رضا باقری اصل عضو هیات عامل سازمان فناوری اطلاعات بخوانید‌‌: تقریباً ۱۴ سال از عمر قانون شفافیت د‌‌سترسی آزاد‌‌ به اطلاعات می‌گذرد‌‌ اما این قانون مانند‌‌ یک قانون ۱۴ساله نیست؛ هنوز نوپا به نظر می‌رسد‌‌، د‌‌لیل آن چیست؟ وقتی د‌‌ولت هشتم این لایحه را همراه با د‌‌و لایحه د‌‌یگر، لایحه جرائم رایانه‌ای و حریم خصوصی، تقد‌‌یم مجلس شورای اسلامی وقت کرد‌‌ به د‌‌لیل

مهرک محمودیدبیر تحریریه
شماره 66 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 31

معاون سابق رئیس سازمان صداوسیما:

متاسفیم که دیر وارد شدیم

در یکی از برج‌های شمالی‌ شهر دفتر مجموعه‌‌ای از صداوسیما قرار دارد که حالا چند ماهی است معاون سابق رئیس سازمان صداوسیما بر صندلی مدیریت آن تکیه زده است. فضای دفتر به شیوه کاملاً نوستالژیکی آرایش شده و در بخش‌های مختلف محیط آن می‌توان کتابخانه‌های قدیمی را دید که فیلم‌ها و برنامه‌های ویدئویی «شرکت صوت و تصویر سروش»، که هنوز در قالب سی‌دی هستند، کنار یکدیگر چیده شده‌اند. هرچند در اتاق نورگیر آقای مدیرعامل با وجود یک تلویزیون بزرگ که با کمک فرستنده‌های دیجیتالی در حال پخش HD برنامه‌های صداوسیماست می‌توان ورود تکنولوژی به این دفتر را هم دید. لطف‌الله سیاهکلی در حالی به عنوان مدیرعامل این شرکت انتخاب شده که چند ماه پیش، بعد از اجرای قانون منع استفاده از بازنشستگان، از سمت خود به عنوان معاون رئیس سازمان صداوسیما و رئیس سازمان تازه‌تاسیس تنظیم مقررات صوت و تصویر فراگیر در فضای مجازی بازنشسته شد. او که در دهه ۶۰ از دانشگاه صداوسیما در رشته الکترونیک فارغ‌التحصیل شده کارنامه کاری متنوعی در سازمان صداوسیما داشته است. آن‌طور که خودش در گفت‌وگو با پیوست می‌گوید هر نوع شغلی به جز شغل‌های حوزه خدماتی را تجربه کرده و بدون اینکه حامی سیاسی داشته باشد به عنوان فردی که از روستا آمده

شماره 66 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 36

رئیس سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی:

چیزی به‌عنوان صاحب فرکانس نداریم

«سکوت» تنها پاسخی است که می‌توان از سمت وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات برای شفاف‌سازی در زمینه مناقشه چند سال اخیر این وزارتخانه با سازمان صداوسیما بر سر مقررات‌گذاری فضای مجازی و مدیریت فضای فرکانسی کشور شنید. عدم پاسخ‌دهی روشن از سمت مدیران این وزارتخانه به پیوست بر سر مسائل مورد بحث این نهاد با صدا‌وسیما در حالی رخ می‌دهد که تقریباً وزارت ارتباطات در یک سال و نیم اخیر، از زمان روی کار آمدن محمدجواد آذری جهرمی، سعی کرده به صورت شفاف پاسخگوی کاربران و همچنین رسانه‌ها باشد. نتیجه تمامی تماس‌های پیوست با برخی مدیران این مجموعه برای دریافت نظر یا هماهنگ کردن گفت‌وگو به این موضوع ختم شد که اعلام نظر در این‌باره حساس است. در نهایت نیز پیگیری‌های پیوست نشان می‌دهد ثبت یک شکایت جدید صداوسیما علیه وزارت ارتباطات در بحث فرکانس‌ها باعث شده این وزارتخانه دست‌به‌عصاتر در اعلام نظر خود در موضوعات مورد بحثش با صداوسیما رفتار کند. بعد از یک ماه پیگیری برای گفت‌وگو با یکی از مدیران وزارت ارتباطات در پرونده اسفند ماهنامه پیوست در نهایت حسین فلاح جوشقانی، معاون وزیر ارتباطات و رئیس سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی (رگولاتوری)، حاضر شد در زمینه مناقشات بین وزارت ارتباطات با صداوسیما پاسخگو باشد؛ البته

شماره 66 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 38

آیا صداوسیما می‌تواند مرزهای انحصار خود را به سرزمین دیجیتالی بکشاند

بازگشت تک‌صدایی

وقتی جف بزوس، مدیرعامل آمازون و ثروتمندترین مرد دنیا، تصمیم گرفت درباره اختلافاتش با شرکت نشنال اینکوآیرر اظهار نظر کند راه متفاوتی را انتخاب کرد. او که بزرگ‌ترین سرمایه‌گذار واشینگتن پست نیز هست صدای شخصی خود را به هر رسانه‌ای از جمله واشینگتن پست ترجیح داد و از یک بستر وبلاگ برای شنیده شدن این صدا استفاده کرد. این انتخاب بزوس تنها نمونه‌ای از روند تبدیل شدن افراد به رسانه‌های شخصی و فاصله گرفتن از دنیایی است که در آن ابزارهای برقراری ارتباط جمعی، محدود به رادیو و تلویزیون دولتی یا نشریات وابسته به جناح و تفکری خاص بودند و با دستچین کردن اخبار، اطلاعات و برنامه‌ها سعی در نمایش گوشه‌هایی از واقعیت خودساخته‌شان و یکسان‌سازی افکار عمومی داشتند. اما حالا شبکه‌های اجتماعی و بسترهای مختلف در فضای دیجیتالی این امکان را به وجود آورده‌اند تا فارغ از خط و مرزهای فکری رسانه‌های رسمی، هر کس صدای خود را به مخاطبانی از سراسر دنیا برساند. همین گستره وسیع مخاطبان است که هنوز به مذاق بسیاری از سیاست‌گذاران خوش نیامده و باعث شده این- به تعبیر خودشان- فضای افسارگسیخته‌ را رقیب یا حتی دشمن خود تلقی کنند و دست به خط‌کشی‌هایی برای آن بزنند که با ذات فضای دیجیتالی و ابزارهای

شماره 66 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 40

مدیرعامل پیام‌رسان سروش:

رفتار انحصاری صداوسیما به وجهه سروش لطمه می‌زند

از زمانی که صداوسیما، به عنوان بزرگ‌ترین سازمان رسانه‌ای کشور، پیام‌رسان سروش را راه‌اندازی کرد بسیاری بر این باور بوده‌اند که این اقدام صداوسیما، در مقام رسانه‌ای که سال‌ها انحصار تولید و پخش صوت‌وتصویر را در اختیار داشته، چیزی جز ادامه مرزهای انحصار در سرزمین دیجیتالی نیست. همین موضوع ابعاد جدیدی به تقابل دیرینه آن با وزارت ارتباطات اضافه کرده است. هرچند با فیلتر شدن تلگرام، سروش نیز در کنار پیام‌رسان‌های بومی به عنوان جایگزین تلگرام معرفی شد اما به نظر می‌رسد رابطه پدر و فرزندی صداوسیما با سروش باعث شده این پیام‌رسان با استفاده از حمایت‌های گسترده رسانه ملی بیش از سایرین در معرض دید عموم قرار بگیرد. هرچند مدیرعامل سروش چنین حمایت‌هایی را رد کرده و تاکید می‌کند که صداوسیما حتی یک ریال در سروش سرمایه‌گذاری نکرده است. برای درک بهتر پیوند میان این پدر و فرزند به سراغ مرتضی رحیمی، مدیرعامل سروش، رفتیم و با او گفت‌وگویی انجام دادیم که در ادامه می‌خوانید: بخش عمده‌ای از فعالان حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات پیام‌رسان سروش را یکی از دلایل اختلاف ‌نظر بین وزارت ارتباطات و صدا وسیما می‌دانند. آیا شما با این نظر موافق هستید یا فکر می‌کنید این اختلاف ‌نظرها در سطح بالاتری قرار دارد؟ بعد از

شماره 66 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 42

معاون فضای مجازی سازمان صداوسیما:

فرکانس خانه ماست

اداره کل فناوری رسانه‌های نوین، مرکز فضای مجازی،‌ معاونت فضای مجازی و سازمان تنظیم مقررات صوت‌وتصویر فراگیر مجموعه ارگان‌هایی هستند که سازمان صداوسیما در چند سال اخیر با رشد استفاده از اینترنت و همچنین ورود تکنولوژی‌های جدی به کشور راه‌اندازی کرده است. سازمانی که نمادی از انحصار در زمینه پخش برنامه‌های صوت‌وتصویر است در سال‌های اخیر برای مقررات‌گذاری تولید محتوای به تعبیر مدیرانش فراگیر در فضای مجازی به صورت جدی تلاش می‌کند. برخی مدیران این سازمان اعلام می‌کنند که این سازمان دیر به مقررات‌گذاری و مدیریت این فضا وارد شده اما تمام تلاشش را به کار بسته تا نگاه سنتی خود را به تولید محتوا با کمک فناوری‌های نوین تغییر دهد. شاید نمونه این تغییر نگاه را هم بتوان در انتخاب محمد شریف‌خانی، معاون فضای مجازی سازمان صداوسیما، دید. مدیر جوانی که سابقه فعالیت در شرکت دانش‌بنیانی را داشته که در نهایت محصولی با نام تلوبیون را عرضه کرده است. سرویسی که به باور شریف‌خانی یکی از پرمخاطب‌ترین اپلیکیشن‌های سالم کشور در فضای مجازی است. او در گفت‌وگوی خود با پیوست تاسیس شرکت دانش‌بنیان سیما رایان شریف و کار کنار جوانان را دوران درخشان زندگی‌اش می‌نامد. شریف‌خانی دلیل جدا شدنش از این شرکت و پیوستنش به یک نهاد حاکمیتی را

شماره 62 خدمت و تجارت پرونده - خدمت و تجارت صفحه 79

مدیرکل دفتر آمار و فناوری اطلاعات شرکت آب و فاضلاب کشور:

در ارائه خدمات الکترونیکی متنوع‌ترین شرکت دولتی هستیم

  در نمایشگاه الکامپ دو سال پیش اگر در سالن دولت الکترونیکی قدم می‌زدید، در بخش خدمات الکترونیکی شرکت‌های آب و فاضلاب با خدمات گوناگون مواجه می‌شدید. طرح‌ها متنوع و پراکنده و در مرحله پایلوت بودند و به گفته شهریار بهارلویی، مدیرکل دفتر آمار و فناوری شرکت آبفا، در خدمات ارائه‌شده توسط شرکت‌های آب و فاضلاب یکپارچگی وجود نداشت. پس از گذشت دو سال، در شهریورماه، در نشست مشترک وزارت نیرو و وزارت ارتباطات که منجر به امضای سند اقدام مشترک شد، شرکت آب و فاضلاب از سامانه جامع مشترکین نام برد که قرار است نرم‌افزارهای شرکت‌های آبفای استان را یکپارچه و به صورت متمرکز خدمات را به مشترکین ارائه کند. در مورد این سامانه و دیگر طرح‌های این شرکت با شهریار بهارلویی گفت‌وگو کرده‌ایم که در ادامه می‌خوانید: ماه پیش وزارت ارتباطات و وزارت نیرو سند برنامه اقدام مشترک برای همکاری در زمینه استفاده مشترک از زیرساخت و توسعه فضای کسب و کار دیجیتالی در صنعت آب و برق و غیره امضا کردند. بخشی از این سند مرتبط با آب و فاضلاب است. برای این بخش‌ها چه فعالیت‌هایی در گذشته انجام داده‌اید و اکنون چه کارهایی باید انجام دهید؟ سه بخش این سند به طور مستقیم به بخش آبفا

شماره 65 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 31

عضو هیات مدیره شرکت ارتباطات زیرساخت:

عده‌ای دوست ندارند هزینه دستور فیلترینگ را بپذیرند

وقتی صحبت از فیلترینگ سرویس‌ها و مخصوصاً پلتفرم‌های شبکه اجتماعی به میان می‌آید تمام توجهات به وزارت ارتباطات جلب می‌شود. در شبکه‌های اجتماعی مانند توییتر زیر پست وزیر ارتباطات هنوز هم گروه‌های مختلفی از کاربران هستند که او را به خاطر فیلتر شدن تلگرام بازخواست می‌کنند. به نظر می‌رسد سرمنشاء مقصر دانستن وزارت ارتباطات در مورد فیلتر شدن شبکه‌های اجتماعی به صحبت‌های سال گذشته حسن روحانی رئیس‌جمهوری در اولین اجلاس ملی گزارش پیشرفت‌ها و راهکارهای رفع موانع تحقق حقوق شهروندی بازمی‌گردد، جایی که گفت: «وزیر (جهرمی) ما همین‌جاست و به مردم قول می‌دهد که دستش روی دکمه فیلترینگ نخواهد رفت.» اما حسن روحانی در آن مراسم اعلام نکرد که به جز وزیر ارتباطات دست چه افراد دیگری می‌تواند روی دکمه فیلترینگ برود؛ از جمله خودش که چند هفته بعد و در گیر و دار حوادث دی‌ماه دستور فیلتر شدن موقت تلگرام و اینستاگرام را داد. برای اینکه بدانیم نقش وزارت ارتباطات در فرایند فیلترینگ چیست به سراغ سجاد بنابی، که به تازگی هم به عضویت هیات مدیره شرکت ارتباطات زیرساخت درآمده، رفته‌ایم. او در این گفت‌وگو اعلام کرد وزارت‌ ارتباطات علاوه بر نقشی که در تصمیم‌گیری‌های فیلترینگ دارد تنها یک مجری است که باید دستورات قانونی در این زمینه را

شماره 65 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 38

دبیر کمیته فیلترینگ:

دیگران درخواست فیلتر می‌دهند به نام قوه قضائیه تمام می‌شود

احتمالاً پرسروصداترین گفت‌وگوی ماه گذشته در حوزه فناوری اطلاعات گفت‌وگو با جواد جاوید‌نیا، سرپرست معاونت فضای مجازی دادستانی و البته دبیر کارگروه تعیین مصادیق مجرمانه، بود. گفت‌وگویی که خبرهای بسیار مهم آن برای کسب‌وکارهای فضای مجازی زیر سایه صحبت‌های او در مورد وجود دستور قضایی برای فیلترینگ اینستاگرام، یکی از بزرگ‌ترین شبکه‌های اجتماعی فعال در ایران، گم شد. از جمله خبرهای بسیاری مهمی که جاویدنیا در گفت‌وگوی مفصل خود با پیوست اعلام کرد تدبیرهای ویژه این معاونت برای مقابله با فیلترینگ بدون ضابطه کسب‌‌وکارهای فضای مجازی بود. از سوی دیگر او در این گفت‌وگو سازوکار فیلترینگ در قوه‌ قضائیه را بازگو و به این حقیقت پنهان‌شده در پشت اخبار و حواشی داستان فیلترینگ هر یک از کسب‌وکارها اشاره کرد که آیا واقعاً مسبب بسیاری از تصمیمات در حوزه فیلترینگ قوه‌ قضائیه است یا اجزای پنهانی در دولت نقش اصلی در این زمینه را بازی می‌کنند. چند بمب خبری دیگر هم در این گفت‌وگو نهفته است که شاید مطالعه دقیق مصاحبه آنها را نمایان کند؛ از جمله اینکه بارها بسیاری از کسب‌وکارهای مجازی به درخواست نهادها و تشکل‌هایی که باید حامی استارت‌آپ‌ها باشند فیلتر شده‌اند و اینکه لزوماً نقطه شروع هر فیلترینگی در کشور قوه ‌قضائیه نیست. جواد جاویدنیا، معاون سابق

شماره 65 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه ۴۳

معاون حقوقی رئیس‌جمهوری:

دستگاهی که بدون هماهنگی شکایت کند قانون‌شکن است

پاییز امسال و در گیر و دار خبرهای ناخوشایندی که مخابره می‌شد خبر پیروزی موقت ایران در طرح شکایت از آمریکا آن‌ هم در یک دادگاه بین‌المللی (دادگاه لاهه) موفقیت بزرگی بود که برای بسیاری غرور‌انگیز هم به حساب می‌آمد. بسیاری از تحلیلگران این پیروزی را مدیون هوشمندی تیم حقوقی دولت و در رأس آن لعیا جنیدی معاون حقوقی رئیس‌جمهوری می‌دانند. بدون شک توانایی یکی از معدود زنان کابینه دولت دوازدهم باعث شد در این گیر‌ و دار شرایط اقتصادی، دولت از او برای حل مسائل حقوقی پیچیده‌ای که در سال‌های گذشته گریبان‌گیر کسب‌وکارهای فضای مجازی شده و نتیجه آن ضرر به اقتصاد کشور است کمک بگیرد. جنیدی فارغ‌التحصیل دکتری حقوق خصوصی از دانشکده حقوق و علوم ‌سیاسی دانشگاه تهران است. او همچنین دوره‌های علمی‌تحقیقاتی مختلفی در آکادمی‌ها و دانشگاه‌های بزرگ و شناخته‌شده از جمله آکادمی حقوق بین‌‌الملل لاهه و دانشکده حقوق دانشگاه هاروارد گذرانده و از این میان با حقوق بین‌الملل و دعاوی بین‌المللی نیز آشنا شده است. قطعاً همین کارنامه و تجربه موفق حقوقی او بهترین گزینه برای انتخاب شدنش به عنوان مجری تشکیل کارگروه کاهش موانع کسب‌وکارهای مجازی و قانون‌گذاری در این زمینه است. کارگروهی که در تلاش است آن‌طور که جنیدی به پیوست می‌گوید شکایت‌ دولتی‌ها

شماره 18 کتابخانه گفت‌وگو - کتابخانه صفحه 98

گفت‌وگوی گرت لاوینک با هربرت شیلر (1997)

ما در عصر انزوا و زوال ارزش‌ها قرار داریم

هربرت شیلر منتقدی است که با شفافیت درباره آثار سیاسی اجتماعی رسانه‌ها اظهارنظر می‌کند. او استاد ارتباطات دانشگاه کالیفورنیا (سن‌دیه‌گو) است و بیش از همه به ‌واسطه کتاب «وسایل ارتباط‌جمعی و امپراتوری آمریکا» و نظریه «امپریالیسم فرهنگی» شناخته‌ شده است. نوشته‌های هربرت شیلر را می‌توان در کنار تحلیل‌های نوام چامسکی و نیل پستمن در مورد رسانه‌ها قرار داد، هر چند از نظر روش‌شناسی دقیق‌تر از هر دو است و در محافل دانشگاهی اعتبار بیشتری دارد. هربرت شیلر یک مارکسیست و یک چپ قدیمی است و نوشته‌هایش گاه بروز بنیادگرایانه [بنیادگرایی چپ] دارد. مطالعات او درباره «کالایی شدن اطلاعات» و «نابرابری دسترسی به اطلاعات» جالب‌ توجه است. این گفت‌وگو در تاریخ ۲۰ فوریه سال ۱۹۹۷ میلادی و در زمان برگزاری اجلاس «اینترنت و سیاست‌ها» در مونیخ انجام ‌شده است. گفت‌وگو را در مورد تاریخ شکل‌گیری سپهر مجازی شروع کنیم. نخستین بار چگونه درگیر مفهوم «ایدئولوژی در فضای مجازی» شدید؟یکی از نخستین کسانی که در این مورد مطالعه کرده، دانیل بل است که دو کتاب «پایان ایدئولوژی» و «جامعه پساصنعتی» را نوشت. به اعتقاد او «تولید» اهمیت خود را از دست‌ داده و مفهوم «خدمات» در حوزه‌های مختلف پررنگ خواهد شد؛ مفهومی که هرچه بیشتر با مقوله «اطلاعات» مرتبط است. دانیل بل

مانا سراییدبیر بخش کتابخانه
شماره 59 خدمت و تجارت پرونده - خدمت و تجارت صفحه 73

معاون توسعه کسب‌و‌کار بیمه سامان:

داده‌باز‌ راه چاره بیمه است

  می‌گویند بانک و بیمه خواهرخوانده همدیگرند. شاید از همین رو باشد که همیشه نام این دو در کنار یکدیگر آورده می‌شود. اما گاهی بعضی از خواهران در توسعه سریع‌تر عمل می‌کنند و برخی دیگر با احتیاط بیشتر در این مسیر گام می‌نهند. بیمه خواهر محتاط‌تر در استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات به شمار می‌آید. اما بسیاری ازکارشناسان بیمه معتقدند در شرایط فعلی دیدگاه استفاده از فناوری اطلاعات در زیرساخت بیمه و فروش آن و استفاده از آن برای توسعه محصولات بیمه‌ای به صورت کامل پذیرفته شده است و فاوا می‌تواند کلید توسعه بیمه به‌ شمار آید. اما در این بخش موضوعی که اهمیت دارد قدرت داده در این میان است. داده‌های باز و توسعه استفاده از این داده‌ها می‌تواند نقطه عطف توسعه بیمه قلمداد شود، در این خصوص با معاون توسعه کسب وکار بیمه سامان حجت جاهد به گفت‌وگو نشسته‌ایم که در زیر می‌خوانید: به نظر می‌رسد شرکت‌های بیمه برای اینکه فعالیتی را آغاز کنند منتظر حرکتی از سوی بیمه مرکزی هستند و خود این شرکت‌ها هنوز قدم موثری در جهت نوآوری برنداشته‌اند. من فکر می‌کنم الآن این‌گونه نیست، بسیاری از شرکت‌ها خودشان نیز ایده‌های خوبی دارند و کار را در حوزه‌های مختلف شروع کرده‌اند. در چند سال

شماره 59 خدمت و تجارت پرونده - خدمت و تجارت صفحه 78

مدیرکل فناوری اطلاعات و ارتباطات بیمه مرکزی:

در آینده به سراغ هوش تجاری می‌رویم

سازمان فناوری اطلاعات ماه گذشته در یک نشست خبری نتایج ارزیابی دور سوم بررسی خدمات الکترونیکی دستگاه‌های اجرایی را اعلام کرد. بر اساس نتایج، بیمه مرکزی به عنوان دستگاه برتر در ارائه خدمات الکترونیکی معرفی شد. یکی از بارزترین خدمت الکترونیکی بیمه مرکزی سامانه سنهاب است. به تازگی نیز بخش فاوای بیمه مرکزی به مرکز بدل شده است که اتفاق مهمی قلمداد می‌شود. در مورد سیستم سنهاب و دیگر خدمات الکترونیکی بیمه مرکزی با قاسم نعمتی، مدیر کل فناوری اطلاعات و ارتباطات، گفت‌وگویی انجام داده‌ایم که در ادامه می‌خوانید: بخش فاوای بیمه مرکزی به مرکز تبدیل شده است. چه دیدی در بیمه تغییر کرد که باعث شد این تغییر و تحولات رخ دهد؟ پیش از سال ۹۰ پروژه‌هایی داشتیم که زمینه‌ساز فعالیت‌های کنونی ما بود و در سال ۹۰ پروژه‌‌ سنهاب آغاز شد. واژه سنهاب برگرفته از سامانه نظارت و هدایت الکترونیکی بیمه است. این نظارت و هدایت دو وظیفه اساسی بیمه مرکزی در صنعت بیمه است. طبق قوانین تاسیس بیمه مرکزی، بیمه مرکزی نقش نظارت و هدایت صنعت بیمه را دارد. بنابراین ما پروژه جامعی را در نظر گرفتیم. هدف ما این بود که واحدهای مختلف بیمه مرکزی را مکانیزه کنیم و با جمع‌آوری اطلاعات و آمار دقیق فعالیت‌های

مهرک محمودیدبیر تحریریه
شماره 59 خدمت و تجارت پرونده - خدمت و تجارت صفحه

معاون توسعه فناوری و خدمات الکترونیکی ثبتی:

دیر شروع کردیم اما از بقیه جلوتریم

سازمان ثبت اسناد و املاک کشور یکی از قدیمی‌ترین سازمان‌های اجرایی است. با اینکه دیرهنگام اقدام به الکترونیکی کردن خدمات کردند اما حال به گفته هاشم کارگر، معاون توسعه فناوری و خدمات الکترونیکی ثبتی، از بسیاری از سازمان‌ها و وزارتخانه‌ها پیشی گرفته‌اند. آخرین مصاحبه پیوست با سازمان ثبت اسناد در سال ۹۲ در مورد سامانه ثبت آنی بود. پنج سال می‌گذرد و این سازمان نه تنها سامانه ثبت آنی را تکمیل کرده بلکه خدمات متنوع و بی‌شماری را به صورت الکترونیکی عرضه می‌کند. در مورد این خدمات با هاشم کارگر گفت‌وگو کرده‌ایم که در ادامه می‌خوانید: سال ۹۲ زمانی که برای مصاحبه به سازمان ثبت اسناد آمدیم سامانه ثبت آنی راه‌اندازی شده بود اما مشکلاتی داشت. امروز آن سامانه و تعدادی دیگر از سامانه‌های ثبت اسناد به بهره‌برداری رسیده است و به نظر می‌رسد سازمان ثبت اسناد توانسته خود را در زمره سازمان‌های پیشرو در ارائه خدمات الکترونیکی قرار دهد. بله. می‌توانم بگویم با پایگاه‌های اطلاعاتی‌ای که ایجاد کرده‌ایم تقریباً بسیاری از فرایندهای کاری به صورت الکترونیکی انجام می‌شود. از ابتدا شروع می‌کنیم و از قدیمی‌ترین پروژه‌ای که سازمان اجرای آن را آغاز کرد: پروژه کاداستر. اجرایی کردن کاداستر در برنامه‌های چهارم و پنجم پیش‌بینی شده بود و اخیراً در

شماره 64 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 35

مدیرعامل موسسه مطالعات اقتصادی بامداد:

درآمد ارزی راه نجات شرکت‌های آی‌تی است

در مقابل تحلیلگرانی که تحریم‌ها را سراسر ننگ و شوربختی می‌بینند، برخی نیز معتقدند در شرایط تنگنای اقتصادی هم می‌توان فرصت‌هایی برای رشد صنایع داخلی پیدا کرد. سیامک قاسمی، مدیرعامل موسسه مطالعات اقتصادی بامداد، در همین گروه جای دارد. به بهانه نشستی که این موسسه چندی پیش با همکاری سازمان نظام صنفی رایانه‌ای استان تهران برای شرح وضعیت پیش روی شرکت‌های فناوری برگزار کرده بود به سراغ قاسمی رفتیم تا ضمن زیر ذره‌بین قرار دادن آمارهای جالب توجهی که در آن سمینار اشاره شد، این موضوع را بررسی کنیم که در شرایط تحریم چگونه شرکت‌های آی‌تی می‌توانند خود را زنده نگه‌ دارند. در ادامه با شرح این گفت‌وگو همراه‌مان باشید. شما در جلساتی که اخیراً برای برخی از اعضای سازمان نظام صنفی رایانه‌ای برگزار شد به آمارهایی مقایسه‌ای از سهم فاوا در تولید ناخالص داخلی اشاره کردید. برای بسیاری از مدیران حاضر در آن جلسات این سوال مطرح شد که شاخص‌های مبنایی این آمارها چه بود؟ منبع این آمارها مرکز آمار ایران است. کسانی که در صنعت آی‌تی فعال هستند باید قدری دانش اقتصاد داشته باشند. اما چون چنین دانشی ندارند این آمارها برای آنها عجیب به نظر می‌رسد. وقتی درباره سهم فاوا از تولید ناخالص داخلی صحبت می‌کنیم برخلاف

شماره 64 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 42

کارشناس بانکداری الکترونیکی:

اجازه بدهید سعی و خطا کنیم

قطع روابط مالی، محدود شدن دسترسی به سرویس‌های بین‌المللی و کمیاب شدن سخت‌افزارهای مورد نیاز صنعت آی‌تی تنها بخش‌های کوچکی از تاثیر تحریم‌ها بر صنعت فاوای کشور هستند و مشخص نیست با آغاز دور جدید تحریم‌ها سرنوشت این صنعت چگونه رقم خواهد خورد. در چنین شرایطی سوال اینجاست که آیا توان فناورانه کشور به تنهایی می‌تواند صنعت فاوا را زنده نگه ‌دارد یا خیر. برای پیدا کردن پاسخ این سوال به سراغ ولی‌الله فاطمی رفتیم و با او درباره فرصت‌ها و تهدیدهای پیش روی صنعت فناوری کشور گفت‌وگو کردیم. او که به توان فناورانه کشور اعتماد دارد تجسم کامل این توان را در شبکه شتاب می‌بیند. در خلال گفت‌وگو بارها تاکید می‌کند این نمونه موفق می‌تواند در سایر بخش‌های فناوری کشور تکرار شود و ما را از وابستگی به دانش و فناوری سایر کشورها رها سازد. شرح این گفت‌وگو را در ادامه بخوانید. به نظر شما با تشدید تحریم‌ها وضعیت شرکت‌های نرم‌افزاری ما در سال‌ آینده چگونه خواهد بود؟ بزرگ‌ترین آسیبی که از جانب تحریم‌ها به ما وارد شده بحث سینوسی بودن تحریم‌هاست؛ اینکه یک مقطعی فشار زیادی وجود دارد، بعد گشایشی حاصل می‌شود و دوباره فشارها بازمی‌گردند. در هر دوره با کاهش فشارها، دست به حرکت یا توافقی بین‌المللی

شماره 58 خدمت و تجارت پرونده - خدمت و تجارت صفحه 85

مدیرعامل شرکت پرداخت الکترونیک سامان:

احراز هویت دقیق تعداد سایت‌های شرط‌بندی را کاهش داد

با یک جست‌وجوی ساده می‌توان تعداد زیادی سایت شرط‌بندی آنلاین یافت که در آن مخاطبان خود را تشویق به شرط‌بندی روی بازی مورد علاقه یا تیم مورد علاقه خود می‌کنند. از طرفی هر روز از سوی پلیس فتا و شرکت‌های پی‌اس‌پی و شاپرک نیز اعلام می‌شود که تعدادی از این سایت‌ها مسدود شده‌اند. طی ماه‌های اخیر شرکت‌های ارائه‌دهنده خدمات پرداخت سعی کرده‌اند با شناسایی این سایت‌ها امکان تسویه از طریق درگاه‌های رسمی کشور را از آنان سلب کنند. در این خصوص با سید ابراهیم حسینی‌نژاد مدیرعامل شرکت پرداخت الکترونیک سامان به گفت‌وگو نشسته‌ایم که در زیر می‌خوانید: مدتی است موضوع سایت‌های شرط‌بندی و قمار آنلاین تیتر اخبار قرار گرفته است و به ‌ترتیب هر کدام از شرکت‌‌های پی‌اس‌پی اعلام می‌کنند که تعدادی از این سایت‌ها را شناسایی و مسدود کرده‌اند. برای مقابله با فعالیت این سایت‌ها بخش‌های مختلف اکوسیستم پرداخت باید چه اقداماتی انجام دهند؟ چه کارهایی باید به صورت گروهی و هماهنگ انجام شود و چه کارهایی باید به طور مستقل از سوی سیاست‌گذار و شرکت‌های پی‌اس‌پی انجام شود؟ این یک کار دسته‌جمعی است. بخشی از کارها را شاپرک به عنوان سیاست‌گذار در این عرصه باید انجام دهد و برخی از فعالیت‌ها را نیز شرکت‌های پی‌اس‌پی. در اصل شاپرک

شماره 63 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 32

روح‌الله مومن‌نسب:

نظارت بر مرز د‌‌یجیتالی کار وزارت ارتباطات نیست

«واگذاری مد‌‌یریت اینترنت و به تعبیر برخی واگذاری مرزبانی د‌‌یجیتالی به نیروهای مسلح»، ماد‌‌ه‌ای ذیل طرح‌ ساماند‌‌هی پیام‌رسان‌های اجتماعی مجلس، که د‌‌ر یک ماه گذشته سر و صد‌‌اهای زیاد‌‌ی د‌‌ر فضای رسانه‌ای کشور برپا کرد‌‌ه است. بررسی‌ها برای اینکه چه کسانی و چه گروه‌هایی پشت مطرح شد‌‌ن این ماد‌‌ه خاص د‌‌ر طرح پیام‌رسان‌های اجتماعی بود‌‌ند‌‌ پیوست را به طیف گسترد‌‌ه‌ای از فعالان حوزه سایبری رساند‌‌. از جمله یکی از این افراد‌‌ «روح‌الله مومن‌نسب» بود‌‌، فرد‌‌ی که بر اساس اطلاعات برخی افراد‌‌، پیشنهاد‌‌کنند‌‌ه اصلی این طرح به نمایند‌‌گان کمسیون فرهنگی مجلس بود‌‌ه است. اما او د‌‌ر گفت‌وگو با پیوست گفت که تنها به عنوان کارشناس مرکز پژوهش‌های مجلس د‌‌ر جلسات بررسی طرح ساماند‌‌هی پیام‌رسان‌های اجتماعی حضور د‌‌اشته است. او به خاطر نظرات انتقاد‌‌ی‌اش از مد‌‌یریت فضای سایبر شهرت بسیاری د‌‌ارد‌‌ و حتی برخی کاربران او را د‌‌ر فضای سایبر به عنوان فرد‌‌ی با نگاه سیاسی تند‌‌ که محد‌‌ود‌‌‌کنند‌‌ه سرویس‌های اینترنتی است معرفی می‌کنند‌‌. اما مومن‌نسب د‌‌ر گفت‌وگو با پیوست هرگونه نگاه سیاسی به فضای سایبر را رد‌‌ و تاکید‌‌ می‌کند‌‌ که به مسائل نگاه فنی و حقوقی د‌‌ارد‌‌. او همچنین با صراحت کامل مخالفتش با وزیر ارتباطات را اعلام می‌کند‌‌ و می‌گوید‌‌ حرف‌های جهرمی بیشتر از اینکه فنی باشد‌‌ سیاسی است.

شماره 58 خدمت و تجارت گفت‌وگو صفحه 88

رئيس مركز توسعه سيستم‌ها و فناوري اطلاعات سازمان برنامه و بودجه كشور:

بودجه سال ۹۸ با سامانه جامع بودجه اجرایی خواهد شد

حسن روحانی در دولت یازدهم و حال در دولت دوازدهم بر شفاف‌سازی امور برای کاهش فساد اداری تاکید کرده است. ایجاد شفافیت در بودجه ۹۷ یکی از اقداماتی است که در این زمینه صورت گرفته. سازمان برنامه و بودجه نیز سامانه جامع بودجه را در این خصوص راه‌اندازی کرده است. البته این سازمان علاوه بر برنامه‌ریزی در مورد بودجه وظایف دیگری را نیز بر عهده دارد که در گفت‌وگو با مریم زینالی، رئیس مرکز توسعه سیستم‌ها و فناوری اطلاعات سازمان برنامه و بودجه کشور، به آنها پرداخته‌ایم. این گفت‌وگو را در ادامه می‌خوانید: سازمان برنامه و بودجه وظیفه هماهنگی و برنامه‌ریزی بودجه کشور را دارد. در این خصوص به تازگی سامانه‌ جامع بودجه نیز راه‌اندازی شده. این سامانه چیست و در چه مرحله‌ای قرار دارد؟ در ابتدا مقدمه‌ای در مورد وظایف سازمان برنامه و بودجه بگویم؛ سازمان برنامه و بودجه چهار وظیفه عمده برنامه‌ریزی، بودجه‌ریزی، نظارت، امور نظام فنی و اجرایی کشور را بر عهده دارد. مرکز توسعه سیستم‌ها و فناوری اطلاعات در راستای استقرار دولت الکترونیکی و شفاف‌سازی و استقرار سلامت اداری سامانه‌هایی راه‌اندازی کرده است. سامانه‌هایی که گاه مستقل کار می‌کنند و سامانه‌هایی که با دستگاه‌های دیگر ارتباط دارند. در مورد سامانه بودجه ما بیش از ۱۴ زیرسامانه

شماره 63 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 35

رئیس هیات مد‌یره شرکت ارتباطات زیرساخت:

عد‌‌ه‌ای د‌‌نبال سم‌پاشی هستند‌‌

وقتی صحبت از پهنای باند‌‌ اینترنت و د‌‌رگاه ورود‌‌ و خروج اینترنت به میان می‌آید‌‌ بد‌‌ون شک شرکت ارتباطات زیرساخت نقشی کلید‌‌ی د‌‌ر این میان بازی می‌کند‌‌. شرکتی که بنا بر اساسنامه آن، وظیفه مد‌‌یریت‌، ساماند‌‌هی‌، ایجاد‌‌، توسعه‌، تامین‌، نظارت‌، نگهد‌‌اری و بهره‌برد‌‌اری شبکه‌ ارتباطات زیرساخت کشور را د‌‌ارد‌‌. اما حالا وظایف این شرکت از د‌‌ید‌‌گاه مد‌‌یران وزارت ارتباطات با ماد‌‌ه د‌‌ر نظر گرفته‌شد‌‌ه د‌‌ر طرح ساماند‌‌هی پیام‌رسان‌های اجتماعی زیر عنوان «مرزبانی د‌‌یجیتالی با محوریت نیروهای مسلح» د‌‌ر هاله‌ای از ابهام قرار گرفته است. هرچند‌‌ وزارت ارتباطات تاکنون و به صورت مستقیم با این ماد‌‌ه از طرح پیام‌رسان‌های اجتماعی مخالفت نکرد‌‌ه و حتی وزیر ارتباطات د‌‌ر حاشیه یکی از برنامه‌های خبری خود‌‌ اعلام کرد‌‌ه که د‌‌ستورات مجلس برای این وزارتخانه لازم‌الاجراست، اما برخی واکنش‌های مد‌‌یران این وزارتخانه د‌‌ر شبکه‌های اجتماعی نشان می‌د‌‌هد‌‌ آنها چند‌‌ان راضی به قانونی شد‌‌ن این ماد‌‌ه از طرح ساماند‌‌هی پیام‌رسان‌ها نیستند‌‌. برای نمونه حمید‌‌ فتاحی، رئیس هیات مد‌‌یره شرکت ارتباطات زیرساخت، واکنش خود‌‌ به این موضوع را د‌‌ر اولین توییتش د‌‌ر توییتر نشان د‌‌اد‌‌. جایی که برای نخستین بار هم حضورش د‌‌ر این شبکه فیلترشد‌‌ه را به اطلاع رساند‌‌ و هم موضوع شرکت تحت مد‌‌یریتش را اعلام کرد‌‌. او د‌‌ر این توییت با اشاره به سلب

شماره 57 خدمت و تجارت بانکداری الکترونیکی صفحه 74

معاون فناوری‌های نوین بانک مرکزی:

مصارف ارز باید مشخص باشد

اگر تابلوی صرافی‌ها فقط برای عده‌ای از افراد جذاب بود، این روزها این تابلوها توجه همه را به خود جذب کرده است. مهم نیست شغل‌تان چیست و چه حرفه‌ای دارید، از جلوی هر صرافی‌ای که عبور کنید نگاهی به تابلواش می‌اندازید. هرچند این تابلوها در این روزها خاموش هستند و رقمی را نمایش نمی‌دهند، اما تابلوها در جایی دیگری روشن‌اند و اعداد همین‌طور بالا می‌روند. بانک مرکزی برای کنترل بازار ارز و تخصیص مناسب ارز به نیازهای مشروع کشور سامانه‌ای را با عنوان نیما طراحی کرد تا بتواند در آن عرضه و تقاضای ارز را کنترل و ساماندهی کند. کنترلی که این روزها با توجه به حوادث کشور کار چندان ساده‌ای به نظر نمی‌رسد. سامانه نظام یکپارچه معاملات ارزی (نیما) راه‌اندازی شد اما هنوز مشخص نیست که این سامانه می‌تواند نیازهای مردم را پاسخگو باشد یا خیر. درباره فرایند اجرایی این سامانه با معاون فناوری‌های نوین بانک مرکزی، ناصر حکیمی، به گفت‌وگو نشسته‌ایم که در زیر می‌خوانید: سامانه نیما تقریباً بهمن‌ماه گذشته رونمایی شد، اما با جدی شدن موضوع ارز دوباره این سامانه رونمایی شد. چه تغییراتی در این سامانه ایجاد شده یا چه تحولی در مورد مدیریت این سامانه پدید آمده که نیما دو بار رونمایی شد؟ این ماجرا

مهرک محمودیدبیر تحریریه
شماره 63 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 40

رئیس سازمان فناوری اطلاعات ایران:

امنیت را بهانه‌ منفعت اقتصاد‌‌ی می‌کنند‌‌

حاکمیت اینترنت و نقش کشورها د‌ر سیاست‌گذاری آن پیوسته یکی از موضوعات مورد‌ مطرح ایران د‌ر اجلاس‌های مختلف جامعه اطلاعاتی (WSIS) بود‌ه است. حضور د‌ر نشست‌های تخصصی آیکان (ٖICANN) نیز از د‌یگر مراسمی است که نمایند‌گان وزارت ارتباطات با حضور د‌ر آن بر نقش همه کشورها د‌ر سیاست‌گذاری‌های حوزه اینترنت تاکید‌ د‌ارد‌. امسال نیز مانند‌ سال‌های گذشته ایران د‌ر شصت و سومین نشست کمیته مشورتی آیکان حضور د‌اشت. امیر ناظمی، که به تازگی هم به عنوان معاون وزیر ارتباطات و رئیس سازمان فناوری اطلاعات انتخاب شد‌ه، د‌ر این نشست از تلاش‌های نمایند‌گان د‌ولت‌ها د‌ر جهت گسترش استقلال ICANN از قوانین ایالات ‌متحد‌ه و تقویت توانایی خود‌ به‌ منظور مقاومت د‌ر برابر تحریم‌های OFAC علیه کشورها سخنرانی قابل توجهی ارائه د‌اد‌ه است. هرچند‌ این سخنرانی مورد‌ انتقاد‌ برخی فعالان اینترنتی قرار گرفته، چرا که به باور آنها سال‌هاست این اظهارات از سمت مقامات ایرانی بد‌ون اینکه نتیجه‌ای د‌ر بر د‌اشته باشد‌ مطرح می‌شود‌. اما امیر ناظمی د‌ر گفت‌وگویی که با پیوست د‌اشت از تغییر روند‌ تعامل وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات با نهاد‌هایی بین‌المللی بر سر حاکمیت اینترنت خبر می‌د‌هد‌ و اعلام می‌کند‌ که ایران با وجود‌ تمام محد‌ود‌یت‌ها د‌ر تلاش برای افزایش تعامل با شرکت‌های بین‌المللی است. به بهانه حضور

شماره 63 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 43

محمود‌‌ صاد‌‌قی، نمایند‌‌ه مجلس:

نگاه نظامی به اینترنت د‌‌رست نیست

«تعیین مرز د‌‌یجیتالی و مرزبانی برای آن با محوریت نیروهای مسلح»، که به عنوان یک ماد‌‌ه د‌‌ر طرح ساماند‌‌هی پیام‌رسان‌های اجتماعی د‌‌ید‌‌ه شد‌‌ه،‌ از آن ماد‌‌ه‌هایی است که هر مقام مسئول د‌‌ر مورد‌‌ آن د‌‌ید‌‌گاه متفاوتی د‌‌ارد‌‌. د‌‌ید‌‌گاهی که بعضاً به د‌‌و د‌‌سته کاملاً مخالف یا کاملاً موافق تقسیم می‌شود‌‌. محمود‌‌ صاد‌‌قی، حقوقد‌‌ان و نمایند‌‌ه تهران د‌‌ر مجلس، معتقد‌‌ است روشن و شفاف نبود‌‌ن کلیت طرح ساماند‌‌هی و ابهامات موجود‌‌ د‌‌ر ماد‌‌ه «تعیین مرزبانی د‌‌یجیتالی» باعث شد‌‌ه این طرح با این حاشیه‌ها و اظهارنظرهای متفاوت همراه باشد‌‌. د‌‌ر گفت‌وگویی که بین روزهای شلوغ کاری صاد‌‌قی توانسته‌ایم با او انجام د‌‌هیم تصریح می‌کند‌‌ که ورود‌‌ نیروهای مسلح برای افزایش امنیت سایبری کشور و هم‌افزایی با وزارت ارتباطات خوب است اما اگر قرار باشد‌‌ این نهاد‌‌ روی محتوا هم نظارت د‌‌اشته باشد‌‌، این ورود‌‌ خطرناک خواهد‌‌ بود‌‌. محمود‌‌ صاد‌‌قی که فعالیت قابل توجهی د‌‌ر شبکه‌های مجازی مخصوصاً توییتر د‌‌ارد‌‌ از جمله معد‌‌ود‌ نمایند‌‌گان ‌ مجلس است که بیگانه با فضای مجازی نیست و آن‌طور که خود‌‌ش به پیوست می‌گوید‌‌ د‌‌ر زمان ریاست جمهوری محمد‌‌ خاتمی کارهای مطالعاتی حقوقی هم روی مباحث مربوط به جامعه اطلاعاتی انجام د‌‌اد‌‌ه است. با صاد‌‌قی د‌‌ر مورد‌‌ جنبه‌های حقوقی و ساختاری ماد‌‌ه مربوط به مرزبانی د‌‌یجیتالی که

شماره 57 خدمت و تجارت تجارت الکترونیکی صفحه 81

رئیس مرکز توسعه تجارت الکترونیکی:

صدور نماد وظیفه ماست

موضوع صدور نماد اعتماد الکترونیکی موضوعی نیست که مختص امروزیا فردا باشد. از زمانی که برنامه مرکز برای صدور نماد آغاز شد این نماد موافقان و مخالفان خاص خودش را داشت و همواره این سوال مطرح می‌شد که چه نیازی به صدور این نماد از سوی مراکز حاکمیتی کشور است. به نظر می‌رسد با مطرح شدن نام سازمان نظام‌ صنفی رایانه‌ای در این میانه بازی وارد فاز دیگری شده است. در این خصوص گفت‌وگویی بارمضانعلی صادق‌زاده رئیس مرکز توسعه تجارت ‌الکترونیکی انجام داده‌ایم که می‌خوانید: سازمان نظام ‌صنفی رایانه‌ای اوایل ماه جاری در نشستی مشترک با مبنا کارت تفاهم‌نامه‌ای را امضا کرد که طبق آن در صورت عضویت در سازمان دیگر نیازی به گرفتن ای‌نماد نیست. فعالیت آنها در این زمینه به معنای این نیست که ما دیگر نباید قانون را اجرا کنیم. قانون ما را ملزم کرده است که برای کسب‌وکارها در حوزه آنلاین نماد اعتماد الکترونیکی صادر کنیم. وظیفه شما در صدور نماد در چارچوب مصوبه شورای امنیت خلاصه شده است و مصوبه دولت یا مجلس نیست که شکل قانون داشته باشد. اول فقط مصوبه شورای امنیت بود. اما در قانون رفع موانع تولید یک هیات مقررات‌زدایی در وزارت اقتصاد مستقر شده است. هیات مقررات‌زدایی مجوزهای وزارتخانه‌های مختلف

شماره 63 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 45

رئیس سازمان پد‌‌افند‌‌ غیرعامل:

ماموریت ما د‌فاع د‌ر برابر جنگ سایبری است

جنجالی که اواخر مهرماه با خبر بررسی واگذاری مد‌‌یریت گذرگاه‌های‌ اینترنت به نیروهای مسلح به راه افتاد‌‌ سوالات مختلفی را د‌‌ر اذهان ایجاد‌‌ کرد‌‌، از جمله اینکه کد‌‌ام‌ بخش از نیروهای مسلح چنین مسئولیتی را بر عهد‌‌ه خواهد‌‌ گرفت. بر اساس اظهارات یکی از نمایند‌‌گان مجلس مشخص شد‌‌ منظور از نیروهای مسلح د‌‌ر این طرح سازمان پد‌‌افند‌‌ غیرعامل بود‌‌ه است. اما رئیس این سازمان از تحلیل‌های غلط حول این ماجرا انتقاد‌‌ می‌کند‌‌ و بخش اعظم آن را جوسازی‌های رسانه‌ای توسط انحصارگران مرز د‌‌یجیتالی می‌د‌‌اند‌‌. پیوست هم برای روشن شد‌‌ن این موضوع به سراغ سرد‌‌ار غلامرضا جلالی، رئیس سازمان پد‌‌افند‌‌ غیرعامل، رفته و با او د‌‌رباره جزئیات نقش این سازمان د‌‌ر مد‌‌یریت گذرگاه‌های‌ اینترنت کشور گفت‌وگویی انجام د‌‌اد‌‌یم که د‌‌ر اد‌‌امه می‌خوانید‌‌. یکی از نکاتی که د‌‌ر طرح اخیر مجلس د‌‌ر مورد‌‌ مد‌‌یریت و راهبری اینترنت مطرح شد‌‌ه بحث مرز سایبری است. سازمان پد‌‌افند‌‌ غیرعامل چقد‌‌ر به وجود‌‌ چنین مرزی قائل است و نقش خود‌‌ را د‌‌ر حفظ امنیت سایبری چگونه می‌بیند‌‌؟ با توسعه فناوری اطلاعات و فضای مجازی، ماهیت د‌‌ارایی‌ها تغییر کرد‌‌ه و سایبری شد‌‌ه است. د‌‌یگر حفاظت از آنها به طریق فیزیکی کافی نیست و باید‌‌ به سراغ حفاظت سایبری برویم. این روند‌‌ سایبری شد‌‌ن فرصت‌ها و تهد‌‌ید‌‌هایی را

شماره 57 خدمت و تجارت گفت‌وگو صفحه 83

مدیر کل دفتر تحول اداری و فناوری اطلاعات وزارت:

