نسخه فیزیکی

  • شهر کتاب مرکزی تهران – خیابان دکتر شریعتی – بالاتر از خیابان استاد مطهری – نبش کوچه کلاته – فروشگاه مرکزی شهر کتاب
  • شهر کتاب کاشانک نیاوران، کاشانک، نرسیده به سه راه آجودانیه
  • نشر ثالث خیابان کریم‌خان زند، بین خیابان ایرانشهر و ماهشهر، پلاک ۱۵۰
  • شهر کتاب سعادت آباد انتهای خیابان ایران‌زمین، جنب فرهنگسرای ابن‌سینا، شهر کتاب ابن‌سینا
شماره 44 خدمت و تجارت گفت‌وگو صفحه 94

رئیس مرکز فناوری اطلاعات و ارتباطات وزارت راه وشهرسازی:

نمی‌توانیم جنگلی از ارتباطات برقرار کنیم

وزارت مسکن و شهرسازی از جمله وزارت‌خانه‌هایی است که طیف مخاطبان زیادی را تحت پوشش خود قرار می‌دهد، از شهروندان عادی گرفته تا وزارت‌خانه‌های مختلف و نهادهای گوناگون؛ از پیش‌بینی وضع آب و هوا تا اورژانس و وضعیت راه‌ها؛ از تحلیل بازار مسکن و برنامه‌ریزی برای خروج از رکود تا برنامه‌ریزی برای خرید هواپیما و برخورد با چالش‌های مدیریت کلان. تمامی این وظایف و گستردگی آنها نیاز به یک پورتال جامع را برای این وزارت‌خانه بیش از وزارت‌خانه‌های دیگر پررنگ می‌کند. امکان ارائه گسترده خدمات بدون استفاده از بسترهای فناوری اطلاعات در این دوره زمانی تقریباً غیرممکن به نظر می‌رسد، از سویی برقراری ارتباطات متعدد با سازمان‌های مختلف نیز به صورت سنتی چندان ساده نیست. در این خصوص با مهدی صفدری، رئیس مرکز فناوری اطلاعات و ارتباطات وزارت راه‌ و شهرسازی، گفت‌وگویی کرده‌ایم که در زیر می‌خوانید:

در بررسی سایت وزارت راه و شهرسازی، متوجه شدیم سایت وزارت‌خانه جدید است اما به نظر می‌رسد هنوز اطلاعات به طور کامل از سایت قدیم به جدید منتقل نشده است. ما برای دسترسی به خدمات الکترونیکی با سایت جدید‌، سایت قدیم، معاونت فناوری اطلاعات و سایت شهراه روبه‌رو شدیم. تعدد این سایت‌ها باعث سردرگمی کاربران می‌شود. برنامه شما برای سازماندهی آنها چیست؟
درباره ارائه خدمات الکترونیکی، رویکرد وزیر خدمات‌محور شدن پورتال بود تا بتوانیم ساده‌تر خدمات خود را ارائه دهیم. بنابراین تصمیم گرفتیم شورایی تشکیل دهیم تا مباحث مورد نظر در آن شورا بررسی شود. نتیجه تشکیل شورا طراحی سایت جدید و تعیین نوع فعالیت و محتوای آن بود. حدود سه ماه پیش نسخه جدید پورتال به شکل جدی فعالیت خود را آغاز کرد. در این پورتال سعی کردیم خدمات شهروندی را معرفی کنیم و دسترسی را برای مخاطبان خود، از جمله مردم و بسیاری از پیمانکاران، تسهیل کنیم.

