نسخه فیزیکی

  • شهر کتاب مرکزی تهران – خیابان دکتر شریعتی – بالاتر از خیابان استاد مطهری – نبش کوچه کلاته – فروشگاه مرکزی شهر کتاب
  • شهر کتاب کاشانک نیاوران، کاشانک، نرسیده به سه راه آجودانیه
  • نشر ثالث خیابان کریم‌خان زند، بین خیابان ایرانشهر و ماهشهر، پلاک ۱۵۰
  • شهر کتاب سعادت آباد انتهای خیابان ایران‌زمین، جنب فرهنگسرای ابن‌سینا، شهر کتاب ابن‌سینا
شماره 38 خدمت و تجارت دولت الکترونیکی صفحه 76

رئيس مرکز فناوری اطلاعات و ارتباطات وزارت کشاورزی:

هدف ما دستیابی به پنجره واحد کشاورزی است

بالاخره در برنامه رونمایی از سامانه اندازه‌گیری و پایش کیفی شبکه ارتباطات زیرساخت وزیر فناوری اطلاعات و ارتباطات از رونمایی رسمی شبکه ملی اطلاعات در هشتم شهریور همزمان با هفته دولت خبر داد. شبکه ملی اطلاعات و دولت الکترونیکی دو موضوع پرمناقشه این روزها هستند. آخرین آمار رسمی اعلام‌شده از سوی وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات اتصال ۶۷ دستگاه به این شبکه بود. یکی از این دستگاه‌ها را می‌توان وزارت جهاد کشاورزی دانست. این وزارتخانه از سال ۹۳ به این شبکه متصل شد. شاید در نظر اول مباحث مربوط به کشاورزی و باغداری را مرتبط با فناوری اطلاعات ندانیم اما در گفت‌وگو با کریم احمدی رئیس مرکز فناوری اطلاعات و ارتباطات، با تنوعی از خدمات و سرویس‌ها و حتی ارتباط با نهادها و وزارتخانه‌های گوناگون مواجه شدیم. در ادامه این گفت‌وگو را می‌خوانید:

یکی از برنامه‌های مهم دولت از آغاز فعالیتش، راه‌اندازی شبکه‌ ملی اطلاعات و اتصال تمام وزارتخانه‌ها به این شبکه برای تبادل اطلاعات است. آیا وزارتخانه شما برای اتصال به این شبکه آمادگی دارد؟
اواخر سال ۹۳ پیگیر اتصال به شبکه ملی اطلاعات بودیم و خوشبختانه محقق شد. نه‌تنها ستاد وزارتخانه بلکه تقریباً ۵۰ دستگاه از نهادهای تابعه از طریق کر وزارتخانه به شبکه ملی اطلاعات متصل شدند. هم‌اکنون تمام سازمان‌های جهاد کشاورزی استانی از طریق وزارتخانه به شبکه ملی اطلاعات متصل شده‌اند. حتی ۲۰ موسسه و سازمان تابعه که عمدتاً در تهران هستند نیز به همین طریق به شبکه ملی اطلاعات متصل شده‌اند. به طور تقریبی ما از نظر اتصال به شبکه ملی اطلاعات پوشش کاملی ایجاد کردیم و مشکلی در این حوزه نداریم.

چه سرویس‌هایی در این شبکه وجود دارد؟
سال گذشته دیوان محاسبات قصد داشت فعالیت خود را بر بستر شبکه ملی اطلاعات انجام دهد. به همین جهت اتوماسیونی ایجاد کرد تا اطلاعات تمام دستگاه‌ها و وزارتخانه‌ها از طریق آن ارسال شود. راه دیگر ارسال اطلاعات از طریق نماینده‌ دیوان محاسبات است تا این فرد اطلاعات ما را از طریق اتوماسیون بفرستد. دیگر نیازی به مکاتبات مستقیم نیست. سرویس دیگری که در این شبکه برقرار کردیم، ارتباط با وزارت اقتصاد و دارایی برای دریافت اطلاعات حوزه محصولات کشاورزی است. هم‌اکنون ما اطلاعات واردات و صادرات محصولات کشاورزی را از طریق ارتباط با گمرک اخذ می‌کنیم و تقریباً برخط است. الان این روند به صورت روزانه است و اطلاعات اواخر شب به مدت دو ساعت ارسال می‌شود. در آینده نزدیک با تغییری که گمرک در بستر خود ایجاد می‌کند، ما می‌توانیم در لحظه اطلاعات واردات و صادرات را محاسبه و برای آن برنامه‌ریزی کنیم.

