نسخه فیزیکی

  • شهر کتاب مرکزی تهران – خیابان دکتر شریعتی – بالاتر از خیابان استاد مطهری – نبش کوچه کلاته – فروشگاه مرکزی شهر کتاب
  • شهر کتاب کاشانک نیاوران، کاشانک، نرسیده به سه راه آجودانیه
  • نشر ثالث خیابان کریم‌خان زند، بین خیابان ایرانشهر و ماهشهر، پلاک ۱۵۰
  • شهر کتاب سعادت آباد انتهای خیابان ایران‌زمین، جنب فرهنگسرای ابن‌سینا، شهر کتاب ابن‌سینا
شماره 51 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 38

اینترنت ثابت به آخر خط نرسیده است

بر‌اساس آماری که دفتر بررسی‌های فنی اقتصادی وزارت ارتباطات از آخرین وضعیت توسعه کشور در شاخص‌های ارتباطات و فناوری اطلاعات منتشر کرده است ۴۱ میلیون و ۵۷ هزار و ۷۴۶ نفر در ایران مشترکان اینترنت باندپهن سیار (موبایل) هستند و تنها ۱۰ میلیون و ۲۸۱ هزار و ۴۲۳ نفر از اینترنت پرسرعت ثابت استفاده می‌کنند. مقایسه این آمار شاید در نگاه اول ما را به این نتیجه برساند که شکاف عمیقی بین تعداد کاربران اینترنت ثابت و سیار به وجود آمده است، در حالی که آمار مربوط به استفاده‌کنندگان اینترنت ثابت مربوط به تعداد مشترکان خط است نه تعداد کاربران آن. برای محاسبه تعداد کاربران آن لازم است این عدد در بُعد خانوار در خصوص مشترکان خانگی و متوسط شاغلان تخصصی در موسسات و نهادها و بنگاه‌ها ضرب شود. بنابراین آمار مربوط به استفاده‌کنندگان اینترنت ثابت به این سادگی قابل مقایسه با تعداد مشترکین اینترنت سیار که با تعداد کاربران آن برابری می‌کند نیست.
البته نمی‌توان منکر این واقعیت شد که بازار مصرف کاربران عادی اینترنت (به ویژه جوانان) به سوی موبایل و گوشی‌های هوشمند سوق پیدا کرده است. اما نکته‌ای که در این بین نباید به آن بی‌توجه بود این است که چنین مساله‌ای تنها مختص ایران نیست. امروزه بخش اعظم ترافیک اینترنت (بیش از ۷۰ درصد آن) را شبکه‌های اجتماعی، اپ‌های متعدد، تماس‌های صوتی و تصویری، ویدئو و… تشکیل می‌دهند و گوشی هوشمند موبایل ابزار اصلی استفاده از آن است که داشتن ارتباط سیار را طلب می‌کند. از همین رو بازار جدیدی شکل گرفته است که بازیگران مخصوص خود را دارد.
اما این بازار جدید چالش‌هایی نیز با خود به همراه دارد. علاوه بر محدودیت پهنای باند در اینترنت سیار، بهای استفاده از آن نیز در تمام دنیا بسیار بالاتر از اینترنت ثابت است. به همین خاطر افراد به محض دسترسی به وای‌فای فوراً به آن سوییچ می‌کنند.
کاربری اینترنت موبایل، با توجه به محدودیت صفحه‌نمایش و پهنای باند، معطوف به کاربری معمولی مردم عادی است. در مقابل، کاربران اینترنت ثابت بیش از پیش به کاربری حرفه‌ای‌تر با حجم مصرف بالاتر و ضریب دسترسی بهتر روی خواهند آورد.
در سال‌های گذشته برخی از افراد دلیل رشد نکردن بازار اینترنت ثابت در ایران را به سیاست‌های سازمان تنظیم مقررات، شرکت ارتباطات زیرساخت یا شرکت مخابرات ایران نسبت داده‌اند. فارغ از اینکه آنها موانع زیادی به وجود آورده‌اند یا نیاورده‌اند (که البته آورده‌اند)، بازار کسب‌و‌کارهای اینترنت ثابت به تدریج در حال پوست‌اندازی بوده و مدل‌های کسب و کار گذشته نیازمند تجدید نظر هستند. اجازه ورود آنها به حوزه برقراری سرویس اینترنت از طریق ارتباط فیبر نوری برای مصرف‌کننده نهایی (همان‌طور که شرکت مخابرات ایران اینک به آن پرداخته است) می‌تواند یکی از عوامل رونق کسب و کار آنها باشد. البته تحقق آن نیازمند سرمایه‌گذاری مشترک قابل توجه و همچنین همکاری شهرداری است.
عده‌ای نیز تکنولوژی‌محور بودن پروانه‌ شرکت‌های PAP را محدودیت تلقی می‌کردند. در حالی که اساساً پروانه‌های موسوم به PAP سرویس‌محور بودند نه تکنولوژی‌محور. موضوع و شرح خدمات پروانه‌های PAP که به صراحت در بخش دوم پروانه قید شده بود «ارائه خدمات عمومی انتقال داده‌ها» اعم از «باسیم یا بی‌سیم» بود و در آن هیچ اثری از قید فناوری مورد استفاده نبود. حتی می‌توانستند برای لینک‌های ارتباطی و تکمیل شبکه انتقال خود (نه دسترسی کاربران) از ارتباطات ماهواره استفاده کنند. ناگفته نماند عنوان پروانه از ابتدا دچار اشکال بود و من در زمان انتشار موضوع را به جناب داوری‌نژاد در سازمان تنظیم مقررات گوشزد کرده بودم. اما به هر روی عناوین و تیترها در قراردادها و پروانه‌ها صرفاً برای آدرس‌دهی به محتوا هستند و بار حقوقی مستقلی ندارند.
اساساً رویکرد کمیسیون و سازمان تنظیم مقررات در اولین دوره کاری پس از تاسیس، به تأسی از تجربه جهانی، تعریف و ارائه پروانه‌های سرویس‌محور بود. این یک جمع‌بندی اصولی و مورد پذیرش همگان بوده است. شرکت‌های PAP در آن زمان برخی با DSL و برخی با وایمکس کارشان را شروع کردند. انتخاب تکنولوژی‌ بر عهده خودشان بر اساس مدل کسب‌و‌کارشان بود.
در دولت‌های نهم و دهم سازمان تنظیم مقررات از چارچوب اصولی خارج شد. این سازمان ضمن محدود کردن شرکت‌های PAP صرفاً به خطوط تلفنی (برخلاف نص موضوع و شرح خدمات پروانه)، به ارائه پروانه مستقل تکنولوژی‌محور وایمکس ثابت اقدام کرد و دارندگان پروانه PAP را وادار کرد یا از حوزه بی‌سیم خارج شوند یا پروانه جدید را در ازای پرداخت مبلغ هنگفتی اخذ کنند. قابل اعتماد بودن، پخته، متعهد و منصف بودن لازمه یک سازمان تنظیم‌گر معتبر است. اثرات مخرب هر خلف وعده منجر به بازنگری به غایت محتاطانه در زمینه سرمایه‌گذاری بخش خصوصی در این صنعت می‌شود.
پس از آن هم مطرح شدن پروانه FCP (فارغ از چرایی و لزوم آن) با اینکه حوزه فعالیت شرکت‌های PAP را از طریق اعطای مجوز ایجاد شبکه دسترسی (شامل فیبر نوری) و انتقال شهری و بین شهری به آنها گسترش داد، اما در عمل چالش‌های متعددی را در میان بازیگران خدمات انتقال داده به وجود آورد که تاکنون به جز درآمدزایی برای دولت از محل پروانه‌ها، هیچ دستاورد زیرساختی و توسعه‌ای نداشته است.
برای برون‌رفت از وضعیت فعلی و رونق بیشتر بازار اینترنت ثابت اقدامات متعددی می‌توان انجام داد از جمله:

