نسخه فیزیکی

  • شهر کتاب مرکزی تهران – خیابان دکتر شریعتی – بالاتر از خیابان استاد مطهری – نبش کوچه کلاته – فروشگاه مرکزی شهر کتاب
  • شهر کتاب کاشانک نیاوران، کاشانک، نرسیده به سه راه آجودانیه
  • نشر ثالث خیابان کریم‌خان زند، بین خیابان ایرانشهر و ماهشهر، پلاک ۱۵۰
  • شهر کتاب سعادت آباد انتهای خیابان ایران‌زمین، جنب فرهنگسرای ابن‌سینا، شهر کتاب ابن‌سینا
شماره 50 حقوق فناوری حقوق فناوری صفحه 100

نگاهی حقوقی به سه دلیل قانونی شرکت اپل برای حذف اپ‌های ایرانی از روی اپ‌استور

چرا اپل تحریم‌مان کرد؟

شرکت اپل در هفته‌های گذشته اپلیکیشن‌های متعدد ایرانی را از فروشگاه اپلیکیشن خود حذف کرد. اپ‌های پرطرفداری مانند اسنپ که به صورت اینترنتی به فروش محصول و خدمات خود می‌پرداختند در میان اپ‌های حذف‌شده بودند. اپل در توضیح این اقدام به توسعه‌دهنده‌های این اپ‌ها اعلام کرد که حذف اپلیکیشن‌ها به دلیل تحریم‌های ایالات متحده آمریکا علیه ایران رخ داده است. این شرکت بیان کرده است که فروشگاه اپل اساساً نمی‌تواند اپلیکیشن‌های ایرانی را میزبانی کند، آنها را توزیع کند یا با این اپ‌ها معامله تجاری داشته باشد. این اتفاق کمی بعد هم برای فروشگاه گوگل یا همان گوگل‌پلی رخ داد. باید توجه کرد که کاربران ایرانی تنها می‌توانند نرم‌افزارهای مجانی را دریافت کنند و نرم‌افزارهایی که باید برای آنها هزینه پرداخت کرد در گوگل‌پلی برای ایرانیان وجود ندارد که یکی از دلایل آن مشکلات پرداخت است. بر اساس آمارها حدود شش میلیون نفر از سیستم‌عامل اپل در ایران استفاده می‌کنند. این آمار هرچند به ‌صورت غیررسمی اعلام شده، اما نشان‌دهنده این واقعیت است که برخلاف تمامی تحریم‌ها و محدودیت‌های موجود باز هم تلفن هوشمند آی‌فون در ایران مورد استفاده قرار می‌گیرد. از این رو باید توجه کرد که اعمال محدودیت‌ها از سوی شرکت اپل یا حذف نرم‌افزارها از این تلفن‌ها چه تاثیری بر کاربران و ارائه‌دهندگان خدمات خواهد گذاشت. از این رو این سوال به وجود می‌آید که استدلال اپل برای حذف برنامه‌ها از روی اپ‌استور چیست؟ نظام حقوقی مربوط به این مساله یک نظام پیچیده و چندلایه است که در اینجا به زوایای مختلف آن اشاره می‌کنیم:

۱٫ تاکنون چندین بار در حوزه میزبانی و توزیع خدمات از «دفتر نظارت دارایی‌های خارجی وزارت خزانه‌داری آمریکا » (OFAC) سوالات متعددی شده و این دفتر در پاسخ‌های خود به صراحت بیان کرده است که بر اساس قانون معاملات ایران، صادرات، صادرات مجدد، فروش یا ارائه هر گونه کالا، تکنولوژی یا خدمات به ایران یا دولت ایران به صورت مستقیم یا غیرمستقیم توسط ایالت متحده آمریکا یا آمریکاییان ممنوع است.

