نسخه فیزیکی

  • شهر کتاب مرکزی تهران – خیابان دکتر شریعتی – بالاتر از خیابان استاد مطهری – نبش کوچه کلاته – فروشگاه مرکزی شهر کتاب
  • شهر کتاب کاشانک نیاوران، کاشانک، نرسیده به سه راه آجودانیه
  • نشر ثالث خیابان کریم‌خان زند، بین خیابان ایرانشهر و ماهشهر، پلاک ۱۵۰
  • شهر کتاب سعادت آباد انتهای خیابان ایران‌زمین، جنب فرهنگسرای ابن‌سینا، شهر کتاب ابن‌سینا

آرشیو نوشته‌‌های نسیم سلطان‌بیگی

شماره 47 خدمت و تجارت دولت الکترونیکی صفحه 68

با وجود توان صددرصدی وزارت کشور برای اجرا

دستگاه‌های نظارتی، چالش الکترونیکی شدن انتخابات

بحث الکترونیکی شدن انتخابات در ایران به دوران سازندگی برمی‌گردد. این بحث برای اولین بار در آن سال‌ها مطرح شد و هنوز هم در پیچ و خم دستگاه‌های نظارتی مانده و با وجود اینکه وزارت کشور اعلام می‌کند توانایی برگزاری الکترونیکی انتخابات را در دو دوره اخیر داشته، اما همچنان دستگاه‌های نظارتی مانند شورای نگهبان با اجرایی شدن این طرح مخالفت می‌کنند. در انتخابات اخیر شوراها، در ۱۳۹ شهر از صندوق‌های الکترونیکی اخذ رای استفاده شد و وزارت کشور این تجربه را تجربه‌ای موفق می‌داند. این در حالی است که دستگاه نظارتی این انتخابات نه شورای نگهبان بلکه مجلس بوده است. با این حال نام هیچ یک از کلانشهرها در میان این ۱۳۹ شهر نیست. الکترونیکی شدن انتخابات در کشور می‌تواند تاثیرات زیادی در بالا بردن میزان سلامت انتخابات و روند شمارش آرا و اعلام نتایج داشته باشد. چالشی که با وجود توان اجرایی آن در کشور هنوز مجوز اجرا دریافت نکرده است. در انتخابات اخیر طی دو ساعت نتایج شمارش آرای ۱۰۴ شهر مشخص شد و در همان زمان می‌توانست اعلام شود، اما به این دلیل که شمارش آرای ریاست جمهوری مقدم بر شوراها بود این نتایج با تاخیر اعلام شد. به نظر می‌رسد الکترونیکی شدن انتخابات راه‌حلی قطعی

شماره 46 ورودی ورودی صفحه 17

چشم‌های نگران دولت الکترونیکی

پروژه دولت الکترونیکی از زمان دولت اصلاحات در دستور کار قرار گرفته و از آن زمان تاکنون هر دولتی بر سر کار آمده و رفته دست نوازشی هم بر سر این پروژه کشیده است. اما در چند سال اخیر با افشا شدن پرونده‌های فساد متعدد از سوی دستگاه‌های دولتی، لزوم اجرایی شدن این پروژه بیش از پیش در میان دولتمردان احساس می‌شود. این مساله به درجه‌ای از اهمیت رسید که در مناظره‌های دوازدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری از سوی یکی از کاندیداها برای نقد عملکرد دولت یازدهم مورد استفاده قرار گرفت. در آن مناظره ابراهیم رئیسی اعلام کرد سطح بلوغ دولت الکترونیکی در دولت یازدهم تنها ۱۵ درصد بوده و این در حالی است که معاون دولت الکترونیکی سازمان فناوری اطلاعات می‌گوید این عدد مربوط به گزارش‌های سال ۹۳ است و در حال حاضر سطح بلوغ دولت الکترونیکی به ۳۵ درصد رسیده است. دولت‌های نهم و دهم در طول هشت سال توانستند سطح بلوغ این پروژه را به ۱۱ درصد برسانند و در دولت یازدهم در طول چهار سال سطح بلوغ دولت الکترونیکی ۲۴ درصد رشد داشته است. اما هنوز هم تا پایان این مسیر دشوار که به شفافیت و دسترسی آزاد اطلاعات می‌رسد راهی طولانی مانده است. معاون دولت

