نسخه فیزیکی

  • شهر کتاب مرکزی تهران – خیابان دکتر شریعتی – بالاتر از خیابان استاد مطهری – نبش کوچه کلاته – فروشگاه مرکزی شهر کتاب
  • شهر کتاب کاشانک نیاوران، کاشانک، نرسیده به سه راه آجودانیه
  • نشر ثالث خیابان کریم‌خان زند، بین خیابان ایرانشهر و ماهشهر، پلاک ۱۵۰
  • شهر کتاب سعادت آباد انتهای خیابان ایران‌زمین، جنب فرهنگسرای ابن‌سینا، شهر کتاب ابن‌سینا
شماره 47 خدمت و تجارت گفت‌وگو صفحه 85

رئیس فناوری اطلاعات وزارت تعاون،کار و رفاه اجتماعی:

تغییرات ساختاری به زودی در وزارت کار اتفاق می‌افتد

راز بقای بسیاری از دولت‌ها توسعه اقتصادی و نتیجه آن ایجاد اشتغال است. دولتی کارنامه موفق‌تری دارد که در این دو بخش بهتر عمل کند و دولتی در نزد مردم عزیزتر است که بتواند برای آنان شغل ایجاد کند و نتیجه آن ایجاد درآمد پایدار برای خانواده‌ها باشد. موضوع ایجاد اشتغال در دوره انتخابات بسیار داغ بود و دولت سعی می‌کرد از عملکرد خود در این دوره دفاع کند. یکی از اتفاق‌های این دوره رونمایی از سامانه کارورزی بود که فارغ‌التحصیلان می‌توانستند برای یافتن شغل مناسب در آن ثبت‌نام کنند، در مورد این سامانه‌ها و سامانه‌هایی که در آینده راه‌اندازی می‌شوند، گفت‌وگویی با محمدرضا کاویانی، رئیس فناوری اطلاعات وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، انجام داده‌ایم که در ادامه می‌خوانید:

ماه‌ گذشته آقای روحانی خبر از اتمام دوره پایلوت سامانه کارورزی در وزارت کار داد. این سامانه به تازگی راه‌اندازی شده است. این سامانه چیست و وضعیت آن به چه صورت است؟

سامانه کارورزی، همان‌طور که اعلام کردند، به صورت پایلوت در چند استان کشور راه‌اندازی شد. اصل سامانه مربوط به فارغ‌التحصیلانی است که با ثبت اطلاعات خود به ما کمک می‌کنند تا در این حوزه برنامه‌ریزی کنیم. فارغ‌التحصیلان می‌توانند به پورتال وزارت کار مراجعه و فرم را تکمیل کنند. سپس با آنها تماس گرفته می‌شود و کارهای مربوط به بحث کارورزی و معرفی به شرکت‌ها انجام می‌شود.

چه کارگاه‌ها و شرکت‌هایی با شما قرارداد منعقد کرده‌اند و نحوه تعامل شما با آنها به چه صورت است؟

تعامل ما به صورت نرم‌افزاری شکل می‌گیرد و شرکت‌ها و بخش‌های مختلف وارد سامانه می‌شوند. کارورزهایی که رشته تحصیلی آنها مرتبط با شرکت یا صنعتی باشد به شرکت مورد نظر معرفی می‌شوند. بحث کارورزی در حوزه معاونت توسعه کارآفرینی، اشتغال است. هماهنگی‌ها در این حوزه شکل می‌گیرد، ما از بعد نرم‌افزاری پیگیری می‌کنیم.

در سایر کشورها بخش خصوصی متولی راه‌اندازی این سامانه است. چرا در ایران دولت اقدام به راه‌اندازی چنین سیستمی کرده است؟

در کشورهای دیگر سامانه‌های کاریابی وجود دارد. افرادی که نیاز به کار دارند در این سامانه‌ها ثبت‌نام می‌کنند. کارفرماهایی هم که به تخصص این افراد نیاز دارند وارد سامانه می‌شوند. اطلاعات بین کابر و کارفرما رد و بدل می‌شود، اما در ایران چون بحث یارانه وجود دارد دولت باید بر این نوع خدمات نظارت کند.