وزارت علوم تمام‌ الکترونیکی می‌شود

زمانی که طرح تکفا مطرح شد وزارت علوم از جمله وزارتخانه‌هایی بود که در مورد الکترونیکی کردن خدمات خود برنامه‌هایی داشت و در آن زمان سامانه‌هایی نیز راه‌اندازی کرد. البته علی معینی مدیر کل دفتر تحول اداری و فناوری اطلاعات وزارت علوم معتقد است طرح تکفا به معنای واقعی توسعه دولت الکترونیکی نبوده. حال وزارت علوم علاوه بر سامانه‌های پیشین خود، سامانه‌های نوینی راه‌اندازی کرده و در بحث داده نیز فعالیت قابل توجهی صورت داده است. در مورد خدمات الکترونیکی و درگاه تبادل اطلاعات وزارت علوم با علی معینی، فتانه میم‌هاشمی رئیس اداره نرم‌افزار، فهیمه مرادی کارشناس مسئول مطالعات تحول اداری و مسعود امینی کارشناس مسئول مطالعات تحول اداری وزارت علوم گفت‌وگویی انجام داده‌ایم که در ادامه می‌خوانید: از اواخر دهه ۷۰ و اوایل دهه ۸۰ پیاده‌سازی دولت الکترونیکی با برنامه تکفا اجرا شد. در این برنامه وزارت علوم برنامه‌هایی داشت. سامانه‌هایی هم راه‌اندازی شد. آن سامانه‌ها با سامانه‌های جدید یکپارچه می‌شوند؟ برنامه دولت‌ الکترونیکی کنونی ادامه دهنده همان تکفاست؟ طرح‌های تکفا را نمی‌توان تحت عنوان دولت ‌الکترونیکی تلقی کرد. این طرح برای مجموعه‌ای بود که هیچ زیرساخت و سامانه‌ای نداشت و قرار بود یکسری از فعالیت‌هایش را الکترونیکی کند. مفهوم اصلی در دولت الکترونیکی یکپارچگی است. تکفا را یک

شماره 63 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 47

معاون امور بین‌الملل و حقوقی پلیس فتا:

قصد‌‌ گرفتن اختیار گذرگاه‌های اینترنت را ند‌‌اریم

حسین رمضانی، معاون امور بین الملل و حقوقی پلیس فتا، به عنوان نهاد‌‌ی که سال‌ها وظیفه تشخیص و مقابله با جرائم سایبری را بر عهد‌‌ه د‌‌اشته، د‌ر گفت‌وگو با پیوست بارها تاکید‌‌ کرد‌: به د‌‌نبال گرفتن اختیار کامل گذرگاه‌های اینترنت بین‌الملل نیستیم و می‌خواهیم با د‌‌ستور و نظارت مقامات قضایی، سامانه‌ای‌ هوشمند‌‌ برای رصد‌‌ جرائم سایبری د‌‌ر گذرگاه‌های ورود‌‌ی اینترنت مستقر کنیم. برای بررسی نقش پلیس فتا د‌ر تحولات آتی د‌ر حوزه مد‌یریت اینترنت و خواسته‌های آنها به سراغ معاون امور بین الملل و حقوقی پلیس فتا رفتیم که مشروح آن د‌ر اد‌امه آمد‌ه است. پلیس فتا چه خلئی د‌‌ر مد‌‌یریت مرز مجازی کشور احساس کرد‌‌ه است که حالا انتظار د‌‌ارد‌‌ با طرح ساماند‌‌هی شبکه‌های اجتماعی د‌‌ر مجلس این خلأ پر ‌شود‌‌؟ کشورهای د‌‌نیا به استثنای ایالات متحد‌‌ه آمریکا به د‌‌نبال ایجاد‌‌ کنوانسیونی جهانی برای حقوق سایبری هستند‌‌. چیزی شبیه کنوانسیون منطقه‌ای بود‌‌اپست که صرفاً برای منطقه شنگن طراحی شد‌‌ه است. سازمان اینترپل نیز د‌‌ر سال ۲۰۱۰ مجتمع جهانی IGCI یا مرکز جهانی مقابله با جرائم سایبری را د‌‌ر کشور سنگاپور تاسیس کرد‌‌. همه این سازمان‌های بین‌المللی د‌‌ر تلاش هستند‌‌ برای همه پلیس‌ها، مقامات قضایی و بخش‌های خصوصی کشورها اد‌‌بیات و فهم مشترکی د‌‌ر حوزه تامین امنیت فضای سایبری به

شماره 56 خدمت و تجارت دولت الکترونیکی صفحه 80

معاون دولت الکترونیکی سازمان فناوری اطلاعات:

دستگاه‌ها نمی‌خواهند روی دولت همراه سرویس ارائه دهند

دولت یازدهم از آغاز فعالیت خود بر راه‌اندازی دولت الکترونیکی و دولت همراه به منظور دسترسی ساده‌تر مردم به سرویس‌های دولتی و ارائه خدمات ساده‌تر تاکید داشته است. در دولت دوازدهم نیز این دو موضوع پیگیری شد و بهمن سال گذشته رسول سرائیان، رئیس سازمان فناوری اطلاعات ایران، اعلام کرد سرویس‌های دولت همراه به زودی رونمایی می‌شوند. در همان روزها نیز رضا باقری اصل، معاون دولت الکترونیکی، خبر از رونمایی سرویس‌ها در دهه فجر داد اما تا پایان سال اتفاق خاصی رخ نداد. در گفت‌وگویی با معاون دولت ‌الکترونیکی سازمان فناوری اطلاعات دلیل تاخیر در رونمایی از سرویس‌های مختلف را بررسی کرده‌ایم که در زیر به صورت کامل می‌خوانید: با اینکه به نظر می‌رسد بستر دولت ‌همراه و دولت ‌الکترونیکی ایجاد شده ‌است اما هنوز دستگاه‌ها برای تبادل اطلاعات با یکدیگر مشکل دارند؛ وقتی با آنها صحبت می‌کنیم همه می‌گویند امکان تبادل اطلاعات با دستگاه‌های دیگر به صورت الکترونیکی برایشان میسر نیست. این در حالی ‌است که یکی از زیرساخت‌های دولت‌ الکترونیکی تبادل الکترونیکی اطلاعات توسط دستگاه‌های دولتی است. مشکل چیست؟ در این چهار سال ما توانستیم چندین مفهوم را در حوزه دولت الکترونیکی حل و فصل کنیم. یکی از آنها موضوع تبادل اطلاعات بود. در سایت مرکز ملی تبادل

شماره 62 گزارش ماه خارج از محدوده صفحه 42

عضو هیات علمی پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی:

گوشی هوشمند نقش اتاق خواب را کمرنگ کرد

درست است که انسان اشیا را می‌سازد و تغییر می‌دهد اما تجربه اجتماعی ما با اشیا نشان می‌دهد که آنها نیز در جهانی موازی نه تنها خود که جهان ما را نیز متحول می‌کنند. بلوغ می‌یابند و با این بلوغ معنای زندگی انسان را در جماعت و تنهایی تحت‌الشعاع قرار می‌دهند. داستان سونی واکمن نیز همچون بسیاری دیگر از ابزارهای نوین ارتباطی روایتی چنین تحول‌خواه و متحول‌کننده دارد. روایتی که اگر ابتدای نخ تسبیحش به اقتدار فردیت و گریز از جمع‌ متصل باشد، حضور اجتماعی‌اش آغازگر اشکال و مفاهیم تازه‌ای از جمع‌گرایی شد که امروز آن نخ تسبیح را با سایر رسانه‌های نوین ارتباطی و آنچه شبکه‌های اجتماعی و حتی ارتباطی می‌دانیم گره زده است. عباس کاظمی آموزگار مطالعات فرهنگی است و این روزها عضو هیات علمی پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی. کاظمی که چندی پیش در کتاب «امر روزمره در جامعه پساانقلابی» از زندگی اجتماعی اشیا گفته بود، با ما در این گفت‌وگو از تحولات و تاثیرات حضور ابزاری می‌گوید که تاریخ نشان داد بیش از یک دستگاه ساده پخش موزیک است. دستگاهی است که با خود معانی و تحولاتی را به همراه می‌آورد که در جهان امروزی اینستاگرام و توییتر نیز خوانش‌پذیر می‌شود. تقریباً ۳۶ سال از حضور

مهرک محمودیدبیر تحریریه
شماره 55 خدمت و تجارت پرونده - خدمت و تجارت صفحه 82

معاون تنظیم مقررات مرکز ملی فضای مجازی:

ما به زنجیره بلوکی نه نمی‌گوییم

این روزها آن‌قدر تب بلاک‌چین (زنجیره بلوکی) و رمزینه پول‌ها فراگیر شده که صحبت نکردن از آن کار مشکلی شده است. اما برخلاف بخش خصوصی و کارشناسان که به صورت مرتب از مزایای این فناوری صحبت می‌کنند بخش قانون‌گذاری کشور سعی کرده است سکوت کند و نظاره‌گر بازار باشد. در اصل می‌توان گفت هنوز به جمع‌بندی خاصی در این خصوص نرسیده‌اند. اما آن چیزی که مشخص است در نهایت مرکز ملی فضای مجازی و بانک مرکزی دو نهادی هستند که به ‌صورت مستقیم در هدایت این بخش نقش بازی خواهند کرد. از همین رو با سعید مهدیون، معاون تنظیم مقررات مرکز ملی فضای مجازی، درباره اقدامات انجام‌شده در مرکز برای رگولیت کردن زنجیره بلوکی به گفت‌وگو نشسته‌ایم که در زیر می‌خوانید:   با داغ شدن موضوع بلاک‌چین یا زنجیره بلوکی مرکز ملی فضای مجازی نیز فعالیت‌هایی برای قانون‌گذاری این حوزه آغاز کرده است. در شرایط فعلی این مرکز به چه صورتی به این موضوع می‌نگرد؟ فناوری زنجیره بلوکی در دنیا با بیت‌کوین شناخته شد. البته نمی‌گویم که این فناوری قبلش وجود نداشت اما نمود اصلی‌اش را در ارز رمز نشان داد و بسیاری می‌گفتند زنجیره بلوکی همان بیت‌کوین است. اما واقعیت این است که رمزینه ‌پول‌ها از فناوری زنجیره بلوکی

شماره 55 خدمت و تجارت پرونده - خدمت و تجارت صفحه 84

کارشناس معاونت امنیت و ریسک شرکت خدمات:

بلاک‌چین هم فرصت است هم تهدید

بلاک‌چین یک فناوری نوظهور است که در سال‌های اخیر مورد توجه حوزه‌های بانکی قرار گرفته. تکنولوژی‌ای که با استفاده از آن می‌توان امیدوار بود فسادها و سوءاستفاده‌های بانکی به حداقل برسد. زیرا مهم‌ترین ویژگی بلاک‌چین ایجاد شفافیت است. پیش‌بینی می‌شود این فناوری تا پنج سال آینده در سطح فراگیر در دنیا مورد استفاده قرار گیرد. با این حال هنوز هم برخی کشورها مانند کانادا به صورت پایلوت این فناوری را در سیستم بانکی‌شان پیاده‌سازی کرده‌اند. حسین یعقوبی، کارشناس معاونت امنیت و ریسک شرکت خدمات، بر این باور است که بلاک‌چین برای سیستم بانکی هم فرصت است و هم تهدید. او با زبانی ساده و گویا برای ما می‌گوید که چرا فرصت و چرا تهدید است و هر آنچه در این سیستم وجود دارد و نقاط قوت و ضعف و چرایی اجرا نشدن آن در سیستم بانکی را برای ما توضیح می‌دهد. خواندن این گفت‌وگو می‌تواند ابهامات بسیاری را که در ذهن شما درباره چگونگی عملکرد سیستم بلاک‌چین وجود دارد برطرف کند: آیا تاکنون تاثیرات اقتصادی‌ای که بلاک‌چین می‌تواند در اقتصاد کلی کشور پدید آورد مورد بررسی قرار گرفته است؟ بلاک‌چین تکنولوژی نوظهوری است که به بلوغ کافی نرسیده. در تمام حوزه‌های کسب‌وکاری همه در حال تحقیق و توسعه هستند تا

شماره 61 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 30

دبیر هیات مقررات‌زدایی:

بهبود محیط کسب‌وکار ایران یک کار پارتیزانی است

ساختمانی که زمانی آلمانی‌ها درست در ضلع شمالی شمس‌العماره و کاخ گلستان به عنوان یک بیمارستان بنا کرده بودند و حالا همه آن را به عنوان ساختمان وزارت اقتصاد، جایی برای بهبود حال وخیم اقتصاد کشور، می‌شناسند در حال بازسازی است. دفتر معاونت‌هایی که پیشتر در ساختمان‌های دیگری بوده‌اند یکی‌یکی به آن اضافه می‌شوند. یکی از آنها معاونت اقتصادی است که سید حسین میرشجاعیان از سال ۹۵ سکان آن را در دست دارد. میرشجاعیان که سال ۹۲ دفتر پایش محیط کسب‌وکار را تاسیس کرده بهتر از هر کسی با موانع کسب‌وکارهای کشور آشنایی دارد و به عنوان دبیر هیات مقررات‌زدایی سعی کرده است وضعیت مجوزهای زائد و دست‌وپاگیر را با تعامل خود بخش خصوصی و حاکمیت ساماندهی کند. اما این تلاش‌ها از منظر بسیاری از کسب‌وکارها هنوز تسهیل ملموسی در شرایط آنها ایجاد نکرده است. از راهروهای عریض و طویلی که بوی تند تینر می‌دهند و چیزی کم از هزارتوی مجوزها ندارند گذر می‌کنیم و در دفتر جدید معاونت اقتصادی به سراغ میرشجاعیان می‌رویم تا با او درباره موانع کسب‌وکارها به ویژه تعدد مجوزها گفت‌وگویی انجام دهیم. در ادامه شرح این گفت‌وگو را بخوانید. نگاهی به آمارها و گزارش‌های مختلف نشان می‌دهد با وجود تلاش‌های صورت‌گرفته هنوز موانع کسب‌وکارها برطرف

مهرک محمودیدبیر تحریریه
شماره 54 خدمت و تجارت بیمه الکترونیکی صفحه 70

با گذشت بیش از ۱۰ سال از مطرح شدن بیمه تراکنش‌ها

بیمه تراکنش‌ها در مسیر انحرافی

بیش از ۱۰ سال از زمانی که بحث بیمه تراکنش از سوی فعالان این عرصه مطرح شده می‌گذرد و هنوز این مساله در حد یک بحث نظری باقی ‌مانده و نتوانسته آنچنان که باید به عرصه عمل برسد. یکی از دلایل اصلی این موضوع توسعه‌نیافتگی سیستم بانکی طی سال‌های اولیه شکل‌گیری بانکداری الکترونیکی در کشور بوده ‌است. بانک‌های خصوصی از سال ۸۴ به بعد شکل گرفتند و روند توسعه‌ای تراکنش‌های خود را آغاز کردند و از سوی دیگر سیستم یکپارچه بانکی در کشور وجود نداشت. مساله دیگر سنتی بودن بیمه‌ها در آن زمان بود. بیمه‌ها درست پس از شبکه بانکی کشور اقدام به نوسازی خود کردند. اگر شبکه بانکی کشور در اوایل دهه ۸۰ اقدام به نوسازی خود کرد، این اتفاق در شبکه بیمه‌ای کشور تقریباً به اواخر دهه ۸۰ بازمی‌گردد. در آن زمان هنوز بیمه‌های تجاری به شکل جدی شکل نگرفته بودند و درست پس از ورود بانک‌های خصوصی به کشور بیمه‌های تجاری نیز وارد عرصه تجاری کشور شدند. هرچند از ابتدای شکل‌گیری بانکداری الکترونیکی در کشور برخی از کارشناسان این حوزه روی بیمه تراکنش‌های الکترونیکی تاکید می‌کردند و شرکت‌های بیمه را به این سمت سوق می‌دادند و در جلسات متعدد از آنها انتظار داشتند تا هر چه زودتر

شماره 54 خدمت و تجارت بیمه الکترونیکی صفحه 72

حجت جاهد، فعال صنعت بیمه و بانکی:

بیمه‌ها نباید اشتباه بانک‌ها را تکرار کنند

موضوع بیمه تراکنش‌های بانکی موضوع جدیدی نیست، اما باوجود گذشت بیش از یک دهه از مطرح شدن آن هنوز شکل اجرایی به خود نگرفته. برخی مقصر اصلی را بانک‌ها و برخی دیگر بیمه‌ها را در این زمینه مقصر می‌دانند. در این خصوص با حجت جاهد فعال صنعت بیمه و بانکی به گفت‌وگو نشسته‌ایم که در زیر می‌خوانید: تقریباً ۱۰ سال از رشد نمایی میزان تراکنش‌های الکترونیکی گذشته است و با وجود اینکه بسیاری از فعالان بانکداری الکترونیکی در این سال‌ها همه از الزام بیمه تراکنش‌های الکترونیکی صحبت کرده‌اند، اما هنوز شرکت‌های بیمه‌ای در این زمینه قدمی برنداشته‌اند. از سویی به نظر می‌رسد بانک‌ها نیز قدم موثری برای ترغیب شرکت‌های بیمه به ارائه این خدمت برنداشته‌اند. به نظر شما به چه دلیل هنوز شرکت‌های بیمه‌ای یا بانک‌ها اقدام به ارائه بیمه تراکنش‌های الکترنیکی نکرده‌اند؟ برای رسیدن به جواب این سوال باید به موضوع از وجوه مختلف توجه کرد. در دهه ۸۰ بانک‌های خصوصی تازه ‌شکل گرفته بودند و بسیاری از بانک‌های خصوصی نیز از سال ۸۴ به بعد فعالیت جدی خود را آغاز کردند، از همین رو در آ‌ن دوره بانک‌ها بیشتر به دنبال حرکت‌های توسعه‌ای بودند. در اصل بانک‌ها می‌خواستند تراکنش‌های الکترونیکی خود را توسعه دهند. کربانکینگ یا سیستم‌های یکپارچه

مهرک محمودیدبیر تحریریه
شماره 45 حقوق فناوری حقوق فناوری صفحه 108

سرپرست معاونت تشخیص و پیشگیری پلیس فتا تاکید کرد:

ما هکرها را جذب نمی‌کنیم

شبکه‌های اجتماعی، فضای مجازی و اینترنت همواره با واژه‌های کلاهبرداری و جرم و هتک حرمت گره خورده است. همیشه افرادی سودجو به دنبال سوءاستفاده از این فضا بوده‌اند. به همین جهت در اواخر سال ۸۷ پلیس فتا با هدف ایجاد امنیت در فضای مجازی در ستاد ناجا راه‌‌اندازی شد. از آن زمان تاکنون اخبار متنوع و بی‌شماری مبنی بر دستگیری افراد مجرم در فضای سایبری منتشر می‌شود. علاوه بر دستگیری افراد، پلیس فتا وظیفه پیشگیری و اطلاع‌رسانی را نیز بر عهده دارد. در این حوزه و حوزه‌های گوناگون مانند گشت‌زنی پلیس فتا، نحوه اطلاع‌رسانی و آموزش به مردم و شناسایی جرم و دستگیری مجرمان نیز پلیس فتا اقداماتی انجام داده است که در گفت‌وگویی با علی نیک‌نفس، سرپرست معاونت تشخیص و پیشگیری پلیس فتا، به این موضوعات پرداخته‌ایم. در ادامه می‌خوانید: وظیفه پلیس فتا کنترل فضای مجازی و مقابله با جرم در این فضاست، اما این کنترل محسوس نیست. گشت‌زنی مجازی به چه صورت است و طبق قانون، پلیس فتا در چه زمانی می‌تواند وارد عمل شود؟ جرم در فضای مجازی، جرم در ملاء عام محسوب می‌شود یا محیط خصوصی افراد؟ و شما چگونه جرائم را تفکیک می‌کنید؟ ما در سیستم سنتی مفهومی به نام گشت پلیس داریم. پلیس در

شماره 54 خدمت و تجارت تجارت الکترونیکی صفحه 76

سرپرست معاونت تسهیل تجاری توسعه کاربردها:

نام‌ها تغییر می‌کنند اما سامانه‌ها جایگزین یکدیگر نمی‌شوند

وقتی از ورود و خروج کالا از کشور صحبت می‌کنیم همواره قوانین و مقررات خاص کشورها مطرح می‌شوند. قوانینی که از نظر تجار گاه فرایند ترخیص کالا را کند می‌کنند و به نوعی دست‌و‌پاگیر هستند. راه‌اندازی سامانه جامع تجارت یا پنجره واحد تجارت ایران سبب شده این فرایندها ساده‌سازی شوند. البته این سامانه‌ها در این سال‌ها اسامی متفاوتی داشته‌اند که بهنام امیری، سرپرست معاونت تسهیل تجاری توسعه کاربردها، اعتقاد دارد واژه‌ها تغییر کرده‌اند اما عملکردها در راستای تسریع در ترخیص کالای تجار است. در کنار آن طی این سال‌ها سامانه‌هایی نیز ایجاد شده‌اند که به این روند کمک کرده‌اند. در مورد این سامانه‌ها و نحوه اتصال‌ آنها به یکدیگر با امیری گفت‌وگویی کرده‌ایم که در ادامه می‌خوانید: اگر به سال‌های قبل‌تر برگردیم، الزام راه‌اندازی پنجره واحد تجاری یکی از برنامه‌های مرکز توسعه تجارت الکترونیکی بود، اما در این بین گمرک اقدام به راه‌اندازی پنجره واحد گمرکی کرد و به نظر می‌رسد سریع‌تر از این مرکز اقدام به راه‌اندازی آن کرد و در نهایت مرکز برنامه راه‌اندازی سامانه جامع تجارت را در دستور کار خود قرار داد. موفقیت گمرک موجب شد مرکز این پروژه را از دستور کار خارج کند؟ در لایه کارشناسی اختلافی وجود ندارد و این محدوده و مرزبندی

شماره 54 خدمت و تجارت میزگرد صفحه 80

مدیران ارتباط فردا اعلام کردند

فینوتک، مدعی نوآوری

شرکت تجارت الکترونیکی ارتباط فردا نزدیک به یک سال است پروژه‌ای را آغاز کرده که حلقه واسطی میان بانک‌ها، بیمه‌ها و بورس از یک سو و کسب‌وکارها از سوی دیگر است. پلتفرم فینوتک این امکان را می‌دهد که سرویس‌های بانکی استانداردسازی شوند و در اختیار کسب‌وکارها قرار گیرند و با این کار نظام بانکی به سمت بانکداری باز حرکت کند. این پلتفرم در ابتدا کارش را با حوزه بانکداری آغاز کرد، اما در ادامه مسیر به نوآوری باز رسید و بیمه و بورس را هم پوشش داد. سوالات بسیاری در این میان مطرح بود، مانند اینکه فینوتک چقدر توانست نظام بانکی را به سمت بانکداری باز ببرد و آیا کسب‌‌وکارها از این بستر جدید استقبال کردند و به آن متصل شدند و چالش‌های پیش‌ روی آنها در این مدت چه مواردی بوده است؟ ما برای گرفتن پاسخ این سوالات و دیگر ابهاماتی که در این زمینه وجود داشت به ارتباط فردا رفتیم تا با حامد قنادپور مدیرعامل ارتباط فردا، مهسا خمیسی مدیر فینوتک و حسن مختاریان مدیر توسعه محصول شرکت ارتباط فردا گپ‌وگفتی انجام دهیم. یک روز بارانی دی‌ماه بود که عازم ارتباط فردا شدیم. بارانی که در جاده پردیس تبدیل به برف و مه شد و نتیجه آن تصادفی

شماره 60 گزارش ماه گزارش ماه صفحه 28

معاون فناوری اطلاعات همراه اول:

موتور هواپیمای در حال حرکت را عوض کردیم

اول اردیبهشت‌ماه امسال همراه اول اعلام کرد: «پیرو ارتقای سامانه جامع خدمات مشتریان این اپراتور جهت ارائه خدمات بهتر و متنوع‌تر به مشترکان، ممکن است مشکلاتی برای آنها ایجاد شود که بابت این موضوع عذرخواهی می‌کنیم.» اما در ادامه راه حتی سرویس‌های پایه این اپراتور مانند تماس صوتی نیز برای مدتی مختل شد. داستان چه بود؟ چرا ارتقای سامانه‌ها تا این حد بر سرویس‌های اپراتور اول تلفن همراه کشور تاثیر گذاشت و اکنون که چند ماه از آن زمان می‌گذرد وضعیت به چه صورتی است؟ مرد اول این تغییرات علی فیروزآبادی، معاون فناوری اطلاعات همراه اول، است. با او درباره وضعیت شبکه همراه اول و تغییراتی که در این اپراتور ایجاد شده گفت‌وگو کرده‌ایم. اول اردیبهشت‌ماه همراه اول اعلام کرد تغییراتی در سامانه خدمات مشتریانش ایجاد می‌کند و ممکن است مشترکانش با اختلال‌هایی روبه‌رو شوند، اما دامنه این موضوع بسیار گسترده‌تر شد و ادامه یافت. موضوع از چه قرار بود؟ برای پاسخ به این سوال باید مقدمه‌ای عرض کنم. شرکت مخابرات ایران از سال ۷۹ یا آن‌طور که من به خاطر دارم از سال ۸۲ به دنبال پیاده‌سازی مجموعه‌ای از سیستم‌های فناوری اطلاعات بود که حوزه BSS و بعضاً OSS و ESS را شامل می‌شد. در این سال‌ها مناقصه‌هایی نیز

میثم قاسمیدبیر ویژه‌نامه‌ها
شماره 53 خدمت و تجارت بانکداری الکترونیکی صفحه 79

معاون فناوری‌های نوین بانک مرکزی:

فین‌تک‌های ارزی زیر چتر صرافی‌ها می‌روند

این روزها صحبت کردن از اســتارت آپ و فین تک تقریبًا عادی شــده اســت، دیگر کمتر کســی است که این دو واژه را نشــنیده باشــد و با سیاست های دولت در این زمینه آشنا نباشد. از ابتدای آغاز کار دولت تقریبــًا تمامی وزرا مخصوصًا وزرایی که فعالیت شــان با فناوری اطلاعات و ارتباطات گره خورده اســت اعــلام کرده اند که از اســتارت آپ ها حمایت خواهند کرد. در این میان رویکــرد بانک مرکزی قابل توجه بــود. بانــک مرکزی برای اینکه بتواند فین تک ها را ســامان دهــد آنها را گرد آورد و از آنهــا نظرخواهی کرد و نتیجــه آن سیاســت نامه و چارچوبی شــد که حیطــه کاری فین تک ها را مشــخص کرده اســت. هرچند طبــق قولی که مســئولان بانک مرکزی داده انــد. چارچوب های دیگری نیز در این مســیر به زودی اعلام خواهــد شــد، اما این اقــدام بانک مرکزی توانســت تب فین تک ها را کاهــش دهد و آنان را به مســیری که خــود می خواهد هدایت کند. اما در میان فعالیت هایی که بانک مرکزی از آن نام برده هیچ اشــاره ای به فین تک های فعال در حوزه ارز نشــده اســت. در این باره با معاون فناوری هــای نوین بانک مرکزی، ناصر حکیمی، به گفت وگو نشسته

مهرک محمودیدبیر تحریریه
شماره 52 خدمت و تجارت گفت‌وگو صفحه 82

مدیرعامل سازمان فناوری اطلاعات شهرداری تهران:

شهرداری به‌تنهایی نمی‌تواند شهر هوشمند را محقق کند

«شهر هوشمند» عبارتی است که در سال‌های اخیر بسیار شنیده‌ایم. همایش‌ها و نشست‌های بسیاری در مورد ایجاد چنین شهری برگزار شده است. متولیان بسیاری دارد که یکی از آنها سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات شهرداری است؛ حتی وقتی به سایت این سازمان مراجعه می‌کنید در بخش چشم‌انداز تحقق شهر الکترونیکی به چشم می‌خورد، اما در این سا‌ل‌ها خدمات ملموس در این مورد ارائه نشده و همه چیز در حد حرف باقی مانده است. البته به نظر می‌رسد محمد فرجودی، مدیرعامل جدید سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات شهرداری تهران، در برنامه‌های خود این موضوع را در اولویت قرار داده است. فرجودی در آبان‌ماه سال جاری به عنوان مدیرعامل معرفی شد. پیشتر علی‌اصغر قائمی این سمت را بر عهده داشت. فرجودی در گفت‌وگوی پیش رو از برنامه‌های آینده خود در سازمان فاوای شهرداری تهران می‌گوید. در هشت سالی که مسئولیت فاوای شهرداری تهران بر عهده آقای قائمی بود، ایشان برخی از پروژه‌ها را اجرایی کردند و بعضی دیگر ناتمام مانده است. اولین برنامه شما برای فاوای شهرداری تهران چیست؟ ما اینجا با دو بحث روبه‌رو هستیم، ‌اولین برنامه یا مهم‌ترین برنامه؟ ما باید روی مهم‌ترین برنامه‌ها تمرکز کنیم، البته حرکت شهری بسیار باسرعت است و برخی از این برنامه‌ها باید با اولویت

شماره 60 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 34

مدیرعامل شرکت ایرانیان‌نت:

منطق تنها راه نجات است

ساختمانی پنج‌طبقه در خلوت‌ترین و ساکت‌ترین محله تهران. وقتی وارد ساختمان هم می‌شوید سکوت به شکل حیرت‌‌آوری ادامه دارد. تا جایی که با خود فکر می‌کنید به اشتباه پا به ساختمانی گذاشته‌اید که هنوز ساکنانی برای خود پیدا نکرده است. اگر لوگو بزرگ پای میز نگهبان ساختمان خودنمایی نکند، متوجه نمی‌شوید که این ساختمان مربوط به شرکت ایرانیان‌نت است. شرکتی که در چند سال گذشته نامش تنها زمانی شنیده شده که یا وزیران ارتباطات از عقب ‌ماندن تعهداتش به آن اخطار داده‌اند یا به دنبال تلاش مدیران شرکت برای تمدید دوران حفاظت از پروانه‌اش صدای شرکت‌های اینترنتی را بلند کرده است. پیدا کردن محسن باقری چناری، مدیرعامل ایرانیان‌نت، برای گفت‌وگو بعد از بارها دادن پاسخ منفی از سمت او و هفته‌‌ها پیگیری امکان‌پذیر شد. خودش می‌‌گوید ممنوع‌المصاحبه بوده و مدیران شرکت MTN که قرار بود در پروژه این شرکت یعنی اپراتور چهارم (فیبرنوری) سرمایه‌گذاری کنند مایل نبوده‌اند تا تعیین تکلیف نهایی این سرمایه‌گذاری «موردی» اطلاع‌رسانی شود. اما حالا با انصراف MTN از سرمایه‌گذاری در این پروژه دلش به این گفت‌وگو رضایت داده است. چناری یکی از مدیران باسابقه در بدنه شرکت مخابرات ایران است. او سال‌ها در دهه ۷۰ مدیرعامل و رئیس هیات مدیره‌ شرکت مخابرات گیلان بوده و تجربیات

شماره 60 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 38

مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت:

داخلی‌ها و خارجی‌ها حاضر به سرمایه‌گذاری نیستند

«به دنبال سرمایه‌گذار مناسب»؛ این عبارتی کلیدی است که مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت یکی از سهامداران اپراتور چهارم یا فیبرنوری بارها در گفت‌وگویی که با او انجام دادیم تکرار می‌کند. صادق عباسی شاهکوه تنها راه نجات اپراتور چهارم را که به قول خودش از شش سال گذشته تاکنون کار قابل توجهی بر اساس تعهدات پروانه انجام نداده، ورود یک سرمایه‌گذار ریسک‌پذیر می‌داند و تاکید می‌کند که اگر چنین سرمایه‌گذاری پیدا نشود، ادامه کار اپراتور چهارم با این شرایط به هیچ وجه منطقی نخواهد بود. عباسی که حالا مدیرعامل شرکت زیرساخت است، یک از مهره‌های اصلی رگولاتوری (سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی) در زمانی تصمیم‌گیری برای تغییرات در پروانه اپراتور چهارم بوده ‌است. همچنین او نماینده اصلی رگولاتوری برای مذاکره با شرکت ‌MTN هم بوده، شرکتی که قرار بود با ورود سرمایه خارجی خود جان تازه‌ای به این پروژه تقریباً شکست‌خورده بدمد. بر همین اساس با عباسی شاهکوه به عنوان یکی از سهامداران اپراتور چهارم و نیز فردی که در جریان جزئیات مذاکره با شریک خارجی بوده گفت‌وگو کرده‌ایم که می‌خوانید: شرکت ایرانیان‌نت که مسئول اجرای پروانه اپراتور چهارم یا فیبرنوری است سهامداران مختلفی دارد. یکی از این سهامداران شرکت زیرساخت است که به عنوان نماینده دولت ۲۰ درصد سهام

شماره 52 خدمت و تجارت گفت‌وگو صفحه 83

رئيس مركز نوسازي، تحول اداري و فناوري اطلاعات وزارت كشور:

باید بدویم و فکر کنیم

در انتخابات ۹۶ وزارت کشور انتخابات شورای شهر و روستا را به صورت الکترونیکی برگزار کرد. این موضوع از اهمیت بالایی برخوردار بود زیرا در این سال‌ها چندین بار این وزارتخانه قصد داشت انتخابات را به صورت الکترونیکی برگزار کند، اما به دلیل مخالفت‌های شورای نگهبان این مهم میسر نمی‌شد. انتخابات الکترونیکی یکی از مهم‌ترین سرویس‌های الکترونیکی وزارت کشور در این سال‌هاست. این وزارتخانه سرویس‌های دیگری نیز ارائه کرده است. این سرویس‌ها در حوزه G2C نیست اما به طور غیرمستقیم با مردم سر و کار دارد. در مورد این خدمات الکترونیکی با امیر شجاعان، رئیس مرکز نوسازی، تحول اداری و فناوری اطلاعات وزارت کشور، گفت‌وگویی کرده‌ایم که در ادامه می‌خوانید: بررسی مجموعه فعالیت‌های وزارت کشور نشان می‌دهد این وزارتخانه تاکنون در بخش سرویس‌های الکترونیکی قدمی برنداشته و طی چند سال گذشته روی انتخابات الکترونیکی متمرکز شده است. این وزارتخانه وظیفه‌ای در زمینه دولت الکترونیکی بر عهده ندارد؟ سرویس‌های ما G2C محور نیست بلکه بیشتر G2G است. اگر احزاب و نهادها را به عنوان کسب و کار در نظر بگیریم، ملزم به ارائه سرویس‌های G2B نیز هستیم. بیشتر سرویس‌های ما برای شهروندان در حوزه اتباع بیگانه قرار می‌گیرد و آن نیز برای دریافت مجوزهاست. هم‌اکنون سرویس‌های خوبی در پورتال ارائه کرده‌ایم

شماره 59 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 42

مشاور و مدرس مدیریت نوآوری:

مدیران نفتی به درد دنیای جدید نمی‌خورند

از زمانی که کارکرد فناوری در لایه‌های مختلف زندگی و کار مردم نفوذ کرده مفاهیم سنتی و نمودهای بیرونی آنها نیز دستخوش دگرگونی شده‌ است. اینکه فضای قانونی هر کشور چه میزان آماده مواجهه و تطبیق با این تحولات باشد در جوامع مختلف منجر به بروز چالش‌های مختلفی می‌شود، چالش‌هایی که شاید مهم‌ترین آنها در حوزه مشاغل به چشم آید. برای درک عمیق‌تر تحول مفهوم کار در عصر آنلاین و بررسی آثار احتمالی آن بر اکوسیستم کسب‌وکاری به سراغ سید کامران باقری رفتیم و با او گفت‌و‌گویی انجام دادیم. باقری که علاوه بر ارائه مشاوره مدیریت نوآوری به شرکت‌ها و سازمان‌های پیشرو، استاد مدعو دانشگاه صنعتی شریف و دانشگاه تهران و پژوهشگر مدعو دانشگاه سانتاآنا ایتالیا نیز هست، بیش از هر چیز از نگاه سنتی مدیران کشور انتقاد می‌کند و معتقد است این نگاه آسیب زیادی به استعدادهای نیروی کار جوان خواهد زد. شرح این گفت‌وگو را در ادامه بخوانید: برداشت عمومی این‌گونه است که با آمدن تکنولوژی شغل‌ها به مفهوم سنتی واژگون می‌شوند. به نظر شما چقدر این خطر واژگونی در بازار ایران جدی است؟ فضای اقتصادی ما به دلیل شرایط تحریم‌ها، مراودات اندک و سرمایه‌گذاری خارجی محدود، منزوی بوده و همگام با واقعیات دنیای روز نیست. پدیده ظهور

شماره 59 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 39

گفت‌وگو با مدیرعامل سازمان فناوری اطلاعات:

ما مسئول زیرساختیم نه شغل

۳۰ هزار، ۱۰۰ هزار، ۱۵۰ هزار، ۲۰۰ هزار و غیره آماری است که هر از چند گاهی از سوی وزارت ارتباطات دولت‌های یازدهم و دوازدهم در خصوص ایجاد شغل در فضای مجازی اعلام می‌شود و به دنبال این آمار تاکید می‌شود که با سیاست‌گذاری‌های مشخص میزان اشتغال در کشور چند برابر هم خواهد شد. ارائه آمارهای مختلف اشتغال در کشور که تکیه بر هیچ تعریف مشخص و دقیقی از شغل در فضای مجازی ندارد، پیوسته مورد انتقاد بسیاری از صاحب‌نظران اقتصادی بوده است. به باور این صاحب‌نظران، وزارت ارتباطات به جای ارائه آمار در زمینه اینکه چه تعداد شغل ایجاد شده است باید شغل‌های حوزه ICT را شناسایی و بر اساس آنها تعاریف مشخصی ارائه کند. دیدگاهی که رسول سرائیان، معاون وزیر ارتباطات و مدیرعامل سازمان فناوری اطلاعات، نیز تا حدودی با آن موافق است. تا جایی که در مصاحبه با او، وقتی به سوالی درباره اعلام آمار شفاف از میزان شغل‌های ایجادشده در حوزه ICT رسیدیم، با تواضع خاصی اعلام کرد که چون هیچ‌وقت درگیر داستان ارائه آمار در این زمینه نبوده پس نمی‌تواند آمار دقیقی هم در این خصوص بدهد. همچنین او در این گفت‌وگو بارها تاکید کرد که منبع اصلی ارائه آمار اشتغال وزارت کار است و

شماره 59 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 34

معاون توسعه کارآفرینی و اشتغال وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی:

تفکیک مشاغل مجازی و غیرمجازی دشوار شده

هفته‌های گذشته صدور نامه‌ای از سوی معاونت توسعه کارآفرینی و اشتغال وزارت کار دلهره تازه‌ای به جان کسب‌وکارهای کوچک مجازی انداخت. جان کلام نامه این بود: کسب‌وکارهای خانگی فعال در فضای مجازی برای ادامه فعالیت خود باید از اتحادیه کسب‌وکارهای مجازی مجوز بگیرند. اما اضافه شدن یک لایه جدید به لایه‌های بوروکراسی پیش روی این کسب‌وکارها تنها بخشی از موانع فعالیت آنها به شمار می‌رود. مشکلات بسیاری از جمله نبود تامین اجتماعی و امنیت شغلی گریبان شاغلان این حوزه را گرفته است. برای جویا شدن رویکرد وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در خصوص مشاغل مجازی و دلیل صدور نامه مذکور به سراغ این وزارتخانه، رفتیم. برخلاف ذهنیت رایج میان استارت‌آپ‌ها منصوری تاکید می‌کند که تمام تلاش وزارت کار در راستای کاهش مجوزها و تسهیل فضای کسب‌وکار بوده است. در ادامه شرح این گفت‌وگو را می‌خوانید: از ابتدای امسال آمارهای متعددی درباره مشاغل موجود در فضای مجازی اعلام شد. وزارت کار به عنوان تخصصی‌ترین بدنه دولت در مورد مساله کار اساساً به چه شغلی شغل مجازی می‌گوید؟ درباره این موضوع بحث‌های مبنایی وجود دارد. بر اساس تعاریف موجود کسی شاغل است که یک ساعت در هفته کار انجام دهد. اما اینکه شغل چیست در کشورهای مختلف تعاریف متفاوتی دارد؛ مثلاً

شماره 50 خدمت و تجارت پرونده - خدمت و تجارت صفحه 80

معاون تسهیل تجاری و توسعه کاربردهای مرکز توسعه تجارت الکترونیکی:

فیلترینگ ناقض حقوق مصرف‌کننده است

فیلترینگ فین‌تک‌ها خبری بود که روزهای متمادی در فضای رسانه‌ای پیچید و به قدری پررنگ شد که وزیر ارتباطات را وادار به حمایت از استارت‌آپ‌ها کرد. پس از آن بود که مرکز توسعه تجارت الکترونیکی هم وارد ماجرا شد و با ارسال نامه‌ای به دادستانی اعلام کرد دو کسب‌وکار فیلترشده ثبت‌نام خود را انجام داده بودند و خواستار رفع فیلتر آنها شد. نامه‌ای که خودش تبدیل به یک بمب خبری شد که چرا فقط از دو کسب‌وکار فیلترشده در آن نام برده شده است. بالاخره فین‌تک‌ها رفع فیلتر شدند و حالا باید چارچوب فعالیت آنها مشخص می‌شد و این سرآغاز جدالی میان فین‌تک‌ها، بانک مرکزی و مرکز توسعه تجارت الکترونیکی بود. جدالی که هنوز هم به نتیجه نرسیده و بانک مرکزی اعلام کرده در حال تدوین دستورالعمل جدید برای فعالیت آنهاست. دستورالعملی که مرکز توسعه تجارت الکترونیکی نقشی در تدوین آن ندارد. چالش‌های متعددی که در این فضا وجود دارد ما را بر آن داشت تا با فرانک رازقی اسکویی، معاون تسهیل تجاری و توسعه کاربردهای مرکز توسعه تجارت الکترونیکی، گفت‌وگویی مفصل داشته باشیم و درباره اتفاقات این دوره و نقش مرکز توسعه از او بپرسیم. اگر می‌خواهید از زیر و بم جدال فین‌تک‌ها و مرکز توسعه تجارت الکترونیکی باخبر

مهرک محمودیدبیر تحریریه
شماره 50 خدمت و تجارت گفت‌وگو صفحه 87

رئیس مرکز فناوری اطلاعات و ارتباطات مرکز ملی آمار:

سال ۱۴۰۵ سرشماری نخواهیم داشت

سال گذشته سرشماری نفوس و مسکن به صورت اینترنتی انجام شد. طبق آمار منتشرشده درصد مشارکت مردم از حد انتظار مسئولان مرکز آمار فراتر بوده است و ایران با ثبت اطلاعات ۴۸ و چهاردهم درصد رکورددار جهان شد. علاوه بر مشارکت، استفاده از روش تبلت نیز مورد توجه مرکز آمار سازمان ملل قرار گرفت. البته این پروژه اولین طرح ملی مرکز آمار نیست. این مرکز در بحث هدفمندی یارانه‌ها نیز بسترها را آماده کرده بود. در مورد این طرح‌ها و پروژه‌‌های دیگر این مرکز با جمال مقدم، رئیس مرکز فناوری اطلاعات و ارتباطات مرکز ملی آمار، گفت‌گو کرده‌ایم که در ادامه می‌خوانید: سال گذشته برای نخستین بار سرشماری به صورت الکترونیکی انجام شد. از چه تجهیزاتی در این آمارگیری بهره گرفتید و چطور با تبلت اطلاعات را جمع‌آوری کردید؟ آمارگیری را باید در دو بخش بررسی کرد. قسمت اول عمل سرشماری و بخش دیگر جمع‌آوری داده‌ها و اطلاعات ثبتی است. بخش دوم در حال تکمیل است و به تدریج داده‌ها گسترش می‌یابند. در مورد سرشماری، تمام سرشماری‌های مرکز آمار فعالیت ملی به حساب می‌آیند و موضوعات گوناگونی را در بر می‌گیرند: سرشماری کشاورزی، سرشماری نفوس و مسکن، سرشماری کارگاهی و هر ۱۰ سال یک بار سرشماری عشایری. از نظر ابعاد،

شماره 58 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 35

مدیرعامل شرکت فرابورس ایران:

صداقت و انضباط باشد، سرمایه هست

وقتی پای صحبت مدیران شرکت‌های استارت‌آپی بنشینید می‌توانند قطاری از مشکلات را پیش روی شما بگذارند که مانع رشد آنها شده است. شاید نبود سرمایه کافی برای تزریق به این شرکت‌ها بعد از مشکلات قانونی و حقوقی بزرگ‌ترین مانع توسعه کسب‌وکارهایشان باشد. به باور بسیاری از فعالان این حوزه هنوز بخش قابل توجهی از سرمایه سنتی بازار وارد اکوسیستم استارت‌آپی کشور نشده و سرمایه‌گذاری‌های خارجی هم آن‌قدر ناچیز است که روی آن نمی‌توان حسابی باز کرد. در حالی فعالان استارت‌آپی از نبود سرمایه‌گذاری داخلی کافی در این حوزه انتقاد می‌کنند که بر اساس اظهارات مدیرعامل شرکت فرابورس ایران، در حال حاضر صندوق‌های سرمایه‌گذاری‌ای که وارد فرابورس شده‌اند ارزشی بیشتر از هزار میلیارد تومان دارند. امیر هامونی معتقد است دیدگاه بازار سنتی برای ورود سرمایه خود به حوزه استارت‌آپ‌های کشور نسبت به چند سال گذشته بهبود قابل توجهی داشته و سرمایه کافی برای تزریق به این شرکت‌ها نیز وجود دارد اما عدم شفافیت شرکت‌های استارت‌آپی در صورت‌های مالی و عدم حسابرسی آنها با توجه به استانداردهای مالی سبب شده این گروه سرمایه بزرگ خود را وارد این بازار کنند. با هامونی در خصوص مشکلات شرکت‌های استارت‌آپی برای ورود به بازار بورس و جذب سرمایه به گفت‌و‌گو نشسته‌ایم که می‌خوانید: بهار سال

شماره 49 خدمت و تجارت پرونده - پیوست جهان صفحه 80

مدیرعامل شرکت سامانه‌های یکپارچه بزرگ فردا:

دانش یکپارچه‌سازی نداریم

هر کس عبدالحمید منصوری را بشناسد می‌داند که او دوست ندارد از واژه کُربانکینگ استفاده کند. فقط کافی است یک‌بار از این واژه استفاده کنید تا او با تاکید بگوید: سامانه یکپارچه بانکی. او برای مخفف کردن این سه کلمه «سیب» را پیشنهاد داده است. منصوری سال‌هاست در زمینه پیاده‌سازی سامانه‌های یکپارچه بانکی در بخش‌ها و بانک‌‌های مختلف فعالیت کرده است. او یکی از کسانی‌است که طی دوره فعالیت خود به عنوان معاون فناوری اطلاعات بانک پارسیان تجربه تغییر سامانه پکپارچه آن بانک به صورت big bang را داشته است. او حال به عنوان مدیرعامل شرکت سامانه‌های یکپارچه بزرگ فردا در حال پیاده‌سازی سیب در بانک‌هایی با مقیاس بزرگ است. سال‌‌هاست در مورد سامانه یکپارچه بانکی صحبت کرده‌ایم، اما به نظر می‌رسد هنوز بر سر تعریف آن به توافق نرسیده‌ایم. شما این سامانه را چگونه تعریف می‌کنید؟ سیب به صورت خیلی خلاصه، حکم سیستم‌عامل برای رایانه‌ها را دارد؛ یعنی سامانه‌ای است که بتواند به بازیگران بانکی، که شامل مشتریان، کارکنان سهامدارها و سازمان‌های ذی‌ربط می‌شود، سرویس‌های مناسب را در زمان‌های مناسب با حفظ امنیت و مقررات جاری کشور ارائه کند و متکی به زمان نباشد. طبق این تعریف شما شامل چه زیربخش‌هایی می‌شود؟ البته اول بگویم برای بانک سه سامانه

شماره 58 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 40

رئيس صندوق نوآوری و شکوفایی:

خصولتی‌ها برای گرفتن تسهیلات به ما فشار می‌آورند

هیبت ساختمان مجتمع شکوفایی شرکت‌های دانش‌بنیان با نمایی از سنگ مرمر پرتقالی از همان نگاه اول خیره‌کننده است. هیبتی که احتمالاً برای بسیاری از استارت‌آپ‌ها تداعی‌کننده کانون انباشت سرمایه و بیش از هر چیز تبلور حضور دولت است. صبح آخرین روز کاری ماه رمضان در طبقه یازدهم این ساختمان به سراغ بهزاد سلطانی رئیس صندوق نوآوری و شکوفایی می‌رویم تا با او درباره حاشیه‌هایی که در زمینه ارائه تسهیلات از سوی این نهاد نیمه‌دولتی مطرح می‌شود و همچنین برنامه آن برای استارت‌آپ‌های حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات گفت‌وگو کنیم. او آمارهای دقیقی از آنچه برای دانش‌بنیان‌ها انجام‌ داده‌اند ارائه می‌کند و می‌گوید طبق قانون نمی‌توانند به استارت‌آپ‌هایی که دانش‌بنیان نشده‌اند تسهیلات بدهند. اما این مژده را می‌دهد که در تلاش هستند آنها را نیز جزو دانش‌بنیان‌ها محسوب و بتوانند به رشد کل اکوسیستم کمک کنند. شرح این گفت‌وگو را در ادامه می‌خوانید: تاکنون صندوق نوآوری و شکوفایی تا چه حد بر استارت‌‌آپ‌های حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات تمرکز داشته است؟ پیش از شروع بحث لازم می‌دانم با شرح مقدمه‌ای به تعریف مشترک مفاهیم برسیم. در حال حاضر اکثر استارت‌آپ‌های کشور مبتنی بر آی‌تی و سرویس هستند و خودشان به وجود آمده‌اند. دسترسی راحت‌تر حوزه آی‌سی‌تی به بازار، بالا بودن تعداد

شماره 49 خدمت و تجارت پرونده - خدمت و تجارت صفحه 82

مدیرعامل بهسازان ملت:

