نسخه فیزیکی

  • شهر کتاب مرکزی تهران – خیابان دکتر شریعتی – بالاتر از خیابان استاد مطهری – نبش کوچه کلاته – فروشگاه مرکزی شهر کتاب
  • شهر کتاب کاشانک نیاوران، کاشانک، نرسیده به سه راه آجودانیه
  • نشر ثالث خیابان کریم‌خان زند، بین خیابان ایرانشهر و ماهشهر، پلاک ۱۵۰
  • شهر کتاب سعادت آباد انتهای خیابان ایران‌زمین، جنب فرهنگسرای ابن‌سینا، شهر کتاب ابن‌سینا
شماره 40 خدمت و تجارت گفت‌وگو صفحه 85

سرپرست مدیریت آمار و فناوری اطلاعات وزارت بهداشت، درمان، و آموزش پزشکی:

بلوغ اطلاعاتی در کشور اتفاق نیفتاده است

بالاخره پس از ۱۱ سال در هفته دولت، شبکه ملی اطلاعات رونمایی شد؛ شبکه‌ای که به گفته مسئولان بخشی از آن مربوط به اتصال نهادها و وزارتخانه‌ها به یکدیگر است تا تبادل اطلاعات به صورت الکترونیکی از طریق این شبکه انجام شود. از میان وزارتخانه‌ها، وزارت‌ بهداشت در دولت گذشته با پیاده‌سازی طرح شبکه ملی سلامت به عنوان یکی از شبکه‌های اختصاصی شبکه ملی اطلاعات، از پیشگامان حرکت در مسیر تحقق شبکه ملی اطلاعات شده بود. اما اینکه پس از گذشت چند سال تا چه میزان این اتصالات برقرار شد و سرنوشت سامانه‌های سلامت به کجا انجامید، در گفت‌وگویی تفصیلی با محمود تارا سرپرست مدیریت آمار و فناوری اطلاعات وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی مورد بحث قرار گرفته است که در زیر می‌خوانید:

بحث الکترونیکی کردن خدمات درمانی همواره در دستور کار بوده و برای ارائه این سرویس‌ها نیز مسئولان اعلام کرده‌اند سامانه‌های مختلفی ایجاد شده است اما هنوز حس ارائه خدمات درمانی الکترونیکی یا حتی الکترونیکی شدن پرونده بیماران هنگام مراجعه به بیمارستان‌ها و مراکز درمانی وجود ندارد. به عنوان اولین سوال می‌پرسم؛ سرانجام پرونده الکترونیکی سلامت چه شد؟
در ابتدا باید توضیحی در خصوص پرونده الکترونیکی سلامت و ابعاد آن بدهم تا متوجه شوید در چه مرحله‌ای از پیشرفت قرار داریم. وقتی صحبت از پرونده سلامت الکترونیکی به میان می‌آید، سامانه‌ای به نام پرونده یکپارچه الکترونیکی سلامت شهروندی داریم و برخی پسوند ملی هم به آن می‌افزایند. این واژه پرونده یکپارچه سلامت شهروندی به چه معناست؟ یعنی وقتی کودکی متولد می‌شود، سامانه‌ای به نام سامانه تولدها داریم و به ثبت احوال اعلام می‌کنیم کودکی متولد شده است و در آن سازمان ثبت می‌شود. پس از صدور شناسنامه، نام کودک در بخش احراز هویت مندرج می‌شود. وقتی زمان واکسیناسیون نوزاد و مراقبت‌های بهداشتی او می‌رسد، یا نیاز به مراجعه به پزشک پیش می‌آید، خدمات قابل ثبت سلامت او نیز آغاز می‌شود. این پروژه تا زمان رشد و حتی مرگ کودک نیز ادامه دارد. حتی زمان مرگ این فرد را هم در ابتدا به وزارت بهداشت گزارش می‌کنند و نسخ دیگری از این گزارش از طرف مراکز ما به پزشکی قانونی و شهرداری‌ها اعلام می‌شود. پس از تولد تا مرگ شخص یک چرخه‌ اطلاعات در حوزه سلامت داریم. مشکلی که ما داریم این است که حدود ۱۰ تا ۱۲ منبع اطلاعات سلامت داریم مانند بیمارستان‌ها، مطب‌ها، داروخانه‌ها، آزمایشگاه‌ها و غیره. نکته مهمی که در اینجا باید به آن توجه کنیم این است که بلوغ اطلاعاتی کشورها در این زمینه به کندی صورت می‌‌گیرد و بسیاری از کشور‌های پیشرفته دنیای امروز طی ۳۰ تا۵۰ سال آرام آرام مراحل بلوغ الکترونیکی در حوزه سلامت را طی می‌کنند تا سلامت الکترونیکی را در سطح ملی محقق کنند.