شماره 46 خدمت و تجارت پرونده - خدمت و تجارت صفحه 77

با وجود گذشت پنج سال از راه‌اندازی سامانه تدارکات الکترونیکی دولت

«ستاد» در انتظار رشد مانده است

معاون تسهیل تجاری و توسعه کاربردهای مرکز توسعه تجارت الکترونیکی اعلام کرد یکی از کارهایی که امسال سازمان امور استخدامی انجام داده رتبه‌بندی دستگاه‌ها و یکی از شاخص‌های رتبه‌بندی میزان استفاده دستگاه‌ها از سامانه ستاد است. آمارهای مرکز توسعه نشان می‌دهد این سامانه سال گذشته رشدی پنج برابری را در میزان معاملات خود تجربه کرده و در مجموع پنج هزار میلیارد تومان معامله از طریق آن انجام شده است. اما هنوز این سامانه پس از گذشت پنج سال از زمان راه‌اندازی آن راه درازی پیش رو دارد تا به جایی برسد که تمام معاملات دولتی از طریق آن انجام شود، راهی که حالا قوانین هم به کمک آمدند تا این مسیر زودتر به نتیجه برسد. پایان سال ۹۶ اگر دولت تغییر نکند و برنامه‌ریزی‌ها بار دیگر به هم نریزد، می‌تواند روزهای مهمی برای این سامانه باشد، روزهایی که قرار است سه ماژول جدید به آن اضافه شود و معاملات خارجی و نفتی هم در آن گنجانده شود. سامانه تدارکات الکترونیکی دولت بیش از پنج سال است که راه‌اندازی شده، اما همچنان بخش زیادی از معاملات دستگاه‌های دولتی در این سامانه انجام نمی‌شود. حالا قانون‌گذاران دو قانون جدید نیز به تصویب رسانده‌اند تا استفاده از این سامانه در دستور کار دستگاه‌های دولتی

شماره 46 گزارش ماه گزارش ماه صفحه 24

فاز اول پروژه فیبر نوری منازل اجرایی شد و ام‌تی‌ان به کمک اپراتور چهارم آمد

به نام ایرانیان‌ نت، به کام مخابرات

زمان آغاز پروژه فیبررسانی به منازل مردم ایران تقریباً از یادها رفته است. سال‌ها پیش -آن زمان که درآمدهای سرشار نفتی دولتمردان را به این تصور وا داشته بود که می‌توان همه چیز را یک‌شبه ساخت و اگر دیگران نکرده‌اند، یا ناتوان بوده‌اند یا خائن- شرکتی با نام «ایرانیان نت» تاسیس شد. شرکتی با حضور همه مدعیان تا کسی نگران از دست رفتن سود سرشار خود این پروژه نباشد و سنگ‌اندازی نکند. اما به قول مولوی «خواب بود و آن فنا شد چونک از سر رفت خوابت». قیمت نفت پایین آمد و «کاغذپاره‌ها» راه ورود همان اندک پول باقیمانده به کشور را مسدود کردند. ایرانیان نت و پروژه‌اش به فراموشی سپرده شد و همه رفتند به دنبال طرح‌های دیگر. فراموشی پروژه‌ای مانند FTTx اما چیزی نبود که بتواند برای مدتی طولانی ادامه یابد. شرکت‌های مختلف تا حد توان خود در این سال‌ها تلاش کردند بخشی از نیازها را برطرف کنند، اما همچنان سایه سنگین دوره انحصار ایرانیان نت بر سر خصوصی‌ها بود، دوره‌ای که مدام تمدید می‌شود. در این میان شرکت مخابرات ایران که از ابتدا توانسته بود خود را از این انحصار مستثنی کند، همزمان با کاهش شدید درآمدهای خود از محل تلفن ثابت، به فکر ورود به عرصه

شماره 45 ورودی ورودی صفحه 17

نیست امید صلاحی ز فساد*

سازمان بین‌المللی شفافیت در جدیدترین رده‌بندی کشورهای جهان بر اساس شاخص ادراک فساد اعلام کرد رتبه ایران در جهان با یک پله نزول به رتبه ۱۳۱ رسیده است. شاخص ادراک فساد میزان فساد اداری و اقتصادی در کشورها را نشان می‌دهد و برای هر کشور نمره‌ای از صفر تا ۱۰۰ بر اساس این شاخص تعیین می‌شود. هرچه این نمره بیشتر باشد به این معنی است که فساد کمتر است. ایران در گزارش امسال سازمان بین‌المللی شفافیت نمره ۲۹ را به دست آورده است. نمره ایران در گزارش سال گذشته این سازمان ۲۷ اعلام شده بود و در سال ۲۰۱۳ نمره ۲۵ را به دست آورده بود. ایران از نظر شاخص‌های فساد مالی در هشت سال قبل از سال دولت یازدهم، ۵۶ رتبه سقوط داشته و از بین ۱۷۷ کشور، رتبه ۱۴۴ را به خود اختصاص داده بود و این رتبه فقط در سال ۹۱ به ۹۲، یازده پله سقوط کرده است. همین آمارها به اندازه کافی گویای وضعیت فساد در ایران است و شرایط بحرانی کشورمان را در این زمینه به درستی نشان می‌دهد. در سال‌های اخیر، به ویژه از زمان روی کار آمدن دولت یازدهم، بحث مفاسد اقتصادی بیش از گذشته مطرح شده و برخی از پرونده‌های دولت پیشین

