نسخه فیزیکی

  • شهر کتاب مرکزی تهران – خیابان دکتر شریعتی – بالاتر از خیابان استاد مطهری – نبش کوچه کلاته – فروشگاه مرکزی شهر کتاب
  • شهر کتاب کاشانک نیاوران، کاشانک، نرسیده به سه راه آجودانیه
  • نشر ثالث خیابان کریم‌خان زند، بین خیابان ایرانشهر و ماهشهر، پلاک ۱۵۰
  • شهر کتاب سعادت آباد انتهای خیابان ایران‌زمین، جنب فرهنگسرای ابن‌سینا، شهر کتاب ابن‌سینا
شماره 45 خدمت و تجارت بانکداری الکترونیکی صفحه 78

وقتی فین‌تک گریست

ماهیت صنعت پرداخت و بانکداری ‌الکترونیکی در کشور از بدو پیدایش به نحوی رقم خورده که تغییرات در آن به سرعت اتفاق می‌افتد. بدیهی است که رشد بی‌بدیل تکنولوژی مهم‌ترین عامل در این فرایند بوده، اما دلیل اینکه چرا این تحولات بنیادین در کشور ما فقط در این صنعت سرعتی جهانی دارند موضوعی است که باید مورد بررسی قرار گیرد. جذابیت تکنولوژی‌های فناوری اطلاعات به حدی است که بیشترین منابع را فارغ از بررسی نیازمندی‌ها به خود اختصاص داده و از سوی دیگر دانش‌آموختگان و مجربان فضای فنی به عنوان سردمداران این کسب و کار به فعالیت می‌پردازند و هیجانات حین تحقیق و توسعه در این امر را جایگزین نگرش با رویکرد کسب و کار می‌کنند. به عبارت دیگر برخلاف معمول به جای اینکه تکنولوژی‌های فناوری اطلاعات در خدمت کسب و کارهای صنعت پرداخت و بانکداری باشند و منجر به رفع خواسته‌ها و نیازها شوند، لازم است با ذره‌بین به دنبال خلأهایی گشت که محصولات یا خدمات تولیدشده در آزمایشگاه‌های فناوری اطلاعات را به زور در آنها گنجاند و اگر این امکان وجود نداشت، نیازهایی پوشالی و غیرواقعی ایجاد می‌شوند که نتیجه آن هدر رفتن منابع کسب و کارها خواهد بود. علاوه بر این، وجود نقدینگی نسبت به صنایع دیگر و عمر کوتاه پیدایش صنعت پرداخت و بانکداری الکترونیکی در کشور، منجر به انباشت نخبگان این حوزه شده و ادارات و شرکت‌های گوناگون و عریض و طویل فناوری اطلاعات جهت فعالیت پدید آمده‌اند. در چنین شرایطی به محض طرح هر موضوع، موجی از توجه و فعالیت در هیاهوی رسانه‌ای به سمت آن گسیلی‌شود و افراد و مجموعه‌ها فارغ از نیاز کسب و کارشان، به سبب بازار کوچک، به رقابتی تنگاتنگ می‌پردازند و از آنجا که تکنولوژی و دانش در مرز‌ها محدود نمی‌ماند، هیچ کدام قادر به ارائه مزیت رقابتی چشمگیری نسبت به دیگران نخواهند بود و در نتیجه لابی‌های رایزنی و مذاکره فعالیت خود را آغاز می‌کنند. این فرایند تکرارپذیر به دفعات طی سالیان کوتاه عمر صنعت پرداخت و بانکداری ‌الکترونیکی اتفاق افتاده و هم‌اکنون نوبت به استارت‌آپ‌های فین‌تک رسیده است.

فین‌تک چیست و چه وظایفی دارد؟

بنا بر ادعای نشریه اکونومیست، در آمریکای شمالی میلیاردها دلار روی فین‌تک‌ها سرمایه‌گذاری می‌شود؛ این نشریه مدعی است سرمایه‌گذاران به دلیل ایجاد تکانه در فضاهای پرداخت، وام و قرض دادن، خدمات واسطه‌گری و تحلیل اطلاعات، میلیاردها دلار روی استارت‌آپ‌های فین‌تک‌ که خلأهای موجود را شناسایی کرده‌اند سرمایه‌گذاری می‌کنند (Against the Odds, 2016).
اما دقیقاً فین‌تک به چه معناست؟ دیکشنری آکسفورد در ذیل این کلمه تعریف می‌کند: «برنامه‌های کامپیوتری و دیگر تکنولوژی‌هایی که برای حمایت یا فعال‌سازی خدمات بانکی و مالی استفاده می‌شوند.» همچنین مقاله‌ای با عنوان «سونامی دیجیتالی: فین‌تک و سرمایه‌گذاری» در کنفرانس علمی بین‌المللی هوش دیجیتالی کشور کانادا تعریفی به مضمون برای وظایف فین‌تک‌ها ارائه می‌کند که بر اساس آن با استفاده از زیرساخت‌های دیجیتالی و هوش مصنوعی در خدمات پرداخت، فرایندهایی جدید جایگزین رویه‌های سنتی می‌شوند. اهمیت پرداختن به موضوع فین‌تک به حدی است که MIT Sloan School of Management یک واحد درسی با عنوان انقطاع فین‌تک ارائه می‌کند؛ عبارت انقطاع اشاره به رویه‌ای دارد که یک شرکت کوچک فین‌تکی با منابع بسیار کم توانایی به چالش کشیدن و انقطاع کسب و کار شرکت‌های جاافتاده و سنتی را داراست. این مفهوم را می‌توان در امتداد دیدگاه ژوزف شومپیتر – پدر علم کارآفرینی – قلمداد کرد. او از فرایند کارآفرینی با عنوان تخریب خلاق یاد می‌کند و معتقد است فرد کارآفرین با ارائه مدل کسب و کار خلاقانه و محصول حداقلی قابل استفاده، نقطه تعادل نمودار عرضه و تقاضا را تخریب و نقطه تعادل جدیدی برای آن تعریف می‌کند. ملزومات این تعریف باید از ابتدای فرایند کارآفرینی در نظر گرفته شوند؛ به این معنی که اگر بحث از نمودارهای عرضه، تقاضا و نقطه تعادل به میان می‌آید، لازم است برای فرد کارآفرین فضای اقتصادی کسب و کار تا حد امکان شفاف شود تا در چارچوب آن ایده شکل بگیرد و با رعایت قوانین
به اجرا برسد.

نظر بگذارید

اولین نفری باشید که نظر میگذارد

اعلان برای
avatar
wpDiscuz