وضعیت فعلی ما به چه صورت است؟
در مطب‌های خصوصی بخشی از پرونده‌ها را پزشک نگهداری می‌کند. در واقع وضعیت ثبت اطلاعات سلامت در مطب‌های خصوصی زیر نظر وزارت بهداشت نیست. شاید بتوان گفت تنها ۱۵ تا ۲۰ درصد پزشکان عادت دارند اطلاعات سلامت پرونده بیمار خود را آرشیو کنند و از این تعداد کمتر از پنج درصد آنها نرم‌افزار پرونده سلامت را به کار می‌برند.

منظور شما پرونده الکترونیکی است؟
بله. وقتی صحبت از پرونده الکترونیکی به میان می‌آید چند موضوع را باید مد نظر قرار داد؛ بحث اطلاعات سلامت و دیگری پرونده خدمات سلامت. هم‌اکنون همه بیمارستان‌های دولتی سیستم پرونده الکترونیکی دارند. حتی بخشی از بیمارستان‌های خصوصی نیز به این سیستم مجهز شده‌اند.

پس اگر به این سیستم مجهز هستند چرا در زمان مراجعه مداوم بیمار به بیمارستان اطلاعات بیمار را دوباره ذخیره می‌کنند؟
به همین خاطر می‌گویم ما هنوز به بلوغ کافی در این‌باره نرسیده‌ایم. در مورد این موضوع چند مشکل وجود دارد. هیچ کس به داده‌های سلامت اهمیتی نمی‌دهد و به این مساله نمی‌پردازد. پرونده‌ها فقط در بخش خدمات کارایی دارند. یعنی اطلاعات بیمار فقط زمانی که در بیمارستان است، ثبت می‌شود. اسم این اطلاعات، پرونده سلامت نیست بلکه پرونده بیمارستانی است. آنچه مد نظر شماست، پرونده سلامت شهروندی است. پرونده سلامت شهروندی در کشور‌های محدودی پیاده‌سازی شده است.

چرا؟
زیرا پرونده سلامت شهروندی آخرین مرحله درمان و سلامت در کشورهای دیگر است. در بیمارستان‌ها هیچ گاه در پرونده بیمار دستور پزشک را درج نمی‌کنند. دستورات پزشکی به عنوان سند حسابداری ثبت می‌شوند و شکل پرونده‌ها از بالینی به اداری و مالی تغییر می‌کند. در کشورهای دیگر نیز پرونده‌ها به این سمت رفته‌اند.

پس چطور از سابقه بیمار مطلع می‌شوید؟
برای اطلاع از سوابق بیمار در کشورهای دیگر مانند کانادا روند به این صورت است که خانواده‌ها پزشک مخصوص به خود را دارند. سابقه بیمار نزد پزشک است و هر زمان فردی از خانواده بستری می‌شود نسخه‌ای از اطلاعات بیمار به پزشک خانواده فرستاده می‌شود. اما در ایران وقتی فردی به پزشک مراجعه می‌کند ما مطلع نمی‌شویم. وقتی مردم به داروخانه مراجعه می‌کنند، اطلاعات‌شان به بیمه فرستاده می‌شود. تنها از طریق بیمه‌ها می‌توانیم از اطلاعات بیمار مطلع شویم. البته به شرط اینکه بیمار بیمه باشد و داروهایش نیز مشمول بیمه شود.
در آزمایشگاه هم اطلاعات اولیه برای ما فرستاده نمی‌شود. اخیراً داریم سعی می‌کنیم روی آزمایشگاه‌های بیمارستانی متمرکزشویم و لااقل نتایج آزمایشگاهی را به پرونده بیمار بیفزاییم. آنچه در حوزه سلامت برای ما اهمیت دارد این است که سوابق پزشکی بیمار، آزمایش‌ها و اطلاعات داروهایی که تاکنون مصرف کرده را داشته باشیم. اما هنوز این اتفاق نیفتاده زیرا بخش خصوصی به این مجموعه اضافه نشده است. ما به تازگی طرح ارسال اطلاعات متمرکز را آغاز کرده‌ایم.

