نسخه فیزیکی

  • شهر کتاب مرکزی تهران – خیابان دکتر شریعتی – بالاتر از خیابان استاد مطهری – نبش کوچه کلاته – فروشگاه مرکزی شهر کتاب
  • شهر کتاب کاشانک نیاوران، کاشانک، نرسیده به سه راه آجودانیه
  • نشر ثالث خیابان کریم‌خان زند، بین خیابان ایرانشهر و ماهشهر، پلاک ۱۵۰
  • شهر کتاب سعادت آباد انتهای خیابان ایران‌زمین، جنب فرهنگسرای ابن‌سینا، شهر کتاب ابن‌سینا
شماره 45 جهان پرونده - پیوست جهان صفحه 134

نگاهی به وضعیت بازار کتاب‌های الکترونیکی در جهان

فرصت‌های از دست‌رفته

بازار کتاب‌های الکترونیکی آمازون تنها فروشگاهی نیست که بتوان از طریق آن به خوانندگان دسترسی داشت. وقتی صحبت از کتاب الکترونیکی به میان می‌آید، اغلب مردم به آمازون فکر می‌کنند. مسلم اینکه، شرکت آمازون یکی از بازیکنان مسلط بر کتاب آنلاین و خرده‌فروشی کتاب‌های الکترونیکی است… اما وقتی بحث چاپ در سطح جهانی مطرح است، راه برای فروشگاه‌ها، مدل‌های کسب‌وکار و کانال‌های دیگر باز می‌شود. ناشر مستقل باید فرصت‌های دیگر را هم بسنجد و دریافت سود در بلندمدت را بررسی کند. صادقانه بگویم، همواره هوشمندانه‌تر این است که شرکای بیشتری داشته باشید تا صرفاً روی یک شریک بزرگ تمرکز کنید. به این دلیل مهم که آینده همواره در حال تغییر است.
اگر ناشر مستقل هستید می‌توانید مدل‌های کسب‌وکاری را انتخاب کنید که سود قابل توجهی برایتان دارند. اما مسلماً نتیجه نهایی بستگی به نوع کتاب‌های شما هم دارد. شاید تعجب کنید اگر بفهمید با اتکای صرف به آمازون چقدر از خوانندگان بالقوه و چه‌ میزان درآمدتان را از دست داده‌اید. اگر کتاب الکترونیکی‌تان را تبدیل به چاپی کرده‌اید، چرا باید به یک بستر بسنده کنید؟
ما با استفاده از پابلیش‌درایو (PublishDrive) تعداد فروش ناشرها را بررسی کردیم و متوجه شدیم در زمینه کتاب‌های انگلیسی تنها ۴۵ درصد فروش از بازار آمازون بوده است. بدون شک این میزان سهم قابل توجهی است، اما معنایش این است که اگر به کیندل آمازون بسنده کنید، ۵۵ درصد از خوانندگان و فروش خودتان را از دست داده‌اید.
شما می‌توانید از فروشگاه‌هایی که هیچ وقت فکرش را هم نمی‌کردید پول زیادی کسب کنید. اما چرا ارقام فروش ما تنها ۴۵ درصد را نشان می‌داد؟ چون:
ما کانال‌های مختلفی را برای کتاب‌های زبان انگلیسی با یکدیگر تلفیق کرده‌ایم.
گزینه‌های کسب‌وکار برای بسیاری از فروشگاه‌ها داریم.
در صورت در دسترس نبودن کتاب در فروشگاه‌ها سیستم ما به نویسنده هشدار می‌دهد.
نویسنده می‌تواند میزان فروش کتاب را بلادرنگ مشاهده کند.
در ادامه این نوشته آمار و ارقام مربوط به بازار ایالات متحده و بریتانیا را تا به امروز ارائه و برخی از بازارهای در حال ظهور در صنعت نشر روسیه، برزیل و چین را معرفی می‌کنیم.