غیر از این سامانه، وزارت کار چند سامانه دیگر راه‌اندازی کرده است؟

ما دو برنامه بلندمدت ملی داریم. بانک اطلاعات ایرانیان یکی از این برنامه‌هاست. این بانک اطلاعاتی به صورت ملی در وزارتخانه شکل می‌گیرد و سازمان‌های مختلف به این بانک متصل می‌شوند و اطلاعات خود را ثبت می‌کنند تا از تکراری بودن اطلاعات جلوگیری شود.
برنامه دیگر پنجره واحد خدمات است. وزارتخانه از طریق این پنجره واحد خدمات خود را به بخش‌های دیگر ارائه می‌دهد.
سازمان‌های زیرمجموعه وزارت کار مانند سازمان تامین اجتماعی، بیمه سلامت، سازمان بازنشستگی، سازمان بهزیستی، صندوق عشایر و روستاییان و دستگاه‌های دیگر مانند شرکت پست و سازمان ثبت احوال به بانک اطلاعاتی متصل هستند. علاوه بر این شرکت‌ها، وزارتخانه‌های دیگر مانند وزارت علوم و آموزش و پرورش نیز در آینده به این سامانه متصل خواهند شد. این بانک اطلاعاتی برای مسئولانی که برنامه‌ریزی می‌کنند بانک قابل اعتماد و کاملی خواهد بود.

بانک اطلاعاتی از چه زمان شکل گرفته است؟

این بانک از سال ۹۵ تاسیس شد. به مرور زمان بانک‌ها، وزارتخانه‌ها و سازمان‌های بیمه به آن متصل می‌شوند. ما ۱۷ سازمان بیمه داریم که هم اطلاعات خود را وارد این سامانه خواهند کرد و هم از آن بهره می‌برند. راه‌اندازی بانک اطلاعاتی اهداف گوناگونی را دنبال می‌کند. دستگاه‌های مختلف نیاز به اطلاعات یکدیگر دارند و می‌توانند به راحتی استعلام بگیرند؛ به عنوان مثال ما از وزارت بهداشت اطلاعاتی را دریافت می‌کنیم و بالعکس.

هم‌اکنون این اتصال برقرار شده است؟ فقط به سازمان بیمه و وزارت بهداشت متصل هستید؟

بله اتصال برقرار شده است. هم‌اکنون ما به ثبت احوال به خاطر احراز هویت دسترسی داریم. یکی از ویژگی‌های خوب این بانک این است که هم‌پوشانی‌ها را برطرف می‌کند. برای مثال یک فرد نمی‌تواند از چند سازمان دفترچه بیمه دریافت کند. پیش از این بیمه سلامت، سازمان تامین اجتماعی و دیگر سازمان‌های بیمه، هر کدام اطلاعات خاص خود را به صورت جداگانه داشتند. اما با ایجاد این سامانه افراد نمی‌توانند از چند سازمان بیمه دفترچه بگیرند، مخصوصاً در حوزه بیماران خاص و داروهای خاص. با اجرای این طرح سوءاستفاده‌ای در این حوزه رخ نمی‌دهد.

دریافت اطلاعات و اتصال به دستگاه‌هایی که نام بردید تا چه زمان تکمیل می‌شود؟

تاکنون هفت تا هشت دستگاه در مجموعه وزارت کار و در خارج از آن به این بانک متصل شده‌اند. به احتمال زیاد تا پایان سال جاری همه سازمان‌ها اطلاعات خود را تحویل می‌دهند، زیرا تمام نهادها و دستگاه‌ها برای مکاتبه‌ها و استعلام‌های خود به این بانک نیاز دارند. شاید هم‌اکنون فعالیت‌هایشان به صورت دستی انجام شود اما هنگام تکمیل بانک اطلاعاتی نیازی به نامه‌نگاری نیست. اگر فردی بخواهد در شرکتی استخدام شود، آنها به بانک و بیمه اجتماعی در مورد سابقه او و پرداخت بیمه نامه ارسال می‌کنند. با تکمیل این بانک می‌توانند به طور اتوماتیک اطلاعات را دریافت کنند و نیازی به نامه‌نگاری و صبر کردن برای دریافت جوابیه نیست. دریافت اطلاعات از بانک اطلاعاتی سرعت کار را افزایش و سرعت خطا را کاهش می‌دهد.

برنامه دوم پنجره واحد خدمات است. این خدمت به چه صورت است؟

پنجره واحد خدمات در کشورهای دیگر هم ایجاد شده است. کاربران هر دستگاه می‌توانند به پنجره واحد آن دستگاه مراجعه و خدماتی را که نیاز دارند دریافت کنند. در وزارت کار نیز به همین شکل این خدمت ارائه شده است. ما در ابتدا پنجره واحد در حوزه رفاه را ایجاد کردیم. هم‌اکنون پنجره واحد برای خدماتی نظیر بیمه کارگران ساختمانی، بیماران خاص، مستمری مددجویان و زنان ایرانی دارای همسر خارجی شکل گرفته است. قصد داریم تا سایر خدمات نیز در این بخش قرار گیرند. ۱۴ خدمت الکترونیکی هم پنجره واحد خدمات دارند، هر شهروند یا فردی که مخاطب وزارت کار است به این پنجره واحد مراجعه می‌کند و دیگر نیازی به سایر سایت‌ها و نرم‌افزارها نیست.