حتی بانک مرجعی برای این فعالیت‌ها وجود ندارد؟
در تمام زمینه‌ها بانک اطلاعاتی مرجع داریم که به عنوان مثال برای پزشکان بانک اطلاعات مرجع نظام پزشکی وجود دارد و برای شهروندان، بانک مرجع اطلاعات جمعیت. چون این بانک‌های اطلاعاتی مرجع در تمام سامانه‌ها قابل استفاده هستند، باید جامع و کامل باشند. در این حوزه مشکل ما این است که بانک‌های اطلاعاتی در هیچ حوزه‌ای تکمیل نیستند و به همین دلیل وقتی می‌خواهیم به آنها مراجعه کنیم، با مشکل مواجه شویم. یکی از برنامه‌های ما این است که یک به یک بانک‌های جامع اطلاعاتی مرجع را تکمیل کنیم.

جمع‌آوری داده‌ها هم‌اکنون در چه مرحله‌ای است؟
این یک پروژه نیست که شروع و پایان مشخص داشته باشد بلکه مجموعه‌ای از پروژه‌ها وجود دارد. به عنوان مثال برای اصلاح بانک مرجع اطلاعات مراکز خدمات سلامت کشور، ما سامانه صدور پروانه راه‌اندازی کردیم تا هر کس قصد تاسیس کلینیک داشت، پروانه خود را به صورت الکترونیکی دریافت کند. پس اگر کلینیکی پروانه نداشت باید پلمب شود. این سامانه صدور پروانه اخیراً راه‌اندازی شده است. حال تمام کلینیک‌ها باید پروانه دریافت کنند تا اطلاعات‌شان کامل شود، البته زمان می‌برد تا این چرخه به پایان برسد.

پس در ابتدای راه الکترونیکی کردن درمان هستید و راه طولانی‌ای در پیش دارید؟
بله. یک ضرب‌المثل غربی می‌گوید هیچ راه میانبری به خوشبختی نیست. برخی می‌پرسند چرا برای اجرای پروژه‌ای زمان زیادی طی می‌شود. در کشورهای دیگر تمام راه‌ها را به درستی طی کردند و برای اصلاح دوباره به عقب بازنگشتند یا آرام آرام پیش رفتند و به نتیجه خوبی دست پیدا کردند؛ ما باید تمام راه را طی کنیم.

نتیجه طرح سپاس که در سال ۸۶ راه‌اندازی شد و هم‌اکنون باید در سال دهم باشد، چه شد؟
سپاس سامانه پرونده الکترونیکی سلامت است و آنچه در بیمارستان‌های ما وجود دارد، سیستم اطلاعات بیمارستانی است. پایه و اساس سپاس این است که اطلاعات از تمام بیمارستان‌های سراسر کشور جمع‌آوری شود و روی پرونده‌ها قرار گیرد. البته مدت‌هاست به ویژه بعد از برنامه تحول سلامت، چنین اتفاقی رخ داده است.

الان اطلاعات بیمار در بیمارستان‌ها موجود است. در وزارتخانه هم این اطلاعات تجمیع شده‌ است؟
به تازگی پرونده‌های بیمارستانی را به پرونده شهروندی که سر هرم درمان الکترونیکی است، متصل می‌کنیم. هم‌اکنون اگر اسم شما را وارد کنیم، سوابق‌تان از جمله اطلاعات بیمارستان‌ها یا درمانگاه‌هایی که رفته‌اید، قابل دسترسی است. در صورتی که بتوانیم با بیمه‌ها هم‌افزایی اطلاعاتی داشته باشیم، می‌توانیم سایر اتفاقات پرونده شما مانند پزشکانی که رفته‌اید یا دارو‌هایی که مصرف کرده‌اید را ببینیم.