بازار ایالات متحده

بر اساس داده‌های سایت authorearnings.com، آمازون بزرگ‌ترین بازیکن در ایالات متحده است. آمازون ضمن چاپ کتاب‌های مستقل (یعنی بدون شماره ISBN) 74 درصد از فروش کتاب‌های الکترونیکی را در اختیار دارد و مابقی نیز در اختیار بوک‌استور اپل، بارنز و نوبل، کوبو و گوگل‌پلی بوکس هستند.
اما بازار ایالات متحده چقدر بزرگ است؟ بر اساس گزارش سایت مذکور در ژانویه ۲۰۱۶ روزانه یک میلیون کتاب الکترونیکی از آمازون خریداری شده‌اند و اگر این روند را بپذیریم این عدد در چند ماه گذشته مسلماً بیشتر شده است. نکته قابل توجه دیگر اینکه در حالی که سهام سنتی نشر در حال افول است، بازار نشر مستقل روندی رو به رشد دارد: نویسندگان مستقل در مقایسه با کتاب‌هایی که شماره ISBN دارند، روزانه کتاب‌های الکترونیکی بیشتری در آمازون می‌فروشند. کتاب‌های مستقل ۳۳ درصد از سهم کل کتاب‌های الکترونیکی در ایالات متحده را در اختیار دارند و ۳۷ درصد فروش آنها در آمازون اتفاق می‌افتد. در سال ۲۰۱۵، ۱۱ درصد از عناوین در لیست آی‌بوکس اپل مربوط به نشر مستقل بود و ۲۰ درصد از فروش را به خودش اختصاص داد.
اگر به این نکته توجه کنیم که آمازون به ناشران امکان تعیین قیمت می‌دهد، اعداد و ارقام گفته‌شده شگفت به نظر نمی‌رسند. مشتریان با این روش قیمت‌های ناشر مستقل را ترجیح می‌دهند.
داده‌های کمی در مورد فروش مستقل خارج از سایت آمازون وجود دارند: از آنجا که اکثر فروشگاه‌های آنلاین انعطاف‌پذیرند و امکان بازبینی تصمیم‌های تجاری را در هر سه‌ماهه فراهم می‌کنند، بسیاری ترجیح می‌دهند کتاب‌شان را از طریق آمازون بفروشند و مابقی سراغ سایت‌های دیگر می‌روند. چنان‌که در مقاله دیگری هم در مورد استراتژی‌های قیمت‌گذاری اشاره کرده‌ایم: هیچ راهکار همه‌جانبه‌ای وجود ندارد.

بازار بریتانیا

نظر به اینکه بریتانیا بزرگ‌ترین بازار کتاب الکترونیکی را دارد، شرایط در آنجا نیز شبیه ایالات متحده قابل توجه و جالب است. جای شگفتی نیست که در بریتانیا هم وب‌سایت Amazon.co.uk بزرگ‌ترین بازیکن این عرصه است: این سایت بیش از کلیه وب‌سایت‌های دیگری که در سطح جهان خره‌فروشی آنلاین کتاب دارند می‌فروشد. تنها مساله موجود در بریتانیا مالیات بر ارزش افزوده ۲۰ درصدی‌ای است که برای کتاب‌های الکترونیکی اعمال می‌کنند: مالیاتی که به کتاب‌های چاپی تعلق نمی‌گیرد. داده‌های درآمد نویسندگان نشان می‌دهد توزیع بازار در بریتانیا تفاوت زیادی با ایالات متحده دارد: در سال ۲۰۱۵، ۱۲ درصد از پرفروش‌ترین عناوین Amazon.co.uk به صورت شخصی منتشر شده‌ بودند و ۱۴ درصد آن مربوط به Big 5 یا پنج انتشارات بزرگ جهان بود. همچنین وقتی به اعداد فروش در یک شاخه نگاه کنیم هم تفاوت قابل توجهی می‌یابیم: ۲۶ درصد از فروش به ناشرهای شخصی و ۳۱ درصد به Big 5 برمی‌گردد.
یک نکته جالب تحلیلی مربوط به مقایسه قیمت‌ها در بریتانیا و ایالات متحده است: یک کتاب الکترونیکی منتشرشده توسط Big 5 در سایت Amazon.com در مقایسه با یک کتاب شخصی پنج برابر قیمت بیشتری در ایالات متحده دارد، اما در بریتانیا این مقدار سه برابر است.
بر اساس گزارش کتاب‌های الکترونیکی جهانی (Global Ebook Report) در سال ۲۰۱۳، از میان هر چهار کتاب خریداری‌شده در بریتانیا، یک مورد الکترونیکی بوده است؛ و این موضوع یک گرایش عمومی است که به ویژه در حوزه داستان‌های تخیلی رده بزرگسالان قابل توجه می‌نماید: ۴۰ درصد خریدهای مربوط به این شاخه دیجیتالی بوده‌اند. بازار کتاب بریتانیا همچنین به موضوع صادرات نیز اندیشیده و کشورهای اسکاندیناوی، آلمان و ایرلند، آسیای جنوب شرقی و چین را تغذیه می‌کند.

بازارهای در حال ظهور

در صورتی که ‌غیر از بازارهای ایالات متحده و بریتانیا بقیه بازارها را در نظر نگیرید، دچار اشتباه بزرگی شده‌اید. بر اساس گزارش کتاب‌های الکترونیکی جهانی، در سال ۲۰۱۴ ایالات متحده با ۲۶ درصد بزرگ‌ترین بازار نشر جهان را بعد از چین (۱۲ درصد) و آلمان (هشت درصد) در اختیار داشت. سه کشور دیگر در صدر لیست عبارت بودند از: ژاپن، فرانسه و بریتانیا، مابقی جهان هم سهم ۳۹ درصدی داشتند. این آمار و ارقام جالب توجه‌اند: چه ‌کسی می‌تواند نزدیک به ۴۰ درصد از بازار را نادیده بگیرد؟ از زمان بحران‌های اقتصادی، بسیاری از کشورها به سمت کتاب‌های الکترونیکی رو آورده‌اند. در ادامه بر اساس آمار کتاب‌های الکترونیکی جهانی (GER) فروش این کتاب‌ها در روسیه، برزیل و چین را بررسی می‌کنیم.