مدیریت سامانه متمرکز ساده‌تر است

همیشه به بانک‌های بزرگ این انتقاد را وارد می‌کردند که در پیاده‌سازی سامانه یکپارچه بانکی بسیار کند عمل می‌کنند، البته بانک ملت جزو بانک‌های بزرگی به شمار می‌آید که توانسته ‌است سامانه یکپارچه‌ای مختص خود بنویسد و آن را در بانک پیاده کند. شرکت بهسازان ملت به عنوان بازوی فناورانه بانک ملت طی این سال‌‌ها سعی کرده است نیازهای فناورانه این بانک را پاسخ دهد، حال نیز در حال بازنویسی و بازطراحی سامانه یکپارچه این بانک است تا بتواند آن را با نیازهای روز هماهنگ‌تر کند. در خصوص سامانه‌های یکپارچه بانکی با فریبرز چگینی، مدیرعامل بهسازان ملت، به گفت‌وگو نشسته‌ایم که در زیر می‌خوانید: شما سامانه یکپارچه بانکی را چگونه تعریف می‌کنید؟ سامانه یکپارچه بانکی تعریف سلیقه‌ای و شخصی ندارد. در حال حاضر تعریف بین‌المللی برای آن وجود دارد و موسسه‌ بایان (Bian) سعی کرده تعریفی از آن ارائه دهد و مدل و استانداردهایی ارائه دهد و کسب‌وکارهایی را که در دل Core قرار می‌گیرد مشخص کند و این مساله را که چه عملیاتی در این کسب‌وکارها صورت می‌گیرد و چه ارتباطی با دیگر کسب‌وکارها دارند تعریف کنند. این استانداردها در حال حاضر به عنوان یک استاندارد بین‌المللی وجود دارد و قلمرو این بخش در آن مشخص شده است. بخش‌های

شماره 58 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 43

میزگردی درباره ارزش‌گذاری و تامین مالی استارت‌آپ‌ها

راز بقا در یک جامعه شمشادی

ماه گذشته بود که خبر ارزش‌گذاری یکی دو استارت‌آپ شناخته‌شده کشور سر و صدای زیادی به پا کرد و با واکنش‌های تندی هم مواجه شد. واکنش‌ها به شبکه‌های اجتماعی نیز کشیده شد و حتی دستمایه طنز بسیاری از کاربران قرار گرفت. فارغ از صحت و سقم ارزش‌گذاری‌های انجام‌شده، ماهنامه پیوست میزگردی با حضور سرمایه‌گذاران و فعالان حوزه استارت‌آپی کشور برگزار کرد تا چالش‌های مرتبط با ارزش‌گذاری‌ و راهکار مناسب برای تامین مالی این شرکت‌های نوپا را بررسی کند. هرچند هر یک از حاضران در این میزگرد راهکارهای خاص خود را برای بهبود اکوسیستم کسب‌وکارهای نوپا عنوان می‌کردند، اما تقریباً همه آنها بر سر دو موضوع اتفاق نظر داشتند: اول اینکه ارزش‌گذاری‌های غیرواقعی ریشه در فضای غیرشفاف کل اقتصاد کشور دارد، دوم اینکه سرمایه لازم برای تامین مالی استارت‌آپ‌ها نه تنها بسیار محدود است بلکه مصرف آن نیز با چالش‌هایی روبه‌روست. شاید بهترین تعبیر درباره وضعیت فعلی کسب‌وکارهای نوپا را امیر ناظمی عضو هیات عامل سازمان فناوری اطلاعات ایران به کار برد: جامعه‌ای شمشادی، یک‌شکل و یک‌اندازه که به باور او راه نجات از آن تدوین قانون تامین مالی، ارتباط با خارج از ایران و سیاست درهای باز است. با ما همراه باشید و شرح این میزگرد چالش‌برانگیز را بخوانید: آقای

شماره 49 خدمت و تجارت پرونده - خدمت و تجارت صفحه 84

مدیرعامل داتین:

کُر یک فرهنگ است

شرکت داتین به عنوان یکی از شرکت‌های زیرمجموعه هلدینگ فناپ سعی کرده ‌است طی سال‌های گذشته راهکارهای نوین بانکی را به شبکه بانکی کشور ارائه دهد، از همین رو این شرکت سعی کرده سیستم یکپارچه بانکی خود را که برای اولین بار در بانک پاسارگاد پیاده‌سازی شد توسعه دهد و با عنوان ترنج به سایر مشتریان و متقاضیان بانکی واگذار کند. با علی دانشگر، مدیرعامل شرکت داتین، در مورد چرایی سامانه یکپارچه بانکی به گفت‌وگو نشسته‌ایم. متن کامل گفت‌وگو را در زیر بخوانید: تعریف‌ شما از سامانه یکپارچه بانکی چیست؟ اگر سامانه یکپارچه بانکی را در اینترنت هم جست‌وجو کنید تعاریفی برایش مشخص می‌شود، اما آنچه مشخص است اینکه عملیات بانکداری بتواند به‌ صورت متمرکز و بلادرنگ (real time )و آنلاین و یکپارچه در تمامی شعب بانکی انجام شود. در اصل این آرزوی بانکدارهای نسل قبل بوده است و به محض اینکه امکان ایجاد چنین نرم‌افزاری فراهم شد، تولیدکنندگان برای تولید چنین سامانه‌ای اقدام کردند. یکی از مباحث مهم در سامانه یکپارچه موضوع GL یا حسابداری است، مدیران بانکی برای گرفتن تصمیم نیاز دارند که بتوانند از تمامی تبادلات مالی بانک به صورت یکپارچه و متمرکز مطلع شوند. بخش دیگری از این چرخه نوع سرویس‌دهی به مشتریان است. شما هم

شماره 49 خدمت و تجارت پرونده - خدمت و تجارت صفحه 86

مدیرعامل شرکت پویا:

دچار پدیده اِکسلیسم شده‌ایم

مسعود مرتضوی ،مدیرعامل شرکت پویا، یکی از کسانی‌است که معتقد است بانک‌ها به‌جای اینکه توان خود را صرف تولید سامانه‌های یکپارچه بانکی کنند باید نیروی خود را در بخش یکپارچه کردن نرم‌افزارها و ماژول‌های بانکی متمرکز کنند .در این صورت است که هر کدام از شرکت‌ها می توانند در یکی از مولفه‌های سامانه تخصصی عمل کنند و بانک ها نیز می‌توانند بهره‌بیشتری از سرویس‌های مختلف ببرند، هر چند این نظر نیز مخالفان و موافقان مختص خود را دارد. متن کامل گفت‌وگو با وی را در زیر بخوانید: از منظر شما سامانه یکپارچه بانکی یعنی چه؟ یکسری سرویس پیشخوان (front office) و یکسری سرویس پشت باجه (back office) در بانک وجود دارد که باید در ابتدای امر این بخش‌ها را از یکدیگر تفکیک کنیم. سرویس‌های پیشخوان برای مشتری برخط (online) و زمان حقیقی (real time) است. البته استثناهایی نیز در این زمینه وجود دارد. حال سراغ تعریف سامانه یکپارچه بانکی برویم؛ در ایران وقتی بحث کر به میان می‌آید در مورد موضوع مشخصی صحبت نمی‌شود. این موضوع تبدیل به یک ابزار تبلیغی برای شرکت‌ها شده است. وقتی در مورد سرور اچ‌پی یا مین‌فریم آی‌بی‌ام صحبت می‌کنیم یکسری خصوصیات مشخص تعریف می‌کنیم، اما در نرم‌افزار این تعریف به این سادگی نیست. ثانیاً

شماره 57 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 33

مدیرعامل هلدینگ صبا ایده:

قرارداد صداوسیما برای پخش آنلاین، ترکمانچای است

۲۰ سال پیش یکی از سرگرمی‌های ایرانیان در تعطیلات می‌توانست رفتن به فروشگاه‌هایی باشد که فیلم‌های مختلف را اجاره می‌دادند، فروشگاه‌هایی که آن زمان به ویدئوکلوب مشهور بودند. برای گرفتن فیلم آن هم روی نوارهای ویدئویی حجیم باید کارت شناسایی را تحویل و تعهد می‌دادید که نوار فیلم را کمتر از دو سه روز بازگردانید تا نفر بعدی امکان دریافت آن را داشته باشد. حالا نه از آن نوارهای ویدئویی مستطیل‌شکل بزرگ خبری هست نه آن مغازهای کوچک نزدیک خانه هر یک از ما. حالا با فشار یک دکمه می‌توان به حجم قابل توجهی از فیلم و سریال ایرانی و خارجی به صورت آنلاین دسترسی داشت. بازار پخش نمایش خانگی آن‌طور که شرایط نشان می‌دهد در حال انتقال به سامانه‌های پخش ویدئوی درخواستی (VOD) است. رشد این بازار و کسب درآمد از آن اکنون به نقطه‌ای رسیده که صداوسیمای ملی هم در تلاش برای به دست آوردن سهمی از آن است. تلاشی که به باور بسیاری از مدیران سامانه‌های VOD شرایط کاری را برای آنها سخت و پرابهام کرده است. محمدجواد شکوری مقدم، مدیرعامل هلدینگ صباایده (آپارات و فیلیمو)، چند سال گذشته بیشترین تنش را با سازمان صداوسیما بر سر توسعه فعالیت‌هایش در فضای آنلاین داشته است. او در گفت‌وگو

شماره 48 خدمت و تجارت پرونده - خدمت و تجارت صفحه 82

ولی‌الله فاطمی:

حمایت بانک مرکزی از شرکت خدمات شبیه تزریق سم است

هیچ‌ کس در مورد فعالیت‌های تاثیرگذار شرکت‌ خدمات انفورماتیک شکی ندارد. بزرگ‌ترین منتقدان این شرکت نیز متفق‌القول هستند که در دوره‌ای این شرکت توانسته ‌است با موقعیتی که در اختیار داشته بهترین نتیجه را به دست آورد، اما این سوال برای بسیاری از آنان وجود دارد که چرا این شرکت نتوانسته مسیر گذشته خود را حفظ کند و چرا به عنوان یک شرکت نوآور از نوآوری جا مانده است. آیا فعالیت‌های حاکمیتی که برای این شرکت تعریف شده و هدف اصلی تاسیس این شرکت بوده موجب شده در بخش رقابتی خوب کار نکند؟ آیا راهکاری برای جداسازی فعالیت‌های رقابتی از حاکمیتی وجود دارد؟ در این زمینه با ولی‌الله فاطمی بنیان‌گذار توسن و معاون سابق فناوری اطلاعات بانک ملی به‌ گفت‌وگو نشسته‌ایم که در زیر می‌خوانید: شرکت خدمات انفورماتیک با هدف ایجاد بستر برای بانکداری الکترونیکی شکل گرفت، حال پس از گذشت بیش از ۲۰ سال از آغاز فعالیت آن به نظر شما این شرکت چقدر با اهداف اولیه خودش فاصله گرفته است؟ کلید اولیه ایجاد شرکت ملی انفورماتیک و شرکت خدمات انفورماتیک با پروژه جامع اتوماسیون بانکی در سال ۷۱ زده شد. آن زمان بستر مخابراتی مناسبی در اختیار نداشتیم، از همین رو پروژه بر بستر V SAT تعریف شد.

شماره 48 خدمت و تجارت پرونده - خدمت و تجارت صفحه 85

رئیس هیات مدیره شرکت خدمات انفورماتیک:

شرکت خدمات باید از بازارهای کوچک خارج شود

مسعود داوری‌نژاد را فعالان بازار فناوری اطلاعات و ارتباطات بیشتر در نقش اولین رگولاتور بازار فناوری اطلاعات می‌شناسند اما چندین سال است که وارد حوزه بانکی شده است و سعی می‌کند آموخته‌های خود را نیز در این فضا به‌کارگیرد. او که زمانی طرفدار پروپا قرص فعالیت بخش خصوصی بود حال بر صندلی‌ای تکیه زده است که می‌خواهد تلاش کند به بخش خصوصی اجازه فعالیت دهد، اما گاهی از خلال صحبت‌هایش مشخص می‌شود که در شرایط پیچیده کنونی اقتصاد و همچنین فضایی که بر شبکه پرداخت حاکم است اعمال چنین سیاستی به سادگی امکان‌پذیر نیست. قرار است فرایندی تغییر کند که تقریباً بیش از ۲۰ سال از سن آن گذشته و هر گونه تغییری ممکن است تبعاتی به دنبال داشته باشد. متن کامل گفت‌وگو با مسعود داوری‌نژاد، رئیس هیات مدیره شرکت خدمات انفورماتیک، را در زیر به صورت کامل بخوانید: شرکت خدمات انفورماتیک یکی از شرکت‌های باسابقه بانکداری الکترونیکی است که بسیاری معتقدند حرکت‌هایی که در زمینه بانکداری الکترونیکی انجام گرفت مدیون اقداماتی است که از سوی این شرکت انجام شده است. همواره این نقد نیز مطرح بوده که با وجود اینکه این شرکت یک شرکت حاکمیتی است وارد فضای رقابتی شده و بازار را برای بخش خصوصی تنگ کرده، اما

شماره 57 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 38

مدیرعامل موسسه رسانه‌های تصویری:

بستر قانونی برای انحصارگری صدا و سیما وجود ندارد

«صدا و سیما نمی‌تواند بر اساس قانون‌هایی که در کشور در جریان است به سمت انحصاری که فعالان بخش خصوصی پخش آنلاین از آن نگران هستند برود.» این اظهاراتی است که مهدی یزدانی، مدیرعامل موسسه رسانه‌های تصویری(یکی از نهادهای زیرمجموعه وزارت ارشاد)، بارها در گفت‌وگویی که با او انجام دادیم بر آن تاکید می‌کند. یزدانی متولی اصلی ساماندهی پخش ویدئویی در کشور را تنها این موسسه می‌داند و تاکید می‌کند این وظیفه‌ای است که از زمان آزادسازی ویدئو یعنی از نیمه اول دهه ۷۰ تاکنون به موسسه رسانه‌های تصویری سپرده شده. او هیاهوی پدیدآمده به دنبال مصوبه‌ای که هنوز در مجلس (قانون‌گذاری در حوزه صوت و تصویر فراگیر) هم تصویب نشده را برداشت‌های غلطی عنوان می‌کند که هر فردی می‌تواند از یک اتفاق داشته باشد. در گفت‌وگویی که بعد از هفته‌ها پیگیری میسر شد با او در خصوص قانون‌گذاری در حوزه VODها و آینده این فعالان در بازار، سیاست‌گذاری‌های موازی در این حوزه، و چرایی فعالیت سایت‌های غیرقانونی انتشار محتوا صحبت کردیم. یزدانی در این گفت‌وگو از سعید منظری معاون فناوری‌های نوین موسسه رسانه‌های تصویری خود نیز کمک گرفت. کسی که به گفته او از زمان شروع به فعالیت vodها در کشور در این حوزه مشغول بوده است. بر اساس

شماره 57 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 41

رئیس سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی اعلام کرد:

ورود رگولاتوری به تعرفه‌گذاری ترافیک مصرفی vodها

محتوا و زیرساخت ارتباطی دو کلیدواژه اصلی رشد سرویس‌های درخواست ویدئویی (vod) است. اگر از بحث محتوا و سیاست‌گذاری‌های مشخصی که توسط وزارت ارشاد در این خصوص گذاشته می‌شود بگذریم، رشد و توسعه شبکه اینترنت رابطه مستقیمی با پیشرفت و همه‌گیر شدن استفاده از خدمات درخواستی ویدئویی کشور دارد. بر اساس اعلام برخی مدیران VOD، در حال حاضر با وجود افزایش میزان پهنای باند و رشد استفاده از اینترنت و از سوی دیگر تعرفه‌گذاری رگولاتوری برای ارائه اینترنت ارزان به کاربران نهایی، اما همچنان این شرکت‌ها در دریافت ترافیک مصرفی اینترنت خود با قیمت مناسب و عادلانه از اپراتورهای ارتباطی (همراه و FCP) دچار مشکل هستند. به باور این گروه در حال حاضر برخی شرکت‌های vod با رایزنی‌های ویژه یا به دلیل نزدیکی‌ با برخی اپراتورها امکان دریافت ترافیک مصرفی با قیمتی به مراتب پایین‌تر از یک سرویس‌دهنده vod دیگر را دارند. همین شرایط نیز باعث شده برخی ارائه‌کنندگان vod با فاصله بسیار از دیگر رقیبان خود در بازار به فعالیت ادامه دهند. به همین بهانه و در مورد چگونگی نظارت سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی بر تعرفه‌گذاری ترافیک مصرفی بین اپراتورهای ارتباطی و سرویس‌دهندگان vod گفت‌وگویی با حسین فلاح جوشقانی معاون وزیر ارتباطات و رئیس سازمان تنظیم انجام

شماره 47 خدمت و تجارت گفت‌وگو صفحه 85

رئیس فناوری اطلاعات وزارت تعاون،کار و رفاه اجتماعی:

تغییرات ساختاری به زودی در وزارت کار اتفاق می‌افتد

راز بقای بسیاری از دولت‌ها توسعه اقتصادی و نتیجه آن ایجاد اشتغال است. دولتی کارنامه موفق‌تری دارد که در این دو بخش بهتر عمل کند و دولتی در نزد مردم عزیزتر است که بتواند برای آنان شغل ایجاد کند و نتیجه آن ایجاد درآمد پایدار برای خانواده‌ها باشد. موضوع ایجاد اشتغال در دوره انتخابات بسیار داغ بود و دولت سعی می‌کرد از عملکرد خود در این دوره دفاع کند. یکی از اتفاق‌های این دوره رونمایی از سامانه کارورزی بود که فارغ‌التحصیلان می‌توانستند برای یافتن شغل مناسب در آن ثبت‌نام کنند، در مورد این سامانه‌ها و سامانه‌هایی که در آینده راه‌اندازی می‌شوند، گفت‌وگویی با محمدرضا کاویانی، رئیس فناوری اطلاعات وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، انجام داده‌ایم که در ادامه می‌خوانید: ماه‌ گذشته آقای روحانی خبر از اتمام دوره پایلوت سامانه کارورزی در وزارت کار داد. این سامانه به تازگی راه‌اندازی شده است. این سامانه چیست و وضعیت آن به چه صورت است؟ سامانه کارورزی، همان‌طور که اعلام کردند، به صورت پایلوت در چند استان کشور راه‌اندازی شد. اصل سامانه مربوط به فارغ‌التحصیلانی است که با ثبت اطلاعات خود به ما کمک می‌کنند تا در این حوزه برنامه‌ریزی کنیم. فارغ‌التحصیلان می‌توانند به پورتال وزارت کار مراجعه و فرم را تکمیل کنند.

شماره 56 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 35

میزگردی برای پیام‌رسان‌های بومی و تعامل آنها با دولت و مردم

از میدان بیرون نمی‌رویم

موضوع فیلتر شدن تلگرام از روزی که این پیام‌رسان به ایران آمده نقل تمام محافل سیاسی و اجتماعی بوده است. تقریباً هیچ مقام مسئول مرتبط یا غیرمرتبطی را پیدا نمی‌کنید که درباره آن اظهار نظر نکرده باشد. بیرون از کشمکش‌های دایره قدرت این کاربران هستند که نگران سرنوشت ارتباطات و پیام‌های خود در دوران پساتلگرامی پردغدغه نشسته‌اند. از کاربران عادی که صرفاً از قابلیت پیام‌رسانی آن در زندگی روزمره استفاده می‌کنند تا کسب‌وکارهایی که مبنای کار خود را روی سرویس تلگرام قرار داده‌اند، همه دغدغه مشترکی دارند: آیا پیام‌رسان‌های بومی می‌توانند جای تلگرام را برای ما بگیرند؟ در کوره‌داغ همین گمانه‌زنی‌ها ماهنامه پیوست میزگردی را با حضور یکی از اعضای هیات مدیره شرکت ارتباطات زیرساخت، چهار تن از مدیران پیام‌رسان‌های بومی و یک کارشناس شبکه‌های اجتماعی ترتیب داد تا فارغ از مجادلات همیشگی بر سر جانشینی تلگرام، از زبان خود آنها بشنود که آیا توانایی ارائه سرویس به ۴۰ میلیون کاربر فعلی تلگرام را دارند یا نه. سید میثم سید صالحی، که به تازگی به صندلی مدیریت پیام‌رسان سروش تکیه زده است، با قاطعیت از توان نرم‌افزاری کشور دفاع می‌کند و علت رشد سینوسی پیام‌رسان‌ها را در ضعف مدیریتی می‌بیند. محسن غفاری، رئیس هیات مدیره پیام‌رسان ایتا، که در هفته‌های

شماره 45 خدمت و تجارت پرونده - خدمت و تجارت صفحه 87

رئیس گروه کشورهای مبارزه دربرابر فساد در کنسول اروپا:

وضعیت ایران در مبارزه با فساد مالی ناامید‌ کننده است

پیشرفت فناوری و استفاده از ابزارهای ICT همیشه به عنوان یکی از راه‌حل‌های مبارزه با فساد مطرح بوده و آمارها نشان می‌دهد کشورهایی که کمترین میزان فساد مالی را در شاخص‌های بین‌المللی دارند در استفاده از فناوری اطلاعات بسیار پیشروتر از سایر کشورها عمل کرده‌اند. فناوری اطلاعات دسترسی آزاد به اطلاعات را تسهیل می‌کند و در نتیجه شفاف‌سازی و دسترسی مردم به همه اطلاعات دولت، باعث حذف رانت‌ها می‌شود. از سوی دیگر، امتیازات ویژه و هرگونه ارتباطات غیررسمی می‌تواند بستر فساد باشد و در صورت شفاف‌سازی، این موضوع از میان می‌رود. ایران از نگاه شاخص‌های بین‌المللی مبارزه با فساد وضعیت خوبی ندارد و هر چند در سال‌های اخیر توانسته جایگاه خود را اندکی بهبود بخشد، اما هنوز هم با میانگین‌های جهانی مبارزه با فساد مالی فاصله بسیاری دارد. د‌راگو کاس کسی است که سال‌ها برای مبارزه با فساد‌ تلاش کرد‌ه و د‌ر تهیه کنوانسیون مبارزه با فساد‌ مالی که از سوی سازمان ملل تهیه ‌شد‌ه نقش د‌اشته است. او از سال ۲۰۰۴ تا ۲۰۱۰ به عنوان رئیس کمیسیون جلوگیری از فساد مالی‌ اسلوونی مشغول کار شد‌ و حالا مشاور خصوصی است. کاس د‌ر سال‌های ۲۰۰۳ تا ۲۰۱۱ رئیس گروه کشورهای مبارزه د‌ر برابر فساد‌ د‌ر کنسول اروپا به نام GRECO

شماره 45 خدمت و تجارت گفت‌وگو صفحه 96

مدیر کل خدمات الکترونیکی قضایی:

اطلاعات هست، سامانه تبادل نیست

سیامک رفعتی، معاون فناوری اطلاعات قوه قضاییه و مدیر کل خدمات الکترونیکی قضایی، با جمله «شبکه ملی اطلاعات آن‌گونه که در ذهن شماست وجود ندارد.» آب پاکی را روی دست‌مان ریخت و ابهاماتی به وجود آورد، اما در ادامه، صحبت از دلایل متصل نبودن به وزارتخانه‌ها از طریق شبکه ملی اطلاعات و نبود زیرساخت برای انتقال داده‌ها کمی از ابهامات را برطرف کرد. این گفت‌وگو را بخوانید: معاون فناوری اطلاعات قوه قضاییه طی این سال‌ها بر برقراری عدالت الکترونیکی تاکید داشتند و در این سال‌ها نیز سامانه‌های الکترونیکی گوناگونی توسط قوه قضاییه راه‌اندازی شد. به نظر شما با راه‌اندازی این سامانه‌ها تا چه اندازه در برقراری عدالت الکترونیکی موفق بوده‌اید؟ در ساختار قوه قضاییه طرحی به نام طرح عدالت الکترونیکی وجود دارد. این طرح شامل پروژه‌هایی است که هر کدام در حوزه‌ای خاص دسترسی مردم به خدمات قوه قضاییه را تسهیل می‌کند. برای دستیابی به عدالت الکترونیکی ابتدا باید زیرساخت‌های مناسب را فراهم کرد، ما شبکه ملی عدالت را در دستگاه قضایی پیاده کردیم، پس از آن بحث سامانه‌ها مطرح است، هم‌اکنون این سامانه‌ها در این شبکه قرار گرفته تا مردم استفاده کنند. سامانه اولیه ما ارتباط درون دستگاهی است. این سیستم سمپ یا سیستم مدیریت پرونده قضایی نام دارد.

شماره 45 خدمت و تجارت پرونده - خدمت و تجارت صفحه 87

رئیس گروه کشورهای مبارزه دربرابر فساد در کنسول اروپا:

وضعیت ایران در مبارزه با فساد مالی ناامید‌کننده است

پیشرفت فناوری و استفاده از ابزارهای ICT همیشه به عنوان یکی از راه‌حل‌های مبارزه با فساد مطرح بوده و آمارها نشان می‌دهد کشورهایی که کمترین میزان فساد مالی را در شاخص‌های بین‌المللی دارند در استفاده از فناوری اطلاعات بسیار پیشروتر از سایر کشورها عمل کرده‌اند. فناوری اطلاعات دسترسی آزاد به اطلاعات را تسهیل می‌کند و در نتیجه شفاف‌سازی و دسترسی مردم به همه اطلاعات دولت، باعث حذف رانت‌ها می‌شود. از سوی دیگر، امتیازات ویژه و هرگونه ارتباطات غیررسمی می‌تواند بستر فساد باشد و در صورت شفاف‌سازی، این موضوع از میان می‌رود. ایران از نگاه شاخص‌های بین‌المللی مبارزه با فساد وضعیت خوبی ندارد و هر چند در سال‌های اخیر توانسته جایگاه خود را اندکی بهبود بخشد، اما هنوز هم با میانگین‌های جهانی مبارزه با فساد مالی فاصله بسیاری دارد. د‌راگو کاس کسی است که سال‌ها برای مبارزه با فساد‌ تلاش کرد‌ه و د‌ر تهیه کنوانسیون مبارزه با فساد‌ مالی که از سوی سازمان ملل تهیه ‌شد‌ه نقش د‌اشته است. او از سال ۲۰۰۴ تا ۲۰۱۰ به عنوان رئیس کمیسیون جلوگیری از فساد مالی‌ اسلوونی مشغول کار شد‌ و حالا مشاور خصوصی است. کاس د‌ر سال‌های ۲۰۰۳ تا ۲۰۱۱ رئیس گروه کشورهای مبارزه د‌ر برابر فساد‌ د‌ر کنسول اروپا به نام GRECO

شماره 44 خدمت و تجارت گفت‌وگو صفحه 94

رئیس مرکز فناوری اطلاعات و ارتباطات وزارت راه وشهرسازی:

نمی‌توانیم جنگلی از ارتباطات برقرار کنیم

وزارت مسکن و شهرسازی از جمله وزارت‌خانه‌هایی است که طیف مخاطبان زیادی را تحت پوشش خود قرار می‌دهد، از شهروندان عادی گرفته تا وزارت‌خانه‌های مختلف و نهادهای گوناگون؛ از پیش‌بینی وضع آب و هوا تا اورژانس و وضعیت راه‌ها؛ از تحلیل بازار مسکن و برنامه‌ریزی برای خروج از رکود تا برنامه‌ریزی برای خرید هواپیما و برخورد با چالش‌های مدیریت کلان. تمامی این وظایف و گستردگی آنها نیاز به یک پورتال جامع را برای این وزارت‌خانه بیش از وزارت‌خانه‌های دیگر پررنگ می‌کند. امکان ارائه گسترده خدمات بدون استفاده از بسترهای فناوری اطلاعات در این دوره زمانی تقریباً غیرممکن به نظر می‌رسد، از سویی برقراری ارتباطات متعدد با سازمان‌های مختلف نیز به صورت سنتی چندان ساده نیست. در این خصوص با مهدی صفدری، رئیس مرکز فناوری اطلاعات و ارتباطات وزارت راه‌ و شهرسازی، گفت‌وگویی کرده‌ایم که در زیر می‌خوانید: در بررسی سایت وزارت راه و شهرسازی، متوجه شدیم سایت وزارت‌خانه جدید است اما به نظر می‌رسد هنوز اطلاعات به طور کامل از سایت قدیم به جدید منتقل نشده است. ما برای دسترسی به خدمات الکترونیکی با سایت جدید‌، سایت قدیم، معاونت فناوری اطلاعات و سایت شهراه روبه‌رو شدیم. تعدد این سایت‌ها باعث سردرگمی کاربران می‌شود. برنامه شما برای سازماندهی آنها چیست؟ درباره

شماره 42 خدمت و تجارت گفت‌وگو صفحه 88

مدیر فناوری اطلاعات و ارتباطات شرکت ملی نفت:

باید سلایق را از بین ببریم

از ابتدای سال به دلیل راه‌اندازی شبکه ملی اطلاعات و تاکید دولت بر اینکه وزارت‌خانه‌ها خدمات خود را حتی‌الامکان الکترونیکی ارائه دهند، گفت‌و‌گو‌هایی با مدیران فناوری اطلاعات هر وزارت‌خانه داشتیم. برخی به تازگی به این شبکه ملحق شده بودند و بعضی دیگر آشنایی دیرینه‌ای با شبکه ملی اطلاعات داشتند و از سال‌ها پیش خدمات خود را بر آن ارائه می‌دادند. در این میان وزارت نفت داستان دیگری دارد. شرکت ملی نفت ایران علاوه بر اینکه شبکه عظیم و مستقل خود را دارد، بلکه در صورت امکان، از لحاظ نقاط ارتباط، به دولت نیز یاری می‌رساند. این شرکت همچنین همپا با تغییرات تکنولوژی در دنیا برای استخراج و حفاری نفت پیش رفته ‌است و به نظر می‌رسد باید به زودی شاهد اتفاق‌های بزرگی در این زمینه باشیم. در گفت‌وگویی با احمد تولایی، مدیر فناوری اطلاعات و ارتباطات شرکت ملی نفت ایران، به طور تفصیلی به پروژه‌های فناوری اطلاعات شرکت ملی نفت ایران و نحوه اتصال این شرکت به شبکه ملی اطلاعات می‌پردازیم. در ادامه بخوانید:   چند سال پیش همزمان با حملات سایبری با شما مصاحبه کردیم. در آن زمان در صحبت‌های خود به شناسایی مرکز نفوذ اشاره کردید و اینکه شبکه تقریباً امن است و راه‌های نفوذ را مسدود کردید.

شماره 54 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 34

میزگردی درباره حمایت از مالکیت فکری در عصر دیجیتالی

کاپی نکنید

از زمان تصویب قانون حمایت از حقوق پدیدآورندگان نرم‌افزارهای رایانه‌ای در سال ۱۳۷۹ انتقادات بسیاری درباره این قانون مطرح شد، از جمله اینکه آیا این قانون می‌تواند پاسخگوی صنعت پویای نرم‌افزار در عصر انقلاب دیجیتالی با این سرعت از تحولات باشد یا خیر. اما فارغ از حیطه نرم‌افزارهای رایانه‌ای، اساساً موضوع حمایت از مالکیت فکری سال‌هاست در کشور ما محل مناقشات جدی بوده و قوانین موجود برای آن نیاز به اصلاحات جدی دارد. از یک طرف بحث بر سر الحاق به کپی‌رایت و کنوانسیون‌های بین‌المللی و از طرف دیگر مشارکت نکردن بخش خصوصی برای تعیین الزامات حمایت از مالکیت فکری باعث شده تلاش برای تدوین و تصویب لایحه حمایت از مالکیت فکری با وجود گذشت بیش از ۱۵ سال به نتیجه نرسد. به همین بهانه میزگردی را با مدیریت مصطفی مسجدی‌آرانی ،دبیر بخش حقوق فناوری ماهنامه پیوست و با حضور دبیر کمیسیون تجارت الکترونیکی کمیته ایرانی اتاق بازرگانی بین‌الملل، رئیس مرکز مالکیت معنوی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور، رئیس گروه مالکیت فکری دفتر حقوقی و مالکیت معنوی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و همچنین مدیر عامل برید سامانه نوین به عنوان یکی از شرکت‌های تولیدکننده نرم‌افزار برگزار کردیم تا ‌نظرات آنها را در زمینه حمایت از مالکیت فکری در

شماره 61 جهان پرونده - پیوست جهان صفحه 110

استراتژی بلندمدت خسروشاهی در اکسپدیا از زبان خودش

کار ما ایجاد بازاری روان و بدون اصطکاک است

دارا خسروشاهی در سال ۲۰۱۶ ، زمانی که هنوز مدیرعامل اکسپدیا بود، با تی‌نوز درباره‌ استراتژی و روش مدیریت شرکت خود گفت‌وگو کرد. شما به عنوان مدیرعامل اجرایی باید چشم‌اندازی بلندمدت فرای چشم‌انداز سه‌ماهه داشته باشید. موج بزرگ بعدی رفتار و پذیرش تکنولوژی مصرف‌کننده که اکسپدیا باید سوار آن شود چیست؟ در گذشته متاسرچ یکی از این موج‌ها بود. موبایل موج دیگری بود. موج بعدی چیست؟ ما بر اساس پلتفرم‌ها یا مخاطبان به این موضوع نگاه می‌کنیم. بر اساس مخاطبان، شبکه‌های اجتماعی موجی هستند که باید هنوز در آنها بهتر عمل کنیم: فیس‌بوک و دیگر شبکه‌های اجتماعی و حالا اسنپ‌چت. اینها پلتفرم‌هایی با مخاطبان عظیم هستند که ایجاد شده‌اند و طبیعت‌شان جهانی است. اولین هدف‌مان این است که به مخاطبانی جهانی دست پیدا کنیم که می‌خواهند مسافرت کنند. پس در حال انجام دادن آزمایش‌های جسورانه‌ای در مقیاس بالا در این زمینه هستیم. نتوانسته‌ایم قفل آن را بشکنیم. واقعاً دوست داریم در شبکه‌های اجتماعی از علاقه‌مندی رد شویم و به مقصود افراد برسیم. در حال انجام دادن آزمایش‌های کوچک زیادی هستیم که بعضی‌هایشان خوب کار می‌کنند. خودمان روی برخی از این آزمایش‌ها کار می‌کنیم و برخی از آنها را با کمک شرکایمان انجام می‌دهیم. بر اساس پلتفرم، تعامل صوتی موضوع بسیار

شماره 41 خدمت و تجارت پرونده - خدمت و تجارت صفحه 80

قائم‌مقام مرکز اصناف در گفت‌وگو با پیوست:

رقابت، حرف اول نوسازی اصناف

بحث نوسازی اصناف و دریافت پروانه کسب برای فروشگاه‌های اینترنتی و کسب و کارهای مجازی مدتی است که بر سر زبان‌ها افتاده. علی امانت قائم‌مقام مرکز اصناف و بازرگانان و رئیس کمیته نظارت بر فعالیت فروشگاه‌های مجازی و شرکت‌های بازاریابی شبکه‌ای می‌گوید مرکز اصناف با همکاری مرکز توسعه تجارت الکترونیکی برای این کسب و کارها پروانه کسب صادر می‌کند. او وجود این کسب و کارهای جدید را ظرفیتی تازه در بازارهای جهانی می‌داند اما این مساله می‌تواند کسب و کارهای سنتی را تحت تاثیر قرار دهد و به همین جهت نیز مخالفانی دارد. پیوست توانست پس از پیگیری سه‌ماهه با امانت به گفت‌وگو بنشیند و از او درباره تمام سوال‌هایی که در این زمینه مطرح شده، پاسخ بخواهد. اگر شما هم در جست‌وجوی جواب‌های مسئولان در این زمینه‌اید، در ادامه، گفت‌و‌گوی ما را با قائم‌‌مقام مرکز اصناف بخوانید: با ورود کسب و کارهای جدید به بازار ممکن است برای کسب و کارهای سنتی اتفاقاتی بیفتد. با توجه به این دیدگاه و تغییر و تحولاتی که در سطح جامعه در حال رخ دادن است، آیا مرکز اصناف برنامه‌ریزی خاصی برای نوسازی اصناف دارد؟ شیوه برخورد مرکز اصناف با مدل‌های جدید کسب و کار به چه شکل خواهد بود؟قسمتی از بخش خصوصی

شماره 41 خدمت و تجارت پرونده - خدمت و تجارت صفحه 82

دبیر کل اتاق اصناف:

باید منتظر تحول بود

اگر فعالیت ۱۰ساله اصناف و اتحادیه‌ها را مرور کنیم و یک نگاه از بالا به آنها داشته باشیم، مشخص است که فعالیت آنها طی این سال‌ها کاملاً از حالت سنتی به حالت مدرن تغییر کرده؛ واحدهای صنفی که تا بیش از یک دهه گذشته کمترین آشنایی‌ای با فناوری‌های نوین نداشتند و کسب و کارهای خود را نیازمند آن نمی‌دانستند، امروز به دنبال یافتن راهی برای توسعه استفاده از فناوری‌های نوین و به‌کارگیری آن در زیرساخت‌ فعالیت‌شان هستند. طی سال‌های گذشته کسبه و صاحبان کسب و کارهای کوچک به این نتیجه رسیده‌اند که برای بقا در این بازارهای جدید باید با آن همسو شوند و آن را به کار گیرند و دیگر نشستن در حجره‌های گذشته نمی‌تواند آنان را به سمت موفقیت در کسب و کار پیش برد. در خصوص برنامه‌های اتاق اصناف برای توسعه واحدهای صنفی و همچنین نوسازی اصناف گفت‌وگویی با حضور مدیرسامانه املاک و خودرو با دبیرکل اتاق اصناف علی عوض‌پور گفت‌وگویی انجام داده‌ایم که در زیر می‌خوانید: اگر بخواهید جایگاه اصناف را در بازارهای نوآور فعلی ترسیم کنید، برای آن چه جایگاهی را رقم می‌زنید؟ابتدا خلاصه‌ای از وضعیت اصناف را برای شما مشخص کنم. اصناف نقش و جایگاه خاص و اساسی در اقتصاد کشور دارند و با

مهرک محمودیدبیر تحریریه
شماره 61 جهان پرونده - پیوست جهان صفحه 114

گفت‌وگو با دارا خسروشاهی در مورد اولین سال مدیریتش در اوبر

فرهنگ تغییر می‌کند

ایلزا چنگ خبرنگار ان‌پی‌آر با مدیرعامل اوبر دارا خسروشاهی در مورد اولین سال مدیریتش در شرکت اوبر مصاحبه‌ای انجام داده است. خسروشاهی در زمان آشفتگی اوبر مدیریت این شرکت را در دست گرفت. یک سال قبل اوبر شرکتی پر از آشوب و همهمه بود. مدیر پیشین آن تراویس کالانیک (Travis Kalanick) بعد از مجموعه‌ای از داستان‌ها و اشتباه‌های مربوط به رسوایی، تبعیض جنسیتی، رانندگان ناراضی و درگیری‌هایی با رگولاتورها و مسئولان شرکت را ترک کرد. دارا خسروشاهی در میان این آشوب شغل بدون حاشیه خود را در اکسپدیا ترک کرد و دقیقاً به میان توفان قدم گذاشت. او اخیراً یک سال اول خود را به عنوان مدیرعامل در اوبر به اتمام رسانده و برای صحبت در این مورد به ما ملحق شده است. البته من شغل پیشین خودم را بی‌حاشیه در نظر نمی‌گیرم. صرفاً برای این کار خوب تربیت شده‌ام. اما احتمالاً شما در حال حاضر در شرایط دشوارتری هستید و من نسبت به این مساله کنجکاوم. هنگامی که اولین بار وارد اوبر شدید تصورتان از فرهنگ شرکت چه بود؟ تصورم با چیزی که مورد فرهنگ شرکت خوانده بودم به اندازه تفاوت روز و شب بود. هیچ تردیدی وجود ندارد که شرکت دچار اشتباه‌هایی بوده است اما اکثر کارکنان می‌خواهند

شماره 53 گزارش ماه گزارش ماه صفحه 28

معاون محتوای مرکز ملی فضای مجازی:

صاحب پلتفرم و تولیدکننده محتوا هر دو مسئول‌اند

شورای عالی فضای مجازی در ماه‌های گذشته روزهای پرکاری را گذرانده است، از تدوین سند برای پیام‌رسان‌ها گرفته تا نهایی کردن پیوست فرهنگی. اما اینها فقط بخشی از فعالیت‌هایی است که این مرکز طی ماه‌های گذشته انجام داده است. در این مدت شورا تمام مسائل از شناسایی هویت گرفته تا جداسازی جرم از پلتفرم را با هم پیش می‌برد. طبق گفته معاون محتوا، امیر خوراکیان، هم‌اکنون انباری از موضوعات روی میز شورا قرار گرفته که در گذشته به دلیل درگیری‌اش با مسائل حاشیه‌ای نتوانسته به سرعت به آنها بپردازد. طبق گفته او شورا می‌خواهد طی این دو سال حجم زیادی از مسائل را به سرعت حل کند، البته باید توجه کرد که گاهی حل مساله به صورت تمام و کمال نیازمند حل مسائل دیگری نیز هست. درباره اقدامات انجام‌شده در بخش محتوا با معاون محتوای مرکز ملی فضای مجازی، امیر خوراکیان، به گفت‌وگو نشسته‌ایم که در زیر می‌خوانید: سیاست‌گذاری محتوای فضای مجازی چگونه صورت می‌گیرد؛ در این بخش چه کسی تصمیم‌گیری می‌کند و چه کسان دیگری در این زمینه دخیل هستند؟ سیاست‌گذاری در فضای مجازی به طور قطع و یقین بر عهده شورای عالی فضای مجازی است. سه کمیسیون در شورا در این خصوص فعالیت می‌کنند: کمیسیون امنیت، تنظیم مقررات

مهرک محمودیدبیر تحریریه
شماره 53 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 43

مدیرعامل گروه مالی فیروزه:

بیایید به جام جهانی برویم

اگر تا ۱۷ سال پیش پنج شرکت برتر دنیا از نظر حجم سودآوری شرکت‌های نفتی و گازی، خدمات مالی و بانکی، خرده‌فروشی و خودروسازی بودند، حالا نام شرکت‌های آی‌تی در بین پنج شرکت برتر دنیا خودنمایی می‌کند. غول‌های تکنولوژی حالا افسار دنیای تجارت را در اختیار گرفته‌اند و به نظر نمی‌رسد به این زودی‌ها شرکتی در حوزه دیگر بتواند آنها را پایین بکشد. بسیاری از شرکت‌های استارت‌آپی، نیز با الگو قرار دادن مسیر این شرکت‌ها سعی در تکرار داستان موفقیت این غول‌های تکنولوژی دارند. از چند سال پیش در ایران نیز به دنبال ایجاد موج فعالیت شرکت‌های استارت‌آپی تب شکل‌گیری این شرکت‌ها در کشور بالا گرفت. بسیاری شروع فعالیت شرکت‌های استارت‌آپی را یک حباب می‌دانستند، اما حالا شرکت‌های استارت‌آپی بزرگی داریم که پیش‌بینی می‌شود در چند سال آینده به یونیکورن‌های بازار ایران تبدیل شوند. پیش‌بینی داشتن پنج یونیکورن در پنج سال آینده از برنامه‌هایی است که وزارت ارتباطات دولت دوازدهم در پی به واقعیت تبدیل کردن آن است. در حالی که بسیاری با وجود موانع پیش روی کسب‌وکارهای استارت‌آپی رسیدن به این هدف را غیرممکن می‌دانند اما گروهی هم هستند که معتقدند این وعده کاملاً امکان‌پذیر است. رامین ربیعی، مدیرعامل گروه مالی فیروزه و رئیس هیات‌مدیره سرمایه‌گذاری توسعه صنعتی ایران،

شماره 40 خدمت و تجارت گفت‌وگو صفحه 85

سرپرست مدیریت آمار و فناوری اطلاعات وزارت بهداشت، درمان، و آموزش پزشکی:

بلوغ اطلاعاتی در کشور اتفاق نیفتاده است

بالاخره پس از ۱۱ سال در هفته دولت، شبکه ملی اطلاعات رونمایی شد؛ شبکه‌ای که به گفته مسئولان بخشی از آن مربوط به اتصال نهادها و وزارتخانه‌ها به یکدیگر است تا تبادل اطلاعات به صورت الکترونیکی از طریق این شبکه انجام شود. از میان وزارتخانه‌ها، وزارت‌ بهداشت در دولت گذشته با پیاده‌سازی طرح شبکه ملی سلامت به عنوان یکی از شبکه‌های اختصاصی شبکه ملی اطلاعات، از پیشگامان حرکت در مسیر تحقق شبکه ملی اطلاعات شده بود. اما اینکه پس از گذشت چند سال تا چه میزان این اتصالات برقرار شد و سرنوشت سامانه‌های سلامت به کجا انجامید، در گفت‌وگویی تفصیلی با محمود تارا سرپرست مدیریت آمار و فناوری اطلاعات وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی مورد بحث قرار گرفته است که در زیر می‌خوانید: بحث الکترونیکی کردن خدمات درمانی همواره در دستور کار بوده و برای ارائه این سرویس‌ها نیز مسئولان اعلام کرده‌اند سامانه‌های مختلفی ایجاد شده است اما هنوز حس ارائه خدمات درمانی الکترونیکی یا حتی الکترونیکی شدن پرونده بیماران هنگام مراجعه به بیمارستان‌ها و مراکز درمانی وجود ندارد. به عنوان اولین سوال می‌پرسم؛ سرانجام پرونده الکترونیکی سلامت چه شد؟در ابتدا باید توضیحی در خصوص پرونده الکترونیکی سلامت و ابعاد آن بدهم تا متوجه شوید در چه مرحله‌ای از

شماره 38 خدمت و تجارت دولت الکترونیکی صفحه 76

رئيس مرکز فناوری اطلاعات و ارتباطات وزارت کشاورزی:

هدف ما دستیابی به پنجره واحد کشاورزی است

بالاخره در برنامه رونمایی از سامانه اندازه‌گیری و پایش کیفی شبکه ارتباطات زیرساخت وزیر فناوری اطلاعات و ارتباطات از رونمایی رسمی شبکه ملی اطلاعات در هشتم شهریور همزمان با هفته دولت خبر داد. شبکه ملی اطلاعات و دولت الکترونیکی دو موضوع پرمناقشه این روزها هستند. آخرین آمار رسمی اعلام‌شده از سوی وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات اتصال ۶۷ دستگاه به این شبکه بود. یکی از این دستگاه‌ها را می‌توان وزارت جهاد کشاورزی دانست. این وزارتخانه از سال ۹۳ به این شبکه متصل شد. شاید در نظر اول مباحث مربوط به کشاورزی و باغداری را مرتبط با فناوری اطلاعات ندانیم اما در گفت‌وگو با کریم احمدی رئیس مرکز فناوری اطلاعات و ارتباطات، با تنوعی از خدمات و سرویس‌ها و حتی ارتباط با نهادها و وزارتخانه‌های گوناگون مواجه شدیم. در ادامه این گفت‌وگو را می‌خوانید: یکی از برنامه‌های مهم دولت از آغاز فعالیتش، راه‌اندازی شبکه‌ ملی اطلاعات و اتصال تمام وزارتخانه‌ها به این شبکه برای تبادل اطلاعات است. آیا وزارتخانه شما برای اتصال به این شبکه آمادگی دارد؟اواخر سال ۹۳ پیگیر اتصال به شبکه ملی اطلاعات بودیم و خوشبختانه محقق شد. نه‌تنها ستاد وزارتخانه بلکه تقریباً ۵۰ دستگاه از نهادهای تابعه از طریق کر وزارتخانه به شبکه ملی اطلاعات متصل شدند. هم‌اکنون

شماره 38 خدمت و تجارت پرونده - خدمت و تجارت صفحه 84

مدیر اداره نظام‌های پرداخت بانک مرکزی:

USSD بسته نمی‌شود

موضوع USSD تقریباً یک سال است که ذهن بخشی از مدیران شبکه بانکی را مشغول کرده است. از زمانی که موضوع محدود شدن امکان خرید روی این بستر مطرح شد تا زمانی که اعلام شد ظرف شش ماه امکان استفاده از این بستر به صورت کامل قطع خواهد شد مدیران بخش‌های مختلف شبکه بانکی در حال چانه‌زنی و رایزنی بودند که با این پدیده‌ای که فکر نمی‌کردند تا این اندازه گسترده شود و مورد استقبال عموم مردم قرار گیرد، چه کنند. اما به نظر می‌رسد اقبال عمومی بخشی از مردم به این سرویس موجب شد با وجود مخالفت اکثر کارشناسان بانکی با این فناوری راهکاری امن هرچند موقتی برای دوره گذار به سمت استفاده از کیف ‌پول الکترونیکی و در نهایت اینترنت گوشی‌های هوشمند پیشنهاد دهند. داوود محمد بیگی مدیر اداره نظام‌های پرداخت بانک مرکزی برای اینکه به سوال‌های ما در این خصوص پاسخ‌ گوید از میان جلسه‌ای بلند شد و با آرامش کامل جواب پرسش‌های ما را داد. در زیر متن کامل گفت‌وگو با مدیر اداره نظام‌های پرداخت بانک ‌مرکزی را می‌خوانید: از ابتدای ارائه خدمات از طریق USSD بانک مرکزی سیاست‌های متفاوتی را در قبال این پدیده پیش گرفته است، دلیل اتخاذ تصمیم‌های متفاوت بانک مرکزی در این

مهرک محمودیدبیر تحریریه
شماره 52 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 35

رئیس اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان نرم‌افزار:

درآمد صادرات را کتمان می‌کنیم وگرنه باید ضرر بدهیم

آمار صادرات چندصد میلیون دلاری نرم‌افزار به کشورهای مختلف در دو دهه اخیر همیشه مورد مناقشه بوده است. گروهی از تولیدکنندگان قدیمی و شناخته‌شده نرم‌افزار هیچ‌گاه آمارهای اعلام‌شده در این خصوص را قبول نداشته و اعلام کرده‌اند که با توجه به وضعیت اقتصادی و روابط بین‌المللی ایران صادرات در این بخش بزرگ‌نمایی شده است. اما در مقابل اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان نرم‌افزار، از نهادهای اصلی منتشرکننده آمار در این حوزه، اعلام می‌کند با توجه به نیروی انسانی توانمند و محصولات تولیدشده با ارزش افزوده متفاوت این میزان صادرات کاملاً واقعی است. محمدرضا طلایی، رئیس این اتحادیه، از مدافعان اصلی آمار صادرات نرم‌افزار در کشور است. او می‌گوید با وجود تمامی موانع و مشکلاتی که صنعت صادرات نرم‌افزار در ۱۶ سال گذشته با آنها دست و پنجه نرم‌ کرده، سال گذشته صادرات در این بخش بر اساس آمار غیررسمی ۵۰۰ میلیون دلار بوده است. او نبود آمار رسمی صادرات نرم‌افزار در سال‌های اخیر را هم به افزایش مشکلات صادرکنندگان این بخش با سازمان امور مالیاتی ارتباط می‌دهد. با طلایی، به دلیل مسافرت خارج از کشور، به کمک واتس‌اپ گفت‌و‌گویی کرده‌ایم که می‌خوانید: شاید بهتر باشد اولین سوال را از وضعیت صادرات نرم‌افزار ایران شروع کنیم، آخرین آمار در این خصوص به

شماره 52 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 39

مدیرعامل شرکت مهندسی نرم‌افزار رایورز:

برای صادرات نرم‌افزار نمی‌توان گمانه‌زنی کرد

با یک جست‌وجوی ساده در اینترنت می‌توان به آمارهای مختلفی از صادرات نرم‌افزار ایران در سال‌های گذشته رسید. صادراتی که از ۸۰ میلیون دلار به صورت رسمی شروع شده و حالا بر اساس اظهارات اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان نرم‌افزار به رقم غیررسمی ۵۰۰ میلیون رسیده است. طی سال‌های گذشته هیچ‌گاه کشورهای مبداء صادرات نرم‌افزار ایرانی مشخص نبوده، علاوه بر این هیچ‌گاه مشخص نبوده که چه شرکتی چه محصولات نرم‌افزاری را به خارج از مرزهای کشور صادر کرده است. در حالی که اتحادیه صادرکنندگان نرم‌افزار دلایل خاص خودش را برای شفاف نبودن در این خصوص دارد، اما پرویز رحمتی، مدیرعامل شرکت نرم‌افزاری رایورز، معتقد است در مورد صادرات نرم‌افزار نمی‌توان با گمانه‌زنی صحبت کرد. او همچنین بر این باور است که سود و مزایای حاصل از صادرات برای شرکت‌های نرم‌افزاری آن‌قدر بالاست که کتمان کردن درآمد به خاطر پرداخت نکردن مالیات معنایی نخواهد داشت. با توجه به فعالیت چندساله‌ای که در حوزه تولید نرم‌افزار داشته‌اید، وضعیت صادرات در این بخش را به چه صورت می‌بینید؟ اصولاً صادراتی به نام صادرات نرم‌افزار در کشور انجام می‌شود؟ قطعاً اگر هر تعاملی با بازارهای هدف خارجی داشته باشیم که منجر به درآمدزایی ارزی شود، این فعالیت در ردیف صادرات تلقی می‌شود. ما صادرات نرم‌افزار

شماره 60 جهان پرونده - پیوست جهان صفحه 110

گفت‌وگو با خاویر دنیس درباره فرهنگ شرکت‌های تکنولوژی

توجیه پس از رویداد

من و خاویر دنیس (Xavier Denis) در رشته‌ کامپیوتر در دانشگاه مک‌گیل درس می‌خواندیم و به اجرای اولین رویداد هکاتون* این دانشگاه در سال ۲۰۱۴ کمک کردیم. خاویر بلافاصله بعد از فارغ‌التحصیلی کار خود را در تیم مهندسی تولید غول تجارت الکترونیکی کانادایی، شاپیفای، آغاز کرد. چیزی که در ادامه می‌خوانید متن ویرایش‌شده‌ گفت‌وگویی است که در یکم مارس ۲۰۱۸، بلافاصله پس از خارج شدن او از تیم مهندسی، انجام داده‌ایم که در آن درباره فرهنگ شرکت‌های تکنولوژی صحبت کرده‌ایم. نظرتان در رابطه با مساله «از گوگل استعفا دادم تا برای خودم کار کنم» چیست؟ نمی‌دانم، فقط حباب اجتماعی افراد پیرامون من هستند که در این رابطه صحبت می‌کنند یا اینکه چنین بحثی واقعی است و در صنعت در جریان است، اما به نظر می‌رسد افراد بیشتری در حال زیر سوال بردن شرکت‌های تکنولوژی و مزخرفاتی هستند که این شرکت‌ها تحویل ما می‌دهند. بله من این مقاله را خواندم اما کمی از آن ناامید شدم. به نظر می‌رسید نویسنده در حال رسیدن به نتیجه‌ای ژرف است اما ناگهان این فرایند متوقف شد و انگار این‌طور بود که بگوید از این به بعد روی پروژه‌های مستقل کار خواهم کرد. منظورم این است که خوب است، اشکالی ندارد، اما کمی ناامیدکننده بود.