اکنون این پروژه اطلاعات فردی در بیمارستان‌های دولتی و داروخانه‌های دولتی اجرایی می‌شود؟
تمام داروخانه‌های دولتی بیمارستانی و تعداد زیادی از داروخانه‌های خصوصی سطح شهر به سامانه‌های وزارت بهداشت متصل هستند. در طرحی که سازمان غذا و دارو قرار است اجرا کند، در نظر داریم تا مهرماه کلیه داروخانه‌ها به این سامانه‌ها متصل شوند.

پس تا مهر می‌توان انتظار داشت تمام داروخانه‌ها به این سیستم متصل شوند؟
در این حوزه نمی‌توانیم صد درصد اطمینان بدهیم که متصل می‌شوند یا خیر. در این پروژه سعی می‌کنیم تمام داروخانه‌ها متصل شوند. امکان دارد در بخشی از آن دچار مشکل شویم. طرح دیگری نیز همزمان با این پروژه در دست اقدام است تا اطلاعات را از بیمه‌ها جمع‌آوری کنیم. ممکن است این طرح زودتر به نتیجه برسد. اگر اطلاعات بیمه‌ها جمع‌آوری شود، عملاً به تمام اطلاعات داروخانه‌ها نیز دسترسی پیدا می‌کنیم.

در خصوص تجمیع بیمه‌ها وزارت بهداشت همواره با وزارت رفاه چالش داشته است. در این خصوص چه اقدامی انجام داده‌اید؟
در قانون به صورت صریح بیان شده است که وزارت بهداشت باید تجمیع‌کننده داده‌ها در حوزه سلامت باشد. در ماده ۳۵ برنامه پنجم نیز این مسئولیت بر عهده وزارت بهداشت گذاشته شده‌ است. بیمه‌ها به چند دلیل مخالف تجمیع هستند. یک اینکه بیمه‌ها نمی‌خواهند به صورت مستقیم از چرخه وزارت بهداشت اطلاعات بیماران را دریافت کنند، زیرا مسئولان در بیمه فکر می‌کنند پول بیمارستان را پرداخت می‌کنند پس باید به صورت رایگان و مستقیم این اطلاعات را دریافت کنند. این موضوع به نفع آنها نیز هست زیرا وقتی داده‌ها در اختیار بیمه باشد، قادر به رصد فرایند درمانی هستند ولی نگران‌اند که اگر بخواهند اطلاعات را از وزارت‌ بهداشت دریافت کنند باید هزینه‌ای هم در قبال آن بپردازند یا اینکه نتوانند صد درصد به کیفیت اطلاعات دریافتی اطمینان کنند.

پس در واقع نظارتی در این زمینه وجود ندارد و اتفاقات مالی در این میان رخ می‌دهد؟
نکته همین‌جاست. در همه جای دنیا کنترل‌کننده هزینه‌ها و برنامه‌های درمانی در حوزه نظام سلامت، بیمه‌ها هستند اما مساله‌ای در اینجا مطرح می‌شود و آن اینکه بیمه‌ها باید رابطه خود را با وزارت بهداشت حفظ کنند. وزارت بهداشت چون مسئول سلامت کشور است، نمی‌تواند در مقابل بیمه‌ها قرار گیرد. پس باید بین سازمان بیمه‌گر و وزارت بهداشت رابطه‌‌ای قوی وجود داشته باشد. اگر فعالیت‌ آنها در تضاد با یکدیگر باشد، بیمارستان‌ها و مراکز درمانی دچار سردرگمی می‌شوند.

سوال من نیز این است که هم‌اکنون در بیمارستان‌های ما بیمه‌ها اطلاعات را به یک شکل می‌خواهند و وزارت بهداشت به شکلی دیگر. یعنی هماهنگی وجود ندارد؟
ما یک سیستم کدینگ داریم. اگر به سایت‌مان مراجعه کنید متوجه می‌شوید در بحث دولت الکترونیکی، کدینگ وزارت بهداشت کامل‌ترین کدینگ در میان وزارتخانه‌هاست. در این زمینه به ما ابلاغ شد این فرم را برای سازمان‌هایی که حتی در حوزه سلامت نیستند نیز ارسال کنیم. این کدینگ مدل استاندارد دریافت داده‌ها از بیمارستان‌هاست. مشکل ما با بیمه‌ها این نیست که آیا کدینگ ما را می‌پذیرند یا خیر، بلکه روال چرخه اطلاعات را نمی‌پذیرند.

