نسخه فیزیکی

  • شهر کتاب مرکزی تهران – خیابان دکتر شریعتی – بالاتر از خیابان استاد مطهری – نبش کوچه کلاته – فروشگاه مرکزی شهر کتاب
  • شهر کتاب کاشانک نیاوران، کاشانک، نرسیده به سه راه آجودانیه
  • نشر ثالث خیابان کریم‌خان زند، بین خیابان ایرانشهر و ماهشهر، پلاک ۱۵۰
  • شهر کتاب سعادت آباد انتهای خیابان ایران‌زمین، جنب فرهنگسرای ابن‌سینا، شهر کتاب ابن‌سینا
شماره 51 گزارش ماه مجلس و آی‌تی صفحه 24

نمایندگان برای ارتباط با مردم از چه راه‌هایی بهره می‌گیرند

ای نامه الکترونیکی که می‌روی به سویش

با انبوهی کاغذ و مدارک از جانامه‌ای بیرون آمد. از هجوم خبرنگاران هول شد و مدارک از دستش بر زمین ریخت. با حالی آمیخته‌ از خشم و سستی گفت مراجع دارم نمی‌توانم به سوال شما جواب بدهم. با کمک بقیه کاغذها را جمع کرد و رفت. خبرنگاران ماندند و سوالات بی‌پاسخ‌شان.
اگر نگوییم این داستان همیشگی خبرنگاران و نماینده‌هاست، اما روزهایی که خبرنگاران در راهروهای مجلس به دنبال پاسخ سوالات خود هستند همواره یکی دو نماینده با دو سه کیسه پر از کاغذهای رنگارنگ و باعجله از کنارمان گذر می‌کنند؛ اما این کاغذبازی و نابسامانی به جانامه‌ای ختم نمی‌شود. وقتی به دفاتر بسیاری از نمایندگان سر می‌زنید گاه کاغذها به‌ صورت نامرتب روی هم انباشته شده‌اند.
حجم ورود مراجعه‌کنندگان هم به حجم این کاغذها می‌افزاید. اگر از پل عابر روبه‌روی مجلس عبور کنید، صف‌های طویل ورود مراجعه‌کنندگان به سالن انتظار نمایان است.
خردادماه سال جاری بود که تروریست‌ها از این ورودی وارد بخش مراجعات مجلس شدند و به مردم عادی تیراندازی کردند. حال پنج ماه گذشته و دوباره این راه باریک و سالن انتظار شاهد شلوغی و ازدحام است.
تمام این کاغذبازی‌ها و شلوغی‌ها در حالی اتفاق می‌افتد که چند سالی است دولت و قوه قضاییه برای کاهش مراجعات مردمی و حذف کاغذ سامانه‌هایی راه‌اندازی کرده‌اند. اما در مجلس بارزترین خدمت الکترونیکی‌ای که عرضه شده سامانه قانون‌گذاری است که برای نمایندگان کاربردی‌تر است.
این سوال پیش می‌شود که نمایندگان می‌توانند به این حجم از نامه‌ها پاسخ دهند و آیا برای کاهش مراجعه مردم و ورود نامه‌های بی‌شمار راه‌حلی اندیشیده‌اند؟ در کل ارتباط نمایندگان با ارباب رجوع به چه صورت است؟