شماره 37 خدمت و تجارت پرونده - خدمت و تجارت صفحه 88

مدیر سیستم‌های ملی پرداخت شرکت ملی خدمات انفورماتیک:

مشکل ارتباط با ارگان‌های دیگر است

هویت‌سنجی مشتریان با آمدن سرویس‌های الکترونیکی بانک‌ها و گرفتن بیشتر خدمات از طریق شبکه‌های مجازی رنگ‌ و بویی دیگر پیدا کرده است. دیگر نمی‌توان به همان تصویری که دیده می‌شود اطمینان کرد چرا که به تدریج حضور فرد کمرنگ‌تر می‌شود و افراد تبدیل به کدهایی در دنیای مجازی می‌شوند. از سویی تاکنون برخی از بانک‌ها پایگاه داده مشخص و واحدی برای شناسایی مشتریان‌شان در اختیار نداشته‌اند، شاید اگر فعالیت‌های روزمره افراد در حد فعالیت‌های دوره کشاورزی بود نیاز به اطلاعات مشتریان چندان اهمیت نداشت اما ضمن پیچیده‌تر شدن ارتباطات و تنوع فعالیت افراد شناخت مشتریان و چگونگی رفتارشان از اهمیت برخوردار خواهد بود. از همین روست که بانک‌ مرکزی اجرای پروژه‌ای با عنوان نهاب نظام هویت‌سنجی اطلاعات مشتریان بانکی را در دستور کار قرار داد. در این خصوص با سید محمدسعید طباطبایی مدیر سیستم‌های ملی پرداخت شرکت ملی خدمات انفورماتیک به‌گفت‌وگو نشسته‌ایم که در ادامه می‌خوانید: پروژه نهاب با نماد آغاز شد اما به نظر می‌رسد با توقف نماد این طرح هم متوقف شده چرا که قرار بود آن سامانه بخشی از هویت‌سنجی مشتریان بانکی را بر عهده گیرد ولی با گذشت زمان زیادی هنوز به نتیجه نرسیده ‌است.اگر بخواهم تاریخچه‌ای از نهاب برای شما بگویم، هنوز عده زیادی فکر

شماره 24 حقوق فناوری حقوق فناوری صفحه 86

بررسی نقش فناوری اطلاعات در حقوق زنان

فضای اینترنت جنسیتی نیست

«مردم می‌خواهند رژیم را ساقط کنند!… زیباترین چیز در این اعتراضات این است که کسانی که در آن نقش داشتند به هیچ عنوان سیاستمدارها نبودند، بلکه همه ما بودیم، همه مصری‌ها.» این یکی از نوشته‌های «اسما محفوظ» مصری در ۲۶ ژانویه ۲۰۱۱ در صفحه فیس‌بوکش است. او یکی از زنانی بود که در انقلاب مصر نقش مهمی ایفا کرد و در عین حال در شبکه‌های اجتماعی بسیار فعال بود. اکنون چند سالی از روزی می‌گذرد که شبکه‌های اجتماعی تاثیر بسزایی در جنبش‌ها داشتند؛ شبکه‌های آنلاین و بدون مرز که همزمان هم محلی است و هم جهانی. در نخستین گزارش صفحه زنان و حقوق فناوری اطلاعات به سراغ این گروه‌ها رفتیم و تاثیر آن را بر حقوق زنان بررسی کردیم. گروه‌های ایجادشده در شبکه‌های اجتماعی و به خصوص شبکه‌های اجتماعی پیام‌رسان، چه تاثیری بر حقوق زنان داشته است؟ آیا باعث افزایش مشارکت زنان در دنیای واقعی شده یا برعکس، عاملی بوده برای منفعل و منزوی کردن آنان؟سه فعال حقوق زنان، پردیس عامری دکترای مطالعات زنان، شیما قوشه حقوقدان و وکیل پایه یک دادگستری و بنفشه جمالی فعال رسانه حوزه زنان برای پاسخگویی به این دغدغه‌ها در میزگردی که به صورت مجازی برگزار شد، شرکت کردند و به سوالات ما پاسخ دادند:

شماره 36 خدمت و تجارت پرونده - خدمت و تجارت صفحه 86

رئيس مرکز توسعه تجارت الکترونیکی:

تکلیف تجمیع‌کنندگان تا یک ماه دیگر مشخص می‌شود

اولین بار دی‌ماه سال گذشته بود که رئیس مرکز توسعه تجارت الکترونیکی خبر از تدوین ضوابط برای تجمیع‌کنندگان خدمات پرداخت داد. تا آن زمان برای این شرکت‌ها هیچ ضابطه و مصوبه‌ای صادر نشده بود و هر یک از شرکت‌ها به فراخور توانایی خود مدلی برای کسب و کارشان تعریف کرده بودند؛ از همین رو هر از چند گاهی نیز برخی از نهادهای نظارتی با مشاهده تخلفی از سوی آنها اعلام می‌کردند این شرکت‌ها باید فیلتر شوند یا در زیرمجموعه شرکت‌های ارائه‌دهنده خدمات پرداخت یا PSPها قرار گیرند. اما مدل فعالیت این شرکت‌ها آنها را به ‌صورت کامل از ارائه‌دهندگان خدمات پرداخت مجزا می‌کرد. مرکز توسعه تجارت‌ الکترونیکی در آن دوره زمانی برای اینکه جلو فیلتر شدن این شرکت‌ها را بگیرد اعلام کرد برای این شرکت‌ها ضوابطی تدوین خواهد کرد. اما به دلیل طولانی شدن روند تدوین ضوابط و همچنین تخلفاتی که از سوی برخی از این شرکت‌ها صورت گرفت، منجر به فیلتر شدن تعدادی از آنها در روزهای پایانی سال گذشته شد. با این حال به نظر می‌رسد تدوین ضوابط به مراحل پایانی خود رسیده است و به زودی خروجی کار منتشر می‌شود. در این خصوص با محمد گرکانی‌نژاد رئیس مرکز توسعه تجارت الکترونیکی به گفت‌وگو نشسته‌ایم که در زیر

شماره 36 خدمت و تجارت پرونده - خدمت و تجارت صفحه 88

مدیرعامل زرین‌پال:

معلوم نیست بهشتی هستیم یا جهنمی

تجمیع‌کنندگان پرداخت سه‌ماهه اول امسال روزهای پرفراز و نشیبی را سپری کردند. روزها با بیم فیلتر شدن از خواب برمی‌خاستند و اگر شب هنوز فیلتر نشده بودند خدا را شاکر بودند. شمشیر داموکلس بالای سرشان بود. با این وجود تعدادی از شرکت‌ها فیلتر شدند و تعدادی در شرایط فعلی از فیلتر جسته‌اند. یکی از تجمیع‌کنندگانی که فیلتر شد و پس از مدت کوتاهی رفع فیلتر، زرین‌پال بود. این شرکت که فعالیت خود را تقریباً شش سال است آغاز کرده جزو نسل اول ارائه‌دهندگان این خدمات به ‌شمار می‌آید. طبق گفته مدیرانش تقریباً ۱۲ نفر در این شرکت مشغول سرویس دادن به حدود ۲۵ هزار شرکت طرف قراردادشان هستند. در خصوص وضعیت فعلی تجمیع‌کنندگان خدمات پرداخت با مصطفی امیری مدیرعامل شرکت زرین‌پال به گفت‌وگو نشسته‌ایم که در زیر می‌خوانید: هم‌اکنون شما را با نام تجمیع‌کنندگان پرداخت می‌شناسند، این نامگذاری را برای خود مناسب می‌دانید؟در دنیا برای مدل‌های کسب‌وکاری مثل ما اسامی مختلفی در نظر می‌گیرند. پردازنده شخص ثالث (third party payment processor)، تجمیع‌کننده پرداخت، (payment agrigator) و مانند آن. اصولاً به کسی payment agrigator گفته می‌شود که بتواند چند روش پرداخت را با یکدیگر جمع کند. صادقانه در ایران فقط یک روش پرداخت داریم و آن هم پرداخت کارتی از طریق

شماره 51 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 36

وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات:

مشکل اصلی توسعه اینترنت ثابت سرمایه‌گذاری است

شرکت‌های فعال در بازار اینترنت ثابت بر این باورند که به دلیل سیاست‌گذاری‌های اشتباه در این حوزه آنها در زمان شروع به کارشان امکان رشد و توسعه نداشته‌اند و حالا هم به دلیل ورود اپراتورهای تلفن ‌همراه و ارائه دیتا با قیمت بسیار پایین امکان رقابت در بازار را از دست داده‌اند. از سوی دیگر پروانه‌های FCP نیز کمکی به خروج این شرکت‌ها از بن‌بست توسعه شبکه‌شان نکرده و حتی محدودیت‌های جدیدی پیش روی آنها گذاشته است. در مقابل اما مدیران وزارت ارتباطات اعلام می‌کنند که مشکل اصلی توسعه نیافتن اینترنت ثابت، نه قانون‌گذاری و نه قیمت پایین دیتای موبایل در کشور، که نبود سرمایه‌گذاری کافی در این حوزه است. در مورد معضلات اصلی توسعه نیافتن اینترنت ثابت در کشور با محمدجواد آذری جهرمی به گفت‌وگو نشستیم که در زیر می‌خوانید: وزارت ارتباطات به صورت مشخص چه برنامه‌ای برای توسعه اینترنت ثابت در کشور دارد؟ در برنامه ششم توسعه و برنامه اقتصاد مقاومتی یک عنوان برنامه بسیار مهم دیده شده و آن هم رسیدن به سرعت متوسط ۲۰ مگ برای مصارف خانگی است. طبیعتاً در شرایط مناسب روی تکنولوژی ADSL امکان ارائه سرویس بیشتر از ۱۶ مگ بیت بر ثانیه وجود ندارد. این به مفهوم پشت سر گذاشتن ADSL در

شماره 36 خدمت و تجارت پرونده - خدمت و تجارت صفحه 90

مدیرعامل پارس‌پال:

مجوزهای لازم را می‌گیریم

پارس‌پال در کنار ۹ شرکت تجمیع‌کننده پرداخت دیگر در روزهای پایانی سال گذشته درست زمانی که منتظر خریدهای پایان سال بودند تا با خیال آسوده حساب‌های خود را ببندند، فیلتر شدند. در خصوص دلایل فیلتر شدن این تجمیع‌کننده پرداخت و اقداماتی که تاکنون از سوی آنها برای رفع فیلتر شدن‌شان صورت گرفته است با رضا میزبانی مدیرعامل این شرکت به گفت‌وگو نشسته‌ایم که در زیر می‌خوانید: پارس‌پال یکی از شرکت‌هایی بود که فیلتر شد، دلیل فیلتر شدن شما چه‌ بود؟به ما اعلام شد تخلف برخی پذیرندگان در استفاده از خدمات پرداخت باعث فیلتر شدن پارس‌پال شده است. آیا پیش از این نیز سابقه فیلتر شدن داشته‌اید؟خیر. ما با ارگان‌های مختلغی تعامل و همکاری داشتیم. با مراجع قضایی نیز همکاری داشته‌ایم، هیچ‌ گاه کمیته تعیین مصادیق محتوای مجرمانه دستور به فیلتر شدن ما نداده بود. این اولین بار بود که چنین اتفاقی می‌افتاد. حتی از کمیته اخطاری هم دریافت نکرده بودید؟خیر. کمیته تاکنون هیچ اخطاری به پارس‌پال نداده بود. کدام سازمان دستور فیلترینگ را صادر کرده بود؟ کارگروه مصادیق محتوای مجرمانه پارس‌پال را فیلتر کرد. قاعدتاً باید برای رفع فیلتر خود اقداماتی انجام داده باشید؛ تاکنون چه کارهایی در این زمینه انجام داده‌اید؟مکاتبه‌ها و اقدام‌های لازم انجام شده اما هنوز نتیجه‌ای

شماره 51 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 39

میزگرد بررسی وضعیت فعلی و آینده بازار ADSL در ایران

فصل مهاجرت ثابت بدون همراهی

فناوری‌هایی که ارتباط ما با شبکه اینترنت را برقرار می‌کنند مدام در حال تغییر هستند. تا همین چند سال پیش سیستم دایال‌آپ با آن بوق گوش‌خراش مودم‌هایش بود که به هزار زور و زحمت ما را به دنیای رنگارنگ اینترنت وصل می‌کرد. بعد از آن اینترنت‌ پرسرعت آمد و ما را با معنای واقعی پدیده دانلود کردن آشنا کرد. اینترنت پرسرعت موبایل هم که به کلی بازی را تغییر داد. علاوه بر سرعت، راحتی استفاده از آن کاربران بسیاری را به خود جذب کرد. برخلاف بسیاری از کشورهای دنیا این میزان رشد کاربر اینترنت موبایل در ایران لطمه جدی‌ای به بازار اینترنت ثابت زده است، تا جایی‌ که برخی صحبت از مرگ این بازار می‌کنند. در میزگردی که با حضور برخی از بازیگران و صاحب‌نظران حوزه ارتباطات ثابت کشور برگزار کردیم به بررسی وضعیت فعلی و دلایل رکود این بازار پرداختیم. احمدرضا نخجوانی، مدیرعامل شاتل، محدودیت تکنولوژی ADSL و اشباع بازار ثابت را عامل ریزش مداوم کاربران اینترنت ثابت می‌داند. مجید رئیسی، معاون فنی پارس‌آنلاین، علاوه ‌بر اشباع بازار از پایین بودن قیمت‌های اینترنت موبایل و تعدد بازیگران حوزه ثابت انتقاد می‌کند. احمد علمایی، مدیرکل تنظیم مقررات شرکت مخابرات ایران، کاهش تقاضا برای ADSL را با مردن آن یکی نمی‌داند

شماره 35 خدمت و تجارت گفت‌وگو صفحه 75

دبیر کمیسیون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات:

حساسیت‌ها دراین قانون بالاست

«قصه شاه پریان» یکی از تعابیری است که افراد در خصوص قانون دسترسی آزاد به اطلاعات به کار می‌برند. به اعتقاد برخی دیگر شاید دیر اما اجرای آن غیرممکن نیست، فقط به زمان نیاز دارد. در مطالعه کشورهایی که این قانون را مصوب و اجرایی کرده‌اند متوجه می‌شویم زمان زیادی گذشت تا شهروندان فهمیدند می‌توانند با مراجعه به نهادی اطلاعات خود را دریافت کنند و نهادها هم موظف به ارائه اطلاعات خود هستند. در کشور ما نیز لایحه آن سال ۸۸ تصویب شد اما اجرایی نشد. حال به نظر می‌رسد دولت یازدهم قصد دارد آن را اجرایی کند. درباره چرایی تاخیر در اجرایی شدن این قانون و چگونگی اجرای آن و وضعیت دستگاه‌ها در خصوص انتشار اطلاعات‌شان با حسین انتظامی دبیر کمیسیون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات به‌ گفت‌وگو نشسته‌ایم که در زیر می‌خوانید: قبل از تصویب آیین‌نامه اجرایی قانون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات هر وقت می‌پرسیدیم چرا این قانون اجرایی نشده، اعلام می‌شد هنوز آیین‌نامه اجرایی آن به تصویب نرسیده است. زمانی‌ که دولت یازدهم کارش را شروع کرد آیین‌نامه اجرایی را تدوین کرد و به این قانون معطل‌مانده شکل اجرایی داد. اکنون نزدیک دو سال است که این آیین‌نامه اجرایی به تصویب رسیده اما متاسفانه

مهرک محمودیدبیر تحریریه
شماره 35 خدمت و تجارت پرونده - خدمت و تجارت صفحه 83

مدیر فناوری اطلاعات و ارتباطات بانک مرکزی:

بانک‌های ما لال هستند

با وجود گذشت بیش از هشت سال از تصویب قانون شفافیت مالی بانک‌های کشور، هنوز هم معیار دقیقی برای ارزیابی سطح شفافیت بانک‌ها وجود ندارد. ناصر حکیمی مدیر اداره نظام‌های پرداخت بانک مرکزی معتقد است اگر ایران بتواند ارزیابی دقیقی از سطح شفافیت نظام مالی خود به مجامع بین‌المللی ارائه دهد، مشخص می‌شود سلامت نظام مالی کشور با کشورهایی مانند ترکیه قابل رقابت است. او مشکل اصلی را نبود معیار دقیق برای این ارزیابی می‌داند و دلیل این کمبود را ایزوله بودن نظام مالی کشور به دلیل تحریم‌ها عنوان کرده است. پیوست در گفت‌وگویی تفصیلی با حکیمی موضوع شفافیت مالی در نظام بانکی کشور را بررسی کرده و مسائل پیش روی نظام بانکی را از زبان یکی از مدیران بانک مرکزی به چالش کشیده است: با وجود سامانه‌های متعدد در سیستم بانکی کشور، هنوز نمی‌توان گفت نظام پولی و مالی یا نظام بانکی کشور از شفافیت مالی برخوردار است. به نظر شما علت این مساله چیست؟شفافیت یک امر نسبی است. باید معیار سنجش شفافیت مشخص باشد. اگر با معیارهای بین‌المللی سنجیده شود در سیستم بانکی ما نواقصی وجود دارد. اما اگر با معیارهای شفافیت پاکستان و نیجریه سنجیده شود، سیستم بانکی ما شفافیت بیشتری دارد. در حال حاضر برای ایجاد

شماره 34 خدمت و تجارت پرونده - خدمت و تجارت صفحه 85

رئیس گروه توسعه و امنیت اداره نظام‌های پرداخت:

ارتباط با سوئیفت یک‌ماهه برقرار شد

جذاب‌ترین موضوع از دید رسانه‌ها پس از اجرایی شدن برجام موضوع سوئیفت و برقراری ارتباط مجدد با این کانال ارتباطی بانکی بود. با وجود موضع‌گیری‌های سیاسی در مورد اتصال به سوئیفت بخش فنی کار هیچ‌ گاه از دردسرهای برقراری اتصال مجدد به سوئیفت و چگونگی آماده‌کردن زیرساخت مورد نیاز برای اتصال صحبت نکرد، هرچند همه انتظار داشتند فردای اجرایی شدن برجام اتصال با سوئیفت برقرار شود و پیام‌ بانکی از طریق آن مخابره شود اما بی‌شک برقراری مجدد ارتباطات فنی زمان می‌برد. با این وجود این ارتباطات نیز در دوره کوتاهی برقرار شد. در این خصوص با محمود زیبایی رئیس گروه توسعه و امنیت اداره نظام‌های پرداخت بانک مرکزی به‌ گفت‌وگو نشسته‌ایم که در ادامه می‌خوانید: پس از برجام همه انتظار داشتند اتصال به سوئیفت به سرعت برقرار شود، از سویی مسئولان مذاکره‌کننده نیز در اولین موضع‌گیری‌های خود خبر از پذیرفتن عضویت ایران در سوئیفت دادند؛ واقعاً فرآیند کاری به همین سرعت پیش رفت؟همان‌طور که می‌دانید اتصالات ما چهار سال با سوئیفت قطع بود. در این دوره زمانی اتفاق‌های خیلی مهم و شاید بتوان گفت ناگواری برای سیستم بانکی ایران افتاد. در این دوره زمانی ما از محیط سوئیفت دور شدیم، سوئیفت یکی از نهادهایی است که بر اساس آخرین

شماره 50 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 38

میزگرد بررسی نهادسازی صنفی در فناوری اطلاعات و ارتباطات

دموکراسی یا دموقراضه *

تشکیل انجمن‌ها و تشکل‌های موازی در حوزه فناوری موضوع تازه‌ای نیست و سال‌هاست به مناقشه‌های درون‌صنفی دامن زده است. دیدگاه‌های مختلفی درباره ریشه‌های‌ این موضوع وجود دارد، دولت این وضعیت را به یکصدا نبودن فعالان صنف نسبت می‌دهد و در مقابل، تشکل‌های تازه‌‌تاسیس علت را ناکارآمدی ساختار سازمان نظام صنفی رایانه‌ای می‌دانند. تشکیل سه تشکل صنفی تنها در یک ماه اخیر بهانه‌ای شد تا در میزگردی با حضور فعالان قدیمی و جدید صنف به بررسی این ریشه‌ها و وضعیت نهادسازی صنفی در فناوری اطلاعات بپردازیم و گواه شدت ماجرا همین که هیچ‌کدام از افراد دور میز نه به نمایندگی از تشکلی که در آن نقش کلیدی دارند که به عنوان کارشناس به این میزگرد دعوت شده‌اند و شاید دور یک میز جمع ‌کردن این افراد بدون چنین پیش‌شرطی حتی ممکن هم نبود. باقر بحری، رئیس هیات مدیره گروه شرکت‌های آتنا و نایب رئیس سازمان نظام صنفی رایانه‌ای، هرچند با تشکیل این انجمن‌ها و تکثر صداها مخالف نیست، اما نسبت به این‌همانی این نهادها انتقاد دارد. سهیل مظلوم مدیرعامل منش، با وجود تمام انتقاداتی که به ساختار فعلی سازمانی که خودش یکی از معماران آن بوده دارد، راه‌حل را نه در تشکیل نهادهای جدید بلکه در اصلاح قوانین و ساختار سازمان

شماره 59 جهان پرونده - پیوست جهان صفحه 127

گفت‌وگو با رولو رومیگ، روزنامه‌نگار نیویورک تایمز درباره اینفوسیس

بادهایی خلاف جریان

هند صنعت ۱۵۰ میلیارد دلاری تکنولوژی خود را ایجاد کرده و بخشی از این مساله به دلیل شرکت‌های آمریکایی است که کارهای مرتبط با فناوری اطلاعات و توسعه‌ نرم‌افزار خود را به هند برون‌سپاری می‌کنند. حالا ترکیبی از اتوماسیون، عرضه‌ بیش از حد و سیاست‌های مهاجرتی آمریکا باعث اخراج و نگرانی‌هایی درباره‌ آینده‌ این غول‌های فناوری اطلاعات هند شده است. یکی از این شرکت‌ها اینفوسیس است که در بنگلور واقع شده و به‌خصوص برای ایجاد طبقه‌ متوسط این شهر اعتبار یافته است. رولو رومیگ (Rollo Romig) درباره‌ اینفوسیس و اقتصاد فناوری اطلاعات هند در مجله‌ The California Sunday مطلبی نوشته است. مالی وود ( Molly Wood) با رومیگ درباره‌ بادهای خلاف جریان فناوری اطلاعات در هند صحبت کرد. به نظر رومیگ «مدل کسب‌وکار خدمات فناوری اطلاعات تغییرات زیادی به خود دیده است. در گذشته پاسخ دادن به این سوال که این کسب‌وکارها چه کارهایی انجام می‌دهند بسیار آسان بود. این کسب‌وکارها برای شرکت‌های سراسر جهان نرم‌افزارهای سفارشی‌شده می‌ساختند. اما حالا کاری که انجام می‌دهند می‌تواند تقریباً هر چیزی باشد. و هر چه بیشتر در حال ورود به مرزهای جدید هستند و کارهای مشاوره‌ای بیشتری انجام می‌دهند. این‌طور است که حالا هیچ‌کس دقیقاً نمی‌داند اتفاق بعدی چیست. این موضوعات همزمان با

شماره 49 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 34

مدیرعامل پارس‌آنلاین:

اگر سی‌دی‌ان‌ها بیایند، صنعت دیتاسنتر متحول می‌شود

پارس‌آنلاین یکی از سه شرکتی بود که تقریباً یک دهه پیش توانست در کنار ارائه خدمات اینترنت پرسرعت، پروانه فعالیت در حوزه دیتاسنتر را نیز از سازمان فناوری اطلاعات بگیرد. بلافاصله بعد از گرفتن این پروانه، شرکت پارس‌آنلاین شروع به ایجاد مرکز داده در پارک فناوری پردیس کرد، مرکزی که هرچند به باور مدیران این شرکت از نظر فنی تجهیزات و زیرساخت یکی از بهترین مراکز داده‌ کشور بود و ظرفیت بالایی هم برای میزبانی داشت، اما به دلیل مشکلاتی که در تامین برق آن منطقه رخ داد نتوانست آن‌گونه که انتظار می‌رفت توسعه پیدا کند. بعد از یک دهه فعالیت در حوزه دیتاسنتر، حالا پارس‌آنلاین یکی از مهم‌ترین بازیگران این حوزه است و در دو نقطه یعنی پارک فناوری پردیس و خیابان خرمشهر تهران چند صد رک دیتاسنتر دارد. از همین رو به سراغ عبدالله فاتح، مدیرعامل و مجید رئیسی، معاون فنی این شرکت، رفتیم و با آنها درباره چالش‌های این بازار گفت‌وگویی انجام دادیم، چالش‌هایی که به نظر می‌رسد چندان هم غیرقابل حل نبوده و نتوانسته‌اند پارس‌‌آنلاین را از برنامه‌ریزی برای احداث یک دیتاسنتر بزرگ و منطبق با استانداردهای بین‌المللی منصرف کنند. ظرفیت دیتاسنتر پردیس چقدر است؟ فاتح: ۳۵۰ رک ظرفیت دارد. البته فضا برای ۱۲۰۰ رک وجود

شماره 49 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 38

عضو هیات مدیره شرکت ارتباطات زیرساخت:

هر کسی نمی‌تواند زیر سر خود یک دیتاسنتر داشته باشد

نقشه شبکه فیبر نوری روی دیوار اتاقش جا خوش کرده است. متوجه نگاه‌های کنجکاو ما می‌شود و به مسیرهای پرنور متعددی که از دریای عمان و خلیج فارس عبور کرده‌اند اشاره می‌کند. بعد از شرح جزئیات مختصری از آن با افسوس می‌گوید: «این مسیرها می‌توانست از خاک ایران گذر کند.» بهزاد اکبری در کارنامه خود طراحی بسیاری از پروژه‌های مهم زیرساختی کشور را به ثبت رسانده است. با نگاهی به این کارنامه به خوبی می‌توان تسلط او بر وضعیت زیرساختی کشور را درک کرد. طراحی شبکه IP/MPLS و مرکز داده شرکت ارتباطات سیار، طراحی شبکه IP/MPLS کشور، مرکز داده باغ موزه دفاع مقدس و مرکز داده پشتیبان مجلس شورای اسلامی تنها بخش‌هایی از سوابق او هستند. اکبری که عضو هیات علمی دانشکده مهندسی برق و کامپیوتر دانشگاه تربیت مدرس است همزمان با آمدن آذری جهرمی به مدیریت شرکت ارتباطات زیرساخت، به عضویت هیات مدیره این شرکت نیز درآمد. با او درباره وضعیت دیتاسنترها و انتقال اطلاعات به ایران گفت‌وگویی انجام دادیم که در زیر می‌خوانید: از اواسط دهه ۸۰ بحث دیتاسنترها و انتقال اطلاعات به کشور خیلی جدی شد و صحبت از پروژه‌ای به نام شارع ۲ بود… بله، پروژه شارع ۲ در مخابرات ایران شروع شده بود. مخابرات ایران

شماره 31 خدمت و تجارت گفت‌وگو صفحه 78

گفت‌وگو با مدیر کل دفتر راهبری سیستم‌های تامین اجتماعی

بیشترین داده را در اختیار داریم

سازمان تامین اجتماعی جزو سازمان‌هایی است که تقریباً تمامی مردم کشور به گونه‌های مختلف با آن در ارتباط هستند. از همین رو جمع‌آوری اطلاعات و سازماندهی این اطلاعات در این سازمان از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. چندین سال است که این سازمان و مسئولان آن اعلام کرده‌اند در حال جمع‌آوری اطلاعات و ایجاد پایگاه‌های داده برای آن هستند. طبیعتاً حجم اطلاعات در اختیار سازمان تامین اجتماعی از چنان اهمیتی برخوردار است که میزان سرمایه‌گذاری قابل توجهی را نیز طلب می‌کند. با این وجود هنوز خروجی مشخصی از طرح‌هایی که بارها در مورد آنها صحبت شده، بیرون نیامده است. از همین رو در مورد وضعیت این پروژه‌ها تصمیم به انجام گفت‌وگو با سید ابوالحسن‌پور حسینی، مدیر کل دفتر راهبری سیستم‌های تامین اجتماعی گرفتیم اما متاسفانه وی حاضر به انجام گفت‌وگوی حضوری به دلیل انبوه کارهایش نشد و وقتی پیگیری مصرانه‌مان را طی ماه‌های متمادی دید، در نهایت قبول کرد به پرسش‌های ما به صورت کتبی پاسخ دهد. متنی که در زیر می‌خوانید پاسخی است که ایشان در جواب سوال‌های ما ارسال کرده است: بارها در گفت‌وگوهای خود به حجم داده‌های تولیدشده در تامین اجتماعی اشاره کرده‌اید. چه برنامه‌هایی برای جمع‌آوری داده اجرا شده است؟ با حجم بسیار زیاد مخاطبان سازمان تامین

شماره 30 خدمت و تجارت دولت الکترونیکی صفحه 76

معاون برنامه‌ریزی، مدیریت و توسعه منابع انسانی سازمان ثبت احوال:

ما به دنبال ایجاد امنیت برای شهروندان هستیم

زمانی که از در نگهبانی سازمان ثبت احوال وارد ساختمان شدیم یادمان رفت سه سال برای انجام این گفت‌وگو زمان صرف کرده ایم. تقاضایی که هر بار به دلیل تغییر مدیران سازمان به تاخیر می‌افتاد. هنگامی که وارد ساختمان شدم در دلم گفتم کاشکی اتاق معاون برنامه ‌ریزی مدیریت و توسعه منابع انسانی سازمان ثبت احوال، محمد ابراهیم طریقت جزو اتاق‌ها با پنجره‌های بلند و رو به حیاط باشد و همین‌طور هم بود. هوای خنک پاییزی با آفتابی که به درون اتاق تابیده بودحال و هوای گفت‌وگو را تغییر داد.در زیر می‌توانید متن کامل گفت‌وگو را بخوانید: کارت ملی هوشمند یکی از پروژه‌های ملی کشور به‌ شمار می‌آید که با وجود برنامه‌ریزی‌هایی که برای اجرای آن شده بود، هنوز نهایی نشده‌ است، با وجود اینکه سازمان ثبت احوال برنامه‌ریزی دقیقی برای اجرایی کردن این پروژه در دستور کاری خود دارد، چرا هنوز نمی‌توان این طرح را یک طرح تمام‌شده و به نتیجه رسیده دانست؟قبل از اینکه به این سوال پاسخ دهم بگذارید ابتدا نکاتی را در خصوص ظرفیت فضای مجازی و استفاده از این ظرفیت در خصوص کارت هوشمند ملی بگویم، در خلال این صحبت‌ها به پاسخ سوال شما هم خواهیم رسید. پس از ظهور و بروز پدیده‌ای به نام

شماره 58 جهان پرونده - پیوست جهان صفحه 122

گفت‌وگو با مایکل راب در زمینه رسانه‌های دیجیتالی

نگران نباشید

مایکل راب (Michael Robb) مدیر تحقیق Common Sense Media است و طی ۱۵ سال اخیر مطالعات مختلفی در مورد استفاده کودکان از رسانه انجام داده. او همچنین مجموعه‌ای از مقاله‌ها در مورد تاثیر رسانه‌های الکترونیکی بر کودکان و رشد آنها و توسعه قابلیت‌های حل مساله منتشر کرده است. در ادامه گفت‌وگوی او با کپان‌آنلاین را در مورد استفاده کودکان ار رسانه‌های دیجیتالی می‌خوانیم.   Common Sense Media که شما در آن به عنوان مدیر تحقیقات مشغول کار هستید روی چه حوزه‌ای متمرکز است؟ Common Sense سازمانی غیرانتفاعی است که هدفش کمک به کودکان در عصر دیجیتالی است. اهداف ما در درجه اول به اشتراک‌گذاری اطلاعات بی‌طرف در مورد رسانه کودکان و در درجه دوم راهنمایی معلمان، والدین و سیاست‌گذاران در مورد راه‌هایی است که کودکان می‌توانند از فناوری‌های جدید بهره برند و از تاثیرات آسیب‌زننده این فناوری‌ها جلوگیری شود. ما در سال ۲۰۰۳ به عنوان منبعی برای والدین آغاز به کار کردیم و در حال حاضر سه پلتفرم اصلی داریم. یکی از این پلتفرم‌ها وب‌سایت Common Sense Media است که رتبه‌بندی و بررسی برنامه‌های تلویزیونی، فیلم‌ها و بازی‌ها را ارائه می‌دهد تا به والدین و بچه‌ها کمک کند محتوای مناسب را انتخاب کنند. ما همچنین بر پلتفرم Common Sense Education

شماره 48 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 38

میزگرد بررسی وضعیت تولید بازی‌های رایانه‌ای در ایران

بازی ایرانی روی میز جراحی

تنها چند روز بعد از برگزاری اولین رویداد بین‌المللی صنعت بازی در کشور، ماهنامه پیوست میزگردی ترتیب داد تا وضعیت این صنعت نیمه‌جان را که حالا سودای قدم گذاشتن به بازار بین‌المللی را هم در سر می‌پروراند با حضور برخی از صاحب‌نظران و فعالان این حوزه بررسی کند. هر یک از حاضران این میزگرد به شرح کاستی‌های این صنعت و راه نجات آن پرداختند. بهروز مینایی، رئیس سابق بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای، که به خوبی با الفبای این صنعت آشناست از جایگاه دولتی این بنیاد، ابهام در وضعیت بودجه و برنامه‌ریزی برای آن انتقاد کرد. حسن کریمی قدوسی که در سه سال گذشته بر صندلی ریاست بنیاد تکیه زده نمره متوسطی به تلاش‌های بنیاد برای ساخت صنعت بازی داد و حفظ تعامل با دولت را به نفع آن دانست. امیرحسین فصیحی، مدیرعامل فن‌افزار، از خود بازی‌سازان دل خوشی نداشت و از نبود سرمایه و پایین بودن کیفیت بازی‌ها گلایه می‌کرد و محمدمهدی بهفرراد، مدیرعامل مدریک، از کامل نبودن اجزای صنعت بازی و بی‌ثباتی آن گفت. امین امیر شریفی، مدیرعامل جدید کافه‌بازار، هم به ضعف آموزش بازی اشاره کرد و موضوع گرفتن عوارض از بازی خارجی را نه راهکار بلکه عاملی برای افزایش قاچاق برشمرد. بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای تا چه

شماره 58 جهان پرونده - پیوست جهان صفحه 130

گفت‌وگو با ساموئل مک‌کوئید در زمینه امنیت سایبری کودکان

با این دستگاه چه می‌کنی؟

دکتر ساموئل مک‌کوئید (Samuel McQuade) نویسنده متون متعدد در مورد امنیت سایبری و جرائم اینترنتی است. او به عنوان مدیر برنامه‌ریزی در وزارت دادگستری ایالات متحده آمریکا و مدیر مطالعات کمیسیون حقوق شورای تحقیقات ملی آکادمی‌های ملی علوم مشغول فعالیت است. مک‌کوئید همچنین قبلاً مشاور سازمانی نیروهای پلیس بوده و در حال حاضر استاد موسسه فناوری روچستر است و در حوزه امنیت سایبری تدریس می‌کند. مولفه‌های اساسی امنیت سایبری چیست (یعنی بهترین نمونه‌ها، سنجش‌های کلیدی برای حفاظت از کودکان در برابر خطرات سایبری و غیره)؟ والدین، مددکاران اجتماعی مدارس، معلم‌ها و سایر کارکنان مدارس چه کاری در سطح فردی و اجتماعی باید انجام دهند تا امنیت آنلاین کودکان تضمین شود؟ می‌توانید از ۱۰۰ وب‌سایت مختلف لیستی از بهترین نمونه‌های تامین امنیت سایبری استخراج کنید، اما از نظر من مولفه‌های اساسی امنیت سایبری عبارت‌اند از: شناخت دستگاه، نحوه اتصال آن با شبکه و دستگاه‌های متصل به آن. قیاسی که اغلب مطرح می‌کنم این است: زمانی که جوان بودم مهم بود که رانندگان با دستگاه خودرو خود آشنا باشند و صرفاً به رانندگی بسنده نکنند. باید باد لاستیک‌ها را بررسی کنید. روغن موتور را اندازه بگیرید. باید به خودرو گوش دهید تا بدانید چه مشکلی دارد. همین کار را می‌توان با کامپیوتر

شماره 58 جهان راهبرد صفحه 134

تد کولبرت، مدیر ارشد فناوری اطلاعات بویینگ، درباره تحلیل داده‌ها صحبت می‌کند

چرخ‌های کوچکی که سریع‌تر می‌چرخند

تد کولبرت (Ted Colbert)، مدیر ارشد فناوری اطلاعات بویینگ، اعتقاد عمیقی به قدرت تحلیل داده‌ها دارد. او اخیراً با مک‌کینزی درباره همکاری خود با بویینگ گفت‌وگو کرده و شرح داده است که چرا حتی شرکت‌هایی که دارای استعداد فراوان تحلیلی هستند گاهی برای رسیدن به سود و منفعت کامل باید سخت تلاش کنند.   آیا شرکتی مانند بویینگ، که به قدرت مهندسی خود شهرت دارد، در مساله استفاده از قدرت تحلیل دیجیتالی با چالش مواجه خواهد شد؟ تا حدودی بله. شرکتی پر از مهندس، ریاضیدان، دانشمند و متخصص آمار وجود دارد که به دستاوردهای بزرگ دست می‌یابد و تحلیل داده رشته جدیدی برای این شرکت به‌ حساب نمی‌آید. زمانی که برای اولین بار بر اهمیت این موضوع تاکید کردم حدود ۸۰۰ نیروی کار داشتیم که دانشمند علوم داده تلقی می‌شدند. آن آغاز بزرگ بود. ولی وقتی سوال کردیم که چگونه تصمیم‌ها بر اساس داده‌ها اتخاذ می‌شوند و اینکه آیا از این دانش برای پیشبرد سازندگی و تقویت شرکت استفاده می‌کنیم یا خیر، به‌ سرعت دریافتیم که کارهای زیادی باید انجام دهیم. برای مثال می‌توانستیم برای یک دهه از توانایی‌های علوم داده در راستای بهبود تصمیمات استفاده کنیم. اما در چنین شرایطی نمی‌توانستیم از کف کارخانه‌ها داده جمع‌آوری کنیم و به

شماره 58 جهان راهبرد صفحه 136

گفت‌وگو با توماس ولف، مدیرعامل نرم‌افزار RIB

ابر، خط مقدم فناوری در صنعت ساختمان

همه اتفاق نظر دارند که صنایع مستغلات و ساختمان‌سازی در اتخاذ فناوری‌های جدید بسیار آهسته عمل می‌کنند. ولی نشانه‌های زیادی وجود دارد که حاکی از آن است که دیجیتالی‌سازی ساخت‌وساز در حال رسیدن به نقطه عطف است. توماس ولف (Thomas Wolf) که مدیرعامل نرم‌افزار RIB و مدیرعامل دوره‌ای کسب‌وکار مشترک RIB است نیز چنین نظری دارد. در فوریه ۲۰۱۸ سردبیران وویس (Voice)، که متعلق به مک‌کینزی (McKinsey) است، با آقای ولف درباره نحوه غلبه بر موانع دیجیتالی‌سازی گفت‌وگو کرده‌اند. همچنین نقش فناوری و راهکار پیشروی رهبران صنایع به‌ منظور آمادگی برای این تحول بزرگ در این گفت‌وگو مطرح می‌شود. لطفاً فرصت تطبیق دیجیتالی را در صنایع ساخت‌وساز و مستغلات توضیح دهید. چرا این صنایع آماده دریافت محصولات دیجیتالی هستند؟ تا به امروز این دو صنعت تحت تاثیر فناوری دیجیتالی قرار نگرفته‌اند – تنها تعداد محدودی از سرمایه‌گذاران در جهان به پیشرفت‌های دیجیتالی روی آورده‌اند. حرکت کند سرمایه‌گذاران صنایع ساخت‌وساز و مستغلات در مسیر به‌کارگیری فناوری حداقل تا حدودی به ‌خاطر پراکندگی ذاتی این صنایع بوده است. تعداد زیادی بازیگران کوچک پروژه‌های ساختمانی سفارشی را اداره می‌کنند – اندازه واحد، پروژه‌ای واحد است و هزینه‌های فناوری اطلاعات فقط در سطح پروژه قابل تخصیص است. البته شرکت‌های کوچک‌تر که نمی‌توانند دو یا

شماره 47 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 32

میزگرد بررسی کارنامه وزارت ارتباطات در دولت یازدهم و راهکارهای آینده آن

دست‌های پشت موج‌ها

درست در آستانه چینش کابینه دوازدهم، این میزگرد پیوست با موضوعی برگزار شد که در بطن خود بسیار فراتر از یک دورهمی ساده برای بررسی وزارت ارتباطات پیشین و حتی رفتن به سمت آینده بود. در این نشست جنجالی که حتی گوشه‌‌هایی از آن که در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد حاشیه‌هایی برانگیخت، هر شش نفر حاضران پرده‌‌های جدیدی از نمایش پیچیده وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات را نشان دادند که به آن ارزشی دوچندان برای مطالعه می‌بخشد: برات قنبری، معاون وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات و پرنفس‌ترین دونده سیاست‌گذاری فناوری اطلاعات و ارتباطات از زمان پیروزی انقلاب تاکنون، به صراحت از نداشتن برنامه در وزارت ICT، درگیری میان معاونان و دلایل مهجور ماندن فناوری در کشور حرف زد. ناصرعلی سعادت، رئیس سازمان نظام صنفی، وزارتخانه مربوطه را اساساً فاقد قیومیت بر فناوری اطلاعات خواند و مسعود صفاری، برنامه‌ریز و دبیر سابق شورای عالی انفورماتیک، هم صحه گذاشت وزارت ارتباطات توان و تمایل تمرکز بر حوزه آی‌تی در کنار ارتباطات را ندارد و این مسند شایسته سازمان برنامه بوده. امیرحسین سعیدی نایینی، موسس سازمان نظام صنفی، نیز گفت مطالبه‌گری در صنف فاوا مرده است و تمایلی برای واگذاری امور به بخش خصوصی وجود ندارد و سهیل مظلوم، نایب رئیس همان سازمان،

شماره 57 جهان پرونده - پیوست جهان صفحه 118

نگاه رئیس انجمن اوراق بهادار آمریکا به فین‌تک‌ها

مشتری کلاهبردار است و وکیل دربان

چه کسی بهتر از ژوزف بورگ (Joseph Borg) رئیس انجمن اوراق بهادار آمریکای شمالی می‌تواند درباره فین‌تک چیزی به ما بیاموزد؟ فرصت این را یافتیم که با آقای بورگ درباره حوزه فین‌تک به گفت‌وگویی نسبتاً بلند بنشینیم. بورگ می‌گوید: «تقاطع بین خدمات مالی و فناوری یا همان فین‌تک موجی در آینده است و اکنون به راه افتاده است.» اما موضوعی که باید در نظر داشت این است که همواره فناوری از رگولاتوری جلو می‌افتد.   چرا فکر می‌کنید رگولاتوری از فناوری‌های جدید عقب می‌ماند؟ فناوری فین‌تک با تمامی نوآوری‌هایش، مقرون‌به‌صرفه بودن و راحتی‌اش خطراتی هم دارد. ما اکنون وارد حوزه‌هایی مثل ارز رمزی شده‌ایم که در آن گاه مردمی که آشنایی زیادی با فناوری ندارند یا به آن بیش از حد اعتماد می‌کنند مورد سوءاستفاده‌هایی قرار می‌گیرند. به‌ عنوان یک نتیجه آنها سلامت و امنیت شخصی‌شان را فراموش می‌کنند. هرچند هنوز هم ما یک جامعه مبتنی بر پول نقد هستیم، حوزه فین‌تک به افراد امکان داده پول منتقل کنند و تراکنش‌های بین‌المللی انجام دهند. فین‌تک با تجدید نظر در بازارهای جوان‌تر هزینه‌ها را کاهش و سرعت فناوری را افزایش می‌دهد. حد پایین ماجرا اینکه فناوری به‌ شکل نمایی رشد می‌کند و ایده مرزهای جغرافیایی معنایشان را از دست می‌دهند. نرم‌افزارهای