دلیل آنها چیست؟
بحث ما اعتماد است. هم‌اکنون تمام داده‌ها را روی سپاس جمع‌آوری می‌کنیم. آ‌نها نگرانی مهمی دارند. مساله آنها این است که اگر کسی در این میان اطلاعات را دستکاری کند، تکلیف ما چیست. البته نمی‌گویند اعتماد نداریم فقط در این خصوص نگران هستند. برای کسب اطمینان قصد داریم اطلاعات را از خود بیمارستان‌ها دریافت کنیم. ما برای رفع نگرانی با بیمه‌ها جلسه‌ای گذاشتیم. در آن جلسات تصمیم گرفتیم که از لحاظ فنی نودهای خود را به نود شفاف تغییر ‌دهیم. حال این نود را چه کسی طراحی کند؟ تصمیم‌گیری کردیم تا همه با هم به صورت کنسرسیوم این نود را طراحی کنیم. در این مدل کلیه داده‌ها با سیستم امضای الکترونیکی قفل می‌شوند. با وزارت صنعت، معدن و تجارت و قوه قضاییه برای امضای الکترونیکی به توافق رسیدیم. پرونده‌ها در محل بیمارستان قفل می‌شوند. همه می‌دانند وقتی داده‌‌ها با این سیستم رمزگذاری شود، دیگر هیچ‌ کس نمی‌تواند دسترسی داشته باشد و نهادها هر اطلاعاتی که احتیاج دارند، برداشت می‌کنند. پروتکل آن هم شفاف است و همه ما بر سر این موضوع تفاهم داریم.

کدام استان‌ها؟
به عنوان مثال در استان قم سیستم ما در مرحله رسیدگی الکترونیکی است. رسیدگی الکترونیکی پیچیده‌ترین مرحله رسیدگی به اسناد بیمارستانی است. نه‌تنها اسناد برای بیمه‌ها ارسال می‌شود بلکه مانند اسناد کاغذی باید به این اسناد الکترونیکی نیز اعتماد ‌کنند. نکته‌ای که در اینجا اهمیت دارد این است که تمام چرخه رسیدگی به اسناد پزشکی در کشور به صورت کاغذی انجام می‌شود. در جلسات پیشین با بیمه‌ها، آنها می‌گفتند ۶۰۰ میلیون برگه پرونده در دست دارند. اگر چرخه به همین منوال ادامه پیدا کند، کاری فرسایشی خواهد بود. ما قصد داریم این باور را ایجاد کنیم که اسناد الکترونیکی قابل اعتماد هستند. حتی در این زمینه می‌توانند راستی‌آزمایی کنند؛ به عنوان مثال پرونده‌ کاغذی را به صورت اتفاقی انتخاب کنند و با نسخه الکترونیکی‌اش تطبیق دهند.

فکر می‌کنید چه زمانی این طرح به صورت رسمی اجرایی می‌شود؟
مهم این است که این طرح به طور نهایی اجرایی شود، زمان آن تفاوتی ندارد. در صورت نهایی شدن به کل کشور تعمیمش می‌دهیم. زیرا بحث ما این است که زیرساخت کار کند. هم‌اکنون وزارت ارتباطات در بحث دولت الکترونیکی بسترGSP فراهم می‌کند. ما نیز باید برای بستر نود خود حجم بالایی از داده‌ها را جابه‌جا کنیم. در این خصوص با وزارت ارتباطات جلساتی برگزار کردیم تا این نودها را بر بستر GSP قرار دهیم. بحث بستر امضای الکترونیکی و بستر داده‌ها از بیمارستان‌ها نیز آماده است. به محض اینکه فازهای پایلوت با موفقیت به پایان رسید، آن را به کل کشور تعمیم می‌دهیم.