نامه و ملاقات، آری یا نه

راهرو مجلس مانند دالان هاگوارتز در داستان‌های هری پاتر است. پیچ‌درپیچ و گاهی هم نمی‌فهمیم کجا حق داریم وارد شویم، البته حضور ماموران به ما می‌فهماند کجا نباید وارد شویم. اتاق شیشه‌ای به نام «جانامه‌ای» نیز از مکان‌هایی است که توجه هر کس را جلب می‌کند. اما فقط نمایندگان حق ورود دارند. اتاق پوشیده از صندوق‌هایی به نام کازیه است و هر نماینده کازیه مخصوص به خود را دارد. صبح‌های زود ماموران مخصوص نامه‌های مردمی و اداری را در این کازیه‌ها قرار می‌دهند. نماینده‌ها دست خالی وارد اتاق می‌شوند و با دو سه کیسه خارج می‌شوند. بیشتر کاغذها هم مربوط به نامه‌های مردم شهرستان‌هاست.
وقتی با نمایندگان گفت‌وگو می‌کنیم با افتخار از نامه‌های بی‌شمار مردمی سخن می‌گویند. با اینکه بسیاری مانند محمدرضا نجفی، نماینده تهران، اعتراف می‌کنند که هر روز با انبوهی کاغذ به دفتر خود می‌رود.
علاوه بر برنامه‌ها ملاقات حضوری نیز بخشی از وقت نماینده‌ها را به خود اختصاص می‌دهد. به گفته نجفی برای ملاقات با مردم باکس هر نماینده دو روز در هفته باز است و می‌تواند مراجعات مردمی را بپذیرد.
البته این حجم از نامه‌ و ملاقات توجیه‌پذیر نیست و بسیاری از نمایندگان اعتراف می‌کنند که گاه کاری از دست‌شان ساخته نیست. هدایت‌الله خادم، نماینده خوزستان، می‌گوید: «اگر در طول روز دو هزار تماس با ما گرفته شود و به تمام تماس‌ها هم پاسخ دهیم، شاید برای ۲۰۰ تماس بتوانیم کاری انجام دهیم. واقعاً برای ۱۸۰۰ تماس دیگر کاری از دست ما ساخته نیست.»
اما در مقابل برخی نمایندگان اعتقاد دارند این فعالیت‌ها برای مردم باعث دلگرمی است، حتی اگر نماینده نتواند ترتیب اثر دهد.
سید محمدجواد ابطحی، نماینده خمینی‌شهر، باور دارد هیچ‌ چیز برای نماینده بهتر از این نیست که مردم با او رودررو صحبت کنند. ابطحی در این‌باره گفت: «بیشترین تلاش ما با حضور مردم امکان‌پذیر است. امکان دارد نماینده کاری از دستش برنیاید، اما وقتی شکواییه را گوش می‌کند در روحیه مراجعان اثر دارد. چون مردم به مقامات بالا دسترسی ندارند اما شاید نامه‌ها و ملاقات‌ها مشکلی را حل کنند. به نظر من دیدار حضوری تاثیر بیشتری نسبت به تماس دیجیتالی دارد.»
البته نمایندگان با چنین باورهایی به‌ صورت کامل حضور در دنیای فناوری را نفی نکردند و در شبکه‌های اجتماعی نیز حضور دارند، اما بر ملاقات‌های حضوری تاکید بیشتری می‌کنند.
پروانه سلحشوری، نماینده تهران، در مقابل معتقد است سیستم کل کشور ضعف دارد و فعالیت نماینده در سطوح خرد نیست، زیرا بیشتر درخواست‌ها به کاسپین و اشتغال و مشکلات مالی ختم می‌شود و گاه دولتی‌ها نیز نمی‌توانند برای این‌گونه نامه‌ها کاری از پیش ببرند و شأن نماینده زیر سوال می‌رود.
