نسخه فیزیکی

  • شهر کتاب مرکزی تهران – خیابان دکتر شریعتی – بالاتر از خیابان استاد مطهری – نبش کوچه کلاته – فروشگاه مرکزی شهر کتاب
  • شهر کتاب کاشانک نیاوران، کاشانک، نرسیده به سه راه آجودانیه
  • نشر ثالث خیابان کریم‌خان زند، بین خیابان ایرانشهر و ماهشهر، پلاک ۱۵۰
  • شهر کتاب سعادت آباد انتهای خیابان ایران‌زمین، جنب فرهنگسرای ابن‌سینا، شهر کتاب ابن‌سینا
شماره 45 جهان پرونده - پیوست جهان صفحه 146

کتاب‌های الکترونیکی صرفاً رونوشت دیجیتالی متن‌ها نیستند

از نابودی تا تکامل

کیندل آمازون و همتایان آن، که البته از محبوبیت کمتری نسبت به آمازون برخوردارند، برای ادبیات داستانی بسیار عالی‌اند، اما تلاش برای مصرف محتوا به این معنا نیست که در عین سر‌خوردگی و آزردگی لذت ببریم. این مساله مایه تاسف است، اما قرار نیست این‌طور باشد. برای مثال کتاب‌های مربوط به سفر را در نظر بگیرید. ارزش کتاب‌های راهنما هنگام کوه‌پیمایی با بار چهار و نیم پوندی چیست؟ آیا به جای بار کردن یک قفسه کتاب، استفاده از کتابخوان الکترونیکی (e-reader) معقول‌تر نیست؟ می‌توان نجوای این جمله را شنید: «کتاب‌های الکترونیکی (E-books) برای پیروزی ساخته شده‌اند.» اما مساله اصلی وزن و بار نیست، بلکه مساله مهم‌تر روشی است که مسافران از کتاب‌های راهنما استفاده می‌کنند. وقتی در جاده مدام نقشه‌ها را نگاه می‌کنید و از یک نقشه به سراغ نقشه دیگر می‌روید، بخش «چه باید کرد» برای شما نوشته شده است. بخش «برای اقامت چه مکان‌هایی مناسب است» فصلی مربوط به شما و جایی است که می‌خواهید بروید. فصل‌های دیگر با عناوین «از برنامه عقب افتاده‌ایم» یا «گذرنامه من گم شده‌ است» از دیگر فصل‌های این‌گونه کتاب‌هاست. پس مشکل کار کجاست؟

کتاب‌های کاغذی

اینکه برخی اوقات استفاده از کتاب‌های الکترونیکی ما را ناامید و دلسرد می‌کند تقصیر کتاب‌های الکترونیکی نیست، در ‌واقع صفحه‌های کتاب‌های فیزیکی بسیار کارآمدند. می‌توانید با انگشتان‌تان ورق بزنید، سریع‌تر جلو و عقب بروید و سرعت بیشتری نسبت به هر فناوری دیگری داشته باشید. می‌توانید در حاشیه کتاب یادداشت بنویسید، دایره بکشید، زیر کلمات خط بکشید یا حتی صفحه‌ها را پاره کنید. حتی می‌توانید کاری را که یکی از دوستان من برای صرفه‌جویی در میزان بار انجام داد انجام دهید: کتاب راهنمای Lonely Planet را پاره کرد و صفحه‌هایی را که می‌خواست با خود به سفر برد!
از سوی دیگر باید توجه داشت که کتابخوان الکترونیکی هنگام خواندن داستان می‌تواند جایگزین مناسبی برای کتاب‌های کاغذی باشد. کتاب‌ها سبک‌های مختلف دیگری نیز دارند که باعث می‌شود مشکلات غیرخطی مشابه پیش آید. مثلاً کتاب راهنمای شماره ۸ برای امتحان GRE یکی از پرفروش‌ترین کتاب‌های راهنمای چنین امتحانی است، اما نسخه کیندل آن کاملاً غیرقابل استفاده است، صفحه‌بندی کتاب مشکل دارد و این فقط یکی از ایراداتش است. مثلاً در این کتاب به صفحه ۲۹ ارجاع داده شده و در نظر گرفته نشده است که شماره‌ صفحه‌ها در نسخه کتابخوان فرق دارد. تنها پاسخ از طرف ناشر دیجیتال هم احتمالاً این است که نسخه اشتباه را خریداری کرده‌اید یا باید سراغ کتاب کاغذی بروید. یکی دیگر از این قبیل مشکلات این است که سوال و جواب‌ها در نسخه‌های دیجیتالی از هم جدا نشده‌اند. در نتیجه مجبورید بارها به عقب برگردید تا پرسش را پیدا کنید و دوباره بخوانید. در ‌واقع به جای نشستن و آه کشیدن، دست ‌آخر سراغ گوگل می‌روید و جست‌وجو می‌کنید:«چگونه می‌توان کتابخوان الکترونیکی خود را به فروشگاه پس داد؟»