همان‌طور که خودتان اشاره کردید، خدمت‌محور بودن یکی از شاخصه‌های سایت است و به نظر می‌رسد این خدمات قرار است از طریق شهراه به مخاطبان عرضه شود، اما روی سایت هیچ اشاره‌ای به شهراه نشده و دسترسی به آن بیشتر شانسی است.
شهراه بخشی از خدمات ماست، نه تمام آن. در کل مجموعه وزارت راه و شهرسازی ۵۶۹ خدمت شناسایی شده است. مجموعه وزارت‌خانه شامل تمام ادارات کل استانی و ۱۵ شرکت و سازمان تابعه می‌شود. از ۵۶۹ خدمت ۱۰۰ خدمت را به صورت الکترونیکی در سامانه شهراه ارائه می‌دهیم و باقی خدمات را نیز تا آنجا که امکان دارد، الکترونیکی خواهیم کرد. هدف ما این است که پورتال مخاطب‌محور داشته باشیم. وقتی مخاطبان به سایت وزارت‌خانه مراجعه می‌کنند، می‌توانند با توجه به درخواست خود به شهراه متصل شوند. اما امکان دارد برخی از اطلاعات مانند خبر و مقاله در شهراه وجود نداشته باشد، زیرا لزومی ندارد این اطلاعات را در شهراه قرار دهیم.

پس شهراه سامانه خدمت‌رسانی است؟ البته هنوز تکمیل نشده است.
بله. هنگامی این سامانه تکمیل می‌شود که تمام ۵۶۹ خدمت در این سامانه قرار بگیرند. هم‌اکنون حدود ۱۰۰ خدمت الکترونیکی شدند. تقریباً سامانه‌های اصلی را الکترونیکی کرده‌ایم. برخی از خدمات، کاربران خاص خود را دارند؛ مانند درخواست نیروی انتظامی برای ساخت پاسگاه. اما آنچه مربوط به عموم مردم است، به عنوان مثال وضعیت قطارها و نحوه فروش بلیت را در این سامانه قرار داده‌ایم.

تمام خدمات قرار است در این سامانه قرار بگیرد؟ قصد دارید سامانه‌های مختلف را به این پورتال اضافه کنید؟
ما سامانه‌های مختلفی داریم، مثل سامانه مسکن مهر. سال گذشته سامانه مسکن مهر را راه‌اندازی کردیم. این سامانه فرایندهای خود را دارد. این سامانه از جمله سامانه‌هایی است که در شهراه قرار ندارد. البته اگر فردی به نحوه خدمت‌رسانی آن معترض باشد، می‌تواند به شهراه مراجعه ‌کند.

یکی دیگر از سامانه‌هایی که طی یکی دو سال اخیر راه‌اندازی کرده‌ایم، سامانه اطلاعات حوادث حمل و نقل بود. این سامانه اطلاع‌رسانی در مورد سوانح است. راه‌اندازی این سامانه یکی از وظایفی بود که در برنامه پنجم توسعه به ما محول شده بود. در یک سال اخیر اطلاعات این سامانه را تکمیل کرده‌ایم. هم‌‌اکنون اطلاعات کل حوادث در حوزه حمل و نقل را، هر سه دقیقه به صورت وب سرویس و آنلاین، از سازمان راهداری و هلال احمر دریافت می‌کنیم. حوزه هواپیمایی، راه‌آهن و سازمان بنادر و کشتیرانی و پزشکی قانونی نیز اطلاعات خود را ثبت می‌کنند.

وضعیت اتصال وزارت‌خانه به شبکه ملی اطلاعات به چه صورت است. اشاره کردید که سایت شما سرویس‌محور است، چگونه با سازمان‌های دیگر ارتباط برقرار می‌کنید؟
وزارت راه و شهرسازی به شبکه ملی اطلاعات متصل است. اطلاعات حسابداری و داده‌هایی که مورد نیاز دیوان محاسبات است، از طریق شبکه ملی اطلاعات منتقل می‌شود.

یکی از طرح‌هایی که در دستور کار این وزارت‌خانه قرار دارد، تدوین معماری کلان سازمانی با رویکرد فناوری اطلاعات بود؛ تقریباً دو سال از برنامه‌ریزی اولیه برای تدوین این سند می‌گذرد، هم‌اکنون وضعیت این سند چگونه است؟
اخیراً تدوین این طرح پایان یافته و به امضای وزیر نیز رسیده است و به زودی برای اجرا به سازمان‌های ذی‌ربط ابلاغ می‌شود.

چه مواردی در این سند مورد توجه قرار گرفته است؟
برای تهیه این سند، تمام وظایف وزارت‌خانه را در سطح کلان بررسی کردیم تا مشخص شود وزارت راه و شهرسازی چه سرویس‌هایی باید ارائه دهد و وضع موجود آن در حوزه فناوری اطلاعات چگونه است و چه سامانه‌هایی دارد؛ این سامانه‌ها چه ارتباطی با هم دارند؛ وضع مطلوب ما، با توجه به افقی که ترسیم کرده‌ایم، در آینده به چه صورت است و چگونه باید در این وضعیت مطلوب بمانیم. به همین دلیل برای ایجاد وضعیت مطلوب یک تحلیل شکافی انجام دادیم و سرانجام سند نهایی شد. هم‌اکنون سازمان‌ها باید اقدامات خود را آغاز کنند.

تا چه زمانی باید انجام شود؟
نقشه راه فناوری اطلاعات مسیر حرکت را برای پنج سال آینده مشخص کرده است. با تدوین این سند شرکت‌ها و سازمان‌های تابعه نباید با تصمیم خود سیستمی راه‌اندازی کنند. تمام خواسته‌ها و نیازمندی‌های آنها با مشارکت خودشان طی این دو سال تهیه شده و به شکل سند درآمده است. باید از این پس بر اساس نقشه راه جلو بروند و نمی‌توانند خارج از این نقشه حرکت کنند. باید طبق برنامه زمان‌بندی‌ای که به صورت سالانه تدوین و اولویت‌بندی شده عمل کنند. بر اساس این سند باید برخی از سامانه‌ها حذف و بسیاری از سامانه‌ها راه‌‌اندازی شوند. تا چهار ماه آینده مرکز IX وزارت‌خانه نیز راه‌اندازی خواهد شد.

اما گاهی نیاز به بازنگری در سند وجود دارد، فناوری اطلاعات بسیار سیال است و شما نمی‌توانید بگویید تا پنج سال آینده حتماً باید طبق این سند حرکت کنیم؟
درست است، از همین رو پیش‌بینی شده این سند در بازه‌های سه‌ساله مورد بازنگری قرار گیرد و اگر نیاز به تغییر داشت، تغییرات در آن لحاظ شود. مهم نیست که یک چارچوب کلی پیش‌بینی شده است و بخش‌های مختلف باید طبق آن عمل کنند.

به پاسخ قبل‌تان باز می‌گردم؛ شما اشاره کردید مرکز IX این وزارت‌خانه تا اردیبهشت‌ماه به بهره‌برداری می‌رسد. در اصل یکی از الزامات شبکه ملی اطلاعات در زیرمجموعه وزارت راه ‌و شهرسازی به سرانجام خواهد رسید.
بله. مرکز IX وزارت‌خانه به صورت علمی و با توجه به نقشه راه، راه‌اندازی خواهد شد. در سطح کشور وزارت‌خانه‌های مختلف متولی هستند و باید IX و ۱۴ خوشه‌ای را که در قانون تدوین شده راه‌اندازی کنند. ما سند کلان معماری سازمان را تدوین کردیم تا بدانیم کجا هستیم و باید به کجا برسیم و مرکز IX چگونه باید سرویس ارائه دهد.

این مرکز در خود وزارت‌خانه راه‌اندازی می‌شود؟
بله. در ستاد وزارت‌خانه، بخش فناوری اطلاعات متولی راه‌اندازی این مرکز است. سازمان‌های زیرمجموعه ما سرویس‌های خود را ارائه می‌دهند، اما باید با توجه به وظایفی که برایشان تعیین کردیم، بخش‌های دیگر خود را که سرویس‌گرا نیستند مجهز و سرویس‌های لازم را بر مرکز IX پیاده‌سازی کنند. ما قصد داریم در سطح کلان با همکاری وزارت ارتباطات این خوشه‌‌ها را به یکدیگر متصل کنیم. هم‌اکنون ارتباط با وزارت اقتصاد و دارایی بسیار برای ما اهمیت دارد. سازمان بنادر و دریانوردی و سازمان راهداری و حمل و نقل جاده‌ای باید با گمرک مرتبط شوند و برای تبادل اطلاعات ارتباط دوسویه داشته باشند. این ارتباط به کاهش قاچاق کالا و ارز، که یکی از اهداف اصلی دولت نیز هست، کمک خواهد کرد.

وزارت راه در مبارزه با قاچاق نقش دارد؟
بله. وزارت راه و شهرسازی یکی از ارگان‌های کلیدی مبارزه با قاچاق است. زیرا ترانزیت، حمل‌ونقل و بارگیری از طریق دستگاه‌های زیرمجموعه وزارت راه صورت می‌گیرد.

تبادل اطلاعات بین بخش‌های مختلف وزارت‌خانه به چه صورت انجام می‌شود؟ زیرساخت تبادل اطلاعات وزارت راه و شهرسازی چیست؟ فیبر دارید یا خطوط دیتا؟
هم‌اکنون با تمام استان‌ها، شرکت‌ها و سازمان‌های تابعه خود از طریق خطوط MPLS ارتباط داریم، خط اختصاصی و امنی است که ما از آن استفاده می‌کنیم.

یکی دیگر از پروژه‌هایی که پیش از این در دستور کار وزارت‌خانه قرار داشت ایجاد و راه‌اندازی سامانه جامع آماری بود.
بله، این سامانه یکی از سامانه‌های اصلی وزارت‌خانه به شمار می‌آید. در این سامانه حدود ۳۵۰ شاخص آماری تعریف کردیم. دیتاها به صورت روزانه از تمام سرورهای سازمان‌ها و مجموعه‌های تابعه دریافت و در این سامانه پالایش می‌شود. گزارش‌های مدیریت با این اطلاعات تهیه می‌شوند و در سامانه داشبورد مدیریتی وزارت راه و شهرسازی قرار می‌گیرند تا مقام‌های ارشد وزارت‌خانه با توجه به این گزارش‌ها برنامه‌ریزی کنند.

وزارت‌خانه شما یکی از معدود وزارت‌خانه‌هایی است که دسترسی آزاد به اطلاعات را در سایت خود قرار داده است.
بله. با توجه به رویکرد وزارت راه و شهرسازی و قانونی که در مجلس تصویب شد، تصمیم گرفتیم دسترسی آزاد به اطلاعات را اجرایی کنیم. ما معتقدیم اطلاعاتی که تولید می‌شود، باید در اختیار مخاطب مورد نظر قرار گیرد و مردم هم حق دارند آن اطلاعات را کنترل و نظارت کنند؛ اگر مشکلی در فعالیت‌های ما وجود دارد، باید اطلاع دهند تا فرایند کاری خود را اصلاح کنیم. یکی از اقداماتی که در بحث دسترسی آزاد به اطلاعات صورت گرفت، دسترسی آزاد به اطلاعات حوادث کشور است، زیرا تا مدت‌ها پیش اطلاعات در اختیار عموم نبود. کاربران باید شناسه و رمز داشته باشند. هم‌اکنون این دسترسی را میسر کرده‌ایم تا افراد بدون شناسه و رمز از آخرین وضعیت سوانح باخبر شوند.
در گذشته اطلاعات آماری را به صورت کتاب منتشر می‌کردیم و در اختیار سازمان‌ها قرار می‌دادیم. امکان داشت این سالنامه به سازمان‌ها نرسد یا در اختیار افرادی که به این اطلاعات نیاز دارند، قرار نگیرد. علاوه بر این، در پورتال خود جزئیات طرح‌ها و پروژه‌های عمرانی وزارت‌خانه، شامل اسم طرح‌ها و تاریخ شروع و پایان را ارائه کرده‌ایم. مردم می‌توانند به سایت اطلاعات مدیریت وزارت راه و شهرسازی به آدرس Info.mrud.ir مراجعه و از این سامانه استفاده کنند.

از میان خدمات ارائه‌شده، کدام سرویس‌ را مهم‌ترین خدمت وزارت راه و شهرسازی می‌دانید؟
در سال‌های اخیر، موضوع تجمیع و تولید اطلاعات مکانی وزارت راه و شهرسازی یکی از مهم‌ترین بحث‌های ما بود. وزارت راه و شهرسازی یکی از بزرگ‌ترین تولیدکننده‌ها و بهره‌‌بردار اطلاعات مکانی یا GIS است. در سال‌های گذشته اقداماتی در راستای تهیه اطلاعات مکانی انجام شده بود، اما به صورت جدی پیگیری نشد. طی این دو سه سال اخیر تلاش بسیار زیادی برای تهیه این اطلاعات صورت گرفت.

در بخش اطلاعات مکانی با سازمان‌ها و وزارت‌خانه‌های دیگر نیز همکاری می‌کنید؟
ما وظیفه راه‌اندازی NSDI بخشی وزارت‌خانه را داریم تا در اختیار سازمان نقشه‌برداری قرار دهیم. این سازمان متولی اتصال تمام NSDIهای بخشی است و باید NSDI ملی را راه‌اندازی کند. در حال حاضر در وزارت راه و شهرسازی، سامانه مرکز تبادل اطلاعات مکانی‌ای موسوم به سامانه متا راه‌اندازی کرده‌ایم و نزدیک به ۶۱ هزار لایه مکانی داخل این سامانه وجود دارد. سامانه ارزشمندی است. از فعالیت‌های تکراری و افزایش هزینه جلوگیری می‌شود. صرفه‌جویی در زمان صورت می‌گیرد. این سامانه در تمام وزارت راه و شهرسازی در اختیار همکاران و پیمانکاران وزارت‌خانه قرار دارد.

این سامانه را در اختیار وزارت‌خانه‌های دیگر هم قرار می‌دهید؟ چون سازمان‌هایی مانند پست و ثبت اسناد نیز به دنبال جمع‌آوری اطلاعات مکانی هستند. همچنین برای جلوگیری از تکرار فعالیت‌های دیگر، ارتباط شما با وزارت‌خانه‌های دیگر به چه صورت است؟
دستگاه‌های اجرایی کلان مانند وزارت‌خانه‌ها و دستگاه‌های دیگر وظیفه دارند NSDI بخشی خود را راه‌اندازی کنند. تجمیع اطلاعات تهیه‌شده از سوی سازمان‌های مختلف در سازمان نقشه‌برداری صورت می‌گیرد. لزومی ندارد وزارت‌خانه ما به طور مستقیم مثلاً با شرکت پست ارتباط برقرار کند. ما دیتا را به سازمان نقشه‌برداری می‌دهیم و آنها اطلاعات را به شرکت‌ها و دستگاه‌های دیگر منتقل می‌کنند. اطلاعات ما در سازمان نقشه‌برداری مبادله می‌شوند. این سازمان تجمیع‌کننده دیتاهاست و سرویس‌های مورد نظر را ارائه می‌دهد. برای مثال ما به دیتای وزارت نیرو نیاز داریم و آنها هم به نقشه راه‌های ما احتیاج دارند. این اطلاعات را از سازمان نقشه‌برداری دریافت می‌کنیم. دوره آن به پایان رسیده است که جنگلی از ارتباطات برقرار کنیم

نظر بگذارید

اولین نفری باشید که نظر میگذارد

اعلان برای
avatar
wpDiscuz