البته برای ملاقات نمایندگان به دفتر مجلس بسنده نکردند و دفاتر دیگری در حوزه انتخابیه خود و حتی در تهران دارند؛ برخی از دفاتر هم مانند دفتر نمایندگان تهران به‌ صورت اشتراکی است و نمایندگان تهران به‌ صورت نوبتی در دفتر حضور پیدا می‌کنند. اما با وجود این دفاتر، انگار ملاقات در مجلس حذف‌شدنی نیست.
آن چیزی که داستان را تلخ می‌کند این است که اگر در روز حادثه تروریستی ملاقات مردمی وجود نداشت و همه‌ چیز سیستماتیک پیش می‌رفت، تلفات جانی کاهش می‌یافت. نمایندگان نیز به این مورد اذعان می‌کنند اما انگار اعتقادی به الکترونیکی کردن مراجعات و نامه‌نگاری ندارند و حضور نماینده در دفاتر شهرستان را راه‌حل مناسب می‌دانند.
ابطحی در این مورد گفت: «باید تدبیری اندیشید که مردم به تهران نیایند و نمایندگان در دفاتر شهرستان فعال باشند. مراجعات مردم از شهرستان خمینی‌شهر به دفتر تهران من بسیار کم است. بیشتر از شهرستان‌های دیگر به ملاقات می‌آیند. چون دفتر من در شهرستان فعال است.»
حتی رمضانعلی سبحانی‌فر، عضو کمیته ارتباطات، نیز معتقد است نماینده‌ها باید در دفاتر شهرستان حضور پررنگ داشته باشند.
با اینکه ملاقات حضوری و نامه‌ها را نمی‌توان از برنامه‌های نمایندگان حذف کرد، اما برخی از نمایندگان اعتقاد دارند اگر دولت به وظیفه خود عمل کند، مراجعات مردمی هم دیگر وجود ندارد. به نظر هدایت‌الله خادمی مردم برای سه موضوع وام، اشتغال و مشکل مالی به آنها مراجعه می‌کنند. در صورتی ‌که این وظیفه دولت است که شغل ایجاد کند. اگر دولت به وظیفه خود عمل کند، از مراجعات کاسته می‌شود.
برخی دیگر هم مانند احمد مازنی، نماینده تهران، معتقدند برقراری ارتباط مردم با مجلسیان ضروری است اما این ارتباط نباید منجر به پوپولیسم شود. ارتباط باید در حدی باشد که مردم در مورد قوانین و مسائل موجود نظرات خود را بیان کنند و اگر قانونی نیاز به تغییر و اصلاح داشت حتماً متذکر شوند. نماینده نیز باید بر اساس قانون اساسی و رایی که مردم به او داده‌اند وقت بیشتر خود را صرف مسائل کلان و زیربنایی مانند اصلاح امور، تصویب قوانین و نظارت بر قوای کشور کند تا برای مردم در سطح کلان مشکلی پدید نیاید. وقتی مشکلات پایان یابد دیگر نیازی نیست مردم به نماینده خود مراجعه کنند. مشکلات مردم باید به‌ صورت سیستمی در دستگاه‌ها حل شود.
در این بین بسیاری از نمایندگان معتقدند حضور در شبکه‌های اجتماعی ارتباط آنها را با مردم سیستماتیک و برخط کرده است.