روسیه

۷۰ درصد از علاقه‌مندان به کتاب در روسیه از کتاب‌های الکترونیکی استفاده می‌کنند و ۹۲ درصد از آنها گفته‌اند کتاب‌ها را اینترنتی و رایگان دریافت می‌کنند. بازار کتاب روسیه در چند سال اخیر با مشکلات عدیده‌ای روبه‌رو بوده و چندین زنجیره بزرگ نشر در آن ورشکسته شده‌اند. با این همه، خواندن کتاب هنوز هم در میان مردم از جمله فعالیت‌های متداول است و نویسندگان و روشنفکران نقش اجتماعی مهمی دارند. از آنجا که هنوز سرقت‌های اینترنتی در روسیه قانونی است (برخی مدعی‌اند سرقت‌های اینچنینی به معنای مبارزه اصیل برای آزادی اطلاعات و داده‌هاست) و شرایط کنونی صنعت کتاب‌های چاپی را با مشکل مواجه کرده است، صنعت کتاب الکترونیکی در حال رونق است. این موضوع را کلیه بازیکنانی که از سال ۲۰۱۲ در روسیه حاضر بوده‌اند، مثل اپل، گوگل و بریتیش وی‌اچ‌اسمیت (British WHSmith)، متوجه شده‌اند. اما با محبوب‌تر شدن گجت‌های روسی در مقایسه با کتابخوان‌های بازیکنان بزرگ‌تر، خرده‌فروشان ترجیح می‌دهند کتاب‌ها را با فرمتی بازتر و قابل تبدیل به فرمت‌های دیگر بفروشند.
از آنجا که روسیه در جهت رگولاتوری ترافیک اینترنت اقدام و سایت‌های تورنت را برای دانلود‌های غیرقانونی متوقف کرد، به نظر می‌رسد در چند سال آینده بازار روسیه برای ناشرها و خرده‌فروش‌ها جذاب‌تر باشد.

برزیل

از آنجا که بازیکنان اصلی (آمازون، اپل و گوگل) در برزیل حضور دارند، می‌توان تصویری قابل اعتماد از شرایط بزرگ‌ترین بازار آمریکای لاتین ترسیم کرد. نکته جالب درباره برزیل اینکه بر اساس داده‌های سال ۲۰۱۳، آمازون و اپل در رقابتی سربه‌سر قرار داشتند و هر یک ۳۰ درصد از سهام بازار کتاب را در اختیار گرفته بودند. وقتی در سال ۲۰۱۴ دولت برزیل تصمیم گرفت جزوه‌های مدارس را به شکل دیجیتالی برای معلمان مدارس و دانش‌آموزان توزیع کند (و بیش از ۴۰۰ هزار تبلت برای این طرح بخرد)، آمازون به عنوان پلتفرم این توزیع دیجیتالی انتخاب شد. از منظر محتوای آکادمیک سازمان فدرال CAPES مجوزها و کتاب‌های الکترونیکی زیادی را به ارزش ۷۱ میلیون دلار خریداری کرد و آن را در اختیار دانشجویان قرار داد. این امر موجب افزایش علاقه در بازار برزیل، به ویژه جلب توجه ناشرهایی مثل ویلی و اسپرینگر شد.

چین

کشور چین در سال ۲۰۱۳ توانست از آمریکا در زمینه بازار تجارت الکترونیکی در جهان پیشی بگیرد. پس از راه‌اندازی آمازون در سال ۲۰۱۳ در کشور چین، محبوب‌ترین پلتفرم‌های کتاب الکترونیکی در چین چاینا موبایل (China Mobile) و چاینا یونیکام (China Unicom) هستند. ناشری که در چین کار می‌کند باید قیمت‌ها و CEB کتاب‌های الکترونیکی را به همراه فرمت مخصوص چینی در نظر بگیرد.
از نظر پلتفرم‌های کتابخوان، گوشی‌های موبایل محبوب‌ترین گزینه در میان چینی‌هاست که اغلب علاقه‌مندان سراغ داستان‌های تخیلی موجود در برنامه‌ها می‌روند. از منظر محتوا، بازار تحت تسلط سرویس ادبیات شاندا (Shanda Literature) است، پلتفرمی که به نویسندگان آماتور امکان می‌دهد گروهی از خوانندگان تشکیل دهند. موفق‌ترین نویسندگان امکان می‌یابند آثارشان را طی قراردادی با سرویس شاندا تبدیل به کتاب چاپی کنند.
در مجموع، این اعداد و ارقام به ما دروغ نمی‌گویند، بنابراین در صنعت نشر باید به کانال‌های مختلف در سطح جهانی توجه داشت. بازار کتاب الکترونیکی آمازون برای کلیه نویسندگان و ناشرهای مستقل بازار مهمی است، اما فراموش نکنید که اگر چشمان‌تان را بازتر کنید می‌توانید به سطح گسترده‌تری از فروش دست یابید.

نظر بگذارید

اولین نفری باشید که نظر میگذارد

اعلان برای
avatar
wpDiscuz