نسخه فیزیکی

  • شهر کتاب مرکزی تهران – خیابان دکتر شریعتی – بالاتر از خیابان استاد مطهری – نبش کوچه کلاته – فروشگاه مرکزی شهر کتاب
  • شهر کتاب کاشانک نیاوران، کاشانک، نرسیده به سه راه آجودانیه
  • نشر ثالث خیابان کریم‌خان زند، بین خیابان ایرانشهر و ماهشهر، پلاک ۱۵۰
  • شهر کتاب سعادت آباد انتهای خیابان ایران‌زمین، جنب فرهنگسرای ابن‌سینا، شهر کتاب ابن‌سینا
شماره 52 خدمت و تجارت گفت‌وگو صفحه 82

مدیرعامل سازمان فناوری اطلاعات شهرداری تهران:

شهرداری به‌تنهایی نمی‌تواند شهر هوشمند را محقق کند

«شهر هوشمند» عبارتی است که در سال‌های اخیر بسیار شنیده‌ایم. همایش‌ها و نشست‌های بسیاری در مورد ایجاد چنین شهری برگزار شده است. متولیان بسیاری دارد که یکی از آنها سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات شهرداری است؛ حتی وقتی به سایت این سازمان مراجعه می‌کنید در بخش چشم‌انداز تحقق شهر الکترونیکی به چشم می‌خورد، اما در این سا‌ل‌ها خدمات ملموس در این مورد ارائه نشده و همه چیز در حد حرف باقی مانده است. البته به نظر می‌رسد محمد فرجودی، مدیرعامل جدید سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات شهرداری تهران، در برنامه‌های خود این موضوع را در اولویت قرار داده است. فرجودی در آبان‌ماه سال جاری به عنوان مدیرعامل معرفی شد. پیشتر علی‌اصغر قائمی این سمت را بر عهده داشت. فرجودی در گفت‌وگوی پیش رو از برنامه‌های آینده خود در سازمان فاوای شهرداری تهران می‌گوید.

در هشت سالی که مسئولیت فاوای شهرداری تهران بر عهده آقای قائمی بود، ایشان برخی از پروژه‌ها را اجرایی کردند و بعضی دیگر ناتمام مانده است. اولین برنامه شما برای فاوای شهرداری تهران چیست؟

ما اینجا با دو بحث روبه‌رو هستیم، ‌اولین برنامه یا مهم‌ترین برنامه؟ ما باید روی مهم‌ترین برنامه‌ها تمرکز کنیم، البته حرکت شهری بسیار باسرعت است و برخی از این برنامه‌ها باید با اولویت بیشتری اجرا شوند.
یکی از مهم‌ترین برنامه‌های ما در شهر تهران بحث «شهر هوشمند» است. سعی می‌کنیم از صحبت‌های کلی در مورد شهر هوشمند عبور کنیم و به سرویس‌ها و خدماتی برسیم که برای مردم و زندگی آنها ملموس باشد و بر چالش‌های اساسی شهر تهران تمرکز کنیم. با توجه به توسعه وسیع، پیچیدگی‌ها و چالش‌های این شهر، ما باید از ابزار فناوری به ویژه فناوری اطلاعات و ارتباطات (ICT) حداکثر بهره را ببریم تا بتوان بر مشکلات شهر چیره شد. باید سعی کنیم طوری برنامه‌ریزی و عمل کنیم که حرکت به سمت شهر هوشمند در پایتخت یک حرکت پرشتاب، همه‌جانبه و مستمر باشد و به صورت متوازن انجام شود.

اما این حرکت بدون توسعه زیرساخت‌های ارتباطی شهری میسر نیست. به نظر شما الآن شهر تهران از امکانات لازم برای تبدیل شدن به یک شهر هوشمند برخوردار است؟

درست است، به همین دلیل یکی دیگر از حوزه‌هایی که بر آن تمرکز می‌کنیم توسعه زیرساخت‌های ارتباطی شهری است. قصد داریم شهرداری را در کنار سرویس‌دهندگان اصلی شهری قرار دهیم تا بتواند بستر ارائه خدمات مختلف ارتباطی و اطلاعاتی را فراهم کند.
هدف ما این است که بستر ارائه خدمات حوزه شهروندی برای کسب‌وکارهای درون شهر را به خوبی پدید آوریم، زیرا بر این باوریم که رفع بسیاری از مشکلات شهری در حوزه‌هایی مانند حمل و نقل، ترافیک یا آلودگی‌های زیست‌محیطی نیازمند توجه ویژه به زیرساخت‌های ارتباطی و فناوری مانند شبکه‌های پهن باند، فیبر نوری یا فناوری‌های اینترنت اشیاست. نگاه ما در این زمینه جدی است و قصد داریم بسترساز باشیم.

در این میان تا چه میزان از امکانات بخش خصوصی بهره خواهید برد؟

مشارکت و همکاری با بخش خصوصی به صورت جدی در برنامه‌های سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات قرار دارد. ما سعی می‌کنیم در کنار سرویس‌دهندگان بخش خصوصی قرار بگیریم تا در بستری که شهرداری فراهم می‌کند سرویس ارائه دهد. شهرداری ظرفیت‌های خوبی دارد و زیرساخت‌هایی ایجاد کرده است، باید این ظرفیت‌ها را به صورت هدفمند توسعه دهیم و با دوری از تصدی‌گری زمینه‌ساز ارائه خدمات هوشمند و دیجیتالی به شهروندان شویم.

یکی از مشکلات شهر تهران متمرکز نبودن داده‌ها و دیتا در این شهر است، برای رفع این مشکل آیا برنامه‌ای در دستور کار خود دارید؟

یکی از برنامه‌های اصلی ما برنامه‌ریزی در حوزه دیتاست. تجمیع و تحلیل اطلاعات با ابزارهای نوین فناوری از یک طرف کمک شایانی به بهبود تصمیم‌گیری‌ها در مدیریت شهری خواهد کرد که در رفاه عمومی مردم تاثیرگذار است و از سوی دیگر این اطلاعات و تحلیل‌ها می‌تواند صاحبان کسب‌وکار را در جهت مدیریت بهینه و افزایش بهره‌وری یاری دهد.

برای جمع‌آوری داده چه برنامه‌ای دارید؛ در این میان شهرداری چه نقشی دارد؟

مرکز آمار سازمان فناوری اطلاعات شهرداری تهران متولی آمار شهرداری و شهر تهران است. از نظر قانونی نیز سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات شهرداری تهران در این زمینه مسئولیت مهمی بر عهده دارد، اما نباید این تولی‌گری را با تصدی‌گری اشتباه گرفت. موضوع اصلی این است که بتوانیم با مکانیسم‌های درست و ابزارهای به‌روز بین سرویس‌دهندگان شهری ارتباط برقرار کنیم. مجموعه شهرداری درصد زیادی از اطلاعات را خودش تولید می‌کند. قصد داریم تمام اطلاعات را تجمیع کنیم تا فرآوری و تحلیل شوند و برای انواع کارکردها مورد استفاده قرار گیرند. مدل‌های کارکردی آن هم متفاوت است. در ابتدایی‌ترین فاز و در حوزه تصمیم‌گیری‌ها هم‌اکنون ما بحث سامانه‌های هوشمند و به‌کارگیری هوش مصنوعی را در دستور کار داریم و در حال برنامه‌ریزی برای آنها هستیم. همچنین قصد داریم بستری امن ایجاد ‌کنیم تا سرویس‌دهندگان درون‌شهری و برون‌شهری، چه دولتی و چه خصوصی، با یکدیگر در ارتباط باشند و هم سرویس دریافت کنند هم سرویس ارائه دهند.

شهرداری تاکنون اقدامی برای استفاده از کلان‌داده‌های شهری انجام نداده است؟

بحث کلان‌داده‌ها خیلی جدی‌تر از پیش مطرح است و بسیاری از سازمان‌ها از جمله سازمان ما برای آن برنامه دارند، اما حرکت در آن مسیر نیازمند سرمایه‌گذاری و ایجاد زیرساخت‌های لازم است.

البته داده‌های شهری که در اختیار شهرداری است باید نسبت به سازمان‌های دیگر گسترده‌تر باشد. برای تعامل بین شهرداری و سایر سازمان‌ها در این زمینه چه برنامه‌ای دارید؟

شهرداری داده‌های مختلفی را در حوزه‌های شهری در اختیار دارد. یافته‌هایی که از تحلیل و داده‌کاوی این داده‌ها به دست می‌آیند ارزشمند و کاربردی هستند. از این یافته‌ها علاوه بر مجموعه شهرداری در سایر سازمان‌ها نیز می‌توان استفاده کرد، کمااینکه شهرداری نیز برای ارائه خدمات بهتر و یکپارچه به شهروندان به داده‌ها و سرویس‌های سازمان‌ها و مجموعه‌های دیگر نیاز دارد.
نخستین کاری که باید در این حوزه انجام دهیم این است که به نحوه جمع‌آوری و بهره‌برداری از این داده‌ها نظم دهیم و قانون‌گذاری کنیم که به چه صورت از آنها استفاده شود. داده‌ها دارایی‌های ارزشمندی هستند که باید در راستای خلق ثروت برای مجموعه شهر از آنها بهره برد. به نظر من در ابتدا باید از خود شهرداری آغاز کرد و از این اطلاعات در راستای افزایش بهره‌وری استفاده کنیم.

این حرف شما درست است اما تا زمانی‌ که سازمان‌ها حاضر به تبادل اطلاعات و داده‌ها با یکدیگر نباشند کاری از پیش نمی‌رود؟

باید این نگاه را که هر کس خود را متولی «داده» بداند کنار بگذاریم. داده‌ها برای شهر و مردم است و باید به خوبی از این داده‌ها استفاده شود. ما سعی می‌کنیم، به عنوان بسترساز، این ارتباطات را تسهیل کنیم. گام بعدی ما این است که با مجموعه‌های دیگری که در حوزه خدمات شهری سرویس ارائه می‌دهند وارد تعامل شویم. البته تاکنون نیز با بسیاری از سازمان‌ها سرویس‌های مشترک و تبادلات داده داشته‌ایم که باید توسعه داده شود.

بخش خصوصی به چه صورت می‌تواند از این داده‌ها بهره ببرد؟

نگاه ما این است که بسترها و پلتفرم‌هایی ایجاد کنیم که بخش خصوصی بتواند از طریق آنها از این خدمات و داده‌ها استفاده کند. امروزه موضوع اقتصاد مبتنی بر پلتفرم‌ها بسیار جدی است و برای شهرداری نیز می‌تواند عامل ایجاد درآمد پایدار شود.

تعامل شهرداری با استارت‌آپ‌های شهری چگونه تعریف شده است؟

ما نگاه ویژه‌ای به استارت‌آپ‌ها خواهیم داشت و اعتقاد داریم راه‌حل مشکلات شهر تهران و همچنین حرکت به سوی شهر هوشمند صرفاً در چارچوب منابع و برنامه‌های شهرداری محقق نخواهد شد و حتماً باید از نوآوری و خلاقیت موجود در نهادهای بیرون شهرداری به ویژه زیست‌بوم استارت‌آپی بهره برد.
در حوزه کسب‌و‌کارهای نوین هم برنامه ویژه‌ای داریم. در این حوزه ابتدا باید نظامی تبیین کنیم که چگونه می‌توان این ارتباط را برقرار کرد. ما می‌توانیم در قالب سرویس‌های مشترک یا ارائه سرویس به استارت‌آپ‌ها با آنها تعامل ایجاد کنیم. سعی داریم حلقه گمشده را احیا کنیم و شهرداری باید به آنها توجه خاصی داشته باشد، چون یکی از بهره‌مندان حوزه شهری سرویس‌دهندگان شهری هستند.

آلودگی شهر تهران یکی از موضوعاتی است که شما در صحبت‌تان نیز به آن اشاره کردید. شهرداری سالیان سال است که تلاش می‌کند با الکترونیکی کردن برخی سرویس‌ها به نوعی آلودگی هوا را کنترل کند. آیا واقعاً توانسته‌اید در مهار آلودگی هوا موفق باشید؟

این مساله بسیار پیچیده و چندوجهی و دارای چند متولی است، چه درون شهرداری و چه بیرون شهرداری، مهم‌ترین موضوع این است که مساله درست شناخته شود. بسیاری از نهادها و سازمان‌های تاثیرگذار در این حوزه وجود دارند، ضمن اینکه در مجموعه شهرداری نیز بخش‌های متعددی در این موضوع درگیر هستند. به همین دلیل نمی‌توان گفت که صرفاً با توسعه و به‌کارگیری ابزارهای فناوری اطلاعات این موضوع حل می‌شود.
در این میان، پاسخ به این سوال که آیا سازمان فاوا به تنهایی می‌تواند دوای درد همه مشکلات باشد قطعاً منفی است. اما بدون شک یکی از بازیگران اصلی به شمار می‌رود. موضوع مهم این است که برای این مساله مهم به دنبال راه‌حل‌های موقتی و بدون تاثیر جدی نباشیم و بدانیم هر گامی در این مسیر قطعاً می‌تواند کمک کند.
اما آنچه در سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات شهرداری به دنبال آن هستیم این است که از منظر فناوری و با نگاهی دیگر به این موضوع بپردازیم؛ برای مثال با توسعه خدمات دیجیتالی شهری برای شهروندان می‌توان تردد در شهر را کاهش داد که به نوبه خود بر کاهش آلودگی موثر خواهد بود.
یکی از محورهایی هم که در تعامل با استارت‌آپ‌ها و بخش خصوصی بدان خواهیم پرداخت همین موضوع آلودگی هواست و از ایده‌ها استقبال می‌کنیم؛ برای مثال در هفته‌هایی که گذشت میزبان رویداد استارت‌آپی حوزه انرژی تجدیدپذیر بودیم و یکی از محورهای آن کاهش آلودگی بود.
اگر ما بتوانیم مشکلات شهر تهران از جمله آلودگی را برای کسانی که می‌خواهند در مورد آن فکر کنند خوب تشریح کنیم، کار بزرگی انجام داده‌ایم. باید به آنها کمک کنیم تا فکر خود را تبدیل به سرویس کنند. بدون ارتباط و کمک دیگران بعید می‌دانم بتوان مشکلات را حل کرد.

این برنامه‌هایی که بیان کردید به صورت کلی است. اجرایی کردن و مدیریت این برنامه‌ها به چه شکل خواهد بود؟

موضوعاتی که بیان کردم در واقع مسیرهای راهبردی و نقشه راه را نشان می‌دهد، اما اینکه راهکارهای اجرایی در هر حوزه به چه صورت است نیاز به مطالعه عمیق‌تر و برنامه‌ریزی دارد

نظر بگذارید

اولین نفری باشید که نظر میگذارد

اعلان برای
avatar
wpDiscuz