کلیه محصولات یا فقط محصولات استراتژیک؟
کلیه محصولات. البته در ابتدا فقط محصولات استراتژیک مورد نظر بود اما بعد به تمام محصولات تعمیم دادیم. چه در حوزه واردات و چه در حوزه صادرات این کار انجام می‌شود. برخی از محصولات استراتژیک نیستند اما چون تولیدکننده عمده و واردکننده عمده هستیم، سیاستگذاری‌هایی را باید انجام دهیم. به عنوان مثال سال گذشته میزان تولید سیب کشور خوب بود اما با توجه به مشکلات پیش‌آمده با کشورهای عربی در حوزه صادرات مجبور شدیم برای صادرات بازار جدیدی بیابیم. تصمیم گرفتیم در مقابل واردات موز هر کس سیب صادر می‌کند با تعرفه پنج درصد موز را وارد کند و اگر سیب صادر نکرد موز را با تعرفه ۲۰ درصد وارد کند. این تصمیم عامل خوبی شد تا در سه ماه گذشته ۱۳۰ هزار تن سیب صادر شود. به همین خاطر باید اطلاعات تمام محصولات در اختیارمان باشد.
ارتباط ما با وزارت صنعت، معدن و تجارت نیز در این بستر برقرار است و اطلاعات ثبت و سفارش کالاهای کشاورزی را دریافت می‌کنیم. ما با بانک مرکزی هم ارتباط داریم و مسائل مربوط به ارز و اعتبارات بانکی نیز از طریق این شبکه تامین می‌شود. با سازمان راهداری و سازمان بنادر و دریانوردی ارتباط داریم که بتوانیم از مرحله ثبت و سفارش تا وارد شدن و به انبار رفتن کالای کشاورزی را رصد کنیم. البته این ارتباطات هنوز به پختگی کامل نرسیده، برای مثال در بانک مشکلات اندکی در تبادل اطلاعات داریم وگرنه بستر فراهم شده است. با سازمان ثبت احوال نیز برای احراز هویت افراد و دریافت استعلام هویتی افراد در ارتباطیم و تفاهم‌نامه‌ای را با واحدهای مربوطه منعقد کرده‌ایم که در قالب این تفاهم‌نامه اطلاعات دریافت کنیم.

در کل چند خدمت روی شبکه است؟
۱۵ خدمت.

فکر می‌کنید چند خدمت دیگر باید ایجاد شود؟
هدف ما این است که کلیه خدمات‌مان از طریق شبکه ملی اطلاعات قابل دسترس باشد. اگر بخواهم ارتباط‌هایی را که با نهاد و سازمان‌های بیرونی داریم نیز حساب کنم، ۳۰ خدمت داریم. اما در خصوص ارتباطات داخلی در حوزه کسب و کار ۱۰۰ خدمت ارائه می‌دهیم. خدماتی هم موجود هستند که به حوزه کسب و کار مربوط نمی‌شوند اما ما ارائه می‌دهیم. آنها ۱۸۶ خدمت هستند.

این خدمات چه زمانی روی شبکه قرار می‌گیرند؟
بستر نرم‌افزاری آن آماده است. سامانه متمرکز ارائه خدمات وزارت جهاد کشاورزی نیز راه‌اندازی و بهمن‌ماه سال گذشته رونمایی شد. هم‌اکنون در این سامانه ۱۶ خدمت به صورت پایلوت اجرایی می‌شود و قصد داریم ۱۸۶ خدمتی را که اشاره کردم در یک بازه زمانی ۱۰ ماهه بر این بستر قرار دهیم تا کشاورزان و بهره‌برداران از آن استفاده کنند.

در وزارتخانه اتوماسیون اداری وجود دارد؟
بله.

چه زمانی راه‌اندازی شد؟
از سال ۸۰ نرم‌افزار تحت ویندوز آن نصب شد. از سال ۸۶ نرم‌افزار تحت وب آن در وزارتخانه راه‌اندازی شد. اخیراً نیز نسخه جدید آن را نصب کرده‌ایم.

امنیت این اتوماسیون را چه کسی تامین می‌کند؟
امنیت نرم‌افزار بر عهده شرکت تامین‌کننده است و امنیت شبکه‌ای آن با ماست.

اخیراً بسیاری از سایت‌های دولتی هک شده‌اند. برای تامین امنیت، سطح دسترسی به اتوماسیون‌ها در نهادها و وزارتخانه‌ها کنترل می‌شود. در وزارت جهاد کشاورزی سطح دسترسی به این اتوماسیون به چه صورت است؟
سطح دسترسی‌ها بر عهده ماست. در این خصوص مشکلی برای ما به وجود نیامده است.

