نسخه فیزیکی

  • شهر کتاب مرکزی تهران – خیابان دکتر شریعتی – بالاتر از خیابان استاد مطهری – نبش کوچه کلاته – فروشگاه مرکزی شهر کتاب
  • شهر کتاب کاشانک نیاوران، کاشانک، نرسیده به سه راه آجودانیه
  • نشر ثالث خیابان کریم‌خان زند، بین خیابان ایرانشهر و ماهشهر، پلاک ۱۵۰
  • شهر کتاب سعادت آباد انتهای خیابان ایران‌زمین، جنب فرهنگسرای ابن‌سینا، شهر کتاب ابن‌سینا
شماره 45 گزارش ماه مجلس و آی‌تی صفحه 24

سال ۹۵ وضعیت فناوری اطلاعات در مجلس شورای اسلامی به چه صورت بود

آب از آب تکان نخورد

گویند سالی که نکوست از بهارش پیداست، اما به نظر می‌رسد در سال گذشته هر اتفاقی به بهار بستگی داشت غیر از وضعیت مجلس شورای اسلامی که ترکیب آن هفتم اسفند ۹۴ مشخص شده بود و می‌توان گفت اکثریت ۱۶ساله اصولگرایان در مجلس به پایان رسید و کار به دست اعتدالیون افتاد. اگر فروردین و اردیبهشت ۹۵ را، که اواخر روزهای مجلس نهم بود، نادیده بگیریم، از هشتم خرداد مجلس دهم با رویه‌ای متفاوت و همگام با دولت آغاز به کار کرد.
در کل می‌توان مجلس شورای اسلامی سال ۹۵، چه مجلس نهم و چه دهم، را متفاوت دانست. در یک سال دو بودجه ۹۵ و ۹۶ به تصویب رسید. بررسی نهایی برنامه ششم به مجلس دهم موکول شد و بدین ترتیب برنامه پنجم برای یک سال دیگر ادامه پیدا کرد. جمع شدن همه موارد در یک سال از اتفاق‌های نادری بود که کمتر رخ می‌دهد.

فروردین پرشتاب

فروردین ۹۵ با بررسی لایحه بودجه همان سال آغاز شد. دستور جلسه‌ای که از سال پیش مانده بود باید هر چه زودتر انجام می‌شد. بررسی لایحه بودجه روز یکشنبه ۲۲ فروردین آغاز شد و در نوبت صبح، کلیات لایحه به تصویب رسید.
همزمان با بررسی بودجه ۹۵، جلسات کمیسیون تلفیق برنامه ششم در دو شیفت برگزار می‌شد. به گفته اسماعیل جلیلی، یکی از اعضای کمیسیون تلفیق، این کمیسیون قصد داشت تا حداکثر چهارم اردیبهشت‌ماه گزارش نهایی برنامه ششم را به صحن علنی مجلس ارائه دهد. بودجه ۹۷۸ هزار میلیارد تومانی سال ۹۵، پس از ۹ روز جلسه علنی، در ۳۱ فروردین تصویب شد. بررسی ۹ روزه بودجه در نوع خود رکوردی به حساب می‌آمد که در تاریخ مجالس شورای اسلامی بی‌سابقه است.
علاوه بر بررسی بودجه، کمیسیون‌های تخصصی نیز پس از تعطیلات جلسات خود را آغاز کردند. اولین جلسه کمیسیون صنایع و معادن به بررسی لایحه اساسنامه سازمان پست ارجاعی از صحن علنی مجلس طبق اصل ۸۵ اختصاص یافت. به گفته حسین مهری، مدیرعامل شرکت پست، تکلیف این شرکت قریب به یک دهه مشخص نبود و اصلاح ساختار و توسعه آن نیز وجود نداشت.
به همین جهت لایحه و اساسنامه شرکت پست را به کمیسیون صنایع ارجاع دادند تا با تشخیص مجلسیان شرکت پست در بدنه دولت باقی بماند. کمیته ارتباطات نیز در جلسات خود به این موضوع رسیدگی کرد.

اردیبهشت، ماه خداحافظی

مجلس نهم آخرین روزهای خود را سپری می‌کرد. به همین دلیل نمایندگان سعی داشتند با سرعت طرح‌های پیشنهادی خود را تصویب کنند. بودجه ۹۵ که در آخرین روز فروردین به شورای نگهبان ارسال شده بود، پس از چند بار رفت و برگشت در نهایت ۳۱ اردیبهشت تایید شد. یکی دیگر از مباحث پرحاشیه، بررسی برنامه ششم توسعه در مجلس نهم یا مجلس دهم بود. این موضوع، به‌رغم اختلاف نظر نمایندگان، در نهایت با تصمیم هیات رئیسه مجلس نهم به مجلس دهم واگذار شد. در همین حال در جلسه کمیسیون صنایع و معادن، طرح ادغام شورای عالی فناوری اطلاعات در شورای عالی فضای مجازی بررسی و کلیات آن تصویب شد.