هم‌اکنون چند درصد از فعالیت‌های وزارتخانه توسط پنجره واحد صورت می‌گیرد؟

خدمات وزارتخانه هم متنوع است و هم هر لحظه طرح‌های جدید دیگر به سایر خدمات افزوده می‌شود؛ مثل طرح کارورزی، با توجه به شرایط کنونی حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد خدمات وارد این سامانه شده است. وقتی طرح جدیدی برای وزارت کار توسط دولت یا با تصمیم مجلس تصویب می‌شود، آن طرح را پس از مدتی وارد سامانه می‌کنیم. پایه اصلی پنجره واحد است که می‌تواند به شفاف‌سازی و کاهش فساد اداری و افزایش سرعت مکاتبه‌ها کمک کند.

چه زمانی اقدام به الکترونیکی کردن خدمات کردید؟

ما برای الکترونیکی کردن خدمات وزارت کار از پایه آغاز کردیم. از سال ۹۴ اصلاح فرایند کار شروع شد. در روند کار متوجه شدیم برخی از این خدمات باید در بانک اطلاعاتی و پنجره
واحد قرار گیرند. همچنین بحث فرایندها را در سه فاز تعریف کردیم. در فاز اول فعالیت‌هایی را که به صورت دستی انجام می‌شدند مورد بررسی قرار دادیم، مستند کردیم و برای هر فرایند یک شناسنامه تعریف شد. سپس با اسناد بالادستی مقایسه کردیم تا این اسناد با خدمات مطابقت داشته باشند. در مرحله بعدی آنها را ممیزی و آسیب‌شناسی کردیم تا مشخص شود این فرایندها قابلیت اجرا دارند یا خیر. یا اسناد بالادستی آنها وجود دارد یا خیر.
در فاز دوم تعیین کردیم که کدام یک از بخش‌های این فرایندها قابلیت الکترونیکی شدن دارند. در بخش اول بیش از ۶۰۰ فرایند را احصا کردیم. در قسمت ممیزی به ۳۰۰ فرایند کاهش یافت. در این بخش با توجه به مقررات و تکنولوژی‌های جدید و مطالعات تطبیقی میان ۱۲ کشور مختلف و با بررسی مدل‌های گوناگون در این کشورها به عدد ۳۰۰ رسیدیم.
فاز سه تا اواخر خرداد به پایان می‌رسد. در این فاز مشخص می‌شود کدام خدمات دستی و کدام به صورت الکترونیکی ارائه شوند. برای هر خدمت شناسنامه ایجاد می‌کنیم. نمودار گردش کار رسم می‌شود. نمودار گردش کار از طریق پورتال وزارتخانه در اختیار کاربران داخل وزارتخانه و مردم قرار می‌گیرد. به عنوان مثال اگر فردی قصد دریافت مجوز کاریابی داشته باشد، با مراجعه به نمودارها می‌تواند روند کار را پیدا کند. به این صورت وحدت رویه شکل می‌گیرد تا روند کار برای همه افراد به یک شکل باشد. این فعالیت یکی از مهم‌ترین کارها در وزارتخانه است که با دستور مستقیم آقای وزیر آغاز شد.

پایان خرداد که این فاز به پایان برسد، تغییرات ساختاری ایجاد می‌شود؟

بله. تغییرات ساختاری شکل می‌گیرد. البته تغییر ساختار به معنای کوچک شدن دولت نیست، تغییرات ساختاری یعنی ما باید وظایف و مقررات دستگاه‌ها را بررسی کنیم. امکان دارد مجبور شویم بخشی از این وظایف را حذف کنیم یا افزایش دهیم.
به عنوان مثال یکی از شرکت‌های وزارت نفت طبق اصل ۴۴ واگذار می‌شود و این شرکت تابع قوانین کار قرار می‌گیرد. در این صورت حجم کار وزارت کار افزایش می‌یابد.
در این پروژه ساختار مورد نیاز با شرح وظایف تعیین‌شده را برای وزارت کار در نظر گرفته‌ایم و به دنبال الکترونیکی کردن این وظایف هستیم. هم‌اکنون برخی از خدمات مانند بیمه بیکاری را الکترونیکی کرده‌ایم.