تاکنون مورد حمله قرار گرفته‌اید؟
خوشبختانه خیر. البته حمله می‌شود اما موفق نیست.

در بررسی سایت جهاد کشاورزی استان‌ها خدمات الکترونیکی گوناگونی ارائه می‌دادند. آیا این خدمات بر اساس مصوبه و قانونی است یا به تشخیص خود این خدمات را در سایت‌های خود قرار دادند؟
خدماتی که وزارت جهاد کشاورزی و سازمان‌های جهاد کشاورزی ارائه می‌دهند، تقریباً مشابه یکدیگر هستند اما آنها در حوزه کاری خود این خدمات را عرضه می‌کنند. ما در وزارتخانه فرایندها و خدمات را شناسایی و به استان‌ها ابلاغ می‌کنیم تا برخی خدمات ارائه شوند. البته پیش از آنکه یک سیستم الکترونیکی یکپارچه شکل گیرد، استان‌ها به صورت جداگانه با سیستم‌های خود خدمات خاصی ارائه می‌کردند اما هم‌اکنون طبق برنامه‌ای، همه در قالب سیستم یکپارچه و به شکل منظم عرضه می‌شوند. الگوی اصلی خدمات از وزارتخانه گرفته می‌شود اما نحوه انجام کار بر عهدهاستان‌هاست. 

سامانه مانیتورینگ سموم در فارس نیز از این روش پیروی می‌کند؟
بله در این حوزه قرار می‌گیرد. ما سیستمی یکپارچه داریم. در پشت صحنه امکان دارد ۱۰ سیستم وجود داشته باشد اما شما به عنوان کاربر نمی‌دانید که از ۱۰ سیستم استفاده می‌کنید بلکه خدمات را از یک پنجره دریافت می‌کنید. هدف نهایی ما دستیابی به یک پنجره واحد کشاورزی است.

ارزیابی و کنترلی برای این سایت‌ها وجود دارد تا همه خدمات مورد نظر شما ارائه شود؟
سایت‌های سازمان و نهادها در وزارتخانه رتبه‌بندی می‌شوند و ما به صورت دوره‌های سه‌ماهه و شش‌ماهه آنها را کنترل می‌‌کنیم. اگر در خدمت‌رسانی با کاستی مواجه شدیم به مسئولان مربوطه ابلاغ می‌کنیم تا رسیدگی کنند.

در کشورمان همیشه بحثی وجود دارد و آن اینکه یک سال سطح زیرکشت سیب‌زمینی زیاد می‌شود و آن سال با ازدیاد سیب‌زمینی و کمبود پیاز مواجه می‌شویم و سال بعدش برعکس؛ از سویی بحث خریدهای تضمینی نیز در وزارت جهاد کشاورزی مطرح است. آیا می‌توان به صورت سیستمی سطح زیرکشت محصولات را کنترل کرد یا خریدهای تضمینی به صورت کاملاً الکترونیکی انجام شود؟
همه خریدهای تضمینی به صورت سیستمی هستند. در حال حاضر ما در حوزه خرید تضمینی مشکلی نداریم و همین الان می‌توانم به شما بگویم در لحظه چه مقدار گندم خریداری می‌شود. از طریق سامانه‌ای این کنترل‌ها انجام می‌شود و تمام کسانی که به سامانه دسترسی دارند، قادر به رصد آن هستند. برای مدیران ارشد وزارتخانه نیز اطلاعات را در قالب پیامک ارسال می‌کنیم. سامانه‌های ما مجهز هستند. در گذشته بانک سپه عامل خرید تضمینی گندم بود و اکنون به مدت سه سال است که به بانک کشاورزی محول شده. البته موضوع افزایش یا کاهش محصولات به حوزه کاری ما مربوط نمی‌شود اما به دلیل اینکه در حوزه کشاورزی سیاستگذاری و شناخت از بازار کلان نداریم، نمی‌توانیم به کشاورز دیکته کنیم چه محصولی بکارد یا نکارد. کشاورز متناسب با شناخت خود اقدام به تولید محصول می‌کند. اگر بتوانیم الگوی کشتی را متناسب با نیاز کشور و در حوزه تجارت‌مان تنظیم و ابلاغ کنیم، اطمینان دارم کشاورزان ما راغب می‌شوند که کشاورزی اقتصادی داشته باشند.

