نسخه فیزیکی

  • شهر کتاب مرکزی تهران – خیابان دکتر شریعتی – بالاتر از خیابان استاد مطهری – نبش کوچه کلاته – فروشگاه مرکزی شهر کتاب
  • شهر کتاب کاشانک نیاوران، کاشانک، نرسیده به سه راه آجودانیه
  • نشر ثالث خیابان کریم‌خان زند، بین خیابان ایرانشهر و ماهشهر، پلاک ۱۵۰
  • شهر کتاب سعادت آباد انتهای خیابان ایران‌زمین، جنب فرهنگسرای ابن‌سینا، شهر کتاب ابن‌سینا
شماره 47 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 42

برنامه دولت حسن روحانی در زمینه فناوری اطلاعات چیست؟

تا ۱۴۰۰ با صفر و یک

حسن روحانی، که روز ۲۹ اردیبهشت با رای بیش از ۲۳ میلیون نفر از مردم ایران دوباره به عنوان رئیس‌جمهور ایران انتخاب شد، در دوران تبلیغات انتخاباتی کتابی با عنوان برنامه دولت دوازدهم منتشر کرد که در حقیقت فهرست برنامه‌های دولت از سال ۱۳۹۶ تا سال ۱۴۰۰ خواهد بود. به صورت اجمالی نگاهی داریم به هفت نکته‌ای که می‌توان از این کتاب برنامه‌ در حوزه فناوری اطلاعات استخراج کرد:
۱٫ بخش ششم این کتاب مربوط به برنامه‌های حوزه علم و فناوری است و پس از ذکر یک مقدمه کوتاه گفته شده که در این کتاب برنامه، نظام علم، فناوری و نوآوری دارای شش هدف عمده است و بر این مبنا، شش سیاست کلیدی قرار است در دستور کار دولت قرار گیرد. بی آنکه بخواهیم خود را در پیچ و تاب الفاظ کلی این سند برنامه‌ریزی بیندازیم باید گفت نخستین و شاید مهم‌ترین سیاستی که مربوط به حوزه فناوری اطلاعات است، تحت عنوان پیشرانی بنگاه‌های بزرگ در زمینه توسعه فناوری و نوآوری و نیز اصل پیشرفت اقتصادی برمی‌گردد.
۲٫ در این بخش گفته شده «(در حال حاضر) مشکلات اقتصادی کشور عمدتاً با ارجاع به مشکل نقدینگی یا محیط کسب‌وکار تبیین می‌شوند و کمتر به جنبه عقب‌ماندگی فناورانه توجه می‌شود» و از این رو سه راهبرد برای جبران این عقب‌ماندگی پیشنهاد شده است: نفوذ فناوری در اقتصاد، توسعه زیرساخت‌های تامین مالی فناوری و نوآوری و توازن میان توسعه فناوری با توسعه بهره‌برداری و افزایش نقش سازمان‌های توسعه‌ای. در میان این سه راهبرد دو مورد به خوبی و به طور جزئی تشریح شده است.
۳٫ راهبرد اول نفوذ فناوری در اقتصاد است. در این بخش نکته مهم این است که گفته شده باید جذب و خرید شرکت‌های نوپای نوآور توسط بنگاه‌های بزرگ در دستور کار قرار گیرد. این همان سیاستی است که در خارج از مرزها به عنوان mergers and acquisitions مورد توجه قرار گرفته است. نکته جالب توجه اینکه در عصری که جریان اصلی در حوزه فناوری اطلاعات توجه به کسب و کارهای کوچک استارت‌آپی است، دولت تلاش می‌کند تا با بنگاه‌های بزرگ هم آن طور که خود گفته عقب‌ماندگی‌های فناورانه را جبران کند و هم موتور محرکی برای اقتصاد کشور راه بیندازد. این مساله البته از نظر اقتصادی قابل توجیه است که شرکت‌های بزرگ بتوانند به عنوان مثال با جمع کردن سرمایه‌‌های کلان بهره‌وری بالاتری داشته باشند، اما از آن سو باید در نظر داشت که این وضعیت به مساله ضدرقابتی تبدیل نشود که در نهایت با مسائلی مانند انحصار، کیفیت خدمت‌رسانی به مشتری کاهش پیدا کند.