فرایند بیمه بیکاری الکترونیکی است؟

بله، در استان‌های البرز، قزوین و آذربایجان شرقی پایلوت کرده‌ایم. در حال حاضر بازخوردها را بررسی می‌کنیم. طرح جدیدی است و امکان دارد با مشکلاتی روبه‌رو شویم.
هم‌اکنون روندها را الکترونیکی کرده‌ایم، در سازمان‌های مختلف اتصال ایجاد شده است و مردم می‌توانند به سامانه مراجعه و پرونده‌های خود را پیگیری کنند. دیگر نیازی نیست پرونده‌ای از وزارت کار به سازمان تامین اجتماعی ارسال شود. زیرا امکان دارد در این رفت و آمدها پرونده با مشکل برخورد کند.

هنوز در مرحله پایلوت قرار دارد و سراسری نشده است؟

خیر. هنوز در مرحله پایلوت قرار دارد. بازخوردها در این مرحله باید مثبت باشد تا بتوان آن را سراسری کرد. البته در این راه با مشکلات مقرراتی مواجه هستیم. در برخی از مراحل باید مجوزهای لازم را دریافت کنیم. دریافت این مجوزها روند را کند کرد.

چه قوانینی باعث کند شدن این روند شده ‌است؟

کاریابی‌ها همانند پیشخوان باید پولی دریافت کنند، ما در این‌باره صحبت کرده‌ایم که از طریق کنوانسیون دولت ‌الکترونیکی این مجوز را دریافت کنیم تا کاریابی‌ها یا پیشخوان‌هایی که این خدمات را ارائه می‌دهند بتوانند در قبال این خدمات پولی دریافت کنند. ما هم‌اکنون به لحاظ دریافت پول مشکل داریم. وقتی این مساله برطرف شود، این خدمت را در سراسر کشور اجرایی خواهیم کرد. سازمان‌های نظارتی هم دو سه ماه به ما وقت داده‌اند تا این مشکل را برطرف کنیم.

در صحبت‌هایتان به تبادل و تجمیع اطلاعات در زیرمجموعه‌های وزارت کار اشاره کردید. آیا زیرمجموعه‌هایتان مانند تامین اجتماعی و بیمه روستایی و عشایری و غیره خدمات و سامانه‌های خود را به صورت مستقل از وزارت کار ارائه می‌کنند یا تحت نظارت پورتال وزارت کار این خدمات ارائه می‌شود؟

سازمان‌های وابسته به لحاظ شخصیت حقوقی زیرمجموعه ما نیستند و از جنبه مالی، اداری و پرسنلی مستقل هستند؛ مانند سازمان تامین اجتماعی و آموزش فنی و حرفه‌ای و بهزیستی. البته این سازما‌ن‌ها به سیاست‌گذاری‌های کلی نیاز دارند. ما در وزارتخانه کمیسیون دولت الکترونیکی داریم. این سیاست‌گذاری‌ها در کمیسیون دولت ‌الکترونیکی انجام می‌شود. این سازمان‌ها در زمینه الکترونیکی گام‌های مهمی برداشتند، مانند حذف دفترچه.

آیا شما بر نحوه ارائه خدمات الکترونیکی نظارت می‌کنید؟

بله. این سازمان‌ها در کمیسیون دولت الکترونیکی گزارش‌ها و پیشنهادهای خود را به ما ارائه می‌دهند. وزارت کار با تامین اجتماعی به صورت مستقیم متصل است. در کمیسیون دولت الکترونیکی تامین اجتماعی موظف شد این اتصال را برقرار کند. اگر این سازمان باید نرم‌افزاری تهیه کند، در این کمیسیون به آنها تکلیف می‌شود تا بر مبنای استاندارد وزارتخانه این کار صورت گیرد.

در بررسی سایت و خدمات الکترونیکی وزارت کار متوجه شدیم سامانه‌های مربوط به مردم با سامانه‌های توسعه منابع انسانی در یک صفحه موجود هستند. برنامه‌ای برای جداسازی این سامانه‌ها ندارید؟ مردم در استفاده از سامانه‌ها سردرگم می‌شوند.