شماره 46 گزارش ماه گفت‌وگو صفحه 28

گفت‌وگو با مدیر موبایل ال‌جی در ایران

۹۰ درصد گوشی‌های رقبا قاچاق هستند

دیدن یانگ سیک کیم در میانه رونمایی گوشی پرچمدار جدید ال‌جی یک اتفاق متفاوت بود. طی این رویداد که در خانه همایش برگزار شد کیم چهره‌ای صادق، شنوا و بسیار تعاملی با رسانه‌ها از خود نشان داد که نه تنها برای ال‌جی که برای اغلب دفاتر خارجی بی‌سابقه بود. او که بخشی از تیم مدیریتی جدید ال‌جی در ایران است پاسخ‌های شفاف به بسیاری از سوالات پیوست داد که آن را در ادامه‌ می‌خوانید. فقط درباره G6 بد نیست بدانید جدیدترین گوشی ال‌جی از فرمت کاملاً جدیدی در صفحه‌نمایش استفاده می‌کند که با تجربه بصری سینمایی کامل می‌شود. نسبت صفحه‌نمایش آن به بدنه ۸۰ درصد است و از دوربین با لنز عریض و امکانات دیگری بهره می‌برد. G6 به اصول اولیه برای رسیدن به یک گوشی فوق‌پیشرفته روی آورده است و یک صفحه‌نمایش بزرگ دارد که در یک دست به راحتی جا می‌گیرد. در این‌باره از خود مدیر محصول بیشتر بشنوید. شما گوشی جدید ال‌جی را با این شعار رونمایی کردید که بیشتر بازی کنید یا همان Play More. وقتی بیشتر این بازی‌ها یا ویدئو‌ها بر حسب سرویس‌هایی ارائه می‌شوند که به دلیل تحریم داخلی یا خارجی به روی کاربران بسته هستند، چطور ممکن است این شعار محقق شود؟ قبول

شماره 46 گزارش ماه میزگرد صفحه 34

چرا فناوری کلان‌داده‌ها در ایران بازار چندانی پیدا نکرده است

گذار از مرداب‌های اطلاعاتی

  «صنعت آی‌تی بیش از دنیای مد زنان مدام با تغییر ذائقه‌ها متحول می‌شود.» شاید همین جمله ریچارد استالمن پدر دنیای متن‌باز کافی باشد تا بفهمیم چرا زنان به مباحث مد و سطوح بالاتر فناوری، بیش از حوزه‌های زیرساختی آن علاقه‌ نشان می‌دهند. مبحث کلان‌داده‌ها هم از این وضعیت مستثنی نیست و به دلیل تحولات سریع آن، زنان تمایل بیشتری برای فعالیت در آن دارند. این موضوع به وضوح در ترکیب میزگرد ما با برخی از صاحب‌نظران و فعالان این حوزه هم نمایان بود، میزگردی که در آن سعی کردیم وضعیت بازار کلان‌دادها را از زبان کسانی بشنویم که در کوره کار و عمل این حوزه پخته‌اند و به خوبی با نقاط ضعف و قوت آن آشنایی دارند.     مقوله کلان‌داده‌ها در بسیاری از سازمان‌های بزرگ کشور بیشتر در حد یک اسم یا یک ژست باقی ‌مانده است. سازمان‌هایی نیز که قدری جدی‌تر در این حوزه فعالیت کرده‌اند به ندرت از فاز تحقیق و توسعه پیش رفته‌اند. به نظر شما چرا چنین جهشی در ایران رخ نداده است؟                                                                

شماره 57 جهان پرونده - پیوست جهان صفحه 137

گفت‌وگو با آنا سیوپکو درباره وضعیت فین‌تک

هنوز شکاف باقی‌است

با وجود نزاع مداوم بین ارائه‌کنندگان فناوری‌های نوین و بانک‌های سنتی ظهور فین‌تک دیگر پدیده تازه‌ای محسوب نمی‌شود. در این شماره با یکی از مدیرعاملان شرکت‌های ارائه‌دهنده این فناوری گفت‌وگویی کرده‌ایم. آنا سیوپکو (Anna Tsyupko) یکی از مدیران پی‌بیس (Paybase) از توسعه‌دهندگان راهکاری برای پرداخت، نظارت و ریسک است. آیا می‌توان گفت با نوعی تحول مواجه هستیم؟ آیا صنعت سنتی باید نگران شود یا این تغییر را به شکل یک فرصت ببیند؟ اگرچه قدرت از بانک‌های سنتی به سمت فین‌تک در حرکت است، مسلم اینکه هر دو هنوز جایگاه خوبی دارند. ارتباط بین بانک‌ها و فین‌تک موضوع جذابی است و مراحل زیادی را پشت سر گذاشته است. در ابتدا فین‌تک‌ها بانک‌ها را جدی نمی‌گرفتند اما با اثبات خود و افزایش شهرت بانک‌ها این فناوری را نوعی تهدید برای خودشان قلمداد کردند. ما اکنون وارد دوران جدیدی شده‌ایم و بانک‌ها هم این نکته را پذیرفته‌اند که می‌توانند کنار هم حیات داشته باشند و در واقع برای پیشرفت نیاز به یکدیگر دارند. هر کدام مزایا و معایب خاص خودشان را دارند. بانک‌ها زیرساخت‌های اصلی مالی را در اختیار دارند اما نمی‌توانند به چالاکی فین‌تک عمل کنند، بنابراین منطقی است که کار بین آنها تقسیم شود. این ارتباط برای هر دو طرفین مزایایی

شماره 45 گزارش ماه گفت‌وگو صفحه 29

مدیر سونی موبایل در ایران :

فقط به دنبال رده بالای بازار هستیم

اولین نام تجاری حوزه تلفن همراه که در ابتدای سال جدید رسانه‌های ایرانی را به تسخیر خودش درآورد سونی بود. سونی موبایل به عنوان بازی تلفن همراه این غول ژاپنی سال سختی را در ایران پشت سر گذاشت و درست در میانه فروردین‌ماه امسال، در حالی که بازار جهانی تحت سلطه رسانه‌ای سامسونگ و S8 بود، توانست با یک رویداد رسانه‌ای همه‌جانبه برای مدتی قابل توجه منطقه خاورمیانه را تحت سلطه خودش درآورد. این رویداد هرچند با حضور بیش از یکصد و ۸۰ رسانه و فعال شبکه‌های اجتماعی از سراسر خاورمیانه با عنوان Xperia960 برگزار شد، اما در حقیقت بسیار فراتر از گردهمایی صرف برای معرفی قابلیت فیلمبرداری فوق آهسته گوشی جدید این شرکت، یعنی Xperia XZ Premium، بود. می‌شد این رویداد را طبل بازگشت سونی به عرصه رقابت با غول‌های جهانی به شمار آورد. در این رویداد، که عصرگاه نهم آوریل در هتل آرمانی دوبی، چند قدمی بلندترین ساختمان جهان، برگزار شد، از نخستین گوشی‌ای رونمایی شد که ضبط ویدئو با حرکت بسیار آهسته را با سرعت ۹۶۰ فریم در ثانیه امکان‌پذیر می‌ساخت. این سرعت چهار برابر آهسته‌تر از هر تلفن هوشمند دیگری است و جزئیاتی را به تصویر می‌کشد که از چشم هر انسان پنهان می‌ماند. رویداد Xperia960

شماره 45 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 38

میزگرد بررسی چالش‌های بازاریابی دیجیتالی در ایران

حلقه‌های مفقوده بازاریابی

برخلاف تصور بسیاری از افراد که موفقیت یا شکست یک محصول را صرفاً با کیفیت آن مرتبط می‌دانند، از نظر حوزه بازاریابی، اساساً هیچ محصول بدی وجود ندارد، آنچه مهم است بازاریابی صحیح برای آن است. این حوزه که با امکانات فناورانه و تحت عنوان بازاریابی دیجیتالی رنگ و بوی دیگری یافته، در ایران هم مورد توجه برندها قرار گرفته و به باور بسیاری روند رو به رشدی را نیز طی کرده است. با این وجود مانند هر پدیده نوپای دیگری چالش‌هایی دامن‌گیر اکوسیستم آن شده است. برای بررسی این چالش‌ها میزگردی ترتیب دادیم با مدیریت حمیدرضا نیکدل، دبیر پیوست جهان و با حضور یکی از مشاوران و مدرسان برتر حوزه بازاریابی و فروش، سه تن از مدیران عامل شرکت‌های مطرح تبلیغات آنلاین و مدیر بازاریابی دیجیتالی گروه سولیکو، که در ادامه می‌خوانید: مفهوم IMC (Integrated Marketing Communications) برای برندها تداعی‌کننده بازاریابی دیجیتالی است و از آن در کمپین‌ها استفاده می‌کنند. آیا این مفهوم از نظر شما صرفاً یک مد در بازار است یا واقعاً در بازار اجرا می‌شود و با سرعت معقولی مطابق با استانداردهای جهانی در حال پیشروی است؟ دکتر فرانک جواهردشتی مشاور و مدرس حوزه بازاریابی و فروش: حلقه‌های مفقوده بازاریابی و فروش در ایران بسیار زیاد است.

حمیدرضا نیکدلدبیر پیوست جهان
شماره 45 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 44

الهه طاهری، مدیر روابط عمومی و دیجیتال مارکتینگ دفتر هواوی در ایران:

مقاومت عجیبی در برابر آموزش آکادمیک داریم

دیجیتال مارکتینگ یا بازاریابی دیجیتالی آنچنان در دنیا و ایران علم جدیدی محسوب می‌شود که برخلاف بیشتر حوزه‌ها، کارشناسان آن را جوانان تشکیل می‌دهند. سرعت تغییرات این رشته آنچنان زیاد است که شاید یک فرد میانسال هم نتواند پابه‌پای آن حرکت کند، چه رسد به پیرترها. الهه طاهری یکی از همان جوانانی است که این حوزه را می‌شناسد و به واسطه همین آشنایی است که اکنون در یک شرکت غیرایرانی فعالیت می‌کند. او مهم‌ترین ضعف کشور در زمینه بازاریابی دیجیتالی را دوری از فضاهای آکادمیک و آشنایی با روش‌های روز دنیا می‌داند. هرچند ارتباط کم شرکت‌های ایرانی با شرکت‌های تبلیغاتی بزرگ دنیا نیز یکی دیگر از مشکلات است. به نظر شما دیجیتال مارکتینگ اکنون چه سهمی از فضای کسب‌وکار ایران را به خود اختصاص داده است؟ دیجیتال مارکتینگ در جهان و مخصوصاً در ایران کلاً علم جدیدی است و تکنیک‌ها، روش‌ها و اصولی دارد که به نظر من در ایران اکثر شرکت‌ها به نوعی از آن استفاده می‌کنند. ممکن است بر اساس دانشی که دارند و آنچه می‌خواهند، کمی آن را بومی و به سبک و ذائقه ایرانی‌ها نزدیک کنند. در مجموع به نظر من در ایران هنوز از ابزار دیجیتال مارکتینگ به صورت درست استفاده نمی‌شود. بخشی‌هایی را استفاده

میثم قاسمیدبیر ویژه‌نامه‌ها
شماره 45 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 48

مدیرعامل پیک‌برتر:

دانش بازاریابی در ایران ضعیف است

تا همین چند سال پیش که خبری از گوشی‌های هوشمند و راهنمایانی همچون فورسکوئر نبود، اولین گزینه بسیاری از افراد برای پیدا کردن رستوران، قالیشویی و تعمیراتی، همین آگهی‌های محلی بود، آگهی‌هایی که کسب‌وکارهای اطراف‌مان را یکجا به ما معرفی می‌کرد تا نیاز ما به هر نوع خدمت را برآورده کند. با آمدن شبکه‌های اجتماعی شرایط تغییر کرد و حالا تبلیغات به جای در منزل، از طریق گوشی موبایل به دست‌مان می‌رسد. در این فضای جدید، بازیگران تبلیغات سنتی هم به ناچار آنلاین شده‌اند و تلاش می‌کنند توجه مخاطبان آنلاین را به خود جلب کنند. برای آشنایی با چالش‌های این بازیگران در صنعت تبلیغات و بازاریابی دیجیتالی به سراغ محمدرضا محسنی، مدیرعامل پیک‌برتر و منوچهر صدری، مدیر توسعه کسب‌وکار این مجموعه که یکی از شناخته‌شده‌ترین مجموعه‌های رسانه‌ای تبلیغاتی است، رفتیم و گفت‌وگویی انجام دادیم که در زیر می‌خوانید. چرا تصمیم گرفتید پیک برتر را وارد فضای آنلاین کنید؟ مخاطبان فضای آنلاین متفاوت هستند و ممکن بود بازخوردی را که از پیک‌برتر چاپی داشتید دریافت نکنید. محسنی: ما با دو چالش مواجه شدیم و به همین دلیل تصمیم گرفتیم وارد فضای آنلاین شویم. مجموعه پیک‌برتر پیشتر صرفاً در حوزه چاپی فعالیت داشت وموفق بود. زمانی که سراغ رسانه‌های دیجیتال آمدیم شاید

شماره 56 جهان پرونده - پیوست جهان صفحه 128

گفت‌وگو با بالاجی سرینیوسان، سرمایه‌گذار ارز رمزنگاری‌شده

اینترنت بزرگ‌ترین بازار خواهد بود

بالاجی اس. سرینیوسان (Balaji S. Srinivasan) مدیرعامل شرکت استارت‌آپی ۲۱٫co است، شرکت که سیستمی ارائه می‌دهد که غریبه‌ها می‌توانند به سرمایه‌گذاران پول بدهند تا افراد دیگری ایمیل‌های آنها را جواب دهند، او همچنین یکی از اعضای هیات مدیره موسسه سرمایه‌گذاری کارآفرینی Andreessen Horowitz است. او دکتری مهندسی الکترونیک را از استنفورد دریافت کرده و سرمایه‌گذار اولیه در پروژه‌های مربوط به رمزنگاری و ارزهایی مثل بیت‌کوین، اتریوم (ethereum) و پلی‌چین (Polychain) بوده است. سرینیوسان به طور مرتب در مورد ارزهای رمزنگاری‌شده و توکن‌ها (token) می‌نویسد. در اینجا خلاصه‌ای از مکالمه ما را با او می‌خوانید:   امروز می‌توان با سهام خصوصی در بازار سیاه تجارت کرد. بلاک‌چین در زمینه تسهیل بازار برای دارایی‌های خصوصی چه خصیصه بسیار ویژه‌ای دارد؟ اول از همه می‌خواهم بگویم به نظر من تشابه سهام تعریف ناقصی است. به خصوص اگر یک بلاک‌چین یا توکن در ایالات متحده به کار رود، برای تطابق با رگولاتوری و مقررات باید در راستای صنایع همگانی باشد و نباید فقط از آن به عنوان یک پروکسی برای سهام استفاده کرد. این کار چندان دشوار نیست، زیرا موارد متعدد و بسیار جالبی وجود دارد که می‌توانید با استفاده از شبکه‌های رمزگذاری‌شده انجام دهید. بنابراین از آنجا که نمی‌خواهم مدام طی مصاحبه به

شماره 56 جهان پرونده - پیوست جهان صفحه 130

گفت وگو با سامانتا رادوچینا از بنیان‌گذاران کرونیکلد

به مردم دلیلی برای استفاده از بلاک‌چین ارائه دهید

از سامانتا رادوچینا (Samantha Radocchia) یکی از بنیان‌گذاران کرونیکلد (Chronicled) پرسیدیم بزرگ‌ترین موانع برای ایجاد شرکت‌های زنجیره بلوکی چیست؟ پاسخ او را در ادامه می‌خوانید: وقتی برای بار اول کرونیکلد (Chronicled) را راه انداختیم، زمان خوبی برای کسب‌وکار مبتنی بر زنجیره بلوکی (بلاک‌چین) بود. هیچ‌کس تقریباً هیچ‌چیز درباره زنجیره بلوکی نمی‌دانست، بنابراین اولین چالش ما این بود که به مردم درباره چیستی این فناوری، نیاز به آن و چند و چون تحول در صنعت توضیح دهیم. من معمولاً گفت‌وگویم را با این سوال شروع می‌کردم که «می‌دانید بیت‌کوین چیست؟» اگر پاسخ مثبت بود زنجیره بلوکی را برایشان توضیح می‌دادم. اکنون با تکامل شرکت‌های مشابه چالش‌های متفاوتی داریم. یعنی از مرحله اصطلاحات اولیه فراتر رفته‌ایم، اما هنوز در مقطعی هستیم که مردم کاملاً فناوری را می‌شناسند و قادر به تمیز اطلاعات جعلی هستند. این مساله از آنجا مشکل محسوب می‌شود که اطلاعات کذب زیادی وجود دارند. اما این فقط یکی از چالش‌هایی است که شرکت‌های زنجیره بلوکی با آن سر و کار دارند. ۱٫ مقابله با اطلاعات نادرست اولین دشمن اطلاعات کذب و جعلی است. دلیل این امر عمدتاً پر شدن بازار از علاقه‌مندانی است که با اطلاعات نادرست زیاد مواجه می‌‌شوند. این اطلاعات توسط مردمی که وارد بازار می‌شوند مصرف

شماره 44 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 34

دبیرکل کانون نهادهای سرمایه‌گذاری ایران:

SMEها راه نجات اقتصاد ایران هستند

وارد دفتری شدیم که در نگاه اول جای چندان مرتبطی با بازارهای مالی به نظر نمی‌آمد. اتاقی که در بدو ورود، تابلوهای زیبایی از تلفیق هنر خط و نقاشی چشم‌نوازی می‌کردند. در غیاب سعید اسلامی بیدگلی، تصاویر اقتصاددانان بزرگ دنیا و برندگان نوبل اقتصاد کنار میز و روی دیوار اتاقش به ما خوشامد گفتند. بیدگلی پیش از این سوابق اجرایی متعددی داشته و چند ماه پیش با تایید سازمان بورس به عنوان دبیرکل کانون نهادهای سرمایه‌گذاری انتخاب شده است. او فقط به اقتصاد علاقه نداشت، در کتابخانه‌ اتاقش کنار کتاب‌های اقتصادی، رمان‌های مطرح دنیا نیز جا گرفته بودند. با وجود اینکه عجله داشت و باید به پرواز می‌رسید، اما اطمینان داد برای ما وقت دارد و آماده است درباره وضعیت شرکت‌های فناوری اطلاعات در بازار سرمایه با ما گفت‌وگو کند، گفت‌وگویی که شرح آن را در زیر می‌خوانید: وضعیت حضور شرکت‌های فناوری اطلاعات در بازار بورس را چگونه ارزیابی می‌کنید؟ ورود شرکت‌های صنایع مختلف به بورس اوراق بهادار به وضعیت کلی بازار سرمایه وابسته است، به ویژه شرکت‌های مربوط به صنایعی همچون آی‌تی که ریسک بالاتری نسبت به سایرین دارند. در شرایط بد بازار معمولاً شرکت‌ها رغبت زیادی به سهامی عام شدن و ورود به بازار رقابت ندارند. رونق طولانی‌مدت

شماره 56 جهان پرونده - پیوست جهان صفحه 136

گفت‌وگو با تیفانی مدیسون در مورد آینده بلاک‌چین

اتحاد الهام‌بخشان در مسیر آینده

چشم‌انداز بلاک‌چین توجه زیادی را به خود جلب کرده است. همزمان با شرکت‌های مختلف و اپلیکیشن‌هایی که برای عرضه اولیه سکه با یکدیگر رقابت می‌کنند علاقه به استفاده طولانی‌مدت فناوری‌های مبتنی بر بلاک‌چین نیز رو به افزایش است. یکی از سوالاتی که بسیاری از توسعه‌دهندگان بلاک‌چین و کارآفرینان باید جواب بدهند در مورد سرمایه‌گذارانی است که احتمالاً جذب شده‌اند اما تردید دارند. خوشبختانه برای کارآفرینانی که علاقه به تاثیرگذاری در این فضا دارند منابع زیادی می‌تواند به آنها کمک کند که سرمایه اپلیکیشن‌های خود را بیابند و ارزش خود را در حوزه تعریف کنند. اخیراً با تیفانی مدیسون (Tiffany Madison) یکی از شرکای بنیادی DecentraNet گفت‌وگویی کرده‌ام. DecentraNet شرکت مشاوره و ارائه خدمات بلاک‌چین است. مدیسون، به عنوان زنی در خط مقدم یک شرکت در حال رشد بلاک‌چین، بلاک‌چین را به عنوان نیازی کلی در نظر دارد، همچنین این چشم‌انداز را مد نظر قرار می‌دهد که این صنعت تبدیل به صنعتی متنوع و فراگیر خواهد شد.   آیا احساس می‌کنید شکاف جنسیتی در بلاک‌چین وجود دارد و اگر بله، چرا؟ مثل هر حوزه گسترده‌‌ای از فناوری شکاف جسنیتی در فناوری بلاک‌چین نیز وجود دارد. من فکر می‌کنم این امر به این واقعیت برمی‌گردد که در روزهای اولیه ارز رمزنگاری‌شده اولین

شماره 44 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 39

بازار سرمایه ایران صنعت آی‌تی ندارد

کافه‌ای با منظره پل طبیعت، جایی بود که با نیما نامداری قرار ملاقات و گفت‌وگو گذاشتیم. همهمه‌ بالکن کافه، چیزی کم از سر و صدای بازار بورس ندارد. تنها تفاوتش این است که به جای داد‌وستد سهام، گروهی از آدم‌ها دور هم نشسته‌اند و با صدای بلند برای یکدیگر ماجراهایی تعریف می‌کنند، از دیروز، امروز و شاید فردا. در نقطه‌ای کمی دورتر از این هیاهو، با نیما نامداری، معاون طرح و توسعه شرکت ارتباط فردا، گفت‌وگو می‌کنیم تا از او درباره وضعیت بازار سرمایه ایران و چالش‌های پیش ‌روی شرکت‌های فناوری اطلاعات برای حضور در این تالار پرخطر بپرسیم. او که پیش از این سابقه مدیرعاملی شرکت حاسب سیستم و مدیریت فنی مرکز شبیه‌سازی Western Connecticut Health Network و تحقیق در دانشگاه ورمانت آمریکا را داشته، هم‌اکنون وضعیت شرکت‌های فناوری اطلاعات در بورس را به خوبی دنبال می‌کند. وضعیت حضور شرکت‌های آی‌تی در بورس را چگونه ارزیابی می‌کنید؟ باید اول ببینیم چرا شرکت‌ها به بورس می‌روند. مهم‌ترین دلیل آن در دنیا تامین سرمایه مالی است. برای شرکت‌هایی که مرحله رشد اولیه را گذرانده‌اند، جریان نقدینگی حاصل از فروش کفایت نمی‌کند و نیار به منابع مالی جدیدی دارند که در مرحله رشد سریع به آنها کمک کند. در این مرحله بسیاری

شماره 44 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 44

محافظت از حاکمیت شرکتی اصلی‌ترین اولویت ماست

وقت گرفتن از مدیرعامل فرابورس ایران کار بسیار دشواری است. در بورس و به تبع فرابورس «لحظه» اهمیت بسیار بالایی دارد و این مساله‌ای است که کار را برای روزنامه‌نگارانی که در پی گفت‌وگو با امیر هامونی، مدیرعامل شرکت فرابورس ایران، هستند بسیار دشوار می‌کند. با وجود این دشواری امکان این گفت‌وگو میسر شد و زیر نور آفتاب کم‌رمق یک روز زمستانی در ساختمان شیشه‌ای شرکت فرابورس ایران، به حضور ایشان رسیدیم. داد و ستد خارج از بورس یا به اصطلاح فرابورس (OTC) به طور مستقیم بین دو طرف بدون هیچ گونه نظارتی از جانب یک بورس انجام می‌گیرد. فرابورس در مقابل داد و ستد بورسی که در بازارهای سازمان‌یافته رخ می‌دهد قرار دارد. یک بورس اوراق بهادار مزایایی همچون تسهیل نقدشوندگی، کاهش ریسک اعتباری در مورد نکول یکی از طرفین معامله، شفافیت و در دسترس بودن قیمت جاری بازار دارد. در معاملات بازار فرابورس قیمت برای عموم لزوماً منتشر نمی‌شود و به دلیل اینکه قراردادها دوجانبه هستند، هر طرف می‌تواند نگران ریسک اعتباری طرف دیگر باشد. همچون معاملات بورسی معاملات فرابورس در مورد کالا، ابزارهای مالی (شامل سهام) و اوراق مشتقه آنها انجام می‌گیرد. بازار اوراق مشتقه فرابورس در دارایی‌هایی مثل نرخ بهره، نرخ ارز، سهام و کالا فعال

شماره 55 جهان پرونده - پیوست جهان صفحه 116

گفت‌وگو با جیسون پومروی در مورد شهرهای هوشمند جهان

ما در پلتفرم‌های اجتماعی و سپهر مجازی گم شده‌ایم

  جیسون پومروی (Jason Pomeroy)، طراح نخستین خانه بدون کربن در آسیا و مجری تلویزیونی، اذعان کرد بارسلون و آمستردام در مقایسه با سونگدو (Songdo) -که شهری جدید و ماهواره‌ای با فناوری پیشرفته در کره جنوبی است- نمونه‌های موفقیت‌آمیز شهرهای هوشمند در سرتاسر جهان هستند. به باور او شهرهای غربی بهتر توانسته‌اند فناوری را با زیرساخت‌ها ترکیب کنند. او در گفت‌وگویی اختصاصی با دیزین (Dezeen) افزود: «آنها حساسیت بیشتری نسبت به نیازهای مردم آنجا دارند چون مدت بیشتری است که فناوری در زیرساخت‌شان جاافتاده است؛ و وقتی به اقتصادهای در حال توسعه آسیایی نگاه می‌کنم به نظر می‌رسد شرایط اقتصادی بیشتر دولتی است تا اینکه پایین به بالا باشد.» پومروی برای اجرای یک برنامه تلویزیونی به‌ نام شهرهای هوشمند ۲٫۰ از هشت شهر مختلف بازدید کرده است. در اولین اپیزود سونگدو به‌ عنوان شهری ۱۰‌ساله معرفی شد که در حومه سئول ساخته شده و مبتنی بر فناوری‌های هوشمند است. او گفت به‌رغم ویژگی‌های چشمگیر از جمله وسایل نقلیه الکتریکی، دِرون‌های خدمات اضطراری و خانه‌هایی با صفحه‌های نمایش آنلاین، سونگدو در حال قدیمی شدن است. او افزود: «ایده کلی این بود که اگر فناوری را از ابتدا وارد کنید، فرصت زیادی برای بزرگ‌داده‌ها و فناوری‌های عمده خواهید داشت و سرمایه‌ای شگفت

شماره 43 گزارش ماه گفت‌وگو صفحه 28

مدیرعامل شرکت زیرساخت:

هزینه فیلترینگ، پنج درصد هزینه تمامشده اینترنت است

محمدجواد آذری جهرمی پنجمین مدیرعامل شرکت زیرساخت است که اردیبهشت‌ماه امسال بر مسند ریاست نشست. او در شرایطی مدیریت شرکت زیرساخت را در دست گرفت که این شرکت با بحران‌های متعددی روبه‌رو بود. در سال‌های اخیر، شرکت زیرساخت به خاطر خرید ارزان‌قیمت پهنای باند اینترنت از خارج و فروش گران آن به شرکت‌های اینترنتی و ایجاد انحصار در این بخش، متهم شده و بخش عمده کیفیت بد اینترنت در داخل کشور و رقابتی نشدن آن را به این موضوع نسبت می‌دهند. جهرمی جوان‌ترین مدیر ارشد حوزه ارتباطات و فناوری اطلاعات است و در مراسم معارفه خود خطاب به وزیر ارتباطات گفت:«دکتر واعظی در انتخاب یک فرد جوان برای مدیریت شرکت ارتباطات زیرساخت ریسک بزرگی کردند و امیدوارم با اقدام مناسب و عملی و کمک همکاران پاسخ این اعتماد را بدهیم و جوانان را سربلند کنیم.» او از زمانی که مدیریت زیرساخت را بر عهده گرفته، در مسائل مهمی مانند فیلترینگ ورود کرده و طرح فیلترینگ هوشمند را به مرحله اجرا رسانده است. ما با او به گفت‌وگو نشستیم و حرف‌هایی شنیدیم که تاکنون در رسانه‌ها منعکس نشده‌اند. در پایان جهرمی گفت‌وگو با پیوست را «مفصل‌ترین» گفت‌وگوی خود در رسانه‌ها دانست. گفت‌وگوی مفصل ما را با او در زیر بخوانید: در

شماره 43 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 36

مدیرعامل فناپ‌تلکام:

توسعه شبکه، درآمد آی‌سی‌تی را سه برابر می‌کند

یک سال از اعطای پروانه ارتباطات ثابت (FCP) به شرکت توسعه فناوری ارتباطات پاسارگاد آریان می‌گذرد، کنسرسیومی متشکل از ۹ شرکت فعال صنعت مخابرات و اینترنت که فناپ‌‌‌ نیز در آن حضور داشت. با وجود خروج از این کنسرسیوم، فناپ همچنان به برنامه‌های خود برای انجام تعهدات درج‌شده در پروانه FCP ادامه داده است. به منظور اطلاع از این برنامه‌ها، با صابر فیضی، مدیرعامل فناپ تلکام، به گفت‌و‌گو نشستیم تا تحلیل او را از آینده بازار ارتباطات کشور بشنویم. تاکنون ۱۶ شرکت پروانه FCP گرفته‌اند. برای اجرایی شدن تعهدات آنها ظرف پنج سال چه میزان سرمایه‌گذاری لازم است؟ ابتدا باید این موضوع را به دو بخش تقسیم کنیم و به ۱۰ سال قبل بازگردیم، زمانی‌که مجوز PAPها یا ISDPها صادر شد. آن زمان تصور بر این بود که امکان رقابتی کردن بازار وجود دارد. هر یک از آنها در یک حوزه خاص فعایت کردند و مشخص شد که تا چه میزان می‌توانند سرمایه‌گذاری کنند. از تعداد ۱۱ موردی که مجوز PAP گرفته بودند تقریباً ۹ مورد فعال شدند. سرمایه‌گذاری‌ انجام‌شده در این حوزه نیز به صورت تدریجی بود. در گذشته، دوران رکودی را نیز داشتیم، اما با روی کار آمدن دولت یازدهم اقداماتی برای ساماندهی این اوضاع صورت گرفت تا

شماره 43 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 38

مدیرعامل کیش‌سل‌ پارس:

۴۰ درصد بازار MVNO ها را می‌گیریم

هفته آخر تابستان گذشته بود که شرکت کیش‌سل پارس موفق شد با رایتل قرارداد ببندد و پروانه اپراتور مجازی خود را بگیرد. اما هنوز باقی دارندگان موافقت اصولی اپراتور مجازی در پیچ ‌و خم بوروکراتیک و مصائب عقد قرارداد با اپراتورهای میزبان گرفتار مانده‌‌اند. فارغ از احتمال موفقیت یا شکست آنها در این پروسه، سوال اینجاست که آیا اساساً بازار ارتباطی کشور ظرفیت فعالیت این تعداد از اپراتورهای مجازی را دارد یا نه؟ برای یافتن پاسخ این سوال و مطلع شدن از ویژگی‌های اولین اپراتور مجازی کشور، به سراغ هوشنگ مرتضوی، مدیرعامل شرکت کیش‌سل پارس، رفتیم که به گفته خودش شناخت خوبی از این بازار دارد. کیش‌سل پارس و سامان‌تل چه نسبتی با هم دارند؟ سامان‌تل، برند ما و کیش‌سل پارس، شکل حقوقی ماست. کیش‌سل پارس در واقع یک شرکت سهامی است که حدود ۱۰ سال پیش برای فعالیت در حوزه آی‌سی‌تی تاسیس شد. بانک سامان، بیمه سامان و پرداخت الکترونیک سامان هر یک به تنهایی ۲۰ درصد؛ گروه سرمایه‌گذاری اندیشه‌نگار، ۳۷ درصد؛ و شرکت اندیشه‌نگار پارس، سه درصد از سهام این شرکت را در اختیار دارند. برند دیگری نیز به نام ایران‌تل داریم که هنوز ثبت نشده است. در ۱۰ سال گذشته چه فعالیتی انجام داده‌اید؟ این شرکت بیشتر

شماره 43 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 43

مدیرعامل آسیاتک:

رگولاتوریFCP‌ها را نجات می‌دهد

شرکت‌های PAP پا در راه جدید و ناشناخته‌ای گذاشته‌اند. پروانه FCP گرچه همچنان در حوزه ارتباطات ثابت است؛ اما تفاوت‌های چشمگیری با پروانه‌های قدیمی دارد. از سوی دیگر، ورود به بازار اپراتوری تلفن همراه از طریق پروانه MVNO داستان را به کلی متفاوت کرده است. آیا این شرکت‌ها می‌توانند در این بازار موفق شوند یا چند سال دیگر تنها خاکستری از آنها به جا خواهد ماند؟ این پرسشی است که همه فعالان این حوزه پاسخ یکسانی به آن می‌دهند. «ما می‌مانیم، اما خیلی‌ها از بین می‌روند». یکی از این دسته مدیران، محمدعلی یوسفی‌زاده مدیرعامل آسیاتک است که هم مجوز FCP دارد و هم موافقت اصولی MVNO. از یوسفی‌زاده درباره وضعیت پروانه‌های جدید و پتانسیل سودآوری آن برای بازیگران این حوزه پرسیدیم. تعداد زیادی از شرکت‌ها مجوز ارتباطات ثابت را دریافت کردند و طبق پروانه می‌توانند شبکه‌سازی کنند. انتظار این تعداد بازیگر را داشتید؟ آن زمان که تاریخ مجوز PAP به پایان رسیده بود، برآورد ما این بود که از ۱۱ شرکت PAP، شش شرکت به لایه بالاتر خواهند رسید و مابقی به نوعی در دل این شش شرکت ادغام خواهند شد. با تغییر رویکرد دولت نسبت به ISPها و ISDPها، پیش‌بینی ما تغییر کرد. عملاً ISDPهایی وجود داشتند که شبه‌پپ

شماره 55 جهان پرونده - پیوست جهان صفحه 126

گفت‌وگو با نییل گورنفلو درباره فرصت‌های بزرگ اقتصاد مشارکتی برای شهرها

اقتصاد مشارکتی اقتصاد مردمی است

نییل گورنفلو از sharebale گزارشی با عنوان «سیاست‌های شهرهای اشتراک‌پذیر» منتشر کرده است که مسئولان شهری را به ایجاد اقتصاد اشتراک‌پذیر از طریق تغییرات قوانین ترغیب کرده است. فرصت این را داشتیم که در مورد این پروژه با نییل گورنفلو، نویسنده گزارش و موسس sharebale، صحبت کوتاهی داشته باشیم. از او پرسیدیم که چرا پذیرش اقتصاد مشارکتی قدم منطقی بعدی برای شهرهاست. لطفاً اندکی اطلاعات در مورد اقتصاد مشارکتی به خوانندگان ما ارائه دهید و بگویید که چرا فکر می‌کنید این نوع اقتصاد فرصتی بزرگ برای شهرهاست؟ برای ما اقتصاد مشارکتی اقتصاد مردمی است. این نوع اقتصاد تا حدود زیادی توسط خود مردم تامین مالی، تملک و کنترل می‌شود. اقتصاد مشارکتی روش سوم زندگی در رابطه با دولت و بازار است. ولی این نوع اقتصاد وضعیت معمول روابط در اقتصادی که خود به ‌مثابه هدف است را تغییر می‌دهد. در عوض اقتصاد مشارکتی ابزاری برای هدفی دیگر است. این روش با کاهش منابع مورد نیاز برای زندگی آزادی ما را افزایش می‌دهد. هدف این است که مردم اغلب اوقات آزادانه به دنبال مسائل مورد علاقه خود باشند. این مسائل عبارت‌اند از: خانواده، جامعه، معنویت، سلامت، هنر، یادگیری، زندگی مدنی و غیره. به‌ عبارت دیگر فعالیت‌هایی که رضایت از زندگی را

شماره 42 گزارش ماه گزارش ماه صفحه 26

معاون بررسی‌های فنی و صدور پروانه سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی:

برای ۵G عجله نمی‌کنیم

در نمایشگاه تلکام امسال بود که اپراتور اول و با اندکی فاصله، اپراتور دوم همراه از نسخه‌های آزمایشی نسل ۵ خود رونمایی کردند. هرچند تا سال ۲۰۲۰ و اجرای نسل ۵ در سرتاسر دنیا زمان نسبتاً زیادی باقی ‌مانده است اما هنوز سوالات زیادی درباره استانداردها و زیرساخت‌های مورد نیاز این فناوری وجود دارد، فناوری‌ای که قرار است این بار به جای افراد، اشیا را به هم متصل کند و به تبع آن موضوعات زیادی برای تنظیم مقررات به وجود می‌آورد. به همین بهانه به سراغ صادق عباسی شاهکوه، معاون بررسی‌های فنی و صدور پروانه سازمان تنظیم مقررات، رفتیم تا با او گفت‌وگویی انجام دهیم. آیا سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی، مطالعه و برنامه‌ای درخصوص نسل پنجم ارتباطی داشته است؟ITU، فناوری نسل پنجم را IMT2020 خطاب می‌کند. همه اتفاق نظر دارند که نسل ۵ بعد از سال ۲۰۲۰ پیاده‌سازی خواهد شد. یعنی از حالا تا چهار سال همه دنیا برای رسیدن به آن فرصت دارند، هرچند به دلیل رقابت میان اپراتورها و شرکت‌ها برخی از آنها سریع‌تر از سایرین در حال ورود به این فضا هستند. در GSMA دو سال پیش نیز بسیاری توصیه می‌کردند بهتر است عجله نکنیم تا این فناوری به حد کافی به پختگی برسد. ITU

شماره 55 جهان پرونده - پیوست جهان صفحه 134

گفت‌وگو با جو بویزی در زمینه شهرهای هوشمند:

مفهوم شهرهای هوشمند جدید نیست

جمعیت دنیا تا سال ۲۰۵۰ تقریباً به ۱۰ میلیارد نفر خواهد رسید و تعداد افرادی که در شهرها و مراکز شهری متمرکز شده‌اند افزایش خواهد یافت. تعداد افراد بی‌شمار در شهرها به مهنای افزایش نیاز به راه‌حل‌های دیجیتالی پیشرفته برای مدیریت و ارائه خدمات به این جمعیت است، از این روست که شهرها باید هوشمند شوند. جو بویزی، مدیر ارشد بازاریابی موسسه ایتریس (Iteris)، یکی از افرادی است که در این گفت‌وگو به پای صحبت‌هایش نشسته‌ایم.   شما در اوایل سال ۲۰۱۷ به عنوان اولین مشاور ارشد بازاریابی به شرکت پیوستید. چرا زمان مناسب برای حضور مشاور ارشد بازاریابی بود؟ ایتریس رکورد قابل توجهی از نوآوری در حوزه تحلیل دارد. در ابتدای سال شرکت احساس کرد وقت آن رسیده است که داستان خود را تولید و آن را در سراسر صنعت تقویت کند. من به عنوان فردی که بیش از ۲۰ سال است در فناوری بازاریابی و نرم‌افزار فعال است جذب فضای نوآورانه ایتریس شدم که تلاش دارد مسائلی را حل کند، مسائلی از پیشگامی سیستم‌های حمل و نقل هوشمند در دهه ۱۹۹۰ گرفته تا ترکیب داده‌های هواشناسی و زراعتی با یادگیری ماشین. تحول بزرگی در دو صنعت حمل و نقل و کشاورزی در حال وقوع است. با پیشروی شهرهای

شماره 42 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 32

معاون فناوری و نوآوری وزارت ارتباطات:

رویکرد پارک‌های فناوری در حوزه آی‌سی‌تی باید تغییر کند

اوایل اردیبهشت امسال معاون فناوری و نوآوری وزارت ارتباطات خبر از راه‌اندازی قریب‌الوقوع پارک آی‌سی‌تی داده بود. شاید این خبر دست‌کم برای شرکت‌های کوچک این حوزه امیدوارکننده باشد اما رویکرد پارک‌های فناوری کشور طی ۱۶ سال گذشته در بی‌توجهی به حوزه آی‌سی‌تی، همچنان باعث بدبینی بسیاری از فعالان این حوزه نسبت به موفقیت این قبیل پارک‌ها در توسعه صنعت آی‌سی‌تی کشور است. به همین بهانه به گفت‌وگو با امیرحسین دوایی، مرکزی معاون فناوری و نوآوری وزارت ارتباطات، نشستیم تا از او که با حفظ سمت، عضو کمیسیون پژوهش و فناوری شورای گسترش آموزش عالی وزارت علوم و عضو هیات امنای شهرک علمی و تحقیقاتی اصفهان نیز هست، درباره علت راه‌اندازی پارک آی‌سی‌تی و تفاوت آن با پارک‌های فناوری حاضر سوال کنیم. چه عاملی وزارت ارتباطات را به فکر راه‌اندازی یک پارک فناوری اطلاعات و ارتباطات انداخت؟در سال ۸۲ برای راه‌اندازی پنج پارک فناوری اطلاعات و ارتباطات در کشور، مجوز داده شد. یکی از این پارک‌ها شهرک علمی و تحقیقاتی اصفهان بود، البته این پارک از قبل هم فعالیت می‌کرد اما برای اینکه فرایند ایجادش تسهیل شود، ابتدا کار خود را با مجوز مرکز رشد آغاز کرده بود. یعنی تا آن زمان فقط شهرک علمی و تحقیقاتی اصفهان را داشتیم. پارک

شماره 42 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 38

رئیس پارک فناوری پردیس:

ارتباط خاصی با وزارت‌خانه نداریم

پارک‌های علم و فناوری در اوایل دهه ۸۰ با هدف به حرکت درآوردن جریان دانش و فناوری میان دانشگاه‌ها، موسسات تحقیق و توسعه، شرکت‌های خصوصی و بازار، زیر نظر نهاد ریاست جمهوری شکل گرفتند. در آن زمان مفهومی به نام استارت‌آپ به شکل کنونی وجود نداشت و باور عمومی بر این بود که این پارک‌ها می‌توانند به مکانی برای رشد کسب و کارهای نوپا تبدیل شوند. اما این هدف هنوز هم پس از گذشت بیش از یک دهه از زمان شکل‌گیری این پارک‌ها به آنچه که باید، نرسیده است. مسئولان پارک پردیس می‌گویند بخش خصوصی تاکنون نزدیک به ۹۰۰ میلیارد تومان در پارک سرمایه‌گذاری کرده و این سهمی که سازمان مدیریت به آنها داده، کمتر از یک‌دهم این مبلغ است. فروش شرکت‌های عضو پارک سال گذشته، بیش از چهار هزار میلیارد تومان بوده است. شرکت‌های پارک فناوری پردیس در سال گذشته بیش از ۱۲۲ میلیارد تومان هزینه تحقیق و توسعه کردند و نزدیک به ۱۰ میلیون دلار صادرات پارک در سال ۹۴ بوده است. ثبت ۱۵ اختراع و عرضه بیش از ۱۰۰ محصول یا خدمت، از دیگر دستاوردهای سال گذشته این پارک است. اما این آمار نمی‌تواند آینه تمام‌نمای پارک فناوری پردیس باشد. این پارک هنوز هم با مشکلات زیرساختی

شماره 42 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 43

رئیس شهرک علمی و تحقیقاتی اصفهان:

فضای کسب ‌و کار بی‌ثبات است

بیش از دو دهه از تصویب اساسنامه شهرک علمی و تحقیقاتی اصفهان در شورای عالی انقلاب فرهنگی می‌گذرد، اولین گام برای تاسیس یک پارک فناوری در کشور، که پیشنهاد اولیه آن از سوی شرکت سهامی ذوب آهن مطرح شد اما راه‌اندازی آن تا سال ۱۳۷۹ طول کشید. در همان سال به عضویت انجمن جهانی پارک‌های فناوری نیز درآمد. از آنجا که «اولین» بودن، اغلب پرمخاطره است، طبیعتاً این شهرک طی این سال‌ها با چالش‌هایی نیز رو‌به‌رو بوده است. به سراغ مهدی کشمیری رئیس این شهرک رفتیم و با او درباره وضعیت پارک‌های فناروی کشور و چالش‌های آنها گفت‌وگویی انجام دادیم که در زیر می‌خوانید: عمده پارک‌های فناوری کشور ما محصول‌محور بوده و توجه چندانی به سرویس به ویژه در حوزه آی‌سی‌تی نداشته‌اند. به نظر شما علت این موضوع چیست؟هرچند من اطلاع دقیقی از جزئیات محتوایی پارک‌های فناوری کل کشور ندارم تا حرف شما را تایید کنم، اما تاحدودی می‌توانم بگویم این پارک‌ها سرویس‌محور نیستند. البته این به معنی بی‌توجهی کامل آنها به این موضوع نیست. یکی از علت‌های این وضعیت، دولتی بودن اقتصاد کشور است. در اقتصاد دولتی که مشمول صنایع به ویژه صنایع بزرگ است، تقاضا برای محصول بیشتر از خدمت است. خدمت نیاز مردم و جامعه است. حتی

شماره 54 جهان پرونده - پیوست جهان صفحه 126

گفت‌وگو با مارک مهانی، تحلیلگر RBC Capital Markets ، درباره صعود و سقوط غول‌ها

صدای زنگ اینترنت

فناوری در سال ۲۰۱۷ سریع‌ترین رشد را داشته است، اما سهمی از عنوان‌های منفی را نیز به خود اختصاص داده است. فیس‌بوک و گوگل با تحقیقات در مورد نقش شرکت‌هایشان در فراهم آوردن امکان به خارجی‌ها برای تاثیر بر انتخابات ریاست جمهوری سال ۲۰۱۶ مواجه بودند. علاوه بر این، اپل به نتایج عجیبی در زمینه تازه‌ترین نسخه‌های آی‌فون خود رسیده است. همان‌طور که اتحادیه اروپا مانع از فرار از مالیاتی و اقدامات ضدرقابتی شرکت‌های فناوری در کشورهای عضو می‌شود، قانون‌گذاران آمریکایی نیز درباره تنظیم مقررات فکر می‌کنند. با افزایش قابلیت‌های برنامه‌های AI و موفقیت شرکت‌های فناوری، کارهای انسانی بیشتری به طور خودکار انجام می‌شوند و اضطراب در مورد آینده شغلی در ایالات متحده با رشد بسیاری از غول‌های فناوری بیشتر و بیشتر می‌شود. اما آیا این همه غم و اندوه نصیب بعضی از بزرگ‌ترین شرکت‌های جهان شده است؟ در آستانه سال ۲۰۱۸، Markets Insider گفت‌و‌گویی با مارک مهانی صورت داده تا ببینیم در سال ۲۰۱۸ در بخش فناوری شاهد چه خواهیم بود. مهانی یکی از تحلیلگران برجسته در حوزه فناوری است و جزو پنج تحلیلگر برتر بلومبرگ رتبه‌بندی شده است. د‌ر سال ۲۰۱۸ چه چیزی را د‌نبال می‌کنید‌، چه چیزی شما را هیجان‌زد‌ه می‌کند‌ و چه چیزی باعث نگرانی‌تان می‌شود‌؟

شماره 41 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 33

مدیر دفتر مشاوره‌ای آرتور دو لیتل:

جلب اعتماد نیاز به زمان دارد

با امضای برجام بیش از آنکه دل‌ها به جوانه امید آراسته شوند، همه به انتظار رویت معجزه‌ای یکباره در فضای اقتصادی کشور نشستند. امروز یا فردا؛ بالاخره قرار بود آن منجیان با کیسه‌های پر از دلار بیایند. هرچند به مرور زمان از تعداد این منتظران کاسته شد اما هر از گاهی شنیدن خبرهایی از آمدن هیات‌های تجاری کشورهای مختلف و وعده‌های آنها برای سرمایه‌گذاری در حوزه‌های مختلف، دلگرم کننده بود؛ از جمله سرمایه‌گذاری حوزه آی‌سی‌تی ایران که طی چند سال گذشته رشد خوبی نیز داشته است. با این حال هنوز چالش‌های زیادی در این خصوص وجود دارد. به همین بهانه به گفت‌وگو با ساندر کُخ مدیر دفتر مشاوره‌ای آرتور دو لیتل نشستیم؛ شرکتی که چند سالی است در مورد بازار ایران و پتانسیل‌های سرمایه‌گذاری روی آن فعالیت‌هایی داشته و خدمات مشاوره‌ای ارائه کرده است و تا یک ماه و نیم دیگر نیز دفتر خود را در ایران راه‌اندازی خواهد کرد. شرکت آرتور دو لیتل همواره بازار ایران را رصد می‌کرده اما خودش چندان در ایران فعال نبوده است. آیا می‌توان گفت حالا با راه‌اندازی یک دفتر در ایران قصد تغییر مسیر دارد؟ما دوره‌هایی در ایران بوده‌ایم. اولین پروژه ما در ایران حدود شش هفت سال پیش بود. بنابراین در ایران

شماره 41 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 42

کارشناس مسائل اقتصادی:

بدون سرمایه‌ خارجی از رشد ۸ درصدی خبری نیست

بیست و ششم مهرماه بود که وزارت امور خارجه در سومین گزارش سه‌‌ماهه اجرای برجام از ارتقای جایگاه ایران در رتبه‌بندی ریسک کشورها خبر داد؛ یک رتبه‌بندی‌ هفت‌گانه از سوی سازمان همکاری و توسعه اقتصادی که یکی از شاخص‌های مهم برای تعیین ثبات اقتصادی کشورها و عاملی تعیین‌کننده برای جذب سرمایه‌گذاری خارجی و توسعه مبادلات تجاری با سایر کشورها محسوب شده و تلاش برای بهبود آن همواره یکی از اولویت‌های کشورهای در حال توسعه بوده است. برای درک بیشتر پدیده سرمایه خارجی، آثار آن بر اقتصاد و ریسک‌هایی که در کشور متوجه آن است، گفت‌وگویی با سعید تقی مولایی از کارشناسان مسائل اقتصادی کشور انجام دادیم که در زیر می‌خوانید: آیا شرایط کنونی اقتصاد ایران نیاز مبرمی به جذب سرمایه خارجی دارد یا خیر؟جذب سرمایه خارجی هم از نظر آثار اقتصادی هم از نظر سایر آثار جانبی، امری لازم است اما در عالم اقتصاد ما به آن دسته از آثار توجه بیشتری داریم که منجر به افزایش و بهبود بهره‌وری و تکنولوژی می‌شوند. وقتی صحبت از رشد اقتصادی می‌کنیم یعنی بالا بردن ارزش تولیدات و درآمدهای یک جامعه. این امر مستلزم به‌کارگیری مناسب عوامل مولد از جمله سرمایه است. هر قدر بتوانیم اندوخته سرمایه خود را افزایش دهیم با تکنولوژی‌ای