خرداد تغییرات

سوم خرداد آخرین جلسه مجلس نهم بود. در این جلسه نمایندگان مجلس با اجرای آزمایشی اساسنامه سازمان پست جمهوری اسلامی ایران موافقت کردند. پیش از آن این لایحه در کمیسیون صنایع تصویب شده بود و برای اجرا نیاز به موافقت مجلس داشت. با تصویب اساسنامه، شرکت پست در بدنه دولت باقی ماند و نام آن به شرکت ملی پست تغییر یافت. چهارم خرداد مراسم اختتامیه مجلس نهم بود و ساعت‌های آخر به نطق‌های پایانی و به نوعی آخرین نصیحت‌ها به نمایندگان مجلس بعدی، خداحافظی و سپس گرفتن عکس یادگاری گذشت. مجلس جدید هشتم خرداد با حضور مقامات و هیات دولت آغاز به کار کرد. در روزهای ابتدایی مجلس دهم صحبت‌هایی مبنی بر ریاست محمدرضا عارف بر مجلس شنیده می‌شد، اما در ادامه این علی لاریجانی بود که برای سومین دور پیاپی بر کرسی ریاست نشست. خرداد ماه به طور کامل به انتخاب هیات رئیسه و مشخص شدن اعضای کمیسیون‌های تخصصی گذشت تا همه چیز مهیای تابستان شود.

تیر، ماه ارتباطاتی‌ها

پس از تعیین اعضای کمیسیون‌ها و هیات رئیسه، اولین دستور کار رسمی مجلس دهم دعوت از وزرا و ارائه گزارش آنها درباره شرایط کشور بود.
سیزدهم تیر بعد از تعطیلات مجلس، محمود واعظی، وزیر فناوری اطلاعات و ارتباطات، برای ارائه گزارش خود درباره وضعیت فناوری اطلاعات ایران به مجلس رفت. در زمان تعطیلات مجلس دو اتفاق مهم درحوزه فناوری اطلاعات رخ داده بود. پیامک‌های تهدیدآمیز برای برخی خبرنگاران از یک مبداء نامعلوم ارسال شد و اطلاعات برخی از کاربران ایرانسل نیز فاش شده بود. در زمان سوال و جواب از واعظی نیز حواشی بسیاری به وجود آمد. مانند نطق یکی از نمایندگان که با دستور جلسه بی‌ارتباط بود و رئیس جلسه مجبور به قطع میکروفن او شد. در عمل تمام موضوعات جلسه تحت شعاع این موضوعات قرار گرفت. اما واعظی به تمام سوالات، حتی آنهایی که در حوزه وظایف او نبود، نیز پاسخ داد. در مجموع تذکرات و نکات مطرح‌شده از سوی نمایندگان نشان می‌داد آنها از توضیحات وزیر فناوری اطلاعات ارتباطات قانع شده‌اند. علاوه بر جلسه علنی مجلس، وزیر در جلسه کمیسیون صنایع و معادن نیز گزارشی از وضعیت دولت الکترونیکی ارائه داد. علاوه بر این، در این ماه ایرادهای شورای نگهبان به لایحه احکام برنامه ششم توسط کمیسیون تلفیق مورد بررسی قرار گرفت. لایحه احکام دائمی برنامه‌های توسعه در مجلس نهم به تصویب رسیده بود، اما شورای نگهبان به استناد اینکه بندها و مواد اضافه‌شده به این لایحه از سوی مجلس بیش از مواد لایحه بوده این لایحه را رد کرده بود. کمیسیون تلفیق بعد از رفع ایرادهای شورای نگهبان آن را برای بررسی به صحن علنی مجلس ارجاع داد.
مرداد، ماه تعطیلات
بعد از ماه رمضان تعطیلات تابستانی نمایندگان آغاز شد. ۱۰ مرداد دولت لایحه برنامه ششم را تحویل مجلس داد و در عمل ماه مرداد جز بررسی برنامه ششم در کمیسیون تلفیق، آن هم بعد از تعطیلات، در هیچ کدام از حوزه‌ها خبر قابل توجهی نبود. البته در جلسات کمیسیون صنایع دو موضوع بررسی شد: اول گزارش مسئولان در مورد چگونگی محافظت از اطلاعات مشتریان از سوی اپراتورهای تلفن همراه و دوم نحوه مقابله با قاچاق گوشی‌های تلفن همراه. آن زمان موضوع قاچاق گوشی یکی از مطالب بسیار مورد توجه بود و مقامات مربوطه مدام از راهکارهای بازدارنده‌ برای قاچاق گوشی همراه صحبت می‌کردند. در جلسه کمیته ارتباطات نیز در این رابطه صحبت‌هایی شد اما اتفاق مهمی رخ نداد. علاوه بر این، رئیس مجلس شورای اسلامی در نامه‌ای محمد دامادی، نماینده ساری، را به عنوان نماینده خود در شورای عالی فضای مجازی انتخاب کرد. محمد دامادی، پسر عزت‌الله دامادی، نماینده دوره‌های سوم و چهارم مجلس، است که سال ۸۰ بر اثر سانحه رانندگی درگذشت. محمد دامادی دوره نهم نیز نماینده مردم ساری بود و در مجلس دهم عضو فراکسیون امید و کمیسیون عمران است. یکی از موضوعاتی که پس از گذشت سه ماه از فعالیت مجلس دهم بالاخره خاتمه یافت، حذف کارت سوخت بود. در مجلس نهم حین بررسی بودجه ۹۵ بحث کارت سوخت و دو نرخی شدن بنزین مطرح شد و موافقان و مخالفان زیادی داشت، تا بالاخره مجلس این تصمیم را بر عهده دولت گذاشت. در مجلس دهم در ۱۹ مرداد با رأی کمیسیون تلفیق کارت سوخت حذف شد و بنزین تک‌نرخی ماند.