هدف من از مطرح کردن این سوال آن بود که اگر یک سامانه یکپارچه اطلاعاتی برای کشاورز و باغدار وجود داشته باشد مشخص می‌شود که هر سال چه محصولی بکارد.
بله درست است. اتفاقاً برای الکترونیکی کردن این بخش فعالیت‌هایی را آغاز کردیم. در مورد رصد تولید پیاز و سیب‌زمینی و گوجه‌فرنگی همکاران من با معاونت تخصصی فعالیت‌هایی را شروع کردند. RFP آنها را استخراج کردیم تا هم اطلاع‌رسانی کنیم و هم مانیتور کنیم که واقعاً این محصولات چقدر کشت می‌شود. معمولاً اطلاعات ما بعد از مرحله کشت استخراج می‌شود اما الان قصد داریم در مراحل مختلف کشت بازاریابی کنیم، تنظیم بازار را انجام دهیم و از پیش به کشاورزان و باغداران اعلام کنیم چه بکارند و در چه محدوده‌ای چه محصولی مساعد است. این فعالیت‌ها هم در حوزه برنج و هم در حوزه پیاز و سیب‌زمینی و گوجه‌فرنگی آغاز شده است و در ظرف یک سال آینده راه‌اندازی می‌شود.

شما نشستی با فائو برای جمع‌آوری اطلاعات نیز برگزار کردید. این نشست در چه خصوص بود و چه دستاوردهایی داشت؟
ما قصد داریم اطلاعات سطح زیر کشت‌مان را به تفکیک محصول به دست آوریم. البته این اطلاعات را داریم اما اطلاعاتی را که روی نقشه قابل دسترسی باشند، نداریم. معمولاً داده‌ها به صورت خوداظهاری افراد جمع‌آوری می‌شوند و هر شخص مقدار زمین خود و محصولاتی که در آن می‌کارد را اعلام می‌کند و همین اطلاعات جمع‌آوری و سطح زیر کشت حساب می‌شود. ما می‌خواهیم کاداستر اطلاعات را تهیه کنیم. تهیه نقشه چند حسن دارد، اول اینکه می‌توانیم پراکندگی نقاط کشت را بررسی کنیم که چه محصولی در کجا وجود دارد و دوم اینکه از تغییر کاربری‌ها جلوگیری کنیم. زیرا طبق نقشه می‌توانیم اطلاعاتی را در خصوص محصولات هر زمین به دست آوریم و اگر کسی قصد تغییر کاربری داشت با رصد تصاویر ماهواره‌ای مانع این کار شویم. ما در حوزه تنظیم بازار و تدقیق در آمار بخش کشاورزی با کارشناسان فائو بحث‌های مختلفی داشتیم تا از تجربه بین‌المللی آنها آگاه شویم و اطلاعاتی از اینکه کشورهای پیشرفته چگونه اطلاعات خود را جمع‌آوری می‌کنند، به دست آوریم.
اما بحث اصلی ما این است که چگونه برای تدقیق آمار بخش کشاورزی از تصاویر ماهواره‌ای استفاده کنیم. کارشناسان در استفاده از این تکنولوژی به ما کمک می‌کنند، زیرا این سنجش از راه دور تکنولوژی نوینی در کشور ماست. با اینکه به لحاظ آکادمیکی در شرایط مساعدی قرار داریم اما هنوز در اجرا نتوانسته‌ایم از آن بهره‌مند شویم، دلیل آن هم گران بودن این تکنولوژی است. تصاویر ماهواره‌ای گران هستند، به دلیل اینکه در کشور ماهواره نداریم تا بتوانیم تصاویر را دریافت کنیم. مجبور هستیم از کارشناسان هم برای دادن تصاویر و هم انتقال این تکنولوژی کمک بگیریم. پس از انتقال تکنولوژی می‌توانیم آن را پیاده‌سازی و بومی‌سازی کنیم و سپس به راحتی اطلاعات سطح زیرکشت محصولات را خودمان جمع‌آوری و برنامه‌ریزی کنیم.

این روزها موضوع آب در کشور ما موضوعی بسیار جدی است. در این زمینه فعالیتی انجام داده‌اید؟
در وزارت جهاد کشاورزی برنامه‌های جدی‌ای در خصوص اقتصاد مقاومتی و کاهش مصرف آب تدوین شده است. یکی از پروژه‌هایی که وزیر بر آن تاکید دارد و یکی از مهم‌ترین پروژه‌های وزارتخانه به شمار می‌رود، انتقال محصولات آب‌بر به گلخانه‌هاست، مخصوصاً در حوزه سبزی و صیفی. وقتی به گلخانه منتقل شود، به‌رغم اینکه امکان دارد چندصد برابر افزایش عملکرد در واحد سطح داشته باشیم، کاهش مصرف آب به همراه خواهد داشت. چون در کشوری کم‌آب و گرم هستیم، یکی دیگر از برنامه‌های ما کشت فراسرزمینی است؛ به این معنا که از کشورهای اطراف یا کشورهایی که مایل هستند، زمین و آب می‌گیریم و کشت می‌کنیم. حال یا محصولات را صادر می‌کنیم یا برای مصارف داخلی به کشور وارد می‌کنیم. در این خصوص نیز برنامه‌های جامعی داریم. این برنامه‌ها طی دو تا سه سال آینده پیشرفت خوبی خواهند داشت و امیدواریم بازخورد خوبی هم داشته باشند.