  • تنوع بخشیدن به خدمات انتقال داده بر پایه پهنای باند زیاد از جمله بر بستر فیبر نوری
  • تمرکز بیشتر بر مشتریان تجاری و نهادی و ارائه سرویس متمایز به آنها
  • درخواست پیگیرانه از وزارت فاوا برای شکستن انحصار شرکت زیرساخت در زمینه تامین ارتباط بین‌الملل اینترنت و اختیار دادن به PAPها (یا FCPها) برای تامین ارتباط بین‌الملل خود در عین عبور ترافیک بین‌الملل از دروازه تحت کنترل شرکت زیرساخت
  • حل معضل ناشی از واگذاری خطوط سیم مسی انتهایی موسوم به Last Mile در مجموعه واگذارشده شرکت مخابرات ایران و انفکاک سیم مسی انتهایی (دسترسی محلی) از اپراتور دارای سوییچ و فراهم کردن امکان رقابت از جمله حق دسترسی یکسان به سیم‌های مسی انتهایی
  • پایان دادن به برخورد دستوری وزارت فاوا یا سازمان تنظیم مقررات در زمینه تعرفه خدمات و سوق دادن PAPها (FCPها) به رقابت بر سر کیفیت سرویس، چالاکی و مشتری‌مداری. دولت برای تامین حداقل دسترسی پایه و ارزان در اقصی نقاط کشور می‌تواند از منظر الزامات سرویس یواس‌او به عنوان بخشی از شرایط پروانه دست به کار شود

نظر بگذارید

اولین نفری باشید که نظر میگذارد

اعلان برای
avatar
wpDiscuz