شهریور، ماه سکوت

در ماه شهریور نیز مجلسیان تازه‌وارد برای دو هفته جلسه علنی نداشتند و به حوزه‌های انتخابی خود سرکشی کردند. پس از تعطیلات، بررسی برنامه ششم توسعه توسط کمیسیون برنامه و بودجه آغاز شد و نایب‌رئیس این کمیسیون از تقسیم کار کمیسیون برای بررسی برنامه ششم در کمیته‌های چهارگانه خبر داد.

مهر، ماه سکون

از سوم مهرماه هشتمین آمارگیری نفوس و مسکن آغاز شد. نخستین بار بود که آمارگیری الکترونیکی صورت می‌گرفت. در آن روزها مقامات، به منظور تشویق مردم، خود در این آمارگیری شرکت می‌کردند. علی لاریجانی رئیس مجلس شورای اسلامی نیز دهم مهرماه به صورت الکترونیکی ثبت‌نام و در دیدار با رئیس مرکز آمار بر محرمانه بودن اطلاعات مردم در سرشماری نفوس و مسکن تاکید کرد. در جلسات علنی نیز نمایندگان کلیات برنامه ششم توسعه را، که پیشتر در کمیسیون تلفیق به تصویب رسیده بود، مورد تایید قرار دادند.

آبان، ماه تحولات

آبان‌ماه حول محور تغییرات کابینه دولت روحانی گذشت. روحانی قصد داشت سه وزیر ورزش و جوانان، فرهنگ و ارشاد اسلامی و آموزش و پرورش را تغییر دهد. به همین دلیل مسعود سلطانی‌فر، سیدرضا صالحی امیری و فخرالدین دانش‌آشتیانی را به مجلس معرفی کرد. این سه فرد در مجلس نهم نتوانستند رأی اعتماد بگیرند، اما در مجلس دهم با اینکه حواشی مجلس نهم دوباره تکرار شد این سه تن رأی آوردند و به بدنه دولت پیوستند. نگاهی به برنامه سه وزیر جدید دولت نشان می‌داد فناوری اطلاعات و ارتباطات همچنان یکی از موضوعات حاشیه‌ای در این سه وزارتخانه است، در حالی که هر سه آنها با نسل جدید در تماس مستقیم هستند. در این میان تنها دانش آشتیانی وزیر آموزش و پرورش در برنامه خود بخش جداگانه‌ای را به فناوری اطلاعات اختصاص داده بود که آن هم بیشتر به کلیات اشاره داشت تا برنامه‌های عملی.

آذر، ماه تکرار مکررات

چهاردهم آذر حسن روحانی در مجلس حضور یافت و بودجه ۹۶ را تحویل داد. کمیسیون تلفیق بودجه ۹۶ در روزهای بعد برای بررسی بودجه تشکیل شد. ۲۱ آذرماه کلیات بودجه ۹۶ در کمیسیون برنامه و بودجه تصویب شد. ۲۸ آذر کلیات برنامه ششم در صحن علنی مجلس تصویب شد و از ۲۹ آذر مجلس بررسی برنامه ششم توسعه را در دستور کار خود قرار داد.