به غیر از قم در کدام شهرها به صورت آزمایشی اجرا می‌شود؟
استان یزد و چند شهر دیگر که در هر کدام از این شهرها قسمتی از پروژه به صورت پایلوت اجرایی می‌شود. این پروژه چندین بخش دارد مانند نظام ارجاع یا HIS Live (سیستم زنده اطلاعات بیمارستان). به عنوان مثال در خصوص HIS live داده‌های بیمارستان‌ها در حال حاضر، یک تا دو ماه به طول می‌انجامد تا ما اطلاعات را دریافت کنیم. در ابتدا باید صبر کنیم بیمار ترخیص شود. سه تا چهار هفته رسیدگی و تکمیل پرونده او به طول می‌انجامد. پس از آن پرونده مختومه اعلام می‌شود. با اینکه بیمار دیگر بستری نیست اما فرایند کاغذی پرونده او به درازا می‌کشد. بعد پرونده برای ما ارسال می‌شود. در وضعیت‌های بحرانی مانند زلزله و وضعیت‌های مشابه چند سوال مطرح می‌شود‌: چند تخت خالی در بیمارستان موجود است؟ چند بیمار دیابتی در بیمارستان مذکور بستری شده‌اند؟ پاسخ به این سوالات و سوالات مشابه منوط به دسترسی سریع به وضعیت فعلی بیمارستان‌هاست. این فرایند را HIS live یا وضعیت لحظه‌ای بیمارستان‌ها می‌نامند. این یکی دیگر از پروژه‌هایی است که به صورت آزمایشی اجرا می‌شود تا سیستم از لحظه پذیرش بیمار به ما اطلاعات دهد وضعیت او را لحظه به لحظه رصد کنیم.

شما اکنون با بیمه سلامت در خصوص این پروژه به توافق رسیده‌اید، در مرحله بعد به سراغ تامین اجتماعی می‌روید. در برنامه پنجم توسعه بحث تجمیع بیمه‌ها مطرح بود تا همه بیمه‌ها زیرمجموعه سازمان سلامت بیمه‌ها قرار گیرند. در خصوص این موضوع فعالیتی صورت نگرفت و قرار شد در برنامه ششم دوباره آن را لحاظ ‌کنند. اگر تجمیع بیمه‌ها صورت گیرد با توافقات شما با بیمه سلامت و تامین اجتماعی در تضاد نیست؟
ما چهار بیمه پایه اصلی داریم اما تعداد زیادی بیمه خصوصی در کشور موجود است. هر کدام هم قوانین مربوط به خود را دارند. در کشورهای دیگر عموماً یک بیمه مشخص دولتی وجود دارد و قوانین نیز تغییر نمی‌کند اما در ایران بیمه‌های ما ماه به ماه قوانین خود را تغییر می‌دهند.

نباید از طرف بیمه مرکزی قوانین مشخصی وضع شود؟
این حالت ایده‌آل است. هم‌اکنون بحث بر سر این است که آیا این بیمه‌ها باید شرایط یکسانی داشته باشند؟ همان‌طور که اشاره کردم بلوغ اطلاعاتی هنوز در کشور ما اتفاق نیفتاده است. برای بلوغ اطلاعاتی یک ضرورت پایه‌ای وجود دارد به این معنا که قوانین حداقل اعتبار را داشته باشند. به عنوان مثال در HIS live، یک تا دو سال نباید قوانین را تغییر دهیم. در وزارت بهداشت برخی طرح‌ها بر اساس قوانین پیش می‌رود و به طور ناگهانی یک ماه بعد قوانین تغییر می‌کند این در حالی است که ما جلسات را برگزار کردیم و کدنویسی انجام دادیم. اما چاره‌ای نیست و باید تبعیت کنیم.

در تصویب‌نامه طرح تحول سلامت بندی وجود دارد که بر اساس آن وزارت کار و رفاه اجتماعی مکلف است به مدت سه ماه از طرح تملک دارایی بانک اطلاعاتی از بیمه‌ها تهیه کند و به صورت برخط و رایگان در اختیار وزارت بهداشت قرار دهد. هم‌اکنون چنین اطلاعاتی را شما دریافت می‌کنید؟
خیر. متاسفانه اجرایی نشد.