شماره 45 خدمت و تجارت پرونده - خدمت و تجارت صفحه 87

رئیس گروه کشورهای مبارزه دربرابر فساد در کنسول اروپا:

وضعیت ایران در مبارزه با فساد مالی ناامید‌ کننده است

پیشرفت فناوری و استفاده از ابزارهای ICT همیشه به عنوان یکی از راه‌حل‌های مبارزه با فساد مطرح بوده و آمارها نشان می‌دهد کشورهایی که کمترین میزان فساد مالی را در شاخص‌های بین‌المللی دارند در استفاده از فناوری اطلاعات بسیار پیشروتر از سایر کشورها عمل کرده‌اند. فناوری اطلاعات دسترسی آزاد به اطلاعات را تسهیل می‌کند و در نتیجه شفاف‌سازی و دسترسی مردم به همه اطلاعات دولت، باعث حذف رانت‌ها می‌شود. از سوی دیگر، امتیازات ویژه و هرگونه ارتباطات غیررسمی می‌تواند بستر فساد باشد و در صورت شفاف‌سازی، این موضوع از میان می‌رود. ایران از نگاه شاخص‌های بین‌المللی مبارزه با فساد وضعیت خوبی ندارد و هر چند در سال‌های اخیر توانسته جایگاه خود را اندکی بهبود بخشد، اما هنوز هم با میانگین‌های جهانی مبارزه با فساد مالی فاصله بسیاری دارد. د‌راگو کاس کسی است که سال‌ها برای مبارزه با فساد‌ تلاش کرد‌ه و د‌ر تهیه کنوانسیون مبارزه با فساد‌ مالی که از سوی سازمان ملل تهیه ‌شد‌ه نقش د‌اشته است. او از سال ۲۰۰۴ تا ۲۰۱۰ به عنوان رئیس کمیسیون جلوگیری از فساد مالی‌ اسلوونی مشغول کار شد‌ و حالا مشاور خصوصی است. کاس د‌ر سال‌های ۲۰۰۳ تا ۲۰۱۱ رئیس گروه کشورهای مبارزه د‌ر برابر فساد‌ د‌ر کنسول اروپا به نام GRECO

شماره 45 خدمت و تجارت پرونده - خدمت و تجارت صفحه 87

رئیس گروه کشورهای مبارزه دربرابر فساد در کنسول اروپا:

وضعیت ایران در مبارزه با فساد مالی ناامید‌کننده است

پیشرفت فناوری و استفاده از ابزارهای ICT همیشه به عنوان یکی از راه‌حل‌های مبارزه با فساد مطرح بوده و آمارها نشان می‌دهد کشورهایی که کمترین میزان فساد مالی را در شاخص‌های بین‌المللی دارند در استفاده از فناوری اطلاعات بسیار پیشروتر از سایر کشورها عمل کرده‌اند. فناوری اطلاعات دسترسی آزاد به اطلاعات را تسهیل می‌کند و در نتیجه شفاف‌سازی و دسترسی مردم به همه اطلاعات دولت، باعث حذف رانت‌ها می‌شود. از سوی دیگر، امتیازات ویژه و هرگونه ارتباطات غیررسمی می‌تواند بستر فساد باشد و در صورت شفاف‌سازی، این موضوع از میان می‌رود. ایران از نگاه شاخص‌های بین‌المللی مبارزه با فساد وضعیت خوبی ندارد و هر چند در سال‌های اخیر توانسته جایگاه خود را اندکی بهبود بخشد، اما هنوز هم با میانگین‌های جهانی مبارزه با فساد مالی فاصله بسیاری دارد. د‌راگو کاس کسی است که سال‌ها برای مبارزه با فساد‌ تلاش کرد‌ه و د‌ر تهیه کنوانسیون مبارزه با فساد‌ مالی که از سوی سازمان ملل تهیه ‌شد‌ه نقش د‌اشته است. او از سال ۲۰۰۴ تا ۲۰۱۰ به عنوان رئیس کمیسیون جلوگیری از فساد مالی‌ اسلوونی مشغول کار شد‌ و حالا مشاور خصوصی است. کاس د‌ر سال‌های ۲۰۰۳ تا ۲۰۱۱ رئیس گروه کشورهای مبارزه د‌ر برابر فساد‌ د‌ر کنسول اروپا به نام GRECO