۴٫ در بخش دوم بنا شده که از سه ابزار برای توسعه زیرساخت‌های تامین مالی فناوری و نوآوری استفاده شود: عرضه سهام شرکت‌های نوپای دانش‌بنیان و فناوربنیان، سرمایه‌گذاری جسورانه (که نوعی از سرمایه‌گذاری با ریسک بالاست و بیشتر در مورد استارت‌آپ‌ها موضوعیت پیدا می‌کند) و توسعه ساز و کارهای جمع‌سپاری (Crowdfunding). همان‌طور که می‌دانید جمع‌سپاری به معنای تامین سرمایه مورد نیاز از طریق سرمایه خُرد جمعی از افراد است.
۵٫ در یکی از بخش‌های مربوط به تحول اقتصادی جامعه و اقتصاد مقاومتی، طرحی با عنوان «توسعه کسب و کار و اشتغال پایدار» یا تکاپو بناست در دستور کار قرار گیرد که مبنای آن توسعه رسته‌های پراشتغال منطقه‌ای است و بر این مبنا قرار است هر سال ۴۴۵ هزار شغل در کشور ایجاد شود که از این میان،۶۰ هزار شغل در سال مربوط به توسعه رسته فناوری اطلاعات است.
۶٫ حسن روحانی تقویت زیرساخت‌های اینترنت را جزو یکی از برنامه‌های اقتصادی قرار داده و توجیهش هم برای این کار این بوده که با این بستر، اشتغال مبتنی بر اینترنت توسعه پیدا می‌کند. از این روست که در بند ششم از برنامه اقتصادی و توسعه اشتغال خود به این موضوع اشاره کرده و نوشته:«رساندن سرعت و کیفیت شبکه ملی اطلاعات و اینترنت همه استان‌ها به سطح سه کشور نخست خاورمیانه، تا سال ۱۴۰۰ با هدف دسترسی آسان به اطلاعات و گسترش کسب‌و‌کارهای مبتنی بر اینترنت، می‌تواند در توسعه دانش‌بنیان کشور و ایجاد مشاغلی که مستقیم یا غیرمستقیم بر زیرساخت‌های اینترنتی بنا می‌شوند موثر باشد.»
۷٫ در بخش دیگری از برنامه‌های دولت دوازدهم در حوزه آموزش، پژوهش و فناوری به مقوله مدرسه آینده‌ساز اشاره شده و ذیل آن اشاره شده که برای رسیدن به چنین هدفی باید تغییر در نظام آموزش و پرورش صورت گیرد. در این بخش دو جهت‌گیری کلان برای چنین تغییری پیش‌بینی شده که یکی از آنها توسعه سواد اطلاعاتی است. در توضیح این جهت‌گیری آمده است:«شهروند فردا شهروندی برخوردار از سواد اطلاعاتی و سواد دیجیتالی خواهد بود. به همین دلیل لازم است تا توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات و هوشمندسازی مدارس بر پایه بخشی از عواید دولت از محل سهم تنظیم مقررات خدمات فناوری اطلاعات و همچنین هزینه‌کرد مالیات نهادهای عمومی غیردولتی (با موافقت مقام معظم رهبری) در دستور کار قرار گیرد. به موازات آن ارتقای فرهنگ مناسب برای زیست در عصر اطلاعات در دستور کار بخش پرورشی قرار خواهد گرفت.»
در این برنامه مسائل دیگری نیز هست که به حوزه فناوری اطلاعات مربوط می‌شود؛ برای مثال مساله حمایت از توسعه رسانه‌های فضای مجازی که یکی از سیاست‌های فرهنگی مطرح‌شده در این برنامه است یا استفاده از فضای مجازی برای کمک به حفظ محیط زیست و مقابله با فساد یا اجرای قانون دسترسی آزاد به اطلاعات. در عین حال سیاست دیگری در حوزه بازآرایی و بهبود ساختار حکمرانی نظام علم، فناوری و نوآوری کشور هم در این برنامه مورد توجه قرار گرفته که به طور مفصل در بخش حقوقی همین شماره از ماهنامه به آن پرداخته شده است

نظر بگذارید

اولین نفری باشید که نظر میگذارد

اعلان برای
avatar
wpDiscuz