و باز فضای مجازی

نمایندگان کنونی مجلس پس از انتخابات و ورود به مجلس دهم یک به یک به شبکه‌های اجتماعی وارد شدند. بخشی از ارتباطات این نمایندگان با مردم از طریق این شبکه‌هاست. بسیاری از نمایندگان در اینستاگرام و تلگرام عضو هستند. اداره صفحه اینستاگرام برخی مانند پروانه مافی، پروانه سلحشوری، حمیده زرآبادی و احمد مازنی بر عهده خود آنهاست و پاسخ مستقیم به مردم می‌دهند. برخی دیگر ادمین دارند و ادمین یا خود به سوالات پاسخ می‌دهد یا به نماینده ارسال می‌کند.
در تلگرام نیز یا کانال دارند و اخبار و اطلاعات خود را منتشر می‌کنند یا مردم در گروه‌ها با نمایندگان مشکلات خود را مطرح می‌کنند.
یا به گفته سلحشوری مردم شماره تلفن نمایندگان را پیدا می‌کنند و در تلگرام به آنها پیام خصوصی می‌دهند.
برخی از نمایندگان مانند محمود صادقی نیز عضو توییتر هستند. این شبکه اجتماعی در ایران ممنوع و فیلتر است. با این حال بسیاری از مسئولان در آن حضور دارند. بسیاری از نمایندگان مانند پروانه سلحشوری نیز مایل به عضویت در این شبکه اجتماعی بوده‌اند اما به دلیل ممنوع بودن فعلاً دست نگه داشته‌اند.
محمود صادقی در مورد اینکه چگونه توسط توییتر با مردم ارتباط برقرار می‌کند گفت: «من تمام مطالب را در تلگرام و توییتر مطرح می‌کنم. وقتی مردم در این شبکه‌ها مشکلات خود را مطرح کنند من آدرس دفتر را اعلام می‌کنم تا رسیدگی شود.»
با اینکه بسیاری از نمایندگان از شبکه‌های اجتماعی خارجی مانند اینستاگرام و تلگرام استفاده می‌کنند اما برخی از آنها مانند نصرالله پژمان‌فر، نماینده خراسان رضوی، از شبکه‌های ایرانی مانند سروش بهره می‌برند و بقیه را نیز تشویق می‌کنند تا از شبکه‌های ایرانی استفاده کنند.
این‌قدر که نمایندگان شبکه‌های اجتماعی را جدی گرفته‌اند راه قدیمی مانند ایمیل را از یاد برده‌اند. ایمیل می‌تواند راه مناسبی برای ارسال نامه‌های مردم باشد، اما قریب به اتفاق همه نماینده‌ها از ایمیل‌های خود برای فعالیت‌های شخصی، اداری و مربوط به مجلس استفاده می‌کنند و آدرس ایمیل‌شان را عمومی نکرده‌اند و تعداد انگشت‌شماری مانند رمضانعلی سبحانی‌فر عضو کمیته ارتباطات نیز آدرس ایمیل ندارند و برای ارتباط با مردم از پیامک، مراجعه حضوری و نامه بهره می‌برند.
علاوه بر این شبکه‌ها سایت هم در برقراری ارتباط به آنها کمک می‌کند. برخی از نمایندگان مانند مافی از قدیم‌الایام وب‌سایت داشته‌اند و از این طریق به مشکلات مردم رسیدگی می‌کنند و بعضی دیگر مانند ابطحی و مازنی به تازگی وب‌سایتی راه‌اندازی کرده‌اند.
البته در این رابطه سایتی به نام «مجلس نامه» وجود دارد. در این سایت مردم می‌توانند به نماینده خود نامه‌ بنویسند و مشکلات‌شان را بیان کنند.
نامه‌های بسیاری هم به نماینده‌ها نوشته شده است به امید اینکه جوابی از سوی نماینده مورد نظر دریافت کنند، اما نمایندگانی مانند محمود صادقی، سلحشوری و نجفی نمایندگان تهران و حسین‌علی شهریاری نماینده زاهدان، که بیشترین نامه‌ها خطاب به آنهاست، از وجود چنین سایتی اظهار بی‌اطلاعی کرده‌اند.
البته این سایت هم‌اکنون از دسترس خارج شده است، اما می‌توانست با برنامه‌ریزی خوب راه‌حل مناسبی برای نامه‌نگاری مردم به نمایندگان به شمار رود.
انگار مجلسیان استفاده از فناوری را فقط در عضویت در شبکه‌های اجتماعی می‌دانند. در صورتی ‌که دلیل بهره‌گیری از تکنولوژی در سیستم‌های دولتی کاهش مراجعه‌های مردمی، سرعت بخشیدن به فرایندها و حذف کاغذهای اضافی است. هنوز آمار دقیقی از مقدار مصرف کاغذ در مجلس در دست نیست، اما با یک نگاه می‌توان فهمید چاپ قوانین و برنامه‌های مجلس و نامه‌های مردمی و اداری در چندین هزار نسخه می‌تواند چندین تن زباله کاغذی بر جای بگذارد. شبکه اجتماعی در این مورد جایگزین مناسبی برای ملاقات حضوری و نامه‌نگاری نیست. مردم از نامه نوشتن دست برنمی‌دارند، اما نمایندگان باید تدبیری بیندیشند تا برای سرعت بخشیدن به کار ارباب رجوع این نامه‌ها را از حالت سنتی به الکترونیکی بدل و برای ملاقات مردمی سامانه‌ای طراحی کنند

نظر بگذارید

اولین نفری باشید که نظر میگذارد

اعلان برای
avatar
wpDiscuz