شماره 41 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 43

فرداد زند از شرکای ایراتل ونچرز:

خدمات ارزش‌افزوده برای سرمایه‌گذاران جذابیت دارند

جذب سرمایه خارجی برای رسیدن به رشد اقتصادی هم در برنامه ششم توسعه و هم در آخرین گزارش موسسه مک‌کینزی از جمله نکات مورد تاکید بوده است. با این حال هنوز به نقطه ایده‌آل نرسیده است و موانع متعددی بر سر راه آن وجود دارد. از همین رو به سراغ فرداد زند رفتیم تا با او که سابقه همکاری با موسسه مک‌کینزی را نیز دارد، درباره پتانسیل‌ها و چالش‌های موجود در فضای کسب ‌و کار ایران گفت‌وگویی انجام دهیم. در حال حاضر او یکی از شرکای ایراتل ونچرز است؛ یک باشگاه سرمایه‌گذاری‌ خطرپذیر که هم خودش سرمایه دارد و هم دیگر سرمایه‌ها را مدیریت می‌کند. این شرکت برای اینکه بتواند نقش فعال‌تری در جذب و بازپروری ایده‌هایی که قابلیت جهانی شدن دارند ایفا کند تصمیم گرفته است با استفاده از سابقه کسب ‌و‌ کارش در ایران و داشتن ارتباطات با خارج، یک پایه عملیاتی نیز در ایران داشته باشد. از همین رو به زودی یک مرکز نوآوری به نام iLab در ایران تاسیس خواهد کرد که شکلی از برنامه شتاب‌دهی و فضای همکاری را داخل خود خواهد داشت. کدام بخش از حوزه آی‌سی‌تی کشور جذابیت بیشتری برای سرمایه‌گذاران خارجی دارد؟باید قبل از هر چیز مزیت‌های رقابتی ایران نسبت به بازارهای

شماره 40 گزارش ماه گزارش ماه صفحه 28

رئیس مرکز فناوری اطلاعات و رسانه‌های دیجیتال:

در فضای مجازی محرمانگی معنا ندارد

با وجود تاکیدات همیشگی مقامات کشور بر لزوم بومی‌سازی محتوای دیجیتال، آن‌گونه که آمارهای اعلامی خود وزیر ارتباطات هم نشان می‌دهند هنوز بیش از ۵۸ درصد محتوای مورد استفاده کاربران ایرانی، محتوای خارجی است. با این حال وزیر وعده داده تا پایان دولت یازدهم سهم محتوای تولید داخل ۵۰ درصد می‌شود. هرچند سرمایه‌گذاری‌های خوبی هم در این زمینه صورت گرفته و از سهم دو درصدی اعتبارات فناوری اطلاعات در کل بودجه عمومی کشور در سال گذشته ۲۳ درصد صرف بخش خدمات و تولید محتوا شده است، با این وجود به نظر می‌رسد هنوز موانع بسیاری بر سر راه توسعه و ساماندهی این بخش و جذب مخاطب برای آن وجود دارد؛ موانعی از جمله عدم جذابیت محتوای بومی و بی‌اعتمادی کاربران به استفاده از پلتفرم‌های داخلی. برای درک این موانع و راهکارهای مقابله با آنها به سراغ مرتضی موسویان رئیس مرکز فناوری اطلاعات و رسانه‌های دیجیتال رفتیم؛ مرکزی که به گفته خود موسویان مسئولیت تنظیم مقررات و اعطای مجوز فعالیت برای کسب ‌و ‌کارهای دیجیتال و تولید محتوا در همه زمینه‌ها از جمله تولید نرم‌افزار و اپلیکیشن را بر عهده دارد و برنامه‌های متعددی را برای ساماندهی فضای مجازی و محتوای آن از طریق ارتقای سواد رسانه‌ای مردم در نظر گرفته

شماره 40 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 35

قائم‌مقام مدیرعامل شرکت ارتباطات سیار:

مدیریت فناوری باید به‌موقع باشد

به دنبال رشد روزافزون فناوری‌های ارتباطی به ویژه مطرح شدن نسل پنجم ارتباطی شاهد گسترش پدیده‌هایی همچون اینترنت اشیا و خانه‌های هوشمند در سطح جهان هستیم. ۵G فناوری‌ای که شبکه‌های آن طبق پیش‌بینی موسسه تحقیقاتی SNS یک فرصت سرمایه‌گذاری ۲۵۰ میلیارد دلاری است و تا سال ۲۰۲۵ صد میلیون نفر عضو خواهد داشت در ایران نیز به تازگی و تحت تاثیر روند جهانی در کانون توجه قرار گرفته است. هرچند حرکت به سمت این فناوری، گام مثبتی به نظر می‌‌آید اما مقدمات و الزاماتی را نیز می‌طلبد. از همین رو به سراغ حمیدرضا نیکوفر قائم‌مقام مدیرعامل شرکت ارتباطات سیار رفتیم تا با او در مورد میزان آمادگی زیرساخت‌های کشور برای گذار به این تکنولوژی تحول‌ساز گفت‌وگویی انجام دهیم. فرکانس مورد نیاز برای نسل ۵ چیست؟ آیا این فرکانس در حال حاضر آزاد است؟اساساً باید دید چرا به فرکانس‌های جدید و بیشتری برای تحقیق در نسل‌های بعدی رابط رادیویی مورد نیاز است (هرچند نسل ۵ فقط ارتقای رابط رادیویی نیست). نسل سه RNC دارد اما نسل ۴ یکدست‌تر و دارای MME است. نسل ۵ باز هم یکدست‌تر است. همه ما می‌شنویم که تا سال ۲۰۲۰ دنیا به سمت مصرف حجم عظیمی از دیتا به صورت روزانه در مقیاس اگزابایت روی شبکه

شماره 53 جهان پرونده - پیوست جهان صفحه 122

گفت وگو با لینوس چانگ، مدیرعامل شرکت BackupAssist:

باج‌افزار هوشمندتر شده است

در گزارش ۲۰۱۶ اُسترمان با عنوان «بهترین روش برای مقابله با فیشینگ و باج‌افزار» آمار دقیقی ارائه شده که نشانگر این حقیقت است که ۵۱ درصد از افراد بررسی‌شده یک تا پنج بار توسط باج‌افزارها، نرم‌افزارهای مخرب یا هکرها مورد نفوذ واقع شده‌اند. بسیاری از کسب و کارهایی که تحت تاثیر باج‌افزار قرار گرفته‌اند باید هزینه‌های شگفت‌آوری برای بازگرداندن سیستم‌ها پرداخت کنند- حتی برخی مجبور به تعطیل کردن کار هستند. اما باج‌افزار دارای یک ضعف بزرگ است. اگر بک‌آپ‌هایی داشته باشید که آلوده نباشند، بدون پرداخت حتی یک سنت می‌توانید به سادگی سیستم آلوده را پاک و داده‌های خود را بازیابی کنید. متاسفانه موضوع همین‌جا تمام نمی‌شود، باج‌افزار هوشمندتر شده و در حال حاضر نیز به دنبال روش‌هایی برای رمزگشایی بک‌آپ‌های شماست. در مصاحبه اختصاصی آی‌تی بریف‌کیس لینوس چانگ، مدیرعامل شرکت BackupAssist، افکار خود را در مورد تهدید رو به رشد و مداوم باج‌افزار نه تنها در محیط‌های سازمانی بلکه در فضای کوچک و متوسط (SMB) به اشتراک می‌گذارد. او همچنین می‌گوید که چه سازمان‌هایی می‌توانند در مقابل رواج این باج‌افزارها از خود محافظت کنند و اطمینان حاصل کنند که آنها هرگز مجبور به پرداخت هزینه نمی‌شوند. به نظر می‌رسد حملات باج‌افزاری کاربر یا محیط سازمانی بزرگ‌تر را هدف قرار

شماره 38 گزارش ماه گزارش ماه صفحه 30

مدیر بین‌الملل نمایشگاه سبیت آلمان:

می‌خواهیم بدانیم در ایران چه خبر است

مارتینا لوبون مدیرکل بخش بین‌الملل نمایشگاه سبیت آلمان ماه گذشته چند روزی به ایران آمد. این سفر به دنبال مذاکرات طولانی سازمان نظام صنفی رایانه‌ای رقم خورده آن هم برای امضای موافقت‌نامه‌ای تا پاویون شرکت‌های فاوای ایران بتوانند در سبیت ۲۰۱۷ حضور داشته باشند، نمایشگاهی که به گفته مدیرعامل آن تامین‌کننده کلیه زنجیره ICT بوده و همچنان پیشروترین نمایشگاه آی‌سی‌تی دنیا باقی خواهد ماند. در صورت امضای این توافق‌نامه هرچند هنوز مشخص نیست چه شرکت‌هایی به این پاویون را‌ه پیدا کنند اما بدون شک فرصت بزرگی برای شناساندن این شرکت‌ها به بازار جهانی به وجود خواهد آمد. به همین بهانه گفت‌وگویی با لوبون انجام دادیم. اگرچه بعد از ملاقات‌ها و جلسات متعددی که طی پنج روز متوالی در تهران داشته، به شدت خسته به نظر می‌رسد. خودش می‌گوید به این میزان گرمای هوا عادت ندارد اما با یک لیوان آب خنک به گفت‌وگو ترغیب می‌شود. چرا دویچه‌مسه، ایران را انتخاب کرده و تلاش دارد به بازار ایران نزدیک‌تر شود؟ ما فقط روی ایران تمرکز نکرده‌ایم. از آنجا که سبیت یک پلتفرم بین‌المللی است همیشه نگاه می‌کنیم که دور تا دور دنیا چه اتفاقاتی در جریان است. در این مقطع زمانی برای ما و بسیاری از مردم جالب است که بدانیم

شماره 38 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 40

رئیس انجمن واردکنندگان موبایل، تبلت و لوازم جانبی:

نمی‌توانیم با قاچاقچی رقابت کنیم

در شرایطی که طبق آمارهای رسمی بیش از ۹۰ درصد حجم بازار موبایل کشور را گوشی‌های قاچاق تشکیل می‌دهند،  بانیان آن همچنان در حاشیه امن خود به سر می برند. تنها فروشندگان هستند که در این زنجیره بزرگ گرفتار برخوردهای سفت و سخت و گاه متحمل خسارت‌های میلیاردی می‌شوند. هرچند یافتن سر زنجیره قاچاق کار چندان آسانی نیست لیکن بسیاری بر این باورند که این حجم کالای قاچاق نمی‌تواند بدون هماهنگی واردکنندگان و توزیع‌کنندگان صورت گرفته باشد. از همین رو گفت‌وگویی انجام دادیم با محمود سفار رئیس انجمن واردکنندگان موبایل، تبلت و لوازم جانبی؛ انجمنی که در مهرماه سال ۹۴ در اتاق بازرگانی ایران ثبت شده، بسیاری از شرکت‌های نامدار حوزه وارادت موبایل را در خود جای داده و تلاش‌های زیادی برای رفع اتهام واردکنندگان به دست داشتن در قاچاق کرده است. در مورد کالای قاچاق هم واردکننده، هم توزیع‌کننده و هم نمایندگان رسمی مسئولیت را به دیگری نسبت می‌دهند. از نظر شما قاچاق توسط چه کسی انجام می‌شود؟ما نمی‌توانیم مطرح کنیم که چه شخص یا مجموعه‌‌ای قاچاق می‌کند. اما طبق قانون وارد کردن، توزیع و فروش کالاهای قاچاق و خدمات‌دهی به آنها مشارکت در امر قاچاق محسوب می‌شود. بنابراین اگر برخی تلاش کنند کار خلاف خود را کوچک‌تر جلوه

شماره 38 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 42

مدیر شبکه‌های فروش و بازاریابی موبایل شرکت ال‌جی الکترونیکس:

گوشی‌ها باید به‌طور مستقیم وارد شوند

«گردش مالی قاچاق موبایل در کشور نزدیک به شش میلیارد تومان است.» سال گذشته بود که معاون برنامه‌ریزی، نظارت و هماهنگی اقتصادی ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز با ارائه این آمارها اعلام کرد این وضعیت محصول یک فعالیت سازماندهی‌شده است. چنین آمارهایی مسئولان را به سمت مطرح کردن دوباره بحث رجیستری گوشی‌های موبایل سوق داد. بسیاری امید دارند با اجرای این طرح، اوضاع بازار بالاخره از نابسامانی خارج و بساط قاچاق برچیده ‌شود. بی‌تردید در کنار نفعی که اجرای طرح رجیستری برای مصرف‌کنندگان به دنبال دارد، سهم بسیاری از برندهای موجود در بازار ایران به شدت متفاوت خواهد شد. از همین رو به سراغ پیمان وشکینی مدیر شبکه‌های فروش و بازاریابی موبایل شرکت ال‌جی الکترونیکس رفتیم تا از زاویه دید این برند مطرح به موضوع رجیستری و قاچاق گوشی نگاه کنیم. آماری از میزان واردات سالیانه گوشی‌های ال‌جی به ایران وجود دارد؟از آنجا که تقریباً بیش از ۹۵ درصد واردات گوشی‌های ال‌جی به کشور به صورت قانونی انجام می‌شود، آمار دقیقی درباره آنها وجود دارد هرچند قابل ذکر نیست. آن پنج درصدی هم که به صورت غیرقانونی وارد می‌شود شاید تا دو سال پیش اصلاً حتی وجود نداشت و از زمان اضافه شدن یک دفتر نمایندگی ال‌جی در

شماره 25 خدمت و تجارت دولت الکترونیکی صفحه 72

مدیر طرح جامع نظام مالیاتی:

ما به دنبال جمع‌آوری اطلاعات هستیم

تاکسی زرد خلاف معمول بسیار آرام می‌رفت، در حکم اتاق فکری بود تا رسیدن به مقصد تاملی کنم، تا اینکه چشمم به بنرهای «ارسال خوداظهاری‌های مالیاتی» افتاد که یکی در میان در اتوبان‌ها نصب شده بود و با فرا رسیدن ماه خرداد و فصل پر کردن اظهارنامه‌ها، دور از انتظار نبود؛ به‌ خصوص که خوداظهاری الکترونیکی نیز واژه تازه‌وارد بحث مالیاتی در بنرها به چشم می‌خورد که با توجه به مصاحبه دو سال پیش نادر آریا در خصوص وعده‌هایی چون راه‌اندازی پرونده الکترونیکی، تکمیل سامانه نرم‌افزاری یکپارچه مالیاتی و غیره فرصتی به ما داد با او دوباره عملیاتی شدن این سامانه‌ها تا ارائه خدمات نوین گفت‌وگو کنیم. امسال تبلیغات زیادی روی پرداخت کاملاً الکترونیکی مالیات صورت گرفته است، سوال اینجاست که فقط پرداخت مالیات الکترونیکی شده یا کل فرآیند منتج به پرداخت مالیاتی الکترونیکی شده است؟قبل از اینکه به سوال‌تان پاسخ دهم، توضیح مختصری می‌دهم و به این سوال بازمی‌گردم. همان‌طور که می‌دانید و بارها نیز گفته شده طرح جامع مالیاتی، طرح تحول همه‌جانبه نظام مالیاتی است اما با دو رویکرد: اول استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات به عنوان بستر عملیات و دوم رویکرد مؤدی‌محوری به عنوان بستر نحوه انجام عملیات و ارائه خدمات. این طرح در‌حقیقت دو بعد

شماره 39 گزارش ماه گزارش ماه صفحه 28

مدیر تیم طراحی گوشی‌های موبایل هواوی:

حالا بقیه از ما تقلید می‌کنند

هواوی در نمایشگاه ایفا ۲۰۱۶، در شهر برلین آلمان، از سری جدید گوشی‌های هوشمندش با نام نوا (Nova) و نسخه فبلت آن یعنی نوا پلاس (Nova Plus) پرده برداشت. پس از مراسم معرفی این میان‌رده‌های جدید هواوی، «جونسو کیم» مدیر تیم طراحی گوشی‌های موبایل این شرکت در مورد زبان طراحی هواوی و رنگ‌های خاص گوشی‌های این شرکت گفت‌و‌گویی با پیوست داشت. این طراح از قدرت هواوی در چین و سایر کشورهای دنیا می‌گوید و اعلام می‌کند امروز هواوی به یکی از قطب‌های طراحی گوشی‌های دنیا تبدیل شده است که بسیاری از شرکت‌های دیگر از زبان طراحی هواوی برای تولید محصولات خود کپی‌برداری می‌کنند. کیم که خود کره‌ای است پیش از این نه‌تنها در نیویورک و سئول کار کرده بلکه تجربه طراحی و مدیریت در تیم طراحی رقبایی مانند سامسونگ و نوکیا را دارد. در ورایزن، تی‌موبایل، AT&T و اسپرنیت کار کرده و همین کارنامه درخشانش نشان می‌دهد مدیران هواوی به دنبال رقابت در چه سطحی هستند. پیش از هواوی با برندهای مطرح در حوزه لوازم الکترونیکی همکاری می‌کردید. چه چیز در هواوی نظر شما را به خود جلب کرد که با این شرکت وارد همکاری شدید؟شروع به کار هواوی در واقع از نقطه صفر بود، من یک سال پس از

شماره 24 خدمت و تجارت پرونده - خدمت و تجارت صفحه 68

سعید مهدیون معاون تنظیم مقررات مرکز ملی فضای مجازی:

باید بازار را رصد کنیم

کافی است در قسمت جست‌وجوی گوگل واژه «بیت‌کوین» را تایپ کنید تا از تعداد زیاد سایت‌هایی که امکان خرید و فروش و مبادله بیت‌کوین با ریال را فراهم کرده‌اند، خبردار شوید. همین موجب شده است با وجود سکوت تقریباً هوشمندانه مسئولان کشور نسبت به بیت‌کوین بخشی نیز برای سیاستگذاری روی آن اقدام کنند. اما سیاستگذاری برای بیت‌کوین چندان ساده نیست. هنوز این نوع پول جایگاه واقعی خود را پیدا نکرده است و بسیاری بین پول بودن یا کالا بودن آن با یکدیگر اختلاف نظر دارند. از سویی هیچ کدام از کشورهای دیگر نیز قانون خاصی در مورد آن تدوین نکرده‌اند و همه منتظرند تا ببینند آینده چه خواهد شد. اما مرکز ملی فضای مجازی در این میان سریع‌تر عمل کرده است. این مرکز تصمیم‌ گرفته این بار همگام با کشورهای دیگر در جهت قانونگذاری و سیاستگذاری برای بیت‌کوین قدم بردارد تا دیگر ایران مصرف‌کننده صرف نباشد. سیاستگذاری و قانونگذاری برای بیت‌کوین را معاونت تنظیم مقررات مرکز ملی فضای مجازی بر عهده گرفته است. به منظور مشخص شدن وضعیت روند سیاستگذاری برای بیت‌کوین با سعید مهدیون معاون تنظیم مقررات مرکز ملی فضای مجازی به گفت‌وگو نشسته‌ایم که در ادامه می‌خوانید: معمولاً بانک‌های مرکزی کشورها و سازمان‌های بورس وارد سیاستگذاری برای بیت‌کوین

مهرک محمودیدبیر تحریریه
شماره 24 خدمت و تجارت دولت الکترونیکی صفحه 70

میزگرد بررسی وضعیت کنونی پروژه نظام الکترونیکی سلامت

مدیریت باعث جزیره‌ای شدن شبکه‌ها می‌شود

برگزاری میزگرد برای بررسی وضعیت نظام سلامت الکترونیکی کار چندان ساده‌ای نبود، هماهنگ کردن زمان مدیران برای برگزاری یک نشست یک‌ساعته از برگزاری جلسه برای گروه ۵+۱ سخت‌تر بود. این جلسه یک بار لغو شد و بار دوم نیز به دلیل مشغله کاری یکی از مدعوین قرار بود لغو شود اما در نهایت قرار شد این میزگرد بدون حضور وی برگزار شود. ساختمان فرمانیه سازمان فناوری با ساختمان سیدخندان این مجموعه کاملاً متفاوت است. عمارت بسیار باشکوه با حیاطی سرسبز و گلکاری‌شده و درون ساختمان، اتاق‌های تو در تو؛ که مرا به یاد خانه‌های قدیمی با اندرونی می‌انداخت و ساعت۱۰ در یکی از همین اتاق‌ها، عاقبت با رضا باقری اصل‌ معاون توسعه دولت الکترونیکی سازمان فناوری اطلاعات و حسین ریاضی معاون فناوری اطلاعات وزارت بهداشت دیدار کردیم. نماینده بیمه سلامت غایب این جلسه بود.  طرح سلامت الکترونیکی، پروژه‌ای میان دستگاهی است که تقریباً یک دهه از آغاز برنامه‌ریزی برای اجرایی کردن آن می‌گذرد، با وجود پیشرفت‌هایی که طبق گفته مسئولان در این پروژه ایجاد شده است اما هنوز به شهروندان به‌ صورت مستقیم سرویس ارائه نمی‌کند. چرا این پروژه هنوز به مرحله‌ای نرسیده که مردم بتوانند از آن بهره برند؟رضا باقری اصل (معاون توسعه دولت‌ الکترونیکی سازمان فناوری اطلاعات و

شماره 37 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 34

دبیرسابق شورای عالی انفورماتیک کشور:

اگر تلفن ثابت سودده نبود، مخابرات را نمی‌خریدند

تابستان امسال با خبر افزایش تعرفه‌های تلفن ثابت شروع شد. مشترکان در صورت تایید تعرفه‌های جدید از سوی دولت، برای تماس‌های درون‌شهری باید بیشتر از قبل پول بپردازند. به بهانه خبر افزایش تعرفه‌ها گفت‌وگویی انجام دادیم با مهشید علوی دبیر سابق شورای عالی انفورماتیک که هرچند این روزها خود را از حوزه فاوا بازنشسته می‌داند اما سابقه طولانی‌اش در سازمان برنامه به عنوان معاون امور مخابرات و نیز به عنوان مدیر راهبری و تشخیص صلاحیت عوامل نظام فناوری اطلاعات، حضور در جلسات کمیسیون تنظیم مقررات و آشنایی نزدیکش با بحث تعرفه‌های مخابرات، او را یک مشترک آگاه ساخته که هنوز دید کارشناسانه دارد و بیش از هر چیز به فکر توسعه کشور و همچنین جیب مردم است. تا پیش از تصویب قانون تثبیت قیمت‌ها در سال ۸۳ هرساله با آمدن فصل بهار قیمت همه چیز از جمله تعرفه‌های مخابرات هرچند ناچیز افزایش پیدا می‌کرد. این افزایش قیمت بر چه اساسی بود؟ قیمت تمام‌شده؟ تورم عمومی یا بخشی؟موضوع توسعه شبکه مخابرات همیشه یکی از چالش‌های مهم کشور بوده‌ است. وزارت ارتباطات بحق خود را یکی از متولیان توسعه کشور و نه‌فقط توسعه خدمات مخابراتی می‌دانست. در دورانی که شما به آن اشاره کردید هنوز بسیاری از روستاهای کشور از خدمات تلفنی

شماره 37 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 38

عضو هیات مدیره شرکت مخابرات ایران:

تعرفه‌ای که وجود دارد، عادلانه نیست

اعضای هیات مدیره و مدیران ارشد شرکت مخابرات ایران سال‌ها بی‌محابا درباره افزایش تعرفه‌ها سخن گفتند و وزارت ارتباطات را نقد کردند اما اکنون که تعرفه‌های جدید در حال تصویب است، کمتر مدیری از مخابرات پیدا می‌شود که حاضر به سخن گفتن در این رابطه باشد. شاید آنها از تعرفه‌های جدید راضی نیستند ولی ترجیح می‌دهند چینی بندزده‌شده رابطه با وزارتخانه را دوباره نشکنند. در میان مدیران مخابراتی، بابک تراکمه چهره‌ای متفاوت است. جوان‌ترین عضو هیات مدیره شرکت مخابرات ایران به ‌طور همزمان معاون تنظیم مقررات ایران شرکت نیز هست و از مدت‌ها پیش در حال سبک و سنگین کردن اعداد و ارقام تعرفه‌ای بوده است. با این همه او نیز به اندازه دیگران محافظه‌کار است و ترجیح می‌دهد آنچه به نقل از وی به چاپ می‌رسد، نه سیخ را بسوزاند و نه کباب را. گفت‌وگوی ما با تراکمه پیش از ابلاغ رسمی تعرفه‌های جدید انجام شده است. شرکت مخابرات از قدیم برای افزایش قیمت پیشنهاد اولیه‌ای مطرح می‌کرد که آن رقم در نهادهای تصمیم‌گیر بررسی و با اصلاحاتی تصویب می‌شد. اکنون مخابرات برای افزایش تعرفه پیشنهاد مشخصی داشته است؟ما در مخابرات ایران یک برنامه توسعه‌ای داریم که بر مبنای آن باید در مدت‌زمان مشخصی منابعی را به منظور رسیدن

شماره 37 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 42

عضو کمیسیون تنظیم مقررات ارتباطات:

تعرفه تلفن ثابت بسیار غیرمنطقی است

سال‌هاست شرکت مخابرات، شبکه تلفن ثابت را به دلیل زیان‌ده بودن توسعه نداده و راهکار برون‌رفت از این زیان‌دهی را در افزایش تعرفه‌ها عنوان می‌کند. واکنش‌ها به این خواسته مخابرات تا به حال مخالفت با آن بوده است، چه از جانب دولت که همواره معتقد بوده مخابرات از منابع و امکانات خود به خوبی استفاده نکرده و دچار سوءمدیریت است، چه مردم که حاضر نیستند تاوان کشمکش سیاسی میان دولت و مخابرات را بپردازند. در این میان هستند کسانی که به دور از جانب‌داری غیرمنطقی سعی دارند نگاهی همه‌جانبه به موضوع داشته باشند. از جمله احمد معتمدی وزیر سابق ارتباطات و فناوری اطلاعات و رئیس فعلی دانشگاه صنعتی امیرکبیر که اعتقاد دارد وظیفه سازمان تنظیم مقررات است که بین منافع مخابرات، دولت و مردم هماهنگی ایجاد کند تا مشکل حل شود. در ادامه گفت‌وگوی پیوست را با این عضو کمیسیون تنظیم مقررات ارتباطات می‌خوانید. تعرفه‌های مخابرات آخرین بار سال ۸۲ و زمانی که شما وزیر بودید افزایش یافت. در آن زمان تعرفه بر اساس پالس محاسبه می‌شد. منطق افزایش تعرفه‌ها به چه صورت بود؟در آن سال‌ها مخابرات دولتی بود و تعرفه‌اش مانند تعرفه آب، برق و گاز بر اساس تورم مقداری افزایش می‌یافت. البته الان هم به همین صورت است.

شماره 36 گزارش ماه گفت‌وگو صفحه 28

گفت‌وگو با هیروکازو ایشیزوکا مدیر خاورمیانه سونی موبایل

اکسپریا هسته اکوسیستم ماست

ژانویه امسال منطقه خاورمیانه بعد از سال‌ها شاهد یک مدیر جدید برای شاخه موبایل سونی بود که در همان هفته‌های اول حضورش به ایران هم سفر کرد. هیروکازو ایشیزوکا در حالی جایگزین رودینگر اودنباخ آلمانی شد که به وضوح در یک زمانه بسیار سخت برای رقابت سامورایی‌ها سعی دارند بار دیگر به منش ژاپنی خود بازگردند و در این میان مدیرانی کارکشته مانند ایشیزوکا گزینه‌های طلایی هستند. او نه‌تنها بیش از یک دهه است که در شاخه موبایل سونی از سونی اریکسون گرفته تا بازوی مستقل امروز فعالیت کرده بلکه سال‌ها معاون توسعه فروش جهانی جهانی این شرکت بوده و به خوبی به ادبیات بین‌المللی در این زمینه آشناست. وقتی با ایشیزوکا در پشت‌بام زیبای هتل اسکان در خیابان الوند جایی که نمایی پانوراما به کل شهر دارد، حرف می‌زدیم، اصرار داشت هنوز بازار ایران را خوب نشناخته ولی مصمم است دست‌کم برای ماندن خودش در راس این منطقه حساس تحولی در بازار سونی کشورمان رقم زند. در اولین سفر خود چقدر توانستید بازار ایران را ببینید؟من واقعاً علاقه زیادی برای سفر به ایران داشتم، البته به خاطر بحث‌های تجاری به خصوص نقشه‌هایمان برای آینده تجاری سونی. ما معتقدیم می‌توانیم فرصت‌های تجاری بسیاری را در ایران توسعه دهیم و از

شماره 51 جهان پرونده - پیوست جهان صفحه 122

پاول دوروف:

به الگوی کسب و کار پایدار خواهیم رسید

دوروف می‌گوید تلگرام حتی در وضعیت کنونی این شرکت (که آینده سودمندی در انتظارش است) نیز «سازمانی از نوع دیگر است». به شدت به مسیر ناسودبر تمایل دارد و به نظر می‌رسد هدف ساختن چیزی است که به صورت متعادل و متوازن عمل‌ کند، طوری که هر کارمند بتواند درآمد و زندگی خوبی داشته باشد. این وضعیت فقط در کوتاه‌مدت میسر است، زیرا دوروف اکنون هزینه کل عملیات را از حساب خود برداشت می‌کند؛ یعنی حدود یک میلیون دلار در ماه. زمانی خواهد رسید که جریان پول در این عملیات فناوری برعکس شود ولی حتی در آن دوران نیز که شرکت سود خواهد برد استفاده از تلگرام قطعاً رایگان خواهد ماند. هدف از راه‌اندازی این برنامه کاربردی خدمت به بشریت است: شهروندان دنیا باید راهی برای برقراری ارتباط امن داشته باشند. دوروف در دفتر Daily Dot در نیویورک با ما دیدار کرد. لباس استاندارد سراسر مشکی خود را پوشیده بود تا در مورد برنامه‌های جدید و داستان‌های سیاسی‌اش صحبت کند. چرا سراغ بازار برنامه‌های پیام‌رسان رفته‌اید؟ آیا این بازار به قدری شلوغ نیست که هر بازیگری ناتوان از تاثیرگذاری جدی بر آن باشد؟ تلگرام را به عنوان پروژه خصوصی راه انداختیم و اکنون می‌خواهیم عموم مردم در سراسر دنیا از

شماره 36 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 40

دبیر شورای عالی فضای مجازی:

رگولاتوری ما باید اصلاح شود

صد و ده! این تعداد پله‌هایی بود که برای رسیدن به اتاق دبیر شورای عالی فضای مجازی و آغاز گفت‌وگو طی کردیم؛ گفت‌و‌گویی که آن‌قدر برای عملی شدن آن صبر کرده بودیم که صد و ده پله زیر پای ما پرنیان بودند همی! با اینکه از زمان انتصاب سیدابوالحسن فیروزآبادی به سمت دبیر شورای عالی فضای مجازی کمتر از یک سال می‌گذرد اما در همین مدت کوتاه موضوعات زیادی خبرساز شده‌ است؛ موضوعاتی که بعضی از آنها همچون اختلافات شورا با وزارت ارتباطات، تازگی ندارند و برخی نیز همچون فیلتر شدن یا نشدن تلگرام برای مدت‌ها تیتر یک اخبار فناوری اطلاعات کشور بوده‌اند. اما تازه‌ترین خبر انحلال شوراهای موازی آی‌تی بود که البته از آغاز دوره سوم شورای عالی فضای مجازی با حکم مقام معظم رهبری کلید خورده بود ولی طی هفته‌های پیش اجرایی شد.هرچند انتظار نمی‌رفت بعد از شش طبقه بالا رفتن از پله به این زودی‌ها نفس‌مان سر جایش بیاید اما حرف‌ها و سوالات زیادی داشتیم و با چند دقیقه استراحت خیلی زود آماده گفت‌وگو شدیم؛ گفت‌وگویی در یک اتاق با پنجره‌های ضدگلوله که امنیت فضای مجازی را دوچندان جلوه می‌داد. در دور اول تشکیل شورای عالی فضای مجازی، این شورا وظایف مشخصی داشت. با ادغام شوراهای عالی

شماره 22 خدمت و تجارت پرونده - خدمت و تجارت صفحه 79

رئیس مرکز توسعه تجارت الکترونیکی

فروشگاه‌های اینترنتی فقط نماد می‌خواهند

وقتی تب خرید داغ می‌شود فروشگاه مجازی و فروشگاه فیزیکی چندان تفاوتی با یکدیگر ندارند. روزهای اسفند نیز تب خرید تمامی بخش‌های کشور را فرا می‌گیرد. خیابان‌ها و مراکز خرید جای سوزن انداختن ندارند و هر کس به دنبال یافتن کالاهای مورد نیازش است. از این حجم خرید فروشگاه‌های مجازی نیز بی‌بهره نیستند؛ طی سال‌های گذشته با توجه به گسترش و بازاریابی‌ای که انجام داده‌اند، توانسته‌اند برای خودشان جایی باز کنند و حال بسیاری از افراد بخشی از خریدهای خود را به صورت مجازی انجام می‌دهند. اما بخشی نیز هنوز به این فروشگاه‌های مجازی اعتماد ندارند و نگران عواقب بعدی آن هستند. در خصوص وضعیت فروشگاه‌های اینترنتی با محمد گرکانی‌نژاد رئیس مرکز توسعه تجارت الکترونیکی به گفت‌وگو نشسته‌ایم که در زیر می‌خوانید: به نظر می‌رسد تعداد فروشگاه‌های اینترنتی هر روز بیشتر می‌شود؛ تبلیغات سطح شهر که این‌گونه نشان می‌دهد. هم‌اکنون چه تعداد فروشگاه‌ اینترنتی از شما نماد اعتماد گرفته‌اند؟بالغ بر هفت هزار فروشگاه اینترنتی از ما نماد اعتماد گرفته‌اند اما تعداد متقاضیان دریافت نماد از این تعداد بسیار بیشتر است، حدود ۹ هزار نفر متقاضی دریافت نماد در سیستم ثبت‌نام کرده‌اند اما از این تعداد نزدیک به چهار یا پنج هزار فروشگاه‌ غیرفعال هستند. یعنی تقاضایی را مطرح کرده‌اند و

مهرک محمودیدبیر تحریریه
شماره 51 جهان پرونده - پیوست جهان صفحه 138

گفت و گو با یوری میلنر، یکی از بازیگران اصلی فناوری آمریکا:

تزار فناوری در میان سیلیکون‌ولی

یوری میلنر، بنیان‌گذار گروه DST، ابتدا در فیس‌بوک سرمایه‌گذاری کرد، سپس به سمت چین رفت و اکنون به تدریج در بازار الکترونیکی رشد می‌کند. وقتی میلنر در سال ۲۰۰۹، دو و نیم درصد از سهام فیس‌بوک را خریداری کرد دره سیلیکون شوکه شد. او سرمایه‌داری ناشناخته از خانواده‌های اشرافی روس بود. وی بعدها در توییتر، زینگا و گروپون سهام‌ کلانی خرید. میلنر از حضور در جلسات هیات مدیره پرهیز کرد و از حق رای خود نیز گذشت. شش سال بعد قمار بلندپروازانه او در دره سیلیکون و چین جواب داد. ۲۰۰ میلیون دلاری که روی فیس‌بوک سرمایه‌گذاری کرده بود چهار میلیارد دلار به دارایی وی افزود. پنج میلیارد دلاری که در پنج سال اولیه خود سرمایه‌گذاری کرده بود نیز به ۱۹ میلیارد دلار تبدیل شد. اکنون وقتی میلنر وارد اتاق می‌شود مدیران استارت‌آپ‌ها صاف می‌نشینند. او دیگر به بخشی از دره سیلیکون تبدیل شده است. دوستی میلنر با زاکربرگ به سرمایه‌گذاری روی جایزه سالانه اکتشاف در علوم منجر شده است. همچنین میلنر پروژه بلندپروازانه‌ای برای جست‌وجوی نشانه‌های تمدن‌های بیگانه دارد. هنگامی که میزبان سرگی برین، بنیان‌گذار گوگل، یا کی‌یرا نایتلی در خانه خود در لوس‌آلتوس هیلز نیست، به همراه گروه کوچکی از همکاران خود بین قاره‌ها پرواز کرده و به

شماره 51 جهان پرونده - پیوست جهان صفحه 142

ماریا گراچوا، مدیر ارشد اجرایی یاندکس‌مانی:

بی‌اعتمادی مصرف‌کننده از چالش‌های اصلی است

روسیه اغلب به عنوان «سرزمین پول نقد» توصیف شده، کشوری که اقتصاد آن بر پول نقد استوار است و اکثر پرداخت‌های خرد نقدی هستند. در این رابطه شرایط فعلی پرداخت‌های آنلاین چیست و تجارت الکترونیکی و پرداخت‌های آنلاین روسیه چگونه خود را از بقیه جهان متمایز می‌کند؟ روسیه عموماً به عنوان کشوری دیده می‌شود که پول نقد در آن پادشاه است، که قطعاً در ارتباط با وضعیت واقعی روسیه است. از سوی دیگر پرداخت‌های آنلاین به‌ سرعت در میان روس‌ها در حال محبوب شدن است. بر اساس آمار اخیر TNS، ۹۲ درصد از کاربران روس اینترنت حداقل یک بار در سال خریدهای خود را آنلاین پرداخت می‌کنند. روس‌ها روش‌های مختلف پرداخت آنلاین را انتخاب می‌کنند. اکثراً ترجیح می‌دهند برای پرداخت از کارت‌های بانکی، بانکداری آنلاین و کیف پول‌های الکترونیکی استفاده کنند. به هر حال ۶۲ درصد از افرادی که پرداخت آنلاین را انتخاب می‌کنند روش کیف پول الکترونیکی را یک بار در سال برمی‌گزینند. صنعت تجارت الکترونیکی روسیه چه وضعیتی دارد؟ تجارت الکترونیکی بین کشورها نیاز به پیش‌پرداخت دارد، پرداخت آنلاین تنها گزینه در این مورد است. در چند سال گذشته افزایش قابل توجهی در تجارت بین کشورها در روسیه وجود داشته است. بر اساس آخرین آمار منتشرشده توسط Russian

شماره 18 خدمت و تجارت تجارت الکترونیکی صفحه 72

قائم‌مقام مرکز توسعه تجارت الکترونیکی

امنیت مشتری تضمین می‌شود

بیش از ۱۰ سال از فعالیت فروشگاه‌های اینترنتی در ایران می‌گذرد اما هنوز نمی‌توان گفت فروشگاه‌های اینترنتی در ایران به ثمر نشسته‌اند و بعد از گذشت این دوره زمانی موفق بوده‌اند. هر از چند گاهی خبرهایی مبنی بر مجاز نبودن فعالیت فروشگاه‌های چند‌منظوره یا عدم صدور مجوز برای فروشگاه‌هایی که مکان فیزیکی ندارند، منتشر می‌شود اما پس از مدتی از سوی مسوولان تکذیب می‌شود. هم‌اکنون بیش از پنج هزار فروشگاه اینترنتی نماد اعتماد خود را دریافت کرده‌اند و ۲۸ هزار متقاضی نیز برای دریافت نماد وجود دارد، همین امر نشان‌دهنده تقاضای زیاد برای راه‌اندازی فروشگاه‌های اینترنتی است. به نظر می‌رسد راه‌اندازی فروشگاه‌های اینترنتی هر چند در ابتدا ساده به ‌نظر می‌رسد اما مشکلاتش از راه‌اندازی یک کسب و کار فیزیکی کمتر نیست. در این خصوص با فرانک رازقی اسکویی، قائم‌مقام مرکز توسعه تجارت الکترونیکی گفت‌وگویی انجام داده‌ایم که در ادامه می‌خوانید. چندی پیش خبری منتشر شد که صدور پروانه کسب برای فروشگاه‌‌های اینترنتی متوقف شده است و فقط برای فروشگاه‌هایی مجوز صادر می‌شود که دارای فروشگاه واقعی باشند،‌ آیا این خبر درست است یا فقط شایعه‌ای بوده که دهان به دهان منتقل می‌شده است؟نه اصلا چنین چیزی صحت ندارد، ما در حال صدور مجوز برای فروشگاه‌های اینترنتی هستیم حتی آیین‌نامه

شماره 35 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 35

میزگرد بررسی عوامل توسعه ‌نیافتن پهنای باند در ایران

فراتر از انحصار؛ فرار از اقتدار

یازدهم اردیبهشت بود که وزیر ارتباطات ظرفیت کنونی دیتا را در ایران چهار ترابیت بر ثانیه اعلام کرد؛ ظرفیتی که طبق برنامه دولت تا ۱۲۰ ترابیت بر ثانیه افزایش خواهد یافت، آن هم از طریق ایجاد یک کمیته و تقسیم کار ملی. هرچند در گزارش‌های ۳۰ماهه دولت تدبیر و امید در خصوص شاخص‌های ICT صحبت از رشد هشت برابری پهنای باند اینترنت و ۱۰۱ هزار میلیارد ریال سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های ارتباطی کشور به میان آمده اما بازتاب چنین رشدی در بهبود سرعت، کیفیت و قیمت اینترنت دست‌کم برای مصرف‌کنندگان نهایی آن چندان مشهود نبوده و نارضایتی از وضعیت اینترنت همواره به قوت خود باقی است. به راستی مشکل اینترنت در کشور ما چیست؟ کیفیت پایین؟ قیمت نامتناسب؟ مشکلات زیرساختی؟ تا چه میزان کیفیت پایین اینترنتی که به دست کاربران می‌رسد ناشی از اقدامات و سیاست‌های مخابرات، شرکت زیرساخت و شرکت‌های توزیع‌کننده خرد اینترنت است؟ آیا حاکمیت برنامه‌ای برای بهبود این وضعیت دارد؟ برای یافتن پاسخ این سوالات و سوالاتی دیگر میزگردی ترتیب دادیم با حضور نمایندگانی از شرکت ارتباطات زیرساخت، شرکت مخابرات ایران و یک نفر از سازمان نظام صنفی رایانه ای کشور و یک شرکت باسابقه ارائه کننده اینترنت پرسرعت در ایران یعنی پارس‌آنلاین که در ادامه می‌خوانید: از

شماره 35 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 43

دبیر شورای عالی فضای:

فیلترینگ فعلی تناقض دارد

بحث فیلترینگ در کشور موضوع جدیدی نیست و سابقه مطرح شدن آن به آغاز گسترش کاربران اینترنت در کشور بازمی‌گردد. اما پررنگ شدن اهمیت آن تقریباً با ورود شبکه‌های اجتماعی تعاملی در کل دنیا همزمان شد و حاصل آن مسدود شدن این شبکه‌ها در ایران یکی پس از دیگری بود. هرچند به موازات این روند راهکارهای دور زدن آن هم خیلی زود مهیا شد و حتی بازار جدیدی در کشور به راه افتاد. صرف ‌نظر از کارآمد بودن یا نبودن، این سیستم همچنان در کشور اعمال می‌شود و نهادهایی نیز به طور ویژه برای آن شکل گرفته‌اند از جمله کمیته فیلترینگ. با این حال در نهادهای حاکمیتی از جمله خود وزارت ارتباطات مقاوت‌های بسیاری درباره اجرای طرح فیلترینگ در مورد شبکه‌هایی همچون تلگرام وجود دارد. به تازگی ابوالحسن فیروزآبادی دبیر اغلب بی‌حاشیه شورای عالی فضای مجازی، از تقسیم وظیفه نظارت بر شبکه‌های اجتماعی خبر داد؛ به نحوی که تصمیم‌گیری در مورد شبکه‌های اجتماعی جدید و پرمخاطب از این به بعد بر عهده شورای عالی فضای مجازی خواهد بود. فیلترینگ ناتمام نوع اعمال فیلترینگ از زمان آغاز دولت یازدهم محل مناقشه شده است. آبان ۹۳ با دستور حسن روحانی بنا شد طرح فیلترینگ هوشمند اینترنت در سه مرحله به اجرا درآید.