چرا؟
این قانون اشتراک‌گذاری اطلاعات است و اجرایی نشد. زیرا نه بیمه‌ها اطلاعات را در اختیار ما قرار دادند و نه ما این کار را انجام دادیم.

دلیلش همان بحث اعتمادی است که مطرح کردید؟
اگر بحث مالی را فراموش کنیم، بیشترین بحثی که در این خصوص وجود دارد، مربوط به بخش حوزه سلامت است. به عنوان مثال این ماه مصرف دارو را در کشور پایش می‌کنیم. این یعنی چه؟ در بحث دارو می‌خواهیم اطلاعاتی در خصوص نحوه مصرف داروها و اینکه چه نوع دارویی بیشتر مصرف‌کننده دارد، جمع‌آوری کنیم. ما اطلاعات بیمارستان‌ها را داریم اما اطلاعات بیماران سرپایی را باید از طریق بیمه‌ها به دست آوریم. ما برای هدف والاتر حاضر نیستیم داده‌های خود را به اشتراک بگذاریم.

بیمه حتی حاضر نیست اطلاعات درمانی را هم به اشتراک بگذارد؟
هنوز هیچ توافقی با ما نداشته‌اند. اخیراً جلساتی برگزار کردیم و داشبوردها را به آنها نشان دادیم و اعلام کردیم اگر داده‌ها را در اختیار ما قرار دهند، داشبوردها را در اختیار خودشان می‌گذاریم.

این داشبورد برای عموم در دسترس است؟
خیر. این داشبورد مدیریتی است و برای شهروندان قابل استفاده نیست.

این داشبورد به تفکیک افراد نیست؟
آن بحث پرونده سلامت یکپارچه است. وقتی پرونده سلامت شهروندی را تشکیل دهیم می‌توانیم کارت USB را در اختیار بیمار بگذاریم تا از طریق آن (او یا پزشکش) به اطلاعات خود دسترسی داشته باشد. هم‌اکنون برای حذف دفترچه بیمه، پروژه‌ای را در قم راه‌اندازی کردیم. در آن طرح وقتی بیمار به بیمارستان می‌رود، کد ملی خود را اعلام می‌کند. اگر اطلاعات هویتی او صحیح باشد، به سازمان بیمه می‌رود. از طریق آنجا استعلام می‌گیریم. وقتی صحت اطلاعات تایید شد به آنها اعلام می‌کنیم این بیمار برای بیماری خود به بیمارستان مراجعه می‌کند آیا تایید می‌کنید؟ آنها کدی به ما می‌دهند؛ عملاً دفترچه‌ یا کارتی جابه‌جا نمی‌شود.

بیمار چگونه باید دارو تهیه کند؟
وقتی سامانه‌ها به هم متصل باشند، شما دیگر نیازی به کارت ندارید. برای مثال به پزشک مراجعه می‌کنید. دستورات خود را در کامپیوتر ثبت می‌کند. کامپیوتر او به سامانه سراسری متصل است. وقتی پزشک اطلاعات را وارد می‌کند، یک نسخه به داروخانه و نسخه دیگر به بیمه ارسال می‌شود. البته می‌توان این نسخه را به داروخانه‌های خاص نیز فرستاد. حال علاوه بر پرونده سلامت، می‌خواهیم کارتی هم به این روند بیفزاییم. البته ما بحث سلامت آفلاین را داریم که در آن حالت ممکن است به کارت‌های آفلاین نیاز داشته باشیم. به عنوان مثال اورژانس در خیابان برای بیماری فرستاده می‌شود. احتمال دارد در خیابان امکان دسترسی به اینترنت وجود نداشته باشد. مامور اورژانس و پزشکان برای این حوادث و حوادث مشابه به اطلاعات بیمار برای سلامت آفلاین نیاز دارند. حال چه اطلاعاتی روی این کارت قرار می‌گیرد؟ ضروری‌ترین و مهم‌ترین اطلاعات بیمار روی کارت موجود است. این داده‌ها در یک دیتاسنتر نیز ذخیره می‌شود. وقتی پزشک در آمبولانس کارت را بکشد می‌تواند به تمام اطلاعات دست یابد.

