نسخه فیزیکی

  • شهر کتاب مرکزی تهران – خیابان دکتر شریعتی – بالاتر از خیابان استاد مطهری – نبش کوچه کلاته – فروشگاه مرکزی شهر کتاب
  • شهر کتاب کاشانک نیاوران، کاشانک، نرسیده به سه راه آجودانیه
  • نشر ثالث خیابان کریم‌خان زند، بین خیابان ایرانشهر و ماهشهر، پلاک ۱۵۰
  • شهر کتاب سعادت آباد انتهای خیابان ایران‌زمین، جنب فرهنگسرای ابن‌سینا، شهر کتاب ابن‌سینا
شماره 51 گزارش ماه رنج‌نامه صفحه 46

فارس‌تپ

داستان یک کیبورد

در سال ۹۰ اپل همزمان با معرفی آی‌اواس ۵ کیبورد فارسی را به این سیستم‌عامل اضافه کرد. در روند تست چندین ماهه‌ این سیستم‌عامل در آن کیبورد بهبودهایی نیز رخ داد، اما متاسفانه به دلایل نامعلوم نسخه‌ نهایی آی‌اواس ۵ هیچ وقت رنگ این کیبورد را به خود ندید. البته با روش‌هایی عمدتاً مشکل می‌شد این کیبورد را فعال کرد، اما طبیعتاً افراد کمی با این کیبورد کار کردند و کیبورد عربی تنها راه چاره‌ فارسی‌زبانانی بود که می‌خواستند از آی‌اواس در تلفن یا تبلت خود استفاده کنند.
خرداد سال ۹۳ بود که اپل در کنفرانس سالانه‌ توسعه‌دهندگان خود در خلال معرفی آی‌اواس ۸ از امکان توسعه‌ کیبوردهای جانبی برای این سیستم‌عامل پرده برداشت. این کیبوردها می‌توانستند خلاء موجود در آی‌اواس در پشتیبانی نکردن از برخی زبان‌ها از جمله فارسی را هنگام تایپ پر کنند. بعد از نطق اصلی این کنفرانس تصمیم گرفتم مشکل فارسی‌زبانان را در تایپ فارسی در آی‌اواس رفع کنم. من از زمان آی‌اواس ۲ که یک آی‌پاد تاچ خریدم به پلتفرم اپل علاقه‌مند شدم. در سال ۸۹ اولین نرم‌افزارم را روی آی‌فونم اجرا کردم، اما هیچ وقت به این علاقه به عنوان یک شغل نگاه نمی‌کردم. این بار چون می‌خواستم نرم‌افزارم را در اختیار بقیه قرار دهم باید آن را در اپ‌استور قرار می‌دادم. اپ‌استور از زمان تاسیس خود تا به امروز به ایرانی‌ها خدمت ارائه نمی‌کرده استع به همین دلیل به توصیه‌ یکی از دوستان یک حساب بانکی در تاجیکستان باز کردم. البته باز کردن این حساب برایم هم هزینه‌ نسبتاً زیادی در بر داشت و هم زمان زیادی گرفت. با این حساب بانکی هم توانستم حق عضویت سالیانه‌ اپل به عنوان توسعه‌دهنده را بپردازم و هم امکان دریافت سهم فروش از نرم‌افزارهایم را در اپ‌استور فراهم کنم.
از آنجا که خودم چند سال از کیبورد فارسی مخفی اپل استفاده کرده بودم، همان طراحی و چینش حروف را به عنوان الگوی اصلی فارس‌تپ در نظر گرفتم. چون فکر می‌کردم اضافه کردن چهار حرف پ، چ، ژ و گ به صفحه‌ اصلی کیبورد مزیتی کافی برای رقابت با کیبورد عربی پیش‌فرض نیست امکان شخصی‌سازی رنگ و قلم روی کیبورد را نیز در نسخه‌ اول فراهم کردم. در فارس‌تپ کاربران حتی می‌توانند جزئی‌ترین رنگ دکمه‌ها مثل سایه را نیز تغییر دهند. اپل محدودیت‌های بسیار زیادی را برای توسعه‌دهندگان کیبوردهای جانبی در نظر گرفته بود. بسیاری از این محدودیت‌ها همچنان نیز پابرجاست؛ مثلاً کیبوردهای جانبی نمی‌توانند چیزی بیرون از لبه‌ بالایی کیبورد نمایش دهند. به همین دلیل در آن زمان نمی‌توانستم راهی برای نمایش دکمه‌ لمس‌شده در ردیف بالایی کیبورد پیدا کنم. سرعت کیبوردهای جانبی در آن زمان بسیار پایین بود. برخلاف کیبورد پیش‌فرض، سیستم‌عامل هرگز کیبورد جانبی را برای اجرای سریع‌تر در حافظه نگه نمی‌داشت؛ اجرای کیبورد جانبی روی دستگاه‌های قدیمی بسیار طاقت‌فرسا بود. در نتیجه‌ این محدودیت‌ها کاربران عمدتاً عطای کیبورد جانبی را به لقایش می‌بخشیدند. اما من نمی‌خواستم در برابر این محدودیت‌ها تسلیم شوم. برای اینکه کیبورد سریع‌تر اجرا شود برخی از وظایفی را که سیستم‌عامل باید انجام می‌داد (و الآن خوشخبتانه در آی‌اواس ۱۱ بعد از سه سال انجام می‌دهد) خودم بر عهده گرفتم. در طول این سه سال دقیقاً سه بار کدهای قبلی فارس‌تپ را به طور کامل حذف کردم و از ابتدا دوباره نوشتم. چند ماه پس از انتشار نسخه‌ اول تصمیم گرفتم مواردی به فارس‌تپ اضافه کنم تا دیگر رقیبی نداشته باشد. فارس‌تپ باید هوشمند می‌شد.