استفاده نکردن از فناوری کتاب‌های الکترونیکی: خسارتی وحشتناک

حتی در صورتی که ناشر در زمینه امکان استفاده از فناوری هوشمند برای ناشران کتاب الکترونیکی آگاهی نداشته باشد، راه‌های دیگری برای اجتناب از این موضوع وجود دارد. برای مثال در مورد مساله سوال‌ها و پاسخ‌ها که مطرح شد، راه‌حل این است که به‌ سادگی سوال تکرار شود. با این راه‌حل ناشر نه متحمل هزینه‌های اضافی چاپ می‌شود و نه با مشکل فضای کافی در کتاب الکترونیکی مواجه می‌شود.
از سویی دیگر باید توجه داشت که برخی از کتاب‌ها، به ‌ویژه کتاب‌هایی که موضوع‌ گرافیکی و امثال آن دارند از جمله کتاب‌های عکاسی، در نسخه‌های چاپی چندان خوب به نظر نمی‌رسند. در مورد خود من، نسخه‌های برخی کتاب‌هایم در دسترس است و پرفروش‌ترین کتابم، «قواعد عکاسی: چگونه قوانین را در هم بشکنیم» است که نسبت به دیگر کتاب‌ها ضعیف‌تر است. همان‌طور که می‌توان از اسم کتاب هم فهمید، این کتاب پر از عکس است. نسخه کیندل این کتاب وجود دارد، اما استفاده از آن کمی دشوار است: کتاب پر از مثال است و کوشش برای درک مفاهیم کتاب در دستگاه سیاه‌وسفید، تلاشی بیهوده است.

ناشران: انعطاف یا نابودی؟

واقعیت این است که کتاب‌های چاپ‌شده به دلایل مسلمی، بهتر از کتاب‌های الکترونیکی هستند. کتابخوان‌های الکترونیکی برای خواندن داستان بسیار عالی‌اند: شما می‌توانید یک کتابخانه را در یک دستگاه داشته باشید و با خود حمل کنید، دستگاهی که تا هفته‌ها نیاز به شارژ نخواهد داشت و هیچ ‌کس هم نخواهد فهمید که در حال خواندن چه کتابی هستید.
فناوری به‌کار گرفته‌شده در کتابخوان‌های الکترونیکی به سرعت تکامل می‌یابد. نشانه‌گذاری، برچسب زدن، هایلایت کردن و سر و کله زدن با ارجاعات و پی‌نوشت‌ها استاندارد شده‌اند. بزرگ‌ترین تغییر طی این پنج سال این بوده است که اکثر ما می‌توانیم کتاب‌های دانشگاهی‌مان را در قالب نسخه الکترونیکی و بدون هیچ مشکلی بخوانیم.
فناوری حضور دارد. ویژگی‌ها و امکانات بسیاری در استفاده از پلتفرم‌هایی مثل iBook Author یا آمازون برای ناشران وجود دارد که عموماً از آنها استفاده نمی‌شود و همین مساله به‌ خودی خود یک تراژدی است.
کیندل برای مسافران خیلی کاربردی است، اما ناشران باید نسبت به فناوری انعطاف بیشتری نشان دهند. همچنین در مورد کاربردهای دیگر نظیر کتاب‌های راهنمای سفر و کتاب‌های گرافیکی و عکاسی، وب‌سایت‌ها و اپلیکیشن‌ها راه‌حل خوبی هستند. بعضی مسافران TripAdvisor یا Foursquare را ترجیح می‌دهند، اما مشکل این اپلیکیشن‌ها این است که باید برای استفاده به اینترنت وصل شد و اکثر مسافران حین سفر به اینترنت دسترسی ندارند.
با توجه به همه نکاتی که گفته شد، انتقال کتابچه‌های راهنمای سفر به گوشی‌ها و تبلت‌ها معقول‌تر است، زیرا گوشی‌ها علاوه بر صفحه‌نمایش زیبای گوشی‌ها، جی‌پی‌اس، دوربین‌ و امکانات بسیاری دارند.
در نهایت فناوری راه خود را خواهد رفت و کتاب الکترونیکی و کتاب چاپی و دیگر فناوری‌های نشر تکامل خواهند یافت. در این میان اگر نشر بخواهد به عنوان صنعت باقی بماند، بهتر است سراغ کتاب‌های قدیمی‌ای نرود که نمی‌توان آنها را با کیفیت مناسب دیجیتالی کرد. در غیر این صورت خوانندگان بعد از تجربه چنین اشتباهی از طرف نشر، هیچ‌گاه سراغ کتاب‌های الکترونیکی نخواهند رفت. ناشران اگر می‌خواهند همچنان کسب‌وکار خود را حفظ کنند، باید هزینه‌ها را برای کاربران خود پایین بیاورند و به جای آن از مزایای فناوری بهره ببرند. طبعاً چند دلار سود کوتاه‌مدت ارزش داشتن مشتریان ناامید و سرخورده را ندارد

نظر بگذارید

اولین نفری باشید که نظر میگذارد

اعلان برای
avatar
wpDiscuz