شماره 44 ورودی ورودی صفحه 20

سال بد، سال اشک، سال شک

سال ۹۵ برای من به سال‌های خشکسالی و دروغ شبیه بود و شاید برای شما هم همین‌طور. امسال هم خبرها هر روز با همان هیجان همیشگی‌شان از راه رسیدند، اما خبرهای خوب در راه نبودند. حمله به فین‌تک‌ها و بستن درگاه‌های آنها از اسفندماه ۹۴ شروع شد و بالاخره دی‌ماه امسال سندی به تصویب رسید که نه جامعه فین‌تک‌ها از آن راضی بودند و نه مسئولان دولتی آن را کارآمد می‌دانستند. تیرماه هم خبر حمله هکرها به سایت‌های دولتی و نقش بستن تصویری از صدام در صفحه اول این سایت‌ها به گوش رسید که بیشتر شبیه ماراتن هکرها بود. ابتدا سایت مرکز آمار هک شد و پس از آن سایت سازمان ثبت اسناد و املاک و بعد هم دو سایت وابسته به قوه قضاییه و در نهایت سایت روزنامه «الوفاق» وابسته به خبرگزاری ایرنا. تابستان داغ نیز با تراژدی تعرفه‌های مخابراتی از راه رسید. بحث تعرفه‌ها دیگر بین مسئولان دهان به دهان نمی‌گشت. حالا مردم کوچه و بازار هم از تعرفه‌ها حرف می‌زدند، تعرفه‌هایی که در نهایت باز هم گران شد. اما پاییز فصل رنگ‌ها بود، لیکن رنگ نزد این کهنه‌قبای ژنده را. پاییز فصل دلسردی دوباره فین‌تک‌ها بود. بحث بر سر آنها باز هم بالا گرفته بود و این

شماره 43 ورودی ورودی صفحه 17

فین‌تک، توفانی که در ایران نسیم شد

تکنولوژی مانند هوایی است که در آن نفس می‌کشیم. بخشی جدانشدنی از زندگی روزمره ما که در تمام حوزه‌ها با دستانی پرتوان می‌رسند به داد انسان ناتوان. صف‌های طولانی بانک‌ها هم به دنبال راه‌ چاره‌ای در دنیای تکنولوژی بود و همین امر سبب شکل‌گیری صنعت جدیدی به نام فین‌تک‌ها در حوزه تکنولوژی شد. بیش از یک دهه از شروع فعالیت فین‌تک‌ها در سطح جهان می‌گذرد و بر اساس آمارهای جهانی از سال ۲۰۱۰ تاکنون، بیش از ۵۰ میلیارد دلار در ۲۵۰۰ شرکت سرمایه‌گذاری شده و در پنج سال گذشته، سرمایه‌گذاری در صنعت فین‌تک، بیشتر بر ارائه خدمات پرداخت در حوزه خرده‌فروشی آنلاین، متمرکز بوده است. در دو حوزه اروپا و آسیا-اقیانوسیه، میزان سرمایه‌گذاری در حوزه فین‌تک، در سال ۲۰۱۵ با رشد ۷۵ درصدی مواجه شده و به ۳/۲۲ میلیارد دلار رسیده است. ۷۸ درصد از این سرمایه‌ها به سمت صنعت بانکداری، ۹ درصد به سمت شرکت‌های مدیریت دارایی و یک درصد به صنعت بیمه سرازیر شده است. در حال حاضر حوزه آسیا-اقیانوسیه با اختصاص حدود ۱۹ درصد از فعالیت‌های تامین مالی جهانی به خود، پس از حوزه آمریکای شمالی، بزرگ‌ترین منطقه سرمایه‌گذاری در حوزه فین‌تک به شمار می‌رود. چین با اختصاص ۴۵ درصد سرمایه‌گذاری‌ها به خود، حرف اول را در

شماره 43 خدمت و تجارت تجارت الکترونیکی صفحه 84

سند چارچوب فعالیت و نظارت بر وب‏سایت‌های متمرکزکننده پرداخت کسب و کارهای اینترنتی

سندی که بر لبه تیغ تیز منتقدان نشست

خبر کوتاه بