نسخه فیزیکی

  • شهر کتاب مرکزی تهران – خیابان دکتر شریعتی – بالاتر از خیابان استاد مطهری – نبش کوچه کلاته – فروشگاه مرکزی شهر کتاب
  • شهر کتاب کاشانک نیاوران، کاشانک، نرسیده به سه راه آجودانیه
  • نشر ثالث خیابان کریم‌خان زند، بین خیابان ایرانشهر و ماهشهر، پلاک ۱۵۰
  • شهر کتاب سعادت آباد انتهای خیابان ایران‌زمین، جنب فرهنگسرای ابن‌سینا، شهر کتاب ابن‌سینا
شماره 41 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 42

کارشناس مسائل اقتصادی:

بدون سرمایه‌ خارجی از رشد ۸ درصدی خبری نیست

بیست و ششم مهرماه بود که وزارت امور خارجه در سومین گزارش سه‌‌ماهه اجرای برجام از ارتقای جایگاه ایران در رتبه‌بندی ریسک کشورها خبر داد؛ یک رتبه‌بندی‌ هفت‌گانه از سوی سازمان همکاری و توسعه اقتصادی که یکی از شاخص‌های مهم برای تعیین ثبات اقتصادی کشورها و عاملی تعیین‌کننده برای جذب سرمایه‌گذاری خارجی و توسعه مبادلات تجاری با سایر کشورها محسوب شده و تلاش برای بهبود آن همواره یکی از اولویت‌های کشورهای در حال توسعه بوده است. برای درک بیشتر پدیده سرمایه خارجی، آثار آن بر اقتصاد و ریسک‌هایی که در کشور متوجه آن است، گفت‌وگویی با سعید تقی مولایی از کارشناسان مسائل اقتصادی کشور انجام دادیم که در زیر می‌خوانید:

آیا شرایط کنونی اقتصاد ایران نیاز مبرمی به جذب سرمایه خارجی دارد یا خیر؟
جذب سرمایه خارجی هم از نظر آثار اقتصادی هم از نظر سایر آثار جانبی، امری لازم است اما در عالم اقتصاد ما به آن دسته از آثار توجه بیشتری داریم که منجر به افزایش و بهبود بهره‌وری و تکنولوژی می‌شوند. وقتی صحبت از رشد اقتصادی می‌کنیم یعنی بالا بردن ارزش تولیدات و درآمدهای یک جامعه. این امر مستلزم به‌کارگیری مناسب عوامل مولد از جمله سرمایه است. هر قدر بتوانیم اندوخته سرمایه خود را افزایش دهیم با تکنولوژی‌ای که از خارج وارد می‌کنیم قطعاً یک گام در مسیر رشد به جلو رفته‌ایم.

به نظر می‌رسد از دید شما انتقال تکنولوژی مهم‌تر از وارد شدن پول به کشور است.
منظور از سرمایه خارجی، عرضه سرمایه‌هاست یعنی کسب منابع مالی یا منابع فیزیکی. وقتی از سرمایه‌گذاری خارجی صحبت می‌کنیم چندان بر مستقیم بودن یا غیرمستقیم بودن آن تاکیدی نداریم چون آثار هر دو را مثبت ارزیابی می‌کنیم. هرچند FDI به طور مستقیم‌تری می‌تواند آثار بهبود تکنولوژی را منتقل کند.

آیا برآوردی از میزان سرمایه‌گذاری خارجی مورد نیاز در کشور صورت گرفته است؟
بله. حدوداً نیازمند ۱/۱ هزار میلیارد دلار سرمایه‌گذاری خارجی برای رسیدن به رشد اقتصادی مورد نظر هستیم. کل بودجه عمرانی کشور رقمی در حدود ۳۰، ۴۰ هزار میلیارد تومان است اما رقم محقق‌شده آن زیر ۲۵ هزار میلیارد تومان بوده است. ضمن اینکه حدود ۴۰۰ هزار میلیارد تومان پروژه ناتمام در کشور داریم. با روند فعلی اگر دولت تمام بودجه عمرانی خود را صرف پروژه‌های نیمه‌تمام کند و هیچ پروژه جدیدی را نیز شروع نکند، تنها تا ۲۰ سال بعد قادر به اتمام آنها خواهد بود. در چنین شرایطی کشور نمی‌تواند بدون سرمایه خارجی به رشد اقتصادی هشت درصدی برسد.