ما در داخل وزارتخانه دو سامانه تخصصی و عمومی داریم، حدود ۱۰ سامانه عمومی درون وزارتخانه را یکپارچه کردیم و میان این سامانه‌ها اطلاعات رد و بدل می‌شود؛ مانند سیستم پرسنلی، حضور و غیاب، حقوق و دستمزد. تمام این سامانه‌ها الکترونیکی شده‌اند. سامانه عمومی کارمندی‌ به صورت دستی نداریم. وقتی کارمندی می‌خواهد تعداد روزهای مرخصی خود را بررسی کند وارد سامانه می‌شود، نام کاربری و رمز را وارد می‌کند و در صفحه خود کلیه اطلاعات ظاهر می‌شود. می‌تواند پرونده خود را بررسی کند و اگر نواقصی در آن وجود داشت برطرف کند. نرم‌افزارهای داخلی هیچ ارتباطی به نرم‌افزارهای بیرونی ندارند.
هیچ یک از سامانه‌های تخصصی با سامانه‌های عمومی ارتباط ندارند. این دو جزیره مستقل هستند.

در گزارش وضعیت دولت الکترونیکی در دولت یازدهم برای بررسی میزان بلوغ دولت الکترونیکی چند آیتم (تراکنشی، یکپارچگی، مشارکت) در نظر گرفته و نحوه عملکرد به صورت درصد اعلام شده است. در این جدول وزارت کار در میزان مشارکت یعنی میزان استفاده مردم از سامانه به صورت الکترونیکی سه درصد به بلوغ رسیده است. این مقدار کمی است.

شما در بررسی این آیتم‌ها باید جامعه هدف را مد نظر قرار دهید. مشارکت به این منظور است که مردم تا چه حد با سایت وزارتخانه در تماس هستند. بخشی از این مشارکت به فرهنگ عمومی، بخش دیگر به سطح سواد جامعه مربوط می‌شود و قسمت دیگر به سامانه‌های موجود در سایت مرتبط است که تا چه اندازه فرد به آن سامانه‌ها دسترسی دارد.
جامعه هدف وزارت کار با جامعه هدف وزارت علوم و وزارت خارجه متفاوت است. در وزارت خارجه تمام سامانه‌ها باید به طور صد درصد الکترونیکی باشند. در وزارت کار برای مثال بخش کارفرمایان سامانه‌ها باید الکترونیکی باشد، اما در بخش‌های مرتبط با مردم نیاز به آموزش است تا از این سامانه‌ها استفاده کنند. ما از طریق سایت وزارتخانه و تلویزیون و رادیو نحوه استفاده از سامانه‌ها را آموزش می‌دهیم.
علاوه بر آن وزارت کار در بخش تراکنشی هم از درصد پایینی برخوردار است.
بخش تراکنش یعنی افراد بتوانند از سامانه‌های ما برای پرداخت الکترونیکی استفاده کنند. در وزارتخانه برخی از خدمات رایگان است و نیازی به پرداخت الکترونیکی ندارند. بیشترین جامعه هدف ما کارگران و کارفرماها هستند. اگر کارگری بخواهد شکایت کند نیازی به پرداخت مبلغ نیست. بخش عظیمی از سامانه‌های وزارتخانه نیازی به تراکنش ندارد.

سازمان فناوری اطلاعات به تازگی سامانه‌های وزارتخانه‌ها را بررسی و رصد می‌کنند. سطح بلوغ و امتیازها بر اساس رسیدگی بازرسان است. آیا سامانه‌های وزارت کار نیز از طرف سازمان فناوری رصد شده‌اند؟

تصمیم‌هایی را که در کمیسیون دولت ‌الکترونیکی گرفته می‌شود با آقای جهانگرد مطرح می‌کنیم. در این جلسه‌ها بحث راه‌اندازی دو پایگاه ملی یعنی پنجره واحد خدمات و بانک اطلاعاتی مصوب شد و آنها هم به ما در این زمینه کمک می‌کنند. اما باید سامانه‌ای شکل بگیرد تا سازمان فناوری بر آن نظارت کند. این دو پایگاه را اواخر سال ۹۵ راه‌اندازی کردیم، هنوز نوپاست و تاکنون رونمایی نشده است. بانک اطلاعاتی در کشور ما مساله جدیدی است. باید دستگاه‌ها را به این سامانه متصل کنیم تا اطلاعات خود را رد و بدل کنند. این کار زمان‌بر است، اما به سرعت پیش می‌رود زیرا کشور ما چه بخواهیم چه نخواهیم به سمت فناوری‌های جدید سوق داده می‌شود. البته هنوز به آگاهی و اطلاع رسانی نیاز است.

در وزارت خارجه تمام سامانه‌ها باید به طور صد درصد  الکترونیکی باشند. در وزارت کار برای مثال بخش کارفرمایان سامانه‌ها باید الکترونیکی باشد

نظر بگذارید

اولین نفری باشید که نظر میگذارد

اعلان برای
avatar
wpDiscuz