چرا به صورت USB است؟
اگر بخواهیم کارتخوان را به این روند بیفزاییم به این معناست که تمام آمبولانس‌ها و پزشکان باید به کارتخوان مجهز شوند. برای سهولت و تسریع فرایند USB کارت ارائه می‌دهیم تا هر کس بتواند آن را در لپ‌تاپ خود بگذارد.

امنیت آن به چه صورت تامین می‌شود؟
در چند مرحله انجام می‌شود. اول یک سیستم رمزگذاری درون کارت وجود دارد. هیچ‌ کس به جز کسانی که امضای الکترونیکی دارند، نمی‌توانند به اطلاعات آن دسترسی داشته باشند. افرادی مانند پزشکان و ماموران اورژانس امکان دسترسی دارند. نکته دوم اینکه یک رمز برای خود بیمار تعریف شده است و فقط بیمار با وارد کردن آن رمز می‌تواند اطلاعات را مشاهده کند. نکته سوم این است که پزشک نمی‌تواند اطلاعات را دستکاری کند فقط می‌تواند اطلاعات درمانی را به آن بیفزاید. ضمن اینکه پزشکی می‌تواند به اطلاعات دسترسی داشته باشد و اطلاعات درمانی را اضافه کند که توکن امضای الکترونیکی او مورد تایید باشد. چه زمانی مورد تایید است؟ وقتی پزشک مورد نظر کارت نظام پزشکی الکترونیکی داشته باشد.

چند درصد از پزشکان این کارت را دریافت کرده‌اند؟
فعالیت‌ها در خصوص امضای الکترونیکی سال گذشته به پایان رسید اما باید راهی پیدا می‌کردیم تا پزشکان ترغیب شوند این کارت را دریافت کنند. به همین دلیل ابتدا می‌خواهیم سیستم رسیدگی اجرایی شود و سپس دریافت کارت را اجباری کنیم.

وزارت بهداشت چقدر آمادگی دارد که تمام خدماتش را روی شبکه ملی اطلاعات منتقل کند؟
وزارت بهداشت یکی از بالاترین نمرات را در دولت الکترونیکی گرفته است. ما بسیاری از سرویس‌ها را در پورتال دولت الکترونیکی ارائه می‌دهیم. تبادلات اطلاعاتی که قرار است انجام شود تبادلات جدی است چون یکباره می‌خواهیم یک پرونده و چند هزار فیلد اطلاعاتی را در این سیستم جابه‌جا کنیم. بزرگ‌ترین پروژه‌هایی که در دولت الکترونیکی در بالادست انجام می‌شود پروژه‌های مربوط به وزارت بهداشت است. در تبادلات بین سازمانی‌ بیشترین حجم تبادل اطلاعات بین ما و سازمان‌های بیمه‌‌گر اتفاق می‌افتد. برای این قضیه به ثبت احوال، پست و سیستم‌های اطلاعات جغرافیایی نیز وصل می‌شویم. در پذیرش هم اگر موضوع جابه‌جایی بیمار مطرح باشد با سازمان انتقال خون در ارتباطیم.

اما بخش اصلی بیمه است؟
خیر. هر کدام از این سازمان‌ها وظیفه‌ای بر عهده دارند.

درست است اما اگر بیمه نباشد. فعالیت بقیه حوزه‌ها معنایی ندارد.
خیر. برای مثال وقتی بیماری در بیمارستان بستری می‌شود، وظیفه احراز هویت او بر عهده ثبت احوال است چه آن فرد بیمه باشد چه نباشد. وقتی ما آدرس او را می‌خواهیم، شناسایی آدرس جغرافیایی وظیفه پست است. این ربطی به بیمه ندارد. اما اگر بخواهیم از بیمه او استعلام بگیریم به بیمه مراجعه می‌کنیم. تمام این فعالیت‌ها هنگام پذیرش انجام می‌شود. اگر حین درمان بحث جابه‌جایی بیمار مطرح شود با آمبولانس ارتباط داریم. تمام بخش‌ها اهمیت دارند اما بخش قابل توجهی از فعالیت‌ها بر عهده بیمه است

نظر بگذارید

اولین نفری باشید که نظر میگذارد

اعلان برای
avatar
wpDiscuz