من در آن زمان دانشجوی کارشناسی ارشد هوش مصنوعی بودم. پس از تحقیق و امتحان کردن روش‌های مختلف، که عمدتاً به خاطر سرعت کم‌شان مرا راضی نمی‌کرد، از مدل اِن-گرام به عنوان پایه‌ اصلی موتور پیش‌بینی و اصلاح فارس‌تپ استفاده کردم. مدل با متن‌هایی با حدود ۷۰ هزار لغت فارسی آموزش داده شد و امکان یادگیری حین استفاده نیز در این موتور گنجانده شد. فارس‌تپ می‌تواند عادات کاربر را بیاموزد و پس از مدتی پیشنهادهایی کاملاً شخصی به او ارائه دهد. تمام این محاسبات، برخلاف رقبای خارجی مشابه، روی دستگاه کاربر بدون ارسال حتی یک کلمه به هیچ سروری انجام می‌گیرد.
وجود موتور پیش‌بینی امکان پیاده‌سازی قابلیتی مثل تایپ لغزشی یا سوایپ را نیز فراهم کرد. قابلیتی که به‌رغم ظاهر بسیار ساده‌اش پیچیدگی محاسباتی بسیار زیادی به فارس‌تپ اضافه کرد. یکی دیگر از ویژگی‌های جالب فارس‌تپ امکان پیشنهاد اموجی است. جالب است بدانید اپل این ویژگی را به کیبورد انگلیسی خود در آی‌اواس ۱۰ اضافه کرد، امکانی که چندین ماه بود در اختیار کاربران فارس‌تپ قرار داشت. از آنجا که برخی از محدودیت‌های کیبوردهای جانبی مثل امکان تایپ فارسی با کیبورد سخت‌افزاری به هیچ وجه توسط فارس‌تپ قابل رفع نبودند، در این چند سال بارها از روش‌های مختلف با بخش توسعه‌ اپل مکاتبه کردم و درخواست اضافه شدن کیبورد فارسی به سیستم‌عامل را ارائه دادم. بدون شک از هیچ ویژگی آی‌اواس ۱۱ به اندازه‌ اضافه شدن کیبورد فارسی خوشحال نشدم.
بعد از این اتفاق تصمیم گرفتم فارس‌تپ را بازنشسته کنم، چرا که فکر می‌کردم فارس‌تپ توانسته خلاء نبود کیبورد فارسی را به خوبی پر کند و بهتر است در اوج خداحافظی کند. البته در این حین اتفاق دیگری نیز افتاد؛ پس از مدت سه سال که اپل هر ماه سهم درآمد من از فروش فارس‌تپ را به حسابم در تاجیکستان واریز می‌کرد، به دلیل تحریم‌ها، از این کار سر باز زد. به دلیل وجود امکانات بی‌رقیب در فارس‌تپ از ابتدا آن را با قیمت یک دلار در اپ‌استور به فروش می‌رساندم. خوشبختانه کاربران زیادی نیز با خرید و اعلام رضایت از این نرم‌افزار حمایت خود را از این تصمیم ابراز داشتند. آخرین آپدیت فارس‌تپ را با اعلام خداحافظی همیشگی همزمان با آی‌اواس ۱۱ در اپ‌استور عرضه کردم، اما در چند هفته‌ اخیر سیل پیام‌ها و ایمیل‌های محبت‌آمیز کاربران و درخواست آنها مبنی بر تغییر تصمیم بازنشستگی فارس‌تپ مرا به فکر فرو داشته است. پس از مشورت با چند نفر از دوستان تصمیم گرفتم توسعه و پشتیبانی از فارس‌تپ را به صورت پروژه‌ای با حمایت مردمی ادامه دهم. به زودی وب‌سایتی برای آن برپا خواهم کرد که کاربران خواهند توانست در صورت تمایل به مقدار دلخواه به ادامه‌ توسعه‌ این پروژه کمک کنند. اگر اپل مزاحمتی ایجاد نکند، فارس‌تپ نیز به حضور خود در اپ‌استور به صورت رایگان ادامه خواهد داد.
در طول توسعه‌ این نرم‌افزار تجربه‌ بسیار زیادی در حوزه‌ برنامه‌نویسی موبایل کسب کردم. تجربه‌ای که به همکاری با شرکت‌ها و افراد معتبر زیادی منجر شد. به همین دلیل فارس‌تپ را از تمام نرم‌افزارهایی که در این چند سال تولید کردم بیشتر دوست دارم. نمی‌توانم فارس‌تپ را بدون حمایت معنوی خانواده، مخصوصاً همسر عزیزم، در جایگاهی که هم‌اکنون دارد متصور شوم. کاربران نیز با پیشنهادها و گزارش مشکلاتی که داشتند در پیشرفت این پروژه سهیم هستند. برای تمام آنها آرزوی موفقیت و شادکامی دارم

نظر بگذارید

اولین نفری باشید که نظر میگذارد

اعلان برای
avatar
wpDiscuz