همیشه در آستانه ماه رمضان و عید نوروز بحث خرید و ذخیره اقلامی که در این ماه‌ها پرمصرف هستند -مانند میوه- به میان می‌آید؛ بخشی از آن به وزارت بازرگانی مربوط می‌شود و بخش دیگر به وزارت جهاد کشاورزی. آیا خرید و ذخیره‌‌سازی این محصولات هم الکترونیکی شده ‌است؟
ما برای تنظیم بازار در ماه رمضان یا شب عید سه دستگاه مباشر داریم: سازمان تعاون روستایی مرکزی، شرکت پشتیبانی امور دام و شرکت بازرگانی دولتی ایران. این سه دستگاه زیرمجموعه وزارت جهاد کشاورزی هستند و کار تنظیمات را انجام می‌دهند. هر سه سیستم دارند. اطلاعات و آمار شفاف است، به عنوان مثال مشخص است که شرکت امور دام چقدر مرغ تدارک دیده و چقدر ذخیره دارد. در کدام انبار مرغ وجود دارد تا به عنوان مثال بیهوده مرغ به خوزستان ارسال نکنیم. در انبار هر شهر متناسب با نیاز استان‌ها ذخایری وجود دارد و این ذخایر به صورت الکترونیکی قابل رصد هستند.

بودجه بخش فناوری اطلاعات وزارتخانه چقدر است؟
یکی از بحث‌های اصلی مورد نظر من در این حوزه بودجه است. متاسفانه در سنوات گذشته سرفصل‌های بودجه فناوری اطلاعات و آمار در دستگاه‌ها به دلایل مختلف حذف شده‌ است. به عنوان مثال اعلام کردند فعالیت وزارت جهاد کشاورزی در حوزه کشاورزی است، پس بودجه‌اش هم باید بر اساس فعالیت‌های کشاورزی باشد. به این موضوع توجه نکردند که اگر همه فعالیت‌ها در بستر الکترونیکی نباشد واقعاً موفق نمی‌شویم. به همین خاطر بودجه مشخصی را تصویب نکردند اما وزارتخانه متناسب با توان خود بودجه ما را تامین می‌کند. اگر سرفصل مشخصی در برنامه بودجه وجود داشته باشد به راحتی در حوزه دولت الکترونیکی برنامه‌‌ریزی می‌کنیم.

در تمام وزارتخانه‌ها بودجه‌ای از خود وزارتخانه به حوزه فناوری اطلاعات اختصاص پیدا می‌کند. بودجه‌ای هم در قانون بودجه برای توسعه دولت ‌الکترونیکی در اختیار سازمان فناوری اطلاعات قرار می‌گیرد و آنها هزینه می‌کنند. آیا از این دو طریق بودجه‌ای دریافت می‌کنید؟
نه متاسفانه. سال گذشته برای دولت ‌الکترونیکی پس از ارائه و تصویب برنامه و طی شدن مراحل اداری، یک میلیارد و ۹۰۰ میلیون تومان پول طلب کردیم و برای یکی از پروژه‌ها نیز ۲۰۰ میلیون تومان درخواست کردیم اما وصول نشد. وزارتخانه سالانه بالغ بر ۸۰۰ میلیون تا یک میلیارد تومان متناسب با نیازهایمان تامین می‌کند. اما نیاز ما فراتر از این بودجه است. برنامه‌ای که تدوین کردیم، مبلغی در حدود ۳۴ میلیارد تومان در بازه سه‌ساله نیاز دارد تا بتوانیم به اهدافی که در دولت الکترونیکی چه از جنبه زیرساختی و چه از لحاظ نرم‌افزاری پیش‌بینی شده است، دست یابیم. ما برنامه را به سازمان فناوری اطلاعات، شورای عالی فناوری اطلاعات و سازمان مدیریت برنامه‌ریزی کشور ارائه کردیم

نظر بگذارید

اولین نفری باشید که نظر میگذارد

اعلان برای
avatar
wpDiscuz