دی، ماه پرفشار

از اول دی‌ماه بررسی برنامه ششم آغاز شد. مجلس در سه نوبت جلسه علنی برگزار می‌کرد. در برنامه ششم در حوزه فناوری اطلاعات علاوه بر فصل مستقل فناوری اطلاعات، در بخش‌های بانکداری و بیمه و غیره قسمت‌هایی به دولت الکترونیکی و فناوری اختصاص داده شد. نمایندگان در صحن علنی مجلس، در ابتدا در بررسی فصل فناوری اطلاعات، مواد ۸۳ تا ۸۵ با هشت بند طولانی را به کمیسیون تلفیق بازگرداندند. آنها خواستار خلاصه‌تر شدن بندها بودند. اما آنچه از کمیسیون برگشت، تفاوت چندانی با متن اولیه نداشت. البته لایحه کمیسیون تلفیق تفاوت اساسی با لایحه دولت داشت و تصویب این بندها موجب پدید آمدن تغییرات کلیدی در وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات شد. یکی از مهم‌ترین آنها تغییر نام شرکت ارتباطات زیرساخت به شرکت ملی ارتباطات ایران است. در این بند سه شرکت ترانزیت ارتباطات بین‌الملل، فنی و مهندسی شبکه‌های مخابراتی و شرکت توسعه زیرساخت ارتباطی با ماموریت‌های معین به عنوان زیرمجموعه‌های شرکت ملی ارتباطات ایران تعیین شدند. اساسنامه شرکت‌های نام‌برده شده نیز حداکثر ظرف مدت شش ماه باید به تصویب هیات وزیران برسد. با تصویب این بخش، حوضچه‌ها، داکت‌ها و دکل‌ها که در لایحه برنامه ششم دولت به آنها اشاره شده، در شرکت زیرساخت باقی می‌مانند. پس از ۴۹ جلسه علنی، بررسی برنامه ششم در ۲۶ دی‌ماه به پایان رسید. همزمان با بررسی برنامه ششم، کمیسیون تلفیق نیز در مورد بودجه جلساتی برگزار می‌کرد.

بهمن پرحادثه

یازدهم بهمن در جلسه تخصصی کمیسیون صنایع و معادن، وزیر فناوری اطلاعات و ارتباطات حضور یافت و به سوالات برخی نمایندگان در مورد علت انحصار در تولید کابل تلفن در برخی کارخانجات و علت افزایش واگذاری تلفن ثابت در کشور، علت فعال شدن رومینگ روی خط تلفن همراه و توجه نکردن به دفاتر آی‌سی‌تی روستایی و توجه نکردن به معیشت و رفاهی کارکنان شرکت مخابرات ایران و… پاسخ داد و نمایندگان با توجه به مدارک ارائه‌شده از پاسخ وزیر قانع شدند. بیستم بهمن شورای نگهبان ایرادات وارده به برنامه ششم را به مجلس ارسال کرد. در بخش فناوری اطلاعات نیز ایرادهایی وجود داشت. نمایندگان پس از بررسی دوباره و رفع ایرادهای برنامه ششم آن را برای تایید نهایی به شورای نگهبان ارسال کردند.

اسفند آخر سال و پرحجم

نمایندگان از دوم اسفند بررسی بودجه ۹۶ را آغاز و مانند بررسی برنامه ششم در چند نوبت جلسه علنی را برگزار کردند تا پیش از اتمام سال بررسی بودجه به پایان برسد. رسیدگی به لایحه بودجه پس از ۱۶ جلسه کاری و ۹ روز در ۱۵ اسفند پایان یافت و بودجه یک میلیون و ۱۵۲ هزار میلیارد تومانی به تصویب رسید. همزمان در هشتم اسفند کمیسیون تلفیق برنامه ششم برای رفع ایرادات شورای نگهبان جلساتی برگزار کرد. مجلس شورای اسلامی پس از بسته شدن پرونده بودجه به سراغ رفع ایرادهای شورای نگهبان در برنامه ششم رفت. پس از بررسی برنامه ششم، علی لاریجانی، رئیس مجلس، ۲۴ اسفند اعلام کرد شورای نگهبان لایحه بودجه ۹۶ را تایید کرد و به این ترتیب بررسی لایحه برنامه ششم و بودجه در سال ۹۵ به اتمام رسید. در بررسی ۱۰ ماه فعالیت مجلس دهم و دو ماه پایانی مجلس نهم در سال ۹۵ می‌توان دریافت هنوز بحث فناوری اطلاعات جزو مسائل حاشیه‌ای مسئولان است و مسائل سیاسی و اقتصادی همچنان در اولویت فعالیت آنها هستند. کمیته ارتباطات نیز پس از گذشت چند ماه از فعالیت خود جلسات قابل توجهی نداشته است

نظر بگذارید

اولین نفری باشید که نظر میگذارد

اعلان برای
avatar
wpDiscuz