سرمایه‌گذاری در کدام حوزه‌ها بهره‌وری بالاتری برای ما خواهد داشت؟
ما نیازمند جذب سرمایه در پروژ‌ه‌های های‌تک و پروژه‌هایی هستیم که بیشتر تکنولوژی‌محور باشند. هرچند در پرو‌ژه‌های نفت و گاز نیز به دلیل وابستگی بالا به تکنولوژی و نیز قابلیت مولد بودن آنها، نیازمند سرمایه خارجی هستیم.

به نظر شما جذب سرمایه خارجی روی پرو‌ژه‌های خرد بازدهی بیشتری دارد یا پروژه‌های کلان؟
آثار بلندمدت پرو‌ژه‌های کلان بیشتر است در حالی‌ که سرمایه‌گذاری روی استارت‌آپ‌ها بازدهی سریع‌تری دارد و می‌تواند نیاز به اشتغال‌زایی را زودتر مرتفع کند. با توجه به اهداف مورد نظرمان نیازمند برنامه‌ریزی برای مدیریت این پروژ‌ه‌ها هستیم تا بتوانیم هر دو آنها را مورد توجه قرار دهیم. نمی‌توان بر یکی به بهای نادیده گرفتن دیگری تمرکز کرد.

سرمایه‌گذاران خارجی چه چالش‌هایی در ایران خواهند داشت؟
مهم‌ترین مانع جذب سرمایه خارجی در کشور، ریسک بالای فعالیت اقتصادی است. هیچ ‌یک از شاخص‌های اقتصادی کشور برای سرمایه‌گذار خارجی جذاب نیستند. در حال حاضر برای ثبت شرکت، ثبت مالکیت، در خصوص قوانین مربوط به ورشکستگی، قوانین مربوط به اخذ اعتبار در بانک‌ها، قوانین مربوط به حمایت از سهامداران خرد چالش‌های متعددی در کشور وجود دارد. کیفیت قوانین و مقررات و تغییرپذیری بالای آنها ریسک سرمایه‌گذاری را بالا برده است.

عوامل پیرامونی چطور؟
ثبات سیاسی و اقتصادی نیز نقش مهمی در جذب سرمایه دارند. تنش‌ها و تحریم‌های چند سال گذشته، سرمایه‌گذاران خارجی را نسبت به ثبات یا تشخیص جهت نرخ ارز نگران کرده است. ساز و کار درستی برای بیمه کردن در مقابل نوسانات نرخ ارز تعریف نشده است. زیرساخت‌های مناسبی هم در کشور نداریم. از طرفی نظام مالی کشور نیز به سطحی نرسیده تا بتواند خود را با پیشرفت‌های تکنولوژیک دنیا وفق بدهد. بخش دیگری از مشکلات موجود به ابزارهای تامین مالی که مورد نیاز یک سرمایه‌گذار است مربوط می‌شود و بخشی دیگر نیز به عمق نداشتن بازار سرمایه کشور. ازدیگر معضلات، عدم شفافیت است. همه اینهاریسک سرمایه‌گذاری را بالا می‌برند. در صورت حل شدن همه این‌ موارد، جلب اعتماد سرمایه‌گذار خارجی کار بسیار پیچیده‌ای است. هرچند مسیر خوبی بعد از توافق طی شده است اما کسی به باقی ماندن این شرایط اطمینان کامل ندارد. باید یک افق بلندمدت و باثبات در کشور ایجاد کنیم

نظر بگذارید

اولین نفری باشید که نظر میگذارد

اعلان برای
avatar
wpDiscuz