۲٫ با این حال بنا بر توضیحات قوانین معاملات ایران (بخش ۵۶۰-۵۴۰) خدمات و نرم‌افزارهای ذیل جزو محدودیت‌های اعمال‌شده در این قانون نخواهند بود:

  • ارتباطات شخصی (به عنوان مثال یاهو مسنجر، گوگل‌تاک، اسکایپ و مایکروسافت لایو)
  • به‌روزرسانی نرم‌افزار ارتباطات شخصی
  • ذخیره‌سازی داده‌های شخصی (مانند دراپ باکس)
  • مرورگرها/ به‌روز‌رسانی‌ها (مانند گوگل‌کروم، فایرفاکس، اینترنت اکسپلورر)
  • پلاگین‌ها (مانند فلش پلیر، شاک ویو یا جاوا)
  • نرم‌افزار خواننده سند (مانند آکروبات ریدر)
  • نرم‌افزارهای مجانی تلفن همراه مربوط به ارتباطات شخصی
  • وبلاگ یا سایت فید (مانند فید برنر) .

۳٫ از سوی دیگر در سال ۲۰۱۴ دولت باراک اوباما با صدور مجوزی جدید به شرکت‌هایی نظیر اپل و گوگل اجازه داد تا فروشگاه‌های عرضه نرم‌افزارهای خود را به روی ایرانیان باز کنند. اما این مجوز شامل خدمات میزبانی ارائه‌شده به نرم‌افزارهای ایرانی نبود.
۴٫ همچنین از سوی دیگر در سال ۲۰۱۰، به منظور حمایت از آنچه جریان آزاد اطلاعات برای شهروندان ایرانی گفته شد، دفتر نظارت دارایی‌های خارجی قانون نهایی اصلاح قوانین معاملات ایران را صادر کرد. در این قانون صادرات خدمات و نرم‌افزارهای مشخصی به منظور تبادل اطلاعات شخصی در اینترنت مجاز شناخته شد. باید در نظر داشت که همچنین در اعلامیه سیاست‌های صدور مجوز بیان شده است مطابق با سیاست خارجی وقت ایالات متحده آمریکا، به منظور فعال کردن اشخاص خصوصی در ایران برای آنچه دسترسی بهتر و امن‌تر به اینترنت بیان شده بود، دفتر نظارت دارایی‌های خارجی وزارت خزانه‌داری آمریکا اعلام کرد اتباع آمریکایی می‌توانند از این دفتر تاییدی را در جهت صادرات خدمات و نرم‌افزار که در قوانین معاملات ایران تحت پوشش قرار نگرفته درخواست کنند که به‌ طور مستقیم به نفع مردم ایران است. مجوزهایی نیز ممکن است به‌ صورت موردی برای صادرات سایر خدمات از جمله خدمات پولی یا خدمات و نرم‌افزارهایی برای به اشتراک‌گذاری اطلاعات و… صادر شود.
۵٫ از سوی دیگر باید به یک تحریم عمومی اشاره کرد که به طور کلی مانع هر نوع تراکنش مالی بین ایران و آمریکا می‌شود. این تحریم با عنوان تحری U-Turn شناخته می‌شود که از سال ۲۰۰۸ در نظام حقوقی تحریم ایران در آمریکا ایجاد شده است. بر این اساس آمریکا، که تا آن زمان مجوزی ویژه برای وساطت بانک‌های اروپایی و آسیایی بین نظام مالی ایران و نظام مالی خود ایجاد کرده بود، با لغو آن مجوز عملاً باعث شد معاملات دلاری با ایران به مشکل بخورد.
بنابراین به نظر می‌رسد مساله‌ای که سبب شده اپل و گوگل را به فکر تحریم اپ‌های ایرانی بیندازد یک مثلث از دلایل تحریم است: در رأس هرم این مثلث تحریم‌های مالی آمریکا ایستاده و در دو رأس دیگر تحریم‌های باقیمانده در حوزه فناوری اطلاعات مثل تحریم میزبانی و البته این نکته که نرم‌افزارهایی که از روی اپ‌استور برداشته شده‌اند مربوط به استثناهایی چون گردش آزاد اطلاعات نبوده‌اند

نظر بگذارید

اولین نفری باشید که نظر میگذارد

اعلان برای
avatar
wpDiscuz