شماره 34 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 27

گفت‌و‌گو با عبدو چلالا مدیر موبایل سامسونگ در خاورمیانه

سعی می‌کنیم با قدرت ظاهر شویم

تغییر قوانین بین‌المللی و لغو تحریم‌ها چه تاثیری بر سیاست‌های بخش موبایل سامسونگ در ایران دارد؛ به عنوان مثال آیا محصولات ویندوزی بیشتری توسط سامسونگ در ایران ارائه می‌شود یا خیر؟بازار ایران جزو بازارهای بسیار مهم سامسونگ در منطقه خاورمیانه است و ما به ‌عنوان تولیدکننده در تلاش هستیم بتوانیم نیازهای مشتریان خود را در ایران برطرف کنیم. هرچند فشارهای زیادی وارد شد تا نیازهای مشتریان ایرانی را نادیده بگیریم ولی توانستیم بر چالش‌های پیش‌آمده پیروز شویم. اگر نگاهی به لیست محصولات سامسونگ بیندازید، خواهید دید که ما سعی‌ کرده‌ایم با تمام قدرت در بازار ایران فعالیت کنیم. به‌ عنوان مثال ما گیر اس‌، تب اس۲ و هدست‌های واقعیت مجازی را تقریباً همزمان با عرضه جهانی آنها در ایران نیز معرفی و ارائه کردیم. اگر نگاهی به محصولات عرضه‌شده سامسونگ در ایران بیندازیم، یک وجه مشترک در همه آنها می‌بینیم و آن این است که این محصولات اکثراً از اندروید قدرت می‌گیرند. سامسونگ محصولات دیگری نیز دارد که با کمک شرکای تجاری خود در آمریکا مانند مایکروسافت تولید می‌شوند. در حال حاضر شک و دودلی وجود دارد که آیا این نوع محصولات سامسونگ در بازار ایران ارائه می‌شوند؟ آیا شما محصولات ویندوزی خود را نیز در ایران عرضه می‌کنید؟پاسخ این

شماره 34 گزارش ماه گزارش ماه صفحه 29

گفت‌وگو با مصطفی صدیق مدیر صوتی و تصویری سامسونگ در خاورمیانه

هر وقت زیرساخت مهیا باشد

آیا سامسونگ قصد دارد روش‌های ارتباطی خود را با بازار لوازم خانگی بهبود ببخشد و در روش توزیع خود تغییراتی دهد؟تغییر روش؟ به‌ نظرم باید با شما مخالفت کنم، چون ما تغییر روش نمی‌دهیم، البته همیشه برای بهبود شیوه برخوردمان با بازار تلاش می‌کنیم و سعی می‌کنیم همه جوانب را در نظر بگیریم. فروشگاه‌های زیرمجموعه برند سامسونگ نقش عظیمی در شبکه توزیع محصولات شرکت دارند. باید به این نکته اذعان کنیم که شبکه سنتی توزیع خرد و فروشگاه‌های کوچک در ایران بخش عظیمی از سهم بازار را به ‌خود اختصاص داده و ما باید به این بخش از بازار نیز توجه کنیم. قرار نیست فقط روی یکی از این مدل‌ها تمرکز کنیم و دیگری را رها کنیم. به‌ نظرم باید روی توسعه و بهبود ارتباط‌مان با شبکه‌ سنتی تمرکز کنیم و در کنار شبکه اصلی خود به آن نیز توجه داشته باشیم. لغو تحریم‌ها می‌تواند تاثیر مثبتی بر روابط ما و بازار سنتی ایران بگذارد و ما از این فرصت پیش‌آمده بسیار استقبال می‌کنیم و خوشحالیم که می‌توانیم در جهت توسعه بازاریابی در ایران تلاش کنیم. در کشورهای پیشرفته دنیا نیز شبکه سنتی وجود دارد و این بخش جزء حیاتی هر بازاری در دنیاست اما نسبت این شبکه در مقایسه

شماره 50 جهان پرونده - پیوست جهان صفحه 137

بنیان‌گذار و مدیرعامل UC Point:

ویدئو بخش ثابت کار روزانه است

در این بخش با مارکوس پی‌کلر، بنیان‌گذار و مدیرعامل US Point که همکار ویژه مایکروسافت است، گفت‌وگو می‌کنیم. کلر معتقد است در آینده نیروی کار توسط کارمندان از راه دور تامین خواهد شد؛ به گمان او ۷۵ درصد کارمندان از راه دور کار خواهند کرد. مایکروسافت سال پیش Skype Room Systems را راه‌اندازی کرد. این برنامه که متخصصان خارج از حوزه فناوری اطلاعات را نشانه رفته است چه تاثیری بر آینده ویدئوکنفرانس شرکت‌ها خواهد گذاشت؟ ویدئوکنفرانس به زودی به بخش ثابت کار روزانه تبدیل خواهد شد، البته با فرض اینکه چنین چیزی تاکنون محقق نشده است. سامانه‌ای که شما نام بردید، قالب ساده اسکایپ را به اتاق جلسه می‌برد. برای اینکه پیشرفت کنونی را درک کنید باید به روش برگزاری کنفرانس ویدئویی در گذشته نگاه کنید. چند سال پیش اولین ویدئوکنفرانس بزرگ دوبی را شاهد بودم. ارتباط ویدئویی با ابوظبی برقرار شده بود، اما دو متخصص فنی در هر دو طرف نیاز بود نیم ساعت قبل از جلسه حاضر باشند تا همه ابزار را آماده کنند، زیرا مدیران خود توانایی راه‌اندازی این فناوری را نداشتند. اگر شما چنین وضعیتی را با کاربری ساده Skype Room Systems مقایسه کنید، متوجه می‌شوید چگونه تمرکز کل جلسه به محتوای بحث و پیام معطوف

شماره 50 جهان پرونده - پیوست جهان صفحه 140

بنیان گذار و مدیرعامل Zoom:

فرهنگ ما شاد زیستن مشتریان‌مان است

با اریک یوان، بنیان گذار و مدیرعامل Zoom، در سن‌خوزه ملاقات کردیم. اریک در مورد زندگی خود و اینکه چگونه به ایده بنیان‌گذاری Zoom رسید حرف می‌زند، نحوه پیشبرد امور الگوی کسب و کار کنونی را تشریح می‌کند و همچنین توصیه‌هایی برای کارآفرینان جوان دارد. خودتان را معرفی کنید و از کارتان بگویید اولاً از شما تشکر می‌کنم که به ملاقات ما آمدید. من اریک یوان هستم، بنیان‌گذار و مدیرعامل ارتباطات ویدئویی Zoom. ما بهترین سرویس ویدئوکنفرانس در سطح جهان را می‌سازیم و من فکر می‌کنم بهترین کیفیتی را ارائه می‌دهیم که در سرویس ویدئوکنفرانس به کار می‌آید. قبل از آغاز به کار Zoom برای سیسکو کار می‌کردم. در آن دوران معاون مدیر سامانه‌های Cisco بودم. در واقع به عنوان بخشی از WebEx وارد Cisco شدم و البته یکی از مهندسان بنیان‌گذار و در نهایت معاون مدیر مهندسی در WebEx بودم. در نتیجه بیش از ۱۸ سال در این فناوری فعالیت داشته‌ام. اطمینان دارم به شما بگویم که Zoom بهترین شرکت ویدئوکنفرانس است. چه زمانی به این فکر افتادید که باید شرکت جدید خودتان را بسازید؟ سوال خوبی بود. اولاً من در دره سیلیکون زندگی می‌کنم. در واقع می‌توان این محل را دره استارت‌آپ نامید. وقتی برای شرکت‌های استارت‌آپ کار

شماره 33 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 35

معاون برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات:

مخابرات از امکانات به ‌خوبی استفاده نمی‌کند

روزهای پایانی دی‌ماه بود که لایحه احکام مورد نیاز اجرای برنامه ششم توسعه بعد از چهار ماه تاخیر به مجلس رفت اما طولی نکشید که با توافق میان دولت و مجلس، بررسی آن به مجلس بعدی موکول شد. با این حال از همان ابتدا برخی از نمایندگان به اظهار نظر درباره محتوای مواد آن پرداختند؛ موادی که برخلاف دوره‌های گذشته تعداد ۳۱تایی آنها خیلی مختصر به‌ نظر می‌رسد و هفدهمین آنها به بخش ICT اختصاص پیدا کرده ‌است. اگرچه خود ماده ۱۷ شامل بندها و موضوعات مختلفی از ساماندهی مخابرات گرفته تا ایجاد مرکز ملی تبادل اطلاعات و هویت‌بخشی به اسناد الکترونیکی است اما با توجه به واکنش‌های متعدد شاید بتوان بند دوم آن را مناقشه‌آمیزترین قسمت این ماده در نظر گرفت. برای درک بهتر هدف دولت از تهیه این بند و سایر بندهای ماده ۱۷، گفت‌وگویی با برات قنبری معاون برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات انجام دادیم، که برخلاف نظرات مربوط به تلاش دولت برای بازپس‌گیری کل مخابرات، اعلام می‌کند دنبال ساماندهی و راهبری مخابرات از راه قانون هستند نه مالکیت آن. طبق بند دوم ماده ۱۷ لایحه احکام مورد نیاز برنامه ششم، کانال‌ها، داکت‌ها و دکل‌ها جزو منابع عمومی هستند و باید به دولت

میثم قاسمیدبیر ویژه‌نامه‌ها
شماره 33 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 39

مدیرعامل اسبق مخابرات ایران:

وزارت ارتباطات نمی‌خواهد مخابرات موفق شود

بعد از گذشت شش سال از خصوصی‌سازی شرکت مخابرات ایران و واگذاری بخش عمده سهام آن به شرکت توسعه اعتماد مبین، حالا با پیشنهاد بند دوم ماده ۱۷ لایحه برنامه ششم و مطرح‌ شدن موضوع بازپس‌گیری شبکه سیم مسی، کابل و داکت‌ها از شرکت مخابرات ایران، زمزمه‌ای به راه‌افتاده مبنی بر اینکه دولت به دنبال بازپس‌گیری مخابرات است. این موضوع اگرچه از سمت دولتی‌ها تکذیب شده و تاکید آنها بر راهبری، ساماندهی و انحصارزدایی از حوزه مخابرات بوده ‌است ولی شنیده‌ها برای به‌ دست گرفتن سهام حداکثری شرکت جدیدی که ایجاد خواهد شد، خبر از انحصار جدیدی می‌دهد این‌ بار اما برای دولت. به‌ همین بهانه گفت‌وگویی با مظفر پوررنجبر مدیرعامل اسبق شرکت مخابرات ایران انجام دادیم که یکی از مدافعان حفظ مخابرات در دست بخش تقریباً خصوصی بود و بی‌پرده بودنش در همین موضوع سرانجام منجر به برکناری او از سمتش شد. در بند دوم ماده ۱۷ احکام پیشنهادی برنامه ششم، پیشنهاد شده راهبری بخشی از شبکه مخابرات به وزارتخانه بازگردد. زمان مدیریت شما در مخابرات این موضوع یکی از محل‌های مناقشه بود و شما تاکید داشتید که این نوع برخورد، به معنای نقض آن چیزی است که از روز اول در اختیار سهامدار مخابرات قرار گرفته بود. اما

شماره 33 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 42

رئیس دفتر فناوری‌های نوین مرکز پژوهش‌های مجلس:

مخابرات در شرایط رقابتی واگذار نشده بود

«بررسی برنامه ششم به مجلس بعدی موکول شد»؛ این خبری بود که با توجه به روزشمار پایان دوره مجلس فعلی و داغ بودن فضای انتخابات، چندان هم دور از انتظار نبود. با این حال همین فرصت کوتاه دوهفته‌ای برای نمایندگان معترض کافی بود تا برنامه را به باد انتقاد بگیرند؛ انتقاداتی از قبیل ناقص بودن اسناد و ضمائم برنامه یا غیرقانونی بودن تلاش دولت برای بازپس‌گیری مخابرات که سر و صدای زیادی هم به پا کردند. از همین رو به سراغ مهدی فقیهی رئیس دفتر فناوری‌های نوین مرکز پژوهش‌های مجلس رفتیم و گفت‌وگویی با او انجام دادیم که در زیر می‌خوانید: بر اساس بند دوم ماده ۱۷ لایحه احکام مورد نیاز برنامه ششم، کانال‌ها، داکت‌ها و دکل‌ها باید به دولت بازگردانده شوند. آیا این بند در تناقض با قانون آزادسازی مخابرات نیست؟ این بند از اینجا نشأت می‌گیرد که اولاً ما مخابرات را در شرایط خوب و رقابتی واگذار نکردیم، ثانیاً قیمت‌گذاری ما بر مبنای درستی نبوده و ثالثاً شبکه دسترسی را همراه با سایر موارد واگذار کردیم، در حالی ‌که اصلاً نباید دسترسی را واگذار می‌کردیم تا الان بخواهیم دنبال راهی برای بازگرداندن آن باشیم. ضمن اینکه تکلیف ودایع هم هنوز مشخص نشده است. بنابراین نقایص متعددی در مورد

شماره 32 گزارش ماه گزارش ماه صفحه 27

مدیر بازاریابی خاورمیانه آنر:

تجارت الکترونیکی منفجر می‌شود

بدون اغراق در میان مدیران چینی که با آنها برخورد داشته‌ام کریس سان استثناست. این مدیر هواوی نه‌تنها همواره در سفرهایش به تهران با دقت به صحبت‌های خبرنگاران و کارشناسان ایرانی گوش می‌داد، بلکه بیشتر از پاسخ دادن همیشه دغدغه یاد گرفتن داشت و نتیجه آنکه حالا بازار ایران را بسیار خوب می‌شناسد. صبح روز آخر سفر تقریباً از یک شهر دیگر به محل هتل آمد تا صحبت کنیم و هیچ گاه از سرشاخ شدن سر انتخاب‌های آنر رنجیده نشد. کاش خوش‌بینی و ایمان وی به بازار ایران و ایرانیان را بسیاری از هموطنان خودمان هم داشتند. فکر نمی‌کنید اگر رقابت بین کانال‌های فروش سنتی و الکترونیکی بود، بیشتر به نفع مصرف‌کننده ایرانی می‌شد؟بدون شک وقتی شما استراتژی قیمت‌گذاری سری آنر را در نظر بگیرید، می‌فهمید با محصولی مواجه هستید که همه مولفه‌هایش از قیمت گرفته تا قابلیت‌ها و طراحی و حتی رابط کاربری‌اش برای بومیان دیجیتالی طراحی شده؛ بنابراین ذاتاً محصولی است که برای قیمت‌های خرده‌فروشی آنلاین در نظر گرفته شده و نیازی نیست دنبال رقابت آن با زنجیره فروشگاه‌های سنتی باشید. این ویژگی‌ها محدود به قیمت نیست ولی آن را هم دربر می‌گیرد. مطمئن باشید بسیار رویدادها و مراسمی در ایران خواهید دید که این جنبه‌های سری آنر

شماره 32 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 34

معاون بازاریابی همراه اول :

بدون سرمایه اپراتورها سرویس‌ها هم رشد نمی‌کنند

پیشتر در همین پرونده خواندید سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی نظرسنجی‌ای در خصوص قانونگذاری برای سرویس‌های برشبکه طراحی کرده تا در این زمان که این سرویس‌های موسوم به OTT با استقبال عمومی مواجه شده‌اند، بقیه ذی‌نفعان در این بازار ضرر نکنند. در عین حال فارغ از دغدغه‌های قانونگذاری به نظر می‌رسد اپراتورهایی مانند همراه اول با این سرویس‌های برشبکه در حال همکاری هستند و با تعیین سهمی میان خود و OTTها در تلاشند سهم خود را از این بازار به دست بیاورند. در صحبتی با محمدمهدی عطوفی معاون بازاریابی و امور مشتریان همراه اول، به لزوم قانو‌گذاری برای OTTها و نحوه همکاری میان سرویس‌های برشبکه و اپراتورها پرداخته می‌شود. به نظر شما در شرایط فعلی نیازی هست که سازمان تنظیم مقررات به موضوع سرویس‌های برشبکه ورود کند؟ اگر نیاز هست، این قانونگذاری چگونه باید باشد؟طی این سال‌ها که در فضای OTTها کار می‌کنیم، فهمیده‌ایم این دسته سرویس‌ها به صورت اتوماتیک توسط مکانیسم بازار قانونگذاری می‌شوند و نیازی نیست سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی به این قضیه وارد شود. زیرا هم‌اکنون سرویس‌های ایرانی در حالی قانونگذاری می‌شوند که عرضه‌کننده‌های خارجی بدون هیچ قانونگذاری‌ای خدمات‌شان را در بازار عرضه می‌کنند. در حالی که این سرویس‌های ارزش افزوده است و هر

شماره 49 جهان پرونده - پیوست جهان صفحه 130

مدیرفروش شرکت ویترونیک:

بینایی ماشین یعنی سیستم‌های شناسایی دوربینی

ویترونیک از پیشروهای بینایی ماشین به یکی از متخصصان برجسته جهانی تبدیل شده و در هر چهار قاره حضوری جدی دارد. تیم مهندسی متخصص این مجموعه طی این سه دهه همواره در پی توسعه راهکارهای بینایی ماشین برای رفع نیازهای مصرف‌کنندگان بوده‌اند. توسعه مداوم نرم‌افزار و سخت‌افزار، ویترونیک را به یکی از شرکت‌های پیشرو در عرصه بینایی ماشین تبدیل کرده است؛ این شرکت با مشتریان زیادی در عرصه‌های صنعت تولید، کنترل ترافیک و اسکن بدن مشارکت دارد. طیف محصولات ویترونیک زیاد هستند، اما آخرین محصول این شرکت برای عملیات لجستیک ویکام‌اسنپ (VICAMsnap) است که یک سیستم شناسایی خودکار ویدئویی محسوب می‌شود. لیست مشتریان ویترونیک لیستی طولانی است. در سال ۱۹۹۷، یو‌پی‌اس (UPS) از فناوری ویترونیک برای شناسایی بسته‌هایش در یکی از بزرگ‌ترین واحدهای توزیع (فرانکفورت آلمان) بهره گرفت. راهکار ویترونیک شامل سیستم‌های ویدئوکدینگ برای وزن بسته‌ها و سیستم‌های حجمی ترکیبی بود. UPS به‌ تازگی از ویترونیک درخواست کرده برای تاسیساتش در فرودگاه کلن بولن راه‌حل تازه‌ای ارائه کند. بخشی از راه‌حل ویترونیک ترکیب دوربین شناسایی شش‌وجهی با یک سیستم نظارتی اشعه ایکس بود. این روند در همین‌جا ختم نمی‌شود؛ ویترونیک پس از سه دهه موفق در عرصه بینایی ماشین، به ‌دنبال جذب مشتریان بالقوه برای کشف راهکارهای نوین و توسعه

شماره 32 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 35

مدیرکل بازاریابی ایرانسل:

استراتژی ما مشارکت است

تاکنون موضوع تلگرام، مسدود کردن یا نکردن آن بارها در صدر اخبار فناوری اطلاعات کشور قرار گرفته، اما با انتشار خبر مربوط به فراخوان سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی، برای نظرسنجی درباره تنظیم مقررات OTTها تا حدودی بر این موضوع صحه گذاشته شد که اساساً مسدود کردن رسانه‌های بر‌ شبکه‌ای همچون تلگرام دیگر نمی‌تواند راهکار نهایی باشد؛ رسانه‌هایی که علاوه بر اینکه به ‌دلیل نوع سرویس‌هایشان به ‌عنوان رقیب اپراتورهای مخابراتی محسوب می‌شوند، این مشکل را دارند که نمی‌توان محتوای تبادل‌شده در آنها را کنترل کرد. با این حال به ‌نظر می‌رسد به‌ جای تقابل می‌توان در کنار مدیریت و نظارت بر این رسانه‌ها، در ارائه و استفاده از مزایای آنها مشارکت کرد. در همین راستا با باقر صمدی مدیرکل بازاریابی ایرانسل گفت‌وگویی داشتیم تا از رویکرد این اپراتور در خصوص تنظیم مقررات سرویس‌های بر شبکه مطلع شویم. دیدگاهی درباره سرویس‌های بر‌شبکه وجود دارد مبنی بر اینکه از حاشیه سود اپراتورها به ‌ویژه اپراتورهای موبایل می‌کاهند. ایرانسل چقدر OTTها را به مثابه یک تهدید برای خود می‌بیند و چقدر به مثابه یک فرصت؟واقعیت امر این است که OTTها یک جایگزین ارتباطی هستند. از آنجایی ‌که بیشتر درآمد اپراتورها از سرویس‌های پایه (مکالمه و پیامک) است و معمولاً این سرویس‌ها

شماره 32 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 36

مدیر‌عامل آپارات و فیلیمو:

قانون‌زدایی لازم داریم نه قانونگذاری

در هفته‌های گذشته خبر آمدن سرویس نت‌فلیکس به ایران جنجال زیادی برپا کرد؛ سرویسی که بیش از صد‌ هزار عنوان فیلم سینمایی و سریالی دارد و از این نظر در آمریکا بیشترین حجم پهنای باند و ترافیک وب را به خود اختصاص داده است. اما همان‌طور که انتظار می‌رفت، ۴۸ ساعت بعد از اینکه مدیرعامل این شرکت در نمایشگاه CES آمریکا اعلام کرد خدمات خود را در ۱۳۰ کشور جدید از جمله ایران ارائه می‌کند، این سرویس در ایران مسدود شد. این خبر از دید سرویس‌های مشابه داخلی که هنوز با محدودیت‌های مقرراتی بسیاری برای فعالیت مواجه هستند و توان رقابت با خارجی‌ها را هم ندارند، لزوماً خبر خوشحال‌کننده‌ای نبود چون اساساً ایجاد محدودیت‌ها، برخورد حذفی با این نوع OTTها، عدم حمایت از سرویس‌های داخلی و نبود مقررات شفاف و نهاد رگولاتور مناسب برای آنها راهکار درستی نبوده‌ است. در همین راستا در‌ خصوص فراخوان اخیری که سازمان رگولاتوری برای نظرسنجی تدوین مقررات OTTها داده ‌است، با محمد‌جواد شکوری مدیر‌عامل فیلیمو گفت‌وگویی داشتیم. برخی معتقدند چون ماهیت سرویس‌های OTT در ایران بیشتر محتوایی است، نهاد مناسب برای قانونمند کردن آنها نه سازمان رگولاتوری بلکه شورای عالی فضای مجازی خواهد بود. نظر شما چیست؟قطعاً ورود سازمان رگولاتوری به آن جالب نیست،

شماره 32 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 37

مدیر‌عامل بیسفون:

اپراتورها همه سود را می‌خواهند

هفته اول آذرماه بود که پیام‌رسان ایرانی بیسفون امکان تماس رایگان با مشترکان اپراتورهای تلفن همراه و ثابت را با حفظ شماره اپراتور میزبان‌شان ممکن ساخته بود. اما با گذشت حدود یک ماه از ارائه این سرویس، این پیام‌رسان طی اطلاعیه‌ای کوتاه در کانال خود اعلام کرد این سرویس فقط برای برقراری تماس‌های بین‌المللی ارائه شده و تماس داخلی امکان‌پذیر نیست، آن هم به ‌دلیل فشار اپراتورهای موبایل و دستور سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی. حال که این سازمان فراخوان نظرسنجی درباره تنظیم مقررات ارائه‌دهندگان سرویس‌های برشبکه را داده است، شاید دیگر چنین برخوردهایی تکرار نشود. به همین بهانه گفت‌وگویی کردیم با مهدی داوری مدیرعامل بیسفون تا رویکرد این پیام‌رسان را به عنوان یکی از شناخته‌شده‌ترین پیام‌رسان‌های داخلی در مورد این موضوع بدانیم. به نظر شما به‌ عنوان یکی از مهم‌ترین فعالان حوزه سرویس‌های OTT در ایران، حضور بدنه قانونگذاری وزارت ارتباطات در این بخش از بازار می‌تواند اتفاق مثبتی باشد یا خیر؟ شرط حیات این‌ فعالیت‌ها به ویژه در کشور ما وجود یک محمل قانونی است. به نظر من چون این حوزه بیشتر محتوایی است، بهتر است شورای عالی فضای مجازی، مجوز این فعالیت‌ها را صادر کند. چون این شورا نگاه غیرجناحی دارد و از یک اپراتور خاص

شماره 49 جهان پرونده - پیوست جهان صفحه 139

استاد علوم الکترونیک و رایانه دانشگاه استنفورد و مدیر گروه محاسباتی:

حسگرها خیلی مهم هستند

گوردون ویتشتاین استادیار علوم الکترونیک و رایانه در دانشگاه استنفورد و رهبر گروه محاسباتی در این دانشگاه است. این گروه در اصل مجموعه‌ای میان‌رشته‌ای است که در زمینه تصویربرداری دقیق و سیستم‌های نمایش فعالیت دارد. پژوهش پروفسور ویتشتاین در پیوند بین گرافیک کامپیوتری، بینایی ماشین، محاسبات علمی و ادراک، کاربردهای گسترده‌ای در محصولات الکترونیکی مصرفی، تصویربرداری علمی، تعامل کامپیوتر و انسان، حسگرهای راه ‌دور و دیگر حوزه‌ها دارد. اگر امکان دارد گفت‌وگویمان را با معرفی کاری که انجام می‌دهید شروع کنیم. من در زمینه تصویربرداری محاسباتی و عکاسی محاسباتی کار می‌کنم. در آزمایشگاه روی الگوریتم‌هایی مثل بهینه‌سازی محدب، پردازش تصاویر در مقیاس‌های بزرگ و… کار می‌کنیم تا پلتفرم‌های عکاسی محاسباتی را با ابزارهای پردازش سیگنال و تصویر توانمندتر کنیم. یکی از چالش‌های پیش رویمان عملی‌تر کردن این سیستم‌ها و افزایش حوزه‌های کاربردی آنهاست.در حال حاضر روی دوربین‌های محاسباتی متمرکز شده‌ایم. برای مثال، کینکت مایکروسافت در ارسال امواج زمانی عملکردی عالی دارد که این امواج را یک دیود لیزری روی دوربین تولید می‌کند و صحنه‌ را طوری تغییر می‌دهد که می‌توانید عمق را در هر پیکسل دوربین تخمین بزنید. ما روی این موضوع کار می‌کنیم که چطور می‌توان از این ساز و کار برای ثبت اطلاعات ارزشمند در صحنه مثل حرکت

شماره 49 جهان راهبرد صفحه 140

مدیر ارشد نیروی انسانی اریکسون:

فرهنگ ما بزرگ‌ترین سرمایه ما بود

تغییر اخیر راهبردی تحول نیروی انسانی را ضروری می‌ساخت. بینا چوراسیا، مسئول ارشد نیروی انسانی اریکسون، توضیح می‌دهد که چگونه مهارت‌ها، فناوری و فرایندها باید در سطح جهانی متحول شوند. بیش از یک دهه است که اریکسون بر تولید محصولات گوشی خود متکی بوده و تقریباً چهار سال است که با فروش نصف سهام خود محصول مشترک سونی اریکسون را راه انداخته است. در سال ۲۰۱۰ اریکسون مسیری را آغاز کرد تا راهبرد خود را تغییر دهد و به رهبر خدمات، نرم‌افزار و سخت‌افزار ارتباط از راه دور تبدیل شود. همین تغییر مسیر چالشی در مورد استعداد به وجود آورد چرا که بازارهای جدید و اولویت‌ها توانایی‌های جدیدی می‌طلبند. در این گفت‌وگو بینا چوراسیا توضیح می‌دهد که چگونه این شرکت توانسته‌ است نیروی انسانی خود را بازسازی کند – یعنی چابکی، هماهنگی، سطح جهانی و توانایی استفاده از تحلیل داده‌ها را افزایش دهد. زمینه تجاری برای تغییرات سازمانی که نیروی انسانی در طول چند سال اخیر با آن مواجه بوده است، چیست؟ هنگامی که هانس وستبرگ کار خود را شش سال پیش به عنوان مدیرعامل آغاز کرد، تصمیم گرفت از باقیمانده صنعت مصرف‌کننده بیرون بیاید و در بخش‌های نرم‌افزار و خدمات فعالیت کند و اکنون همین حوزه‌ها، دوسوم کل کار

شماره 31 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 35

مدیر عامل شرکت پویاسافت:

منتظر واردات خدمات IT باشیم

عطا خلیقی وضعیت نیروی انسانی متخصص در حوزه آی‌سی‌تی را اسفناک توصیف می‌کند و معتقد است ایران به زودی حتی در بخش خدمات آی‌تی هم ناچار به واردات از کشورهای دیگر می‌شود. در ادامه پرونده این شماره از ماهنامه پیوست با عطا خلیقی یکی از موسسان پرشین بلاگ، مدیرعامل شرکت پویا‌سافت و توسعه‌دهنده استارت‌آپ موفق ارانیکو که در حوزه کارهای نرم‌افزاری فعالیت می‌کند و از شرکت‌های متوسط در این حوزه به شمار می‌آید، به گفت‌وگو پرداختیم. بسیار می‌شنویم که شرکت‌های آی‌سی‌تی مثلاً با فقدان نیروی متخصص توسعه‌دهنده‌ها مواجه است. ارزیابی شما از این وضعیت چیست؟ موضوع تنها بحث توسعه‌دهنده‌ها نیست. ما الان به مهارت‌های جدیدی نیاز داریم که آنها را هم نداریم. یکسری موقعیت‌های شغلی میان‌رشته‌ای در آی‌تی ایجاد شده که نیازهای جدید است و ما نداریم؛ مثلاً مدیر شبکه‌های اجتماعی و به طور کلی کسانی که در حوزه بازاریابی و فروش دیجیتال و روابط عمومی دیجیتال فعالیت می‌کنند. پس شما می‌گویید این معضل فقدان نیروی تخصصی در آی‌سی‌تی بزرگ‌تر شده است؟‌بله، تا حدی که من پیش‌بینی می‌کنم به زودی باید واردات خدمات آی‌تی داشته باشیم؛ به دلیل اینکه کسی را نداریم این کارها را انجام دهد. زمانی قرار بود ایران به جایی برسد که در این حوزه‌ها خدماتش را

شماره 31 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 36

گفت‌وگو با حمید شریف‌نیا، مشاور ارشد سازمان فناوری اطلاعات:

نمی‌دانیم بازار به چه نیرویی نیاز دارد

حمید شریف‌نیا یکی از چهره‌های سازمان فناوری اطلاعات است که نقشی کلیدی در پایه‌ریزی و اجرای طرح‌های این سازمان متولی اطلاعات در زمینه آموزش و پرورش نیروی انسانی متخصص دارد و سوابقش در آموزش عمومی، عالی و الکترونیکی از وی مهره‌ای ارزشمند برای رویکرد این سازمان ساخته لیکن عصر روزی که با او در این‌باره گپ می‌زنیم خودش هم چندان به معجزه باور ندارد. سازمان فناوری اطلاعات در حوزه‌های مختلفی سرمایه‌گذاری کرده است. چرا هیچ‌ وقت برای توانمندسازی حوزه آی‌سی‌تی به طور مشخص در زمینه نیروی انسانی فعالیتی صورت نگرفته است؟سوال‌تان چند وجه دارد. اولاً ما قرار است کجا برویم؟ خیلی برایم عجیب بود در جلسه‌ای که با همکاران درون سازمان داشتیم نقشه راهی را نشان دادم که به نظر خیلی جدید می‌آمد و خیلی برایم عجیب بود که این نقشه راه به نظر دوستان هم جدید بود. چون واقعیت این بود که این نقشه راه اصلاً تازه نبود و من باورم این است که جای دیگر کار می‌لنگد و ما نتوانستیم درست خودمان را معرفی کنیم که اساساً چه کسی هستیم و قرار است چه کنیم. شاید اگر کمی این قضیه را جدی‌تر نگاه می‌کردیم که قرار است کجا برویم تکلیف‌مان از قبل روشن‌تر بود. بر همین اساس انتظارات،

شماره 31 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 38

بهناز آریا، قائم‌مقام موسسه کهکشان نور:

موسسات اسیر نیازهای بازار هستند

وقتی صحبت از فقدان نیروی متخصص‌ به میان می‌آید، یکی از اولین موضوعاتی که به آن اشاره می‌شود نپرداختن مراکز آموزشی رسمی به آموزش‌های مبتنی بر مهارت است. خلئی که به نوعی موسسات آموزشی آزاد در بازار سعی در پر کردن آن دارند ولی وقتی وارد این فضای آموزشی هم می‌شویم می‌بینیم به گونه‌ای دیگر این اتفاق مدرک‌گرایی در حال رخ دادن است. بهناز آریا قائم‌مقام موسسه کهکشان به عنوان یکی از موسسات آموزشی مطرح که در حوزه آموزش مهارت‌های حوزه آی‌سی‌تی فعالیت می‌کند، معتقد است این مشکل بدون حمایت دولت و یک نگاه صحیح بالادستی قابل حل نیست. مهم‌ترین سوالی که وجود دارد این است که آیا مراکز آموزشی می‌توانند آن خلأ و شکاف عظیمی را که بین نهادهای آموزشی رسمی و بازار کار وجود دارد، پر کنند؟ در تمام دنیا آموزش‌های مهارتی با همین هدف به وجود آمده‌اند. برای مثال در بحث Cisco Academy یا Microsoft Academy، به این نتیجه رسیده‌اند که یک آکادمی ایجاد شود و از لحاظ آموزشی با دانشگاه‌ها وارد تعاملاتی شوند. امروزه دوره‌های شبکه دانشگاه‌ها را چنین آکادمی‌هایی برگزار می‌کنند. خیلی از دوره‌ها مثل IBM یا MIT نیز کمپ برگزار می‌کنند. بله و به همین نتیجه رسیده‌اند که دانشگاه و آموزش‌های مهارتی لازم و

شماره 30 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 34

رضا بوستانی،‌ کارشناس اقتصادی

هیچ راه میان‌بری وجود ندارد

ایران پس از سال‌ها دوباره درگیر رکود اقتصادی شده است. آن هم در شرایطی که بسیاری از مردم امیدوار بودند با تغییر دولت و سیاست‌های مالی و پولی جدید، اوضاع بهتر شود. رکود اقتصادی ایران که برخی کارشناسان آن را اولین رکود درون‌زای اقتصاد کشور می‌نامند، تا چه زمانی ادامه خواهد یافت و چگونه می‌توان از آن خارج شد؟ این موضوع را با رضا بوستانی دکترای اقتصاد در میان گذاشته‌ایم. بنا بر نظر همه کارشناسان اقتصادی، ایران دچار رکود اقتصادی شده است. درباره علل ورود به این شرایط زیاد سخن گفته شده است؛ اگر موافق باشید درباره شرایط و زمان خروج از این وضعیت صحبت کنیم.ما در سال‌های ۹۱ و ۹۲ به دلیل تحریم‌ها رکود تورمی داشتیم. زمانی که تحریم‌ها به صورت نسبی متوقف شد، صنعت نفت هم سر و سامانی گرفت و از رکود خارج شدیم و این قضیه تا اواخر سال گذشته ادامه پیدا کرد تا اینکه وارد دوره‌ای شدیم که کاهش درآمد نفت را به همراه داشت و تاثیر این کاهش قیمت، امسال نمایان شد. این رکود با اینکه از جهاتی شبیه رکود اول است اما از نظر ماهیتی با آن تفاوت دارد. یکی از تفاوت‌ها، عامل ایجادکننده رکود است و در این رکود نفت عامل است

میثم قاسمیدبیر ویژه‌نامه‌ها
شماره 30 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 38

پرویز رحمتی، مدیر عامل شرکت رایورز:

وام وجوه اداره شده یک شوخی است

پرویز رحمتی به عنوان مدیرعامل یکی از شرکت‌های فعال و صاحب‌نام حوزه نرم‌افزار که سازمان‌های دولتی و خصوصی بسیاری مشتری محصولات آنها هستند، وضعیت اقتصادی این حوزه را راکد توصیف می‌کند و کاهش قیمت نفت و به تبع آن وابستگی کمتر بودجه کشور به این درآمد را یک فرصت استثنایی تلقی می‌کند. رحمتی که از قدیمی‌های سازمان نظام صنفی رایانه‌ای و از روسای پیشین این سازمان به شمار می‌آید، مهم‌ترین مشکل بازار فناوری اطلاعات و ارتباطات کشور را نبود یک نقشه راه جامع و عدم حضور نهادهای مدنی در ارتباط موثر با بدنه دولت و حاکمیت عنوان می‌کند. فکر می‌کنید چه عواملی باعث ایجاد رکود اقتصادی در دوره حاضر شده است؟من فکر می‌کنم شرایطی در گذشته داشتیم و در دوران تحریم عناصر منفی آن تشدید شد. عناصری باید وجود داشته باشد که یک بازار رونق یابد؛ علی‌القاعده در وهله اول یک شرایط رقابتی قابل قبول در بازار، وجود منابع مالی و سرمایه‌گذاری و از طرف دیگر یک حداقل رونقی که تقاضا را تحریک مثبت کرده باشد. اینها در کنار هم شرایطی ایجاد می‌کنند که ما اسمش را رونق می‌گذاریم. ولی ما شرایطی در گذشته داشتیم که در این چند سال اخیر هم متاسفانه در جهت منفی تشدید شد. مثلاً فساد

مسعود شفیعی برزیعضو تحریریه
شماره 30 گزارش ماه خارج از محدوده صفحه 40

یک ارتباط استودیویی رودررو در Shared Studios

الو! دره سیلیکونی؟

Shared Studios یک پروژه بین‌المللی است که در نقاط مختلف دنیا به افراد فرصت می‌دهد تا بتوانند چند دقیقه با هم ارتباط تصویری داشته باشند. مقر اصلی شرکت Shared Studios در نیویورک واقع شده اما کانتینرهای طلایی این شرکت هر بار به گوشه‌ای از دنیا می‌روند و دریچه‌ای از یک دنیای دیگر را برای انسان‌ها در دو گوشه کره خاکی باز می‌کنند؛ انسان‌هایی که غیر از این پروژه راه و دلیلی برای برقراری ارتباط مستقیم با یکدیگر ندارند. درون این اتاقک‌ها کاملاً سیاه است و یک صفحه سفید بزرگ که یک دوربین هم وسط آن تعبیه شده، روبه‌روی فرد درون اتاقک قرار می‌گیرد. این صفحه سفید تصویر افراد را تقریباً در اندازه واقعی نمایش می‌دهد و این حس را در آنها به وجود می‌آورد که با فردی رودرروی خود در حال گفت‌وگو هستند. این پروژه که در ابتدا در Kick Starter -که یک سایت جذب سرمایه‌ مردمی است- به وسیله افراد زیادی تامین سرمایه شد، اکنون سرمایه‌ای گرانبهاتر از روح انسانی ارتباط در چهار گوشه دنیا ندارد. کرم‌چاله به جای دروازه در حقیقت ایده اولیه عمر باکشی، طراح این ایده، مبتنی بر این بوده که فضایی کاملاً یکسان در دو طرف خط ارتباطی در دو گوشه متفاوت دنیا ایجاد کند

شماره 29 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 32

محمدرضا سوهانیان، مدیر کل خدمات ارزش افزوده همراه اول:

منطق این بازی انحصار‌گریز است

پرونده این شماره ماهنامه پیوست دو سو دارد که یک سوی آن اپراتورهای تلفن همراه هستند؛ شرکت‌های بزرگی که در تلکام امسال نشان دادند توجه ویژه‌ای به موضوع استارت‌آپ‌ها و سرمایه‌گذاری روی آنها دارند. با محمدرضا سوهانیان، به عنوان مسئولی که امور تجاری‌سازی کسب و کارهای نوین در اپراتور همراه اول را بر عهده دارد، در این خصوص به گفت‌وگو نشستیم که در ادامه آن را می‌خوانید. استارت‌آپ‌های عرصه آی‌تی حضور پررنگی در تلکام امسال داشتند. ساختار همکاری اپراتور اول با این کسب و کارهای نوین را چگونه توضیح می‌دهید؟ موضوع استارت‌آپ‌ها از دو حوزه در همراه اول پیگیری می‌شود؛ بخشی از آن مربوط به اداره کل نوآوری و توسعه کسب و کار می‌شود که رویداد استارت‌آپ تلنت هم به آنها مربوط است. در واقع دوستان در آن بخش بیشتر رویکرد نوآورانه به موضوع استارت‌آپ‌ها دارند ولی رویکرد ما در این بخش بیشتر جنبه تجاری دارد و مستقیماً بحث همکاری تجاری ما با استارت‌آپ‌ها مطرح است. یعنی شما وقتی وارد مبحث استارت‌آپ‌ها می‌شوید که تجاری شده باشند؟ بله. ما تقریباً شاید از سال ۹۰ در حال ارائه خدمات ارزش افزوده به مشتریان هستیم و این نوع خدمات ذاتاً خدمات مشارکتی است. یعنی مشارکت ما با شرکت‌های همکار برای ارائه خدمات

شماره 29 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 34

گفت‌وگو با عمر علّاوی مدیر اجرایی بامیلو:

هدف فروختن است نه فروخته شدن

دیدار با عمر علّاوی مدیر اجرایی جوان فروشگاه اینترنتی بامیلو بسیار تجربه دلپذیری بود. عمر که خودش یک مدیر جهان‌وطن مسلط به چندین زبان دنیا و دایره جالبی از لغات فارسی است، دیدگاهی بومی‌شده از نیازهای استارت‌آپ‌های ایرانی بر لبه جهانی شدن دارد. این فروشگاه امسال تجربه‌ای رویایی از یک چتر تبلیغاتی مشترک با ایرانسل داشت و در این گفت‌و‌گو نه‌تنها عمر از ظرایف مذاکره با یک اپراتور می‌گوید بلکه طرفدار دیدگاهی ساده و شفاف به همکاری با اپراتورهاست. گپ با این مدیر نوگرا در حاشیه یک روز شلوغ میدان ونک تهران را از دست ندهید. وقتی به آینده بامیلو نگاه می‌کنید به نظرتان چه دورنمایی از همکاری این فروشگاه اینترنتی با اپراتورهای تلفن همراه وجود دارد؟ قبل از هر چیزی باید بپذیریم ما تجارتی بسیار پویا را اداره می‌کنیم و از این حیث پیش‌بینی یک آینده قطعی برای هر گونه همکاری یا عملکردی غیرممکن است ولی در مقابل این حقیقت را هم نمی‌شود انکار کرد که پتانسیل بالایی در بازار اپراتورهای مخابراتی ایران برای هم‌افزایی با استارت‌آپ‌ها به ویژه بازار تجارت الکترونیکی وجود دارد. به درستی متوجه نظر شما هستم که ذات متفاوت غول‌های مخابراتی که جریان تجاری تثبیت شده‌ای دارند، با استارت‌‌آپ‌ها که تازه الگوی تجاری‌شان در حال

شماره 29 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 36

گفت‌وگو با احمد مسرور مدیرعامل مرکز شتاب‌دهنده دیموند

اپراتورها درک دارند ولی بلوغ نه

اپراتورهای تلفن همراه به نظر شما که یک مرکز شتاب‌دهنده را مدیریت می‌کنید، در ایران آماده درک موج جدیدی از استارت‌آپ‌های فناوری هستند؟ من خودم شخصاً آمادگی درک را در اپراتورها می‌بینم. چون اپراتورها به دنبال راه‌اندازی یک سری استات‌آپ‌ها از صفر هستند، یا به این فکر هستند که خودشان مرکز شتاب‌دهی یا پارک فناوری داشته باشند که این خود نشان می‌دهد قصد دارند در این حوزه حضور فعال داشته باشند. جالب است بدانید که قرار بود ما سال گذشته با همراه اول یک مرکز شتاب‌دهنده مشترک داشته باشیم، حتی اقدامات اجرایی را هم در این خصوص انجام دادیم و مقامات ارشد این اپراتور نیز پیگیر این موضوع بودند. اما به خاطر ساختار لخت و بزرگی که تقریباً همه اپراتورها دارند، هنوز تعاملات ما برای راه‌اندازی یک مرکز شتاب‌دهنده مشترک به جای مشخصی نرسیده است. در واقع اپراتورها خودشان می‌خواهند تکان بخورند ولی بدنه‌شان نه. این نشان می‌دهد می‌خواهند وارد این موضوع شوند ولی به اینکه خودشان به این نتیجه رسیده‌‌اند که می‌توانند این کار را انجام دهند یا نه، شک دارم. من احساس می‌کنم علاقه دارند خودشان وارد این حوزه شوند. یعنی اپراتوری خودش بیاید کار اجرای یک مرکز شتاب‌دهنده را نیز انجام دهد. به نظر من این کار

شماره 29 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 37

گفت‌وگو با فرزاد تهرانی، مدیر بازاریابی شرکت رهنما:

استارت‌آپ‌ می‌تواند آزادتر باشد

شرکت رهنما از جمله شرکت‌هایی است که در موج اول ارائه خدمات ارزش افزوده مبتنی بر متن با اپراتورهای تلفن همراه همکاری خود را آغاز کرد و در ادامه در حوزه آهنگ‌های پیشواز و استفاده از بستر ارتباطی‌اش با ناشران حوزه موسیقی –که از مزیت‌های رقابتی این مجموعه نسبت به دیگر شرکت‌ها محسوب می‌شود- نیز حوزه خدماتش را در این عرصه گسترده‌تر کرد. با مدیر بازاریابی این شرکت گفت‌وگویی ترتیب دادیم تا رویکرد آن را در حوزه همکاری استارت‌آپ‌ها و اپراتورها جویا شویم به ویژه که رهنما خود میزبانی چندین استارت‌آپ موفق دیگر این سال‌ها را هم بر عهده دارد. به نظر می‌رسد فضای همکاری بین اپراتورها و استارت‌آپ‌هایی که در حوزه آی‌تی کار می‌کنند در سال‌های اخیر گسترش زیادی پیدا کرده است. به عقیده شما مهم‌ترین علت این موضوع چیست؟ فکر می‌کنم تجربه موفقی که در این همکاری وجود داشته بحث خدمات ارزش افزوده است که اپراتورها از سال ۸۵ فعالیت را در این حوزه شروع کردند. رویکردی که در آن اپراتورها با حفظ برند خود بخشی از کار را به شرکت‌هایی تحت عنوان تامین‌کننده محتوا برون‌سپاری کردند و این باعث شد برخی شرکت‌ها در این فضا شروع به فعالیت کردند و امروز می‌توانیم بگوییم اپراتورها درآمدهای قابل توجهی

شماره 29 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 39

مدیرعامل فیلم‌نت:

جلب اعتماد اپراتور به یک استارت‌آپ سخت است

محمد نجار صراف پیش از راه‌اندازی وب‌سایت و اپلیکیشن فیلم‌نت حدود ۱۷ سال در ساخت فیلم فعالیت می‌کرده است. ایده فیلم‌نت حدود دو سال پیش شکل می‌گیرد و بهمن‌ماه سال ۹۳ وب‌سایت و اپلیکیشن‌های آن با همکاری اپراتور همراه اول آغاز به کار می‌کند و به گفته خودشان در حال حاضر حدود دو میلیون کاربر دارد که از این میان حدود ۷۰۰ هزار کاربر فعال هستند. فیلم‌نت یک بستر عرضه برای فیلم‌ها و سریال‌هایی است که از وزارت فرهنگ و ارشاد مجوز دریافت می‌کنند و کاربران می‌توانند آنها را از این وب‌سایت به صورت مجازی خریداری کنند. چطور به راه‌اندازی ایده فیلم‌نت رسیدید و چگونه کار خود را آغاز کردید؟ با توجه به اینکه خودم فیلمساز هستم و تهیه‌کننده‌های این حوزه را می‌شناسم، به این فکر کردم که چقدر خوب می‌شود این محتوا در فضای مجازی هم قرار بگیرد تا همه بتوانند از آن استفاده کنند. تا قبل از حضور ما فیلم‌ها در فضای نمایش خانگی فقط به صورت فیزیکی توزیع می‌شد و تنها شرکت‌های ویدئو رسانه پخش فیزیکی داشتند. یکی از کارهایی که در بدو راه‌اندازی این سایت انجام دادیم این بود که؛ اساساً باید دنبال چه جاهایی برای گسترش آن برویم. ما تصمیم گرفتیم این کار را با

شماره 45 جهان پرونده - پیوست جهان صفحه 142

مایکل تامبلین مدیرعامل شرکت کوبو:

قرار نیست از بین برویم

مایکل تامبلین (Michael Tamblyn) مدیرعامل شرکت کوبو (Kobo) می‌گوید «اکنون ۵۰، ۶۰ و ۷۰ ساله‌ها کتاب‌های الکترونیکی مطالعه می‌کنند». ما ۱۰ سوال پیش روی او قرار دادیم و پاسخ قطعی او این بود:«قرار نیست از بین برویم.» نشریه «پابلیشینگ پرسپکتیوز» با مایکل تامبلین مدیرعامل کوبو درباره سخنرانی‌اش در کنفرانس سالانه ناشران مستقل در انگلستان (IPG) گفت‌وگو کرده و به این مساله پرداخته که او چرا درباره موقعیت کوبو در فضای دیجیتال متهورانه صحبت می‌کند، به ویژه پس از آنکه راکوتن ارزش ترازنامه کوبو را برابر ۶۸ میلیون دلار اعلام کرد. شرکت کوبو که در شهر تورنتو قرار دارد به عنوان آخرین امید این شرکت خرده‌فروشی کتاب‌های الکترونیکی محسوب می‌شود تا شاید بتواند با شرکت‌هایی مانند آمازون، اپل و گوگل رقابت کند. در حال حاضر فضای دیجیتالی را چطور توصیف می‌کنید؟ بعد از سال‌ها رشد سه رقمی فروش کتاب‌های الکترونیکی، اکنون به صورت ثابت بین ۲۰ تا ۳۰ درصد بازار را در اختیار دارند. این سهم برای سبک داستانی بیشتر و برای گروه‌هایی مانند کتاب کودک کمتر است. دلیلش تا حدی این است که کتاب‌های پرفروشی مانند The Fifty Shades of Grey Hunger Games و The Surgeon مردم را به سمت کتاب‌های الکترونیکی سوق می‌دهند. قبلاً از هر ۱۰ کتاب پرفروش،

شماره 28 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 31

عبدالمحمد بیدختی‌نژاد، دبیر گروه شرکت‌های PAP

زمان تلفن ثابت گذشته

شرکت‌های PAP‌ شاید از باانگیزه‌ترین و در عین حال فعال‌ترین و موثرترین مجموعه‌هایی باشند که پس از دریافت پروانه FCP در عرصه بازار جدیدی که برایشان ساخته می‌شود، شروع به فعالیت کنند. برخی معتقدند با پایان یافتن اعتبار پروانه‌ شرکت‌های PAP از خردادماه سال گذشته سازمان تنظیم مقررات با رویکرد ساماندهی پروانه‌ها و با محوریت پروانه‌های این شرکت‌ها بحث تجمیع و تنظیم پروانه‌های ارتباطات ثابت را مطرح کرد. در این‌باره با عبدالمحمد بیدختی‌نژاد دبیر گروه شرکت‌های PAP‌ به گفت‌وگو نشستیم. رویکرد سازمان تنظیم مقررات را نسبت به ساماندهی پروانه‌ها و ارائه پروانه‌های FCP و SERVCO تاکنون چطور ارزیابی می‌کنید؟خردادماه سال گذشته این موضوع از سوی سازمان تنظیم مطرح شد و این سازمان قدم مثبتی در این خصوص برداشت؛ آن قدم این بود که از متخصصان گروه‌های فعال در این زمینه استفاده کرد که این منتج به تشکیل کمیته تخصصی در سازمان تنظیم مقررات شد و در این کمیته با توجه به اینکه هم ذی‌نفعان و هم نمایندگان نظام صنفی رایانه‌ای حضور داشتند، پیش‌نویس اصول حاکم بر این پروانه‌ها تدوین شد. در ادامه این پیش‌نویس به کمیسیون تنظیم مقررات رفت و پس از انجام پاره‌ای اصلاحات به شرکت‌ها اعلام رسمی شد. در ابتدا گفته شد ۳۶ شرکت برای پروانه FCP درخواست

شماره 28 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 32

گفت‌وگو با معاون بررسی‌های فنی و صدور پروانه رگولاتوری درباره پروانه FCP

۲۰ پروانه هم فاجعه نیست

پس از اتمام مهلت پروانه‌های شرکت‌های PAP، خردادماه سال گذشته بحث تجمیع و ساماندهی پروانه‌های شرکت‌های ارائه‌دهنده خدمات اینترنتی و انتقال داده از سوی سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی مطرح شد. پس از گذشت حدود یک سال و نیم و نظرخواهی از فعالان صنف در این حوزه بالاخره قرار است آبان‌ماه پروانه‌‌های جدید تحت عنوان‌های FCP‌ و SERVCO به متقاضیان دارای شرایط اعطا شود. در همین زمینه با صادق عباسی شاهکوه معاون بررسی‌های فنی و صدور پروانه سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی گفت‌وگویی ترتیب دادیم تا در آن به رویکرد و نگاه رگولاتوری در ارائه پروانه‌ای که می‌تواند تحولی اساسی در این بازار رقم بزند، بپردازیم. اوایل سال گذشته که بحث ساماندهی پروانه‌ها مطرح شد، دیدگاه‌های مثبتی وجود داشت و شاید امروز هم نگاه‌ها به FCP به عنوان یکی از مهم‌ترین پروانه‌ها دوخته شده باشد.پیش از اینکه به نگرانی‌هایی که مشخصاً در خصوص صدور پروانه FCP وجود دارد بپردازیم، شاید بهتر باشد در خصوص دیدگاه حاکم بر صدور این پروانه توضیح دهید.ما انواع پروانه‌ها را به لحاظ تنوع از قبیل PAP، ISDP،‌ ISP، ISDP، VOIP و تلفن ثابت داشتیم. به نظر می‌رسید این تقسیم‌بندی برای پروانه‌ها از این لحاظ که هر کسی در یک زمینه خاص کار کند،

شماره 28 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 34

وظیفه رگولاتوری کسب درآمد نیست

اقدام سازمان تنظیم مقررات برای ساماندهی و تجمیع پروانه‌های ارتباطات ثابت که قرار است با عناوین FCP و SERVCO ارائه شود، بهانه‌ای شد تا گفت‌وگویی با رئیس اسبق این سازمان یعنی مسعود داوری‌نژاد انجام دهیم؛ گفت‌وگویی که تنها به موضوع این دو پروانه مربوط نمی‌شود و در واقع به نوعی به رویکردهای کلان توسعه‌ای و اقتصادی مجموعه‌هایی مثل سازمان تنظیم در انجام وظایف ملی‌شان ارتباط پیدا می‌کند. رویکرد کلی حاکم بر صدور پروانه‌هایی که از سوی سازمان تنظیم مقررات صادر می‌‌شود و همچنین نبود یک دیدگاه کلان و استراتژیک مشخص در وزارتخانه در راستای برنامه‌های کلان اقتصادی کشور، از موضوعاتی است که در این گفت‌وگو بر آنها تاکید شده است. از دید شما صدور پروانه FCP چه شرایطی دارد، آیا فکر می‌کنید روند اعطای این پروانه به شکل مطلوب صورت گرفته است؟من نظراتم را چند جا گفته‌ام، در جزییات مشکلات زیادی وجود دارد ولی در بعد کلان باید نگرش دیگری داشته باشیم. در پروانه‌ای که من مطالعه کردم به نظر می‌رسد هیچ استراتژی‌ای وجود ندارد. مشخص نیست اولویت چیست؛ جذب سرمایه خارجی است یا نظم و انضباط در بازار یا شفاف‌سازی یا اشتغال‌زایی و یا حتی بهبود خدمات. همچنین اهداف مشخصی در مورد صدور این پروانه وجود ندارد که برای

شماره 44 جهان پرونده - پیوست جهان صفحه 146

متخصص حوزه امنیت اطلاعات و بنیان‌گذار شرکت‌ کاسپرسکی:

بدترین سناریو، حمله به زیرساخت است

یوگنی کاسپرسکی از میان تحلیلگرانی که در سال ۲۰۱۰ برای امنیت سایبری روسیه فعالیت می‌کردند، کسی بود که استاکس‌نت را کشف کرد. استاکس‌نت اولین سلاح سایبری است که برای اهداف خاص استفاده شده است. آنها همچنین در سال ۲۰۱۵ Equation Group را کشف کردند که یکی از پیچیده‌ترین سلاح‌های سایبری است. کارشناسان می‌گویند ایالات متحده آمریکا و رژیم اسرائیل، استاکس‌نت را به این دلیل توسعه دادند که جلوی پیشرفت فعالیت‌های هسته‌ای ایران را بگیرند. عواقب وحشتناک این مساله، تاثیر آن روی شبکه‌های جهانی بود که در مستندی به نام Zero Days در جولای ۲۰۱۶ به نمایش گذاشته شد. اخیراً با کاسپرسکی در کنفرانس Starmus که در جزیره تنریف اسپانیا برگزار شد ملاقاتی داشته‌ام، مردی ۵۲ ساله که شباهتی زیاد به فیلیپ سیمور هافمن دارد. این مراسم برای اهدای نوبل به دانشمدان برگزار شد. او طی این گفت‌وگو درباره جنگ سایبری، ادوارد اسنودن و حریم خصوصی در عصر دیجیتال صحبت کرده است. شما اشاره کرده‌ای که ما در «عصر تاریک امنیت سایبری» زندگی می‌کنیم. معنای این عبارت چیست؟ اخیراً یک باند حرفه‌ای سایبری، میلیاردها دلار از بانک به سرقت برده‌اند. امروز ما شاهد صدها حمله این‌چنینی هستیم، آن هم نه فقط به بانک‌ها، بلکه به سوپرمارکت‌ها و حوزه‌های عمومی. می‌توان برخی

شماره 28 گزارش ماه گزارش ماه صفحه 37

گفت‌وگو با پدر بی‌طرفی اینترنت

کرنش رگولاتوری دربرابر دموکراسی

تیم وو استاد حقوق دانشگاه کلمبیا که سال ها برای تساوی حقوق شهروندی در فضای مجازی فعالیت کرده همان کسی است که در سال ۲۰۰۲ برای اولین بار اصطلاح بی طرفی شبکه را ابداع کرد. مبحثی که بر طبق آن هیچ برتری مجازی‌ای در فضای اینترنت به دلیل پرداخت مالی یا دلایل دیگر جایز نیست. سال ها دفاع او از این موضوع با سد محکم اف سی سی (FCC)  یا همان رگولاتوری مخابرات ایالات متحده برخورد می کرد، به ویژه در زمان تسلط جمعوری خواهان  و بوش ها بر کاخ سفید.  یکی از مخالفان سر سخت این ایده رئیس پیشین FCC یعنی مایکل پاول پسر کالین پاول( وزیر اسبق امور خارجه ) بود تا اینکه بالاخره اوباما راضی شد تام ویلر تاجر و چهره خوشنام صنعت مخابرات را راضی کند   ریاست اف سی سی را بر عهده بگیرد.  ویلر که خود از موافقان ایده Net Neutrality  بوده است هم کار آسانی در راضی کردن بقیه اعضای اف سی سی نداشت تا اینکه سرانجام در رای گیری فوریه امسال (۲۰۱۵ ) این طرح با برتری سه به دو در اف سی سی رای آورد و تصویب شد و اوباما بلافاصله پیام تبریکی برای این پیروزی دموکراسی در فضای مجازی به

شماره 44 جهان پرونده - پیوست جهان صفحه 149

جنگ امنیت سایبری هیچ وقت به سرانجام نمی‌رسد

نیل ریراپ، متخصص امنیت سایبری است که از مهم‌ترین شرکت‌های آمریکای شمالی در برابر تهدیدات امنیتی فزاینده فناوری اطلاعات محافظت می‌کند.  چرا «خطر سایبری» را نوشتید؟ آنچه طی این چند سال در حوزه امنیت سایبری مشاهده کرده‌ام این است که کتاب‌های زیادی در این مورد در سطح تخصصی نوشته شده، اما متاسفانه واژگان تخصصی امنیت فناوری اطلاعات نمی‌تواند تصمیم‌گیرنده‌های سازمان را راهنمایی و هدایت کند. «خطر سایبری» را به زبانی نوشتم که رهبران تجاری بتوانند خطرات امنیت سایبری را درک کنند. خطرات عمده‌ای که ما را تهدید می‌کنند، از چه قرارند؟ در فضای فناوری اطلاعات امروزی دیگر هکر صرفاً برای رضایت شخصی حمله نمی‌کند. امروزه باید نگران دشمنان جدی نظیر هکتیویست‌ها، جنایات سازمان‌یافته و کشورهایی با انگیزه‌های استراتژیک باشیم که تفاوت زیادی با حملات شخصی دارد. متخصصان امنیت سایبری باید به جرم مالی، امنیت ملی و دستور کار سیاسی بپردازند. چه کسانی باید نگران این مسائل باشند؟ رهبران سازمانی، دولت‌ها، شرکت‌های بزرگ یا بلوک‌های پیام سرور باید بر امنیت سایبری تمرکز کنند. تا زمانی که رهبران این نوع خطرات بزرگ را درک نکنند، نمی‌توانند به خوبی بر زیرساخت، عوامل و فرایندهای امنیت فناوری اطلاعات تمرکز کنند تا از سازمان‌های خود به شکل قابل قبولی نگهداری کنند. این تهدیدات احتمالاً برای

شماره 44 جهان راهبرد صفحه 152

جفری جورس:

نهادهای ما نامناسب هستند

وقتی جفری جورس برای اولین بار در سال ۱۹۹۳ وارد نیروی کار شد، بازار کار نسبتاً پایدار بود و شرکت‌ها هنوز به دفاتر سنتی، کارمندان و کارکنان صنعتی متکی بودند. ولی از آن زمان تاکنون، فضای کاری، در اثر جهانی‌سازی و پیشرفت‌های فناوری، به شدت متحول شده است. جورس که قبل از کناره‌گیری در ۲۰۱۵ به مدت ۱۵ سال به رهبری من‌پاور‌گروپ مشغول بود، به این تحولات پاسخ داد و عملیات بین‌المللی شرکت را گسترش داد و سپس برای فناوری اطلاعات، امور مالی و متخصصان مهندسی، وارد بازار رقابت شد. جورس اکنون ۵۶ سال دارد و سرمایه‌گذار خصوصی در میلواکی است. وی با ایمی برنشتاین، سردبیر HBR، در مورد تحول کار و مدیریتش گفت‌وگو کرده است. چه الگوها و گرایش‌هایی را می‌بینید که نیروی کار را شکل می‌دهد؟ شفاف‌ترین این الگوها که بیش از هر عنصری بازار را تکان داده است، جهانی‌سازی است. در دهه ۱۹۹۰، اگر راهبردی در برابر چین نداشتید، شانس خود را از دست می‌دادید و شرکت شما در رقابت ناموفق می‌شد. این روزها شرکت‌ها برای پیدا کردن نیروی کار ماهر و کارآمد، و همچنین ارزان، به راهبرد جهانی نیاز دارند. اخیراً شاهد ظهور تحلیل بازارهای خرد هستیم که نشانگر میزان زیاد و محلی مهارت‌هاست. در نتیجه

شماره 43 جهان پرونده - پیوست جهان صفحه

کَد موبایل هر روز مهم‌تر از روز قبل می‌شود

بدون شک ابر یکی از نیروهای غالب در نرم‌افزار و چرخه فناوری در هر جای جهان است. در چرخه‌های سه‌بعدی، از مدل‌سازی تا پرینت، معمولاً بحث درباره این است که آیا می‌توان گرافیک بالا و هندسه سه‌بعدی را به صورت آنلاین اجرا کرد. همان‌طور که در این مصاحبه با جان هرشتیک، بنیان‌گذار و مدیرعامل آن‌شیپ، خواهیم خواند، یک برنامه کامل کد (CAD) برای ابر می‌تواند این مساله را حل کند. روندهای مورد نظر شما در کد و بازار توسعه محصول در سال ۲۰۱۷ چیست؟ با توجه به فشار فزاینده رقابتی برای تسریع طراحی و تولید محصول، شرکت‌های بیشتری از روندهای «طراحی سریع» (Agile Design) استفاده می‌کنند. این روندها که موفقیت خود را در گذشته ثابت کرده‌اند، رویکردی نوین برای تولید سریع‌تر محصولات با انگیزه بالاتر هستند – که بر تکرار سریع، ارتباط نزدیک میان تیمی با فاصله‌های جغرافیایی و پذیرش تغییرات تاکید دارند. طراحان و تولیدکنندگان سریع خیلی زود متوجه می‌شوند که ابزارهای سنتی کد مبتنی بر فایل منجر به کند شدن زمان رسیدن آنها به بازار می‌شود. در تیم‌های طراحی با کد سنتی، نیروها سریالی کار می‌کنند (هر کسی بعد از نفر قبلی) نه موازی (چند نفر به صورت همزمان)، این مساله گاهی باعث می‌شود چند روز منتظر گواهی‌های

شماره 43 جهان پرونده - پیوست جهان صفحه 142

تیم کوک، مدیرعامل اپل، در سخنرانی ام آی تی 2017:

اپل در تقاطع هنرهای آزاد و فناوری ایستاده است

تیم‌کوک، مدیرعامل اپل، سخنران ۲۰۱۷ بود. او در گفت‌وگو با نشریه تک‌تام گفت‌:«دانشجویان ام‌آی‌تی همیشه قبول داشته‌اند که فناوری باید نقشی بزرگ در جامعه ایفا کند. من از سخنرانی در اینجا بسیار هیجان‌زده‌ام.» کوک از سال ۲۰۱۱ و پس از استعفای استیو جایز، رهبری اپل را بر عهده داشته است. او در مقام مدیرعامل پروژه‌های ساعت هوشمند و پرداخت اپل را راه‌اندازی و از آی‌فون ۷ رونمایی کرد. کوک پیش از معرفی به عنوان مدیرعامل، مسئولیت بخش فروش و عملیات جهانی اپل را بر عهده داشت و زنجیره تامین شرکت را مدیریت می‌کرد. رافایل ریف مدیر ام‌آی‌تی می‌گوید:«درخشش آقای کوک در مقام یک رهبر تجاری، نبوغ او در مقام انسان و علاقه‌اش به مسائل مهم برای جامعه، وی را به صدایی تبدیل کرده که بازتابی گسترده در میان فارغ‌التحصیلان داشته است.» کوک ریاست اپل را در نقاط عطفی مانند فروش یک میلیاردمین آی‌فون در ماه جولای و نهایی شدن بزرگ‌ترین خرید شرکت، یعنی شرکت هدفون و استریم موسیقی بیتس در ماه آگوست بر عهده داشت. در ماه فوریه، در مقابل فشار آف‌بی‌آی برای کمک به باز کردن قفل آی‌فون تروریست قاتل ۱۴ نفر در سن‌برناندینو، کوک نامه‌ای به کاربران نوشت و از حریم خصوصی آنان دفاع کرد. او نوشت که

شماره 42 جهان پرونده - پیوست جهان صفحه 125

مت دِیمون، بازیگر سینما:

همگی تبخیر شدند

مجله فناوری دِتک (The Tech) فرصتی در اختیار داشت که با مت دِیمون گفت‌وگویی در حوزه سینما و فناوری داشته باشد. این بازیگر درباره برخی دیدگاه‌هایش در مورد داستان‌های علمی‌تخیلی، صنعت سینما و حل مسائل جهانی سخن گفت. دیمون بومی کمبریج است و به ‌تازگی در فیلم‌هایی مثل مریخی و Interstellar بازی کرده است. او جایزه اسکار را برای بهترین فیلمنامه و برای فیلم ویل هانتیگ خوب ور در سال ۱۹۹۷ دریافت کرد. وی همچنین از موسسان وب‌سایت Water.org است، سازمانی که به جوامع سرتاسر جهان برای دسترسی به آب و بهداشت کمک می‌کند. شما اخیراً در چند فیلم علمی‌تخیلی بازی کرده‌اید. آیا معتقدید این فیلم‌ها باعث درگیر شدن مردم با علم می‌شوند؟نمی‌دانم. امیدوارم این‌طور باشد. فیلم مریخی قطعاً انگیزه‌های علمی ایجاد می‌کند… وقتی برای اولین بار با نویسنده فیلم ملاقات کردم، او آن را نامه‌ای عاشقانه به علم نامید و به همین دلیل می‌خواست این کار را انجام دهد. بنابراین، فکر می‌کنم برای همه کسانی که در این کار مشارکت داشتند این امیدواری وجود داشت که جوانانی که آن را می‌بینند، جالب تلقی‌اش کنند و نگاهی دیگر به علم بیندازند. اما حدسم این است که هیچ راهی برای پیش‌بینی رفتار مردم نداریم. من به شخصه درگیر علم هستم چون

شماره 41 جهان پرونده - پیوست جهان صفحه 125

دیک کاستولو، مدیرعامل پیشین توییتر:

«این تنها راه موفقیت است» ایده خوبی نیست

دیک کاستولو (Dick Costolo) کمتر از یک هفته پس از اعلام استعفای خود به کنفرانس فناوری بولمبرگ رفت تا درباره این موضوع سخن بگوید. در تاریخ یکم جولای، جک دورسی (Jack Dorsey) از بنیان‌گذاران توییتر و مدیرعامل شرکت پرداخت اسکوئر (Square) به عنوان مدیرعامل موقت توییتر تا زمان جایگزینی فردی دیگر توسط هیات‌مدیره، شروع به کار کرد. مجله بیزینس‌ویک از کاستولو درباره چرایی استعفای او، فرد مناسب برای جایگزینی و کارهای بعدی وی سوالاتی پرسیده است که در زیر می‌خوانید: شما پنج سال پیش مدیریت توییتر را بر عهده گرفتید. چه زمانی متوجه شدید که کارتان در آنجا تمام شده است؟طوری حرف می‌زنید که انگار مرده‌ باشم! من کارم تمام نشده است؛ صحبت کردن با اعضای هیات‌ مدیره را شروع کرده‌ام، اواخر سال گذشته بود. به آنها گفتم «ببینید، آخر سال آینده، ششمین سال مدیریت من است. من به عنوان مدیر عملیاتی وارد توییتر شدم. هیات ‌مدیره از من خواست این کار را تا پاییز ۲۰۱۰ انجام دهم و اکنون آن زمان فرا رسیده. اجازه دهید درباره برنامه جانشین صحبت کنیم». بنابراین آخرهای سال گذشته بود که کارم را شروع کردم. در جلسه هیات ‌مدیره چه اتفاقی افتاد که منجر به این جایگزینی شد؟فکر کنم پنجشنبه هفته گذشته بود. دوباره

شماره 27 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 35

گفت‌وگو با مدیرعامل شرکت باران تلکام

دیگر وزارت ارتباطات مدعی تولی‌گری IPTV نیست

کنسرسیوم باران تلکام متشکل از شرکت فناپ، آریا همراه و سامسونگ در مزایده صدا و سیما با رقم پیشنهادی حدود دو هزار و ۱۰۰ میلیارد تومان در رتبه دوم قرار گرفت و اهلیت آن هم به عنوان یکی از پنج اپراتوری که قرار است بر بستر آی‌پی محتوای صوتی و تصویری ارائه کند، از سوی صدا و سیما پذیرفته شده است. کیوان جامه‌بزرگ مدیرعامل باران‌تلکام است که با او در خصوص روند برگزاری مزایده، قیمت پیشنهادی شرکت‌ها و برنامه آنها در این حوزه گفت‌وگویی انجام دادیم. مزایده سازمان صدا و سیما برای تعیین نماینده‌های این سازمان در حوزه ارائه صوت و تصویر بر بستر آی‌پی چگونه برگزار شد؟پروژه آی‌پی‌ تی‌وی در دو مجموعه موسس باران‌تلکام یعنی فناپ و آریا همراه قریب به دو سال بود که پیگیری می‌شد. فناپ که همواره در حال رصد کردن حوزه آی‌پی ‌تی‌وی بود، شرکت آریا همراه هم حتی یک پایلوت را با همکاری مخابرات استان اصفهان در اصفهان اجرا کرده بود. منتها هر دو شرکت به دلایل مختلف از جمله فقدان مرکز مسئولیت مشخص در کشور، ضعف رگولاتوری و مسائلی از این دست پروژه را آغاز نکرده بودند و صرفاً تحولات را پایش می‌کردند. اسفندماه پارسال با تغییر و تحولاتی که در سازمان صدا

شماره 27 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 37

گفت‌وگو با محمد تیموری سرپرست بازاریابی شرکت توسعه سامانه بهنگام غدیر

جنگ، جنگ محتواست

شرکت توسعه سامانه بهنگام غدیر یا آی‌سیما از شرکت‌های فعال در حوزه آی‌پی‌ تی‌وی است که از دو سال پیش فعالیت خود را در این حوزه آغاز کرده و در حال حاضر امیدوار است با دریافت نمایندگی از سوی صدا و سیما بتواند به عنوان اپراتور ارائه‌دهنده محتوای صوتی و تصویری از شش ماه دوم امسال به صورت جدی سرویس خود را به مردم عرضه کند. آنها یکی از پنج شرکتی هستند که توانسته‌اند در گام نخست و از میان ۱۱ شرکت صلاحیت فعالیت در این حوزه را از صدا و سیما دریافت کنند. در خصوص مزایده‌ای که برای انتخاب پنج اپراتور از سوی صدا و سیما برگزار شد و ۱۳ شرکت اعلام آمادگی کردند، توضیح می‌دهید؟در مورد این موضوع کمی به عقب برمی‌گردم زیرا برداشتی که رسانه‌ها از این موضوع دارند با مسائلی که ما درگیرش هستیم، متفاوت است. الان ما بر سر گرفتن مجوز فعالیت از حاکمیت دغدغه داریم. حدود چهار پنج ماه پیش به ما ابلاغ شد که برای آغاز فعالیت باید از سه مرجع مختلف مجوز بگیریم. بدین معنا که اگر هر موسسه‌ای بتواند این سه مجوز را بگیرد، قابلیت راه‌اندازی سامانه آی‌پی ‌تی‌وی را دارد و البته در این قضیه چالش‌هایی در حاکمیت وجود دارد.

شماره 26 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 36

گفت‌وگو با ناصرعلی سعادت، رئیس سازمان نظام صنفی رایانه‌ای کل کشور

همه به قطاری که راه افتاده، سنگ می‌زنند

رئیس تازه‌منصوب سازمان نظام صنفی نیازی برای ترغیب شدن به این مصاحبه ندارد. به قول خودش از ابتدای ماه که خبر آغاز پرداخت وام‌ها را اعلام کرده تاکنون با ۱۰ نشریه و سایت درباره موضوع صحبت کرده است و اصلاً هم ابایی ندارد که بگوید هرچند فرآیند پیشین اعطای وام‌ها را تایید نمی‌کند ولی در مجموع آن را مثبت می‌‌داند. با همان صراحت همیشگی‌‌اش روی انتقادش توأمان به دولت و بخش خصوصی است؛ دستگاهی که تعلل کرده و اطلاع‌رسانی ضعیفی دارد و بازاری که یاد گرفته فقط وقتی کاری شروع شد، آن را زیر سوال ببرد.  هرچند در مصاحبه‌های اخیرتان ماجرای وجوه اداره‌شده را به عیدی امسال وزیر ربط داده‌اید ولی به نظر می‌رسد پیش از این درگیر ماجرای وام‌های وجوه اداره‌شده بودید. از روز اولی که کار کمیته‌ها شروع شد از ما خواستند در جلسات شرکت کنیم. خود من هم حدود یک سال و نیم با آقای مجتبی هاشمی هر دوشنبه جلساتی می‌گذاشتیم که وقتی حساب کردیم چیزی حدود چندهزار نفر ساعت شد. در هر جلسه به طور میانگین هشت نفر حضور داشتند. پس با این حساب قبل از اینکه وارد هیات مدیره سازمان شوید، پیگیر ماجرای وام‌ها بوده‌اید. بله در آن زمان اصلاً به سازمان ربطی نداشت و

شماره 41 جهان پرونده - پیوست جهان صفحه 142

جک دورسی، مدیر توییتر از آینده میگوید:

ما ماشین پخش رویدادهای زنده نیستیم

سال پیش هنگامی که سهام توییتر در حال افت قیمت بود، رشد کاربر کمتر شده بود و مدیران اجرایی این شرکت را ترک می‌کردند، هیات مدیریت توییتر تصمیم گرفت تا جک دورسی، یکی از بنیانگذاران توییتر را به عنوان مدیر معرفی کند.ده ماه بعد تمام مشکلات مذکور پابرجا بودند ولی دورسی پیام روشن‌تری در مورد تغییرات و نحوه انجام این تغییرات انتقال داده بود. سرمایه‌گذاران به اینکه چه کسی و چه زمان توییتر را خریداری خواهد کرد، فکر می‌کنند ولی دورسی به چند سال بعد فکر می‌کند. او طی مصاحبه با بلومبرگ بیزینس‌ورک، به آینده اشاره می‌کند. آیا توییتر که اکنون آنچه را اتفاق می‌افتد نشان می‌دهد، خواهد توانست رویدادهای آینده را پیش‌بینی کند؟ آیا برنامه اصلی واقعیت جامعه است؟دورسی می‌گوید نقش توییتر در دنیا هنوز گرد هم آوردن مردم از سراسر جهان برای مشاهده رویدادهای زنده در مناطقی است که اطلاعات با سرعت زیاد منتشر می‌شود. یک دهه پس از آغاز به کار توییتر، وی به جمعیت و توانایی آن در ارائه نظرات – برای مثال، ایجاد تعادل در سخنان نادرست دونالد ترامپ – اعتقاد دارد ولی از اهمیت امن ‌کردن توییتر و تبدیل آن به فضایی که بتوان بدون مزاحمت توسط دیگران حرف زد، سخن می‌گوید. در ادامه،

شماره 26 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 40

سهیل مظلوم:

وزیر همیشه حق وتو دارد

نقطه تلاقی سهیل مظلوم و موضوع وام وجوه اداره‌شده، سوای ارتباط تاثیرگذارش با بدنه وزارتخانه از ارائه مشاوره شرکت او با نام منش (مشاورین نگاه شگرف) در این پروژه آغاز می‌شود. طراحی الگوی ارزیابی شرکت‌های متقاضی برای دریافت وام به درخواست خسرو سلجوقی عضو هیات‌عامل سازمان فناوری اطلاعات و مسئول کارگروه محتوا وام وجوه اداره‌شده، توسط شرکت مظلوم انجام می‌گیرد. نایب‌رئیس دوره اول سازمان نظام صنفی تجربه خود در طرح تکفا را محور ورود به این موضوع قرار می‌دهد که در گفت‌وگوی پیش رو می‌توانید توضیحات این مرد ذی‌نفوذ صنف آی‌تی را در خصوص ورودش به این موضوع و همچنین الگوی ارزیابی شرکت‌ها از نظر بگذرانید. منش چگونه وارد این جریان شد؟واقعیت این است که منش وارد این جریان نشد؛ آقای سلجوقی به دلیل تجربه‌ای که ما داشتیم از ما خواستند به این موضوع وارد شویم و ما هم بدون اینکه چشمداشت مالی داشته باشیم وارد شدیم و تنها خواسته ما این بود که حق کپی‌رایت ما رعایت شود. نیت شما چه بود؟تنها اینکه کار مردم راه بیفتد. چون ۲۸۰ فرم درخواست وجود داشت که هیچ کس نمی‌دانست می‌خواهد چه‌کار کند و ما سعی کردیم با کمک ارزیاب‌هایی که از خود سازمان بودند و بر اساس آیین‌نامه‌ای که وجود داشت،

شماره 25 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 28

میز گرد آسیبشناسی حمایت از جویشگرهای بومی

مثل فوتبال، مثل سینما

انتظار پیوست برای فروکش کردن جنجال‌های رسانه‌ای در مورد موتورهای جست‌وجوی بومی سرانجام در پایان بهار سال جاری نتیجه داد و با فرو نشستن گرد و غبارهای چند ماه پیش پیرامون چرایی و چگونگی تخصیص عددهای چند صد میلیاردی در فضایی خالی از تنش و اضطراب تخصصی به بحث گذاشته شد. در میز گرد حاضر سعی شده است سه راس موافق، منتقد و دولت در مقابل چشم رسانه به بحث بپردازند تا خود شما گواه راستی و درستی آنچه تاکنون انجام شده و البته راهکاری مناسب برای آینده باشید. در این نشست بسیار صمیمانه علیرضا یاری دبیر شورای راهبری جویشگر بومی، نگاه وزارتخانه در این خصوص را توضیح می‌دهد و مهدی نقوی مدیرعامل جویشگر یوز درباره الگوی دریافت کمک از دولت و مهاجرت از دانشگاه به بخش خصوصی و سایر حاشیه‌های این موتور جست‌وجوی خبرساز صحبت می‌کند. علی قدیری مدیرعامل بیان هم بیشتر به آسیب‌شناسی اتکای بیش از حد به دولت و فقدان سلامت در واگذاری حمایت‌ها می‌پردازد. تحریریه پیوست میزبان این مثلث داغ در ابتدای تابستان بود. برای شروع ناگزیر باید پرسید چرا موتورهای جست‌وجو حائز اهمیت هستند و چرا باید چنین تمرکزی روی این قبیل پروژه‌ها صورت گیرد. علیرضا یاری، دبیر شورای راهبری جویشگر بومی: ما اگر سندهای

شماره 25 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 35

گفت‌وگو با خسرو سلجوقی در خصوص جویشگرهای بومی

شاید بنز نه ولی پیکان که می‌توانیم بسازیم

پس از رونمایی موتور جست‌وجوی یوز در دهه فجر سال پیش، این موضوع بسیار مورد توجه فعالان و کارشناسان صنعت فاوا قرار گرفت و همزمان با رونمایی و پس از آن هم حاشیه‌های بسیاری در این خصوص ایجاد شد و خبرهای مختلفی نیز در خصوص آن در رسانه‌ها انتشار یافت. به همین سبب با خسرو سلجوقی رئیس شورای راهبری جویشگر بومی و عضو هیات عامل سازمان فناوری اطلاعات به گفت‌وگو نشستیم تا شرایط موتورهای جست‌وجوی فارسی و نحوه حمایت دولت از آنها را از این مقام مسئول نیز جویا شویم. اساساً طرح موتور جست‌وجوی فارسی از کجا شروع شد؟بحث موتور جست‌وجو یا جویشگر فارسی تقریباً در دولت‌های قبلی نیز مطرح و پول‌هایی هم در بخش خصوصی، هم در بخش دولتی هزینه شده است. به نظر شما در قیاس با بازار جهانی ما مزیت اقتصادی‌ای در این زمینه داریم؟موفقیت یک مقوله نسبی است. اگر ما این کارها را کنار گوگل بگذاریم، هیچ موفقیتی حاصل نشده و نخواهد شد. حداقل در کوتاه‌مدت هیچ امیدی نداریم این اتفاق بیفتد. نه ما بلکه کشورهای بزرگ‌تر از ما هم مثل چین، روسیه و ژاپن زورشان را زده‌اند و نتوانسته‌اند. این موضوع تنها فنی هم نیست، وقتی مجموعه‌ای زودتر متولد می‌شود دیگر رقیبان به‌ سختی می‌توانند

شماره 40 جهان پرونده - پیوست جهان صفحه 128

برایان چسکی، مدیرعامل ایربی‌ان‌بی:

جنبش‌های بزرگ با مجموعه‌های کوچک شروع شده‌اند

موسس همکار و مدیرعامل مشهورترین ابزار «اقتصاد مشارکتی» معتقد است هنوز در اول راه هستیم. برایان چسکی (Brian Chesky) مدیرعامل ایر بی‌ان‌بی از من می‌پرسد:«تو همه داستان اقتصاد مشارکتی را می‌دانی، درست است؟» سرم را به نشانه تایید تکان می‌دهم. درباره آن در مجلات بسیار خوانده‌ام اما ظاهراً امروزه در حد و ‌اندازه‌های یک ایده اسطوره‌ای است. قبل از اینکه ایر بی‌ان‌بی به بازار آنلاین قدرتمندی برای اقتصاد مشارکتی منازل و دیگر فضاها تبدیل شود، ایده اصلی ماجرا در هوای سان‌فرانسیسکو به مشام می‌رسید. چسکی و همکارش، در سال ۲۰۰۸ به شدت به پول نیاز داشتند اما نسبت به ارزش ایده‌ای که داشتند مطمئن بودند. پنج سال بعد، ایر بی‌ان‌بی تبدیل به یک شرکت ۵/۲ میلیارد دلاری می‌شود که تقریباً هر شب ۵۰ تا ۶۰ هزار کاربر از آن استفاده می‌کنند؛ ایر بی‌ان‌بی در آغاز کار تبدیل به نقطه عطفی در «اقتصاد مشارکتی» می‌شود. هفته گذشته با چسکی در شهر نیویورک به گفت‌وگو نشستیم و در این جلسه درباره سال‌های اولیه فعالیت، توصیه به کارآفرینان جوان، ایده‌های جدیدتر در ایر بی‌ان‌بی و اهمیت اشتراک‌گذاری صحبت کردیم. در ادامه متن گفت‌وگوی مرا با چسکی با کمی تغییرات – برای فهم بهتر مکالمه – می‌خوانید. آیا زمان‌هایی پیش می‌آمد که به خود

شماره 40 جهان پرونده - پیوست جهان صفحه 136

گفت‌وگو با الکس استفانی مدیرعامل جاست پارک:

اگر نتوانید تیم را کنار هم نگه دارید، بازی تمام است

شرکت اروپایی جاست پارک که امکان رزرو جای پارک را فراهم می‌آورد، به رانندگان امکان داده است به بیش از ۱۵۰ هزار جای پارک استفاده‌نشده در سراسر انگلستان دسترسی داشته باشند. با الکس استفانی مدیرعامل جاست پارک درباره شغل منحصربه‌فردش صحبت کردیم و توصیه‌های او را در مورد آغاز کارآفرینی شنیدیم. جاست پارک چه کاری انجام می‌دهد و چه چیزی آن را منحصربه‌فرد می‌کند؟ کمی درباره مدل کاری‌تان و مکان‌های اصلی درآمدی برایمان صحبت کنید. این شرکت مساله پارک خودرو را به موضوعی دیجیتالی تبدیل و یک صنعت ۵۰ میلیارد پوندی را آغاز کرده است. برنامه و وب‌سایت ما به رانندگان امکان می‌دهد به صورت آنی به بیش از ۱۵۰ هزار جای پارک قابل رزرو دسترسی پیدا کنند، با مالکان ارتباط داشته باشند و آنها نیز از این روند درآمدزایی می‌کنند. این شرکت در سال ۲۰۰۶ بنیانگذاری شد و ما اولین شرکتی بودیم که متوجه شدیم فناوری موبایل می‌تواند مشکل عظیم پارک خودرو را در شهر حل کند. ما پیشتاز مدل peer to peer بودیم – که در ابتدا شرکت ParkatmyHouse بود – و خیلی زود توانستیم جامعه‌ای وفادار از رانندگان و مالکانی پیدا کنیم که فرصت برد-برد ایجادشده توسط شرکت را درک می‌کردند.من سال ۲۰۱۴ به جاست پارک آمدم

شماره 24 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 32

شرکت‌ها حاضر نیستند برای دانشجوها وقت بگذارند

همین که بحث توسعه دهنده‌ها به میان می‌آید عده زیادی انگشت اتهام را به سمت دانشگاه‌ها می‌گیرند و این بخش از جامعه را به کم کاری و عقب ماندگی متهم می‌کنند. تا حدودی هم درست می‌گویند اما آیا خود دانشگاهیان هم به این اتهامات باور دارند؟ بهادر بخشیعضو هیات علمی دانشگاه صنعتی امیرکبیر نظرتان در مورد کمبود توسعه‌دهنده‌ها چیست؟ اصلاً این موضوع را تایید می‌کنید؟این حرف را نقض نمی‌کنم. اما علت این کمبود را باید در چند عامل دید. اول هدف‌های کلی است که توسط وزارت علوم برای دانشگاه‌ها تعریف می‌شود که از آن برنامه دوره‌ها و سیلابس‌ها را استخراج می‌کنند. هدف درس‌هایی که در دوره لیسانس و کارشناسی ارشد هستند، خیلی صنعتی نیست؛ یعنی شما مفهوم را درس می‌دهید. من نمی‌گویم این کار غلط است. آگاهانه این کار را انجام داده‌اند یا به‌جامانده از نظام آموزشی قدیم است؟خیر. هدفدار این کار را انجام داده‌اند. تقریباً همه جای دنیا به این شکل است که دانشگاه‌ها مفاهیم را یاد بدهند. یعنی اینکه کسی با همان درس‌های دانشگاه بتواند برود بیرون کار کند کم است. بسیاری از جاهای دیگر این خلأ را طوری دیگری پر می‌کنند که در ایران به خوبی انجام نمی‌شود. یکی‌ کارآموزی است که اسمش رویش است، یعنی طرف

شماره 24 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 37

میزگردی با فعالان آموزش، شرکت‌های رایانه‌ای، استارت‌آپ‌ها و توسعه‌دهنده‌ها

رد آموزش، درد فرهنگ

مشکل سه سر دارد. شرکت‌ها آن را می‌اندازند گردن آموزش و نظام آموزشی قدیمی در دانشگاه‌ها. دانشگاه‌ها خود را مسئول تولید علم می‌بینند و مهارت را بر عهده شرکت‌ها و صنعت می‌دانند که با دوره‌های کارآموزی باید آن را یاد دانشجوها بدهند. توسعه‌دهنده‌ها فرهنگ غلط شرکت‌ها و توجه کم‌شان به نقش برنامه‌نویس و تیم فنی را عامل دل‌زدگی و دوری توسعه‌دهنده‌ها می‌دانند. در این گیراگیر هم موج استارت‌آپی اوضاع را آشفته‌تر کرده و با تاکید بیش از حد به مهارت‌های کسب و کار و ارائه ایده توجه را از روی توسعه‌دهنده‌ها و سایر نیروهای فنی دور می‌کند. در حالی که شرایط ظاهراً پویا و فعال به نظر می‌آید و هر روز با رویدادهای استارت‌آپی و شرکت‌های نوپای بیشتری روبه‌رو می‌شویم اما در باطن امور لاک‌پشت‌وار جلو می‌رود. به راستی کدام یک از این سه سر عامل مشکلات صنعت نرم‌افزار و فناوری اطلاعات کشور است؟ در این میزگرد که با حضور مسعود صبایی عضو هیات علمی دانشگاه صنعتی امیرکبیر، علی عباس‌نژاد مدیرعامل کهکشان، پویا محمودیان بنیانگذار عکس پرینت، پیام صادری توسعه دهنده وب، آرمین رنجبر مدیر فناوری شرکت رایانش ابری پیشرو، عطا خلیقی سیگارودی بنیانگذار پویاسافت و امیر وهوشی مدیرعامل شرکت رهنما برگزار شده است ، سعی شده به این پرسش

شماره 23 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 37

دبیر کارگروه فرهنگی اجتماعی مركز ملي فضای مجازی:

نمی‌خواهیم کسی را به زور اخلاق‌مدار کنیم

پیش‌نویس مرامنامه اخلاقی در فضای مجازی بهانه‌ای شد تا سری به متولی این طرح در مرکز ملی فضای مجازی بزنیم. عزیز نجف‌پور، دبیر کمیته فرهنگی اجتماعی این مرکز و دانش‌آموخته حوزه فلسفه علم و تکنولوژی و اخلاق فناوری است. او اعتقاد دارد در زمینه اخلاق در فضای مجازی کار جدی صورت نگرفته و این پیش‌نویس می‌تواند حداقل برای افرادی که می‌خواهند در این حوزه اخلاقی زندگی کنند، کارا باشد. البته این گام نخست آنها برای تدوین این پیش‌نویس است و در ادامه قصد دارند با دقیق‌تر کردن مصادیق و کدهای اخلاقی در این مرامنامه، آن را با نظام جزایی و قانونی کشور نیز پیوند بزنند که مشخصاً این امر بستگی به تصمیم‌های آتی شورای عالی فضای مجازی در این خصوص خواهد داشت. در واقع این حرکت، یک فعالیت در جهت جدی‌تر کردن مقوله اخلاق در فضای مجازی بوده که مرکز ملی فضای مجازی از آن حمایت کرده است. در این زمینه گفت‌وگویی با عزیز نجف‌پور آقابیگلو – مشاور پ‍ژوهش‌های علوم انسانی و دبیر کارگروه فرهنگی اجتماعی مرکز ملی فضای مجازی انجام داده‌ایم که در زیر می‌خوانید: چه شد که به فکر نوشتن مرامنامه اخلاقی در فضای مجازی افتادید و هدف شما از نوشتن این مرامنامه چه بوده است؟اول اینکه برخلاف

شماره 38 جهان پرونده - پیوست جهان صفحه 146

مدیر آزمایشگاه طراحی تجربه موسیقی دانشگاه نیویورک:

به حمایت از کارهای خلاقانه علاقه‌مندیم

الکس روثمان مدیر Music Experience Design Lab دانشگاه نیویورک است. بنیاد ملی علوم بودجه‌ای را با هدف بررسی آموزش میان‌رشته‌ای تفکر کامپیوتری و موسیقایی و راهبردهای تجاری‌سازی فناوری‌های آموزش رسانه و موسیقی در اختیار او قرار داده است. گفت‌وگوی کوتاه زیر در دانشگاه نیویورک درباره کار اوست. شما کار خودتان را در موسیقی با نواختن ترومپت شروع کردید، فناوری موسیقی چطور شما را جذب کرد؟من دوره کارشناسی را در دانشگاه میشیگان گذراندم و با تخصص ترومپت، موسیقی را ادامه دادم. زمانی که آنجا بودم مطالعات اضافی‌ای هم در زمینه فناوری هنر، هنر تعاملی و مهندسی داشتم و این موارد را به شکل مدرک میان‌رشته‌ای درآوردم. همیشه به سخت‌افزار و طراحی رابط‌های جدید برای اظهار علاقه‌مند بودم از این رو زمان زیادی را برای سر هم کردن حسگرها در ترومپت و توسعه روش‌های افزایش انعطاف در خلق موسیقی الکترونیکی صرف کردم. این کار منجر به مشاوره با یک استارت‌آپ در کبک شد که بر طراحی ابزارهای موسیقایی الکترونیکی برای آموزش ابتدایی موسیقی تمرکز داشت. آنجا بود که یاد گرفتم چطور فناوری‌هایی با طراحی ضعیف برای آموزش در کلاس پدید آمده‌اند. این موضوع مرا به سمت ادامه تحصیلات کارشناسی ارشد و دکترا در موسیقی و نیز آموزش موسیقی در دبیرستان تا جایی

شماره 39 جهان پرونده - پیوست جهان صفحه 122

نگاه جسیکا لیوینگستون موسس Y Combinator

بیا این را هم امتحان کنیم

جسیکا لیوینگسون یکی از بنیانگذاران Y Combinator و همچنین نویسنده کتاب پرفروش «بنیانگذاران مشغول کار» است. این کتاب مجموعه‌ای از گفت‌وگوهای طولانی با بنیانگذاران موفق استارت‌آپ‌های فناوری در مورد روزهای اول ایجاد شرکت است. جسیکا لیوینگسون در مورد پیدایش Y Combinator و بنیانگذاران مشغول کار حرف می‌زند که هر دو حدود سال ۲۰۰۴ شکل گرفتند؛ درست زمانی که او شغل خود را در بانکداری رها ‌کرد. او می‌گوید مانند بسیاری از استارت‌آپ‌های موفق دنیا، هم Y Combinator (YC) و هم بنیانگذاران مشغول کار به صورت آزمایشی شکل گرفتند. ابتدا سعی دارم بر خلق خود YC تمرکز کنم. با بسیاری از بنیانگذاران استارت‌آپ مصاحبه می‌کنیم ولی خود YC نوعی استارت‌آپ به شمار می‌رود، درست است؟فکر می‌کنم YC قطعاً از بسیاری جهات استارت‌آپ است. داستان‌های پیدایش زیادی در مورد آغاز به کار استارت‌آپ‌ها شنیده‌ایم. به نوعی در مورد یکی از مشکلات فکر می‌کردیم و نظرمان این بود که می‌توانیم کارهای خوبی برای حل آن انجام دهیم. این کار را تصادفی آغاز کردیم و فکرش را نمی‌کردیم تا این اندازه بزرگ شود.خب، از کجا شروع شد؟ من و پائول، پائول گراهام، آن زمان دوست بودیم و در مورد بسیاری مسائل در زمینه سرمایه‌گذاری صحبت می‌کردیم. من در یک بانک سرمایه‌گذاری حضور داشتم ولی

شماره 18 گزارش ماه گفت‌وگو صفحه 38

مسعود داوري‌نژاد، اولین رییس سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی:

پروانه نوشتن درست کردن اسپاگتی نیست

سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی از ابتدا تاکنون اقدام به خلق و صدور پروانه های فعالیتی کرده که حالا پس از گذشت یک دهه با چالش تعدد پروانه مواجه شده است. همین تعدد که به گونه ای موازی کاری یا تضاد را در بازار ارائه خدمات ایجاد کرده تبدیل به یک چالش جدی برای تنظیم بازار فناوری اطلاعات شده است. گفت‌وگوی ما با مسعود داوری نژاد اولین رگولاتور که خود تعدادی از این پروانه ها را خلق و صادر کرده، با توجه به رویکردی که رگولاتوری برای اصلاح و تمدید پروانه های ارائه کنند گان اینترنت در کشور اتخاذ کرده، انجام شده است. هما‌‌ن‌گونه که اطلاع دارید اخیرا سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی در حال تعیین و تغییر پروانه‌های اپراتوری در حوزه فناوری اطلاعات است که برخی تصمیمات یا نظرات اعلام‌شده با مخالفت و موافقت گروهی همراه شده؛ با توجه به اینکه شما در خلق برخی از این پروانه‌ها نقش داشته‌اید، رویکرد رگولاتوری به این کار را چگونه می‌بینید؟در حد توضیحات مقدمه ضوابط پیشنهادی، تمدید پروانه‌های صادره در پایان مدت و حتی یک ‌سال قبل از آن، به‌ هر صورت امری مثبت و آرامش‌بخش برای حرفه است و اگر پروانه جدید با برخی تغییرات هم همراه باشد، فرصت

شماره 39 جهان پرونده - پیوست جهان صفحه 134

مارک اندرسون، مردی که آینده را می‌سازد

نرم‌افزارها جهان را می‌بلعند

او مردی شناخته‌شده مثل گیتس، جابز یا زاکربرگ نیست اما در طول ۲۰ سال فعالیتی که داشته هیچ‌ کس به اندازه وی روش‌های ارتباطی را تغییر نداده است. مارک اندرسون در ۲۲ سالگی نرم‌افزار موزاییک (Mosaic) را که اولین مرورگر جغرافیایی است، می‌سازد؛ این مرورگر از نوآوری‌هایی بود که احتمالاً بیش از هر مرورگر دیگر توانست اینترنت را محبوب‌تر کند. او نت‌اسکیپ را تاسیس کرد و با این کار رونق زیادی به سهام دات‌کام داد. او همچنین موسس لودکلاود (Loudcloud)، یک سیستم رویایی برای ارائه خدمات محاسبات ابری است و اخیراً نیز به عنوان سرمایه‌گذار از شرکت‌های وب ۲٫۰ بسیاری از جمله توئیتر، اسکایپ، اینستاگرام و ایر بی‌ان‌بی پشتیبانی کرده است.اندرسون و شریک دیرینش بن هوروویتز (Ben Horowitz) شرکت سرمایه‌گذاری‌ای در سال ۲۰۰۹ با عنوان اندرسون هوروویتز راه‌اندازی کردند. چشم‌انداز امروزی آنها در این جمله خلاصه می‌شود: اقتصادی جدید از طریق محاسبات. اندرسون معتقد است شرکت‌های فناوری امروزی می‌توانند انقلابی را در تمامی عرصه‌های اقتصادی از خرده‌فروشی‌ها گرفته تا حوزه سلامت ایجاد کنند. در ادامه گفت‌وگوی ما را با اندرسون بخوانید. ما را به آن زمانی ببرید که اندرسون هوروویتز را راه‌ انداختید. شما قبلاً هم مدتی سرمایه‌گذار بوده‌اید اما تصمیم گرفتید این حرفه را رسمی کنید. فلسفه‌تان برای انجام

شماره 39 جهان پرونده - پیوست جهان صفحه 142

دیوید کوهن، موسس تک‌استارز:

می‌توانید کوه‌ها را جا‌به‌جا کنید

احتمالاً شما هم دهه ۸۰ را به یاد دارید که خیل عظیمی از نوجوانان به دنبال راه‌اندازی گروه‌های موسیقی بودند. این روزها جوان‌ترها تقریباً همگی می‌‌خواهند استارت‌آپ راه بیندازند؛ بخشی از این افراد نخبه‌های واقعی هستند و بخشی دیگر پیش خود فکر می‌کنند چون اینترنت چیز خوبی است می‌توانیم با آن دنیا را تغییر دهیم. اما چنان که هر گروه موسیقی راک به یک مدیر و تولیدکننده نیاز دارد، اذهان کارآفرین استارت‌آپی نیز به راهنمایی و سرمایه احتیاج دارند. یکی از کمپ‌های محبوب من در راه‌اندازی استارت‌آپ، شتاب‌دهنده‌ای به نام تک‌استارز (TechStars) است که در بوستون، بولدر، نیویورک و سیاتل فعالیت می‌کند و تاکنون بیش از ۲۵ میلیون دلار در شرکت‌های مختلف سرمایه‌گذاری کرده است.تک‌استارز طرح «جنون استارت‌آپ» را راه‌اندازی کرده است تا ۶۴ استارت‌آپ رقیب را در یک دوره یک‌ساله هدایت و راهنمایی کند. طرح اولیه تک‌استارز را دیوید کوهن (David Cohen) از موسسان قبلی چندین شرکت نرم‌افزاری و فناوری وب پیشنهاد کرد. کوهن و همکارش برد فلد کتابی با عنوان «سریع‌تر عمل کن: درس‌هایی از تک‌استارز برای شتاب‌دهی به استارت‌آپ شما»، منتشر کردند و در آن تجربیات چندین‌ساله خود در تک‌استارز را برای کارآفرینان و تجار جوان آوردند. با توجه به انتشار این کتاب، فرصت یافتم با کوهن

شماره 18 گزارش ماه گفت‌وگو صفحه 38

مسعود داوري‌نژاد، اولین رییس سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی:

پروانه نوشتن درست کردن اسپاگتی نیست

سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی از ابتدا تاکنون اقدام به خلق و صدور پروانه های فعالیتی کرده که حالا پس از گذشت یک دهه با چالش تعدد پروانه مواجه شده است. همین تعدد که به گونه ای موازی کاری یا تضاد را در بازار ارائه خدمات ایجاد کرده تبدیل به یک چالش جدی برای تنظیم بازار فناوری اطلاعات شده است. گفت‌وگوی ما با مسعود داوری نژاد اولین رگولاتور که خود تعدادی از این پروانه ها را خلق و صادر کرده، با توجه به رویکردی که رگولاتوری برای اصلاح و تمدید پروانه های ارائه کنند گان اینترنت در کشور اتخاذ کرده، انجام شده است. هما‌‌ن‌گونه که اطلاع دارید اخیرا سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی در حال تعیین و تغییر پروانه‌های اپراتوری در حوزه فناوری اطلاعات است که برخی تصمیمات یا نظرات اعلام‌شده با مخالفت و موافقت گروهی همراه شده؛ با توجه به اینکه شما در خلق برخی از این پروانه‌ها نقش داشته‌اید، رویکرد رگولاتوری به این کار را چگونه می‌بینید؟در حد توضیحات مقدمه ضوابط پیشنهادی، تمدید پروانه‌های صادره در پایان مدت و حتی یک ‌سال قبل از آن، به‌ هر صورت امری مثبت و آرامش‌بخش برای حرفه است و اگر پروانه جدید با برخی تغییرات هم همراه باشد، فرصت

شماره 21 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 39

گفت‌وگو با محمدمهدی عطوفی مدیر پروژه یکصد مدیر

خلق یک زبان و فرهنگ مشترک

محمدمهدی عطوفی حالا معاون بازاریابی و امور مشتریان همراه اول است و  صبحگاه یک روز پرمشغله برای تکمیل پرونده یک مدیر وقت گفت‌وگو را هماهنگ می‌کند. خود او در زمان اوج طرح توسعه مدیران عامل در صاایران مدیر انستیتو ایزایران بوده که بازوی آموزشی مجموعه به شمار می‌آمد و به او زاویه دید دقیقی از تولد و بلوغ این طرح عظیم آموزش مدیران سرنوشت‌ساز می‌دهد. شاید در دیدگاه وی برای موفقیت این طرح، مهم‌ترین عامل تمرکز و تعهد خود وفا غفاریان مدیرعامل فقید وقت صاایران به اجرای آن باشد. به عنوان کسی که هم در جریان ایجاد و هم در فرآیند اجرای این طرح حضور داشته، بد نیست ابتدا بفرمایید طرح از کجا شروع شد و انگیزه آن چه بود. ببینید در بررسی چیستی و چرایی این طرح باید کمی به عقب برگردیم. باید بدانیم اصلا چه الزامی باعث شد دکتر غفاریان به این طرح فکر کنند. ایشان از سال ۷۲ به صاایران آمدند و تا سال ۷۸ هم سازمان همواره رو‌ به پیشرفت بود. در آن زمان به پیک کار خود رسیده بود و اگر به توسعه بیشتر دست نمی‌یافت، با نزول مواجه می‌شد. در آن زمان ایشان به اعتقاد من تمام پتانسیل‌های کشور را به ‌کار گرفت و

شماره 37 جهان پرونده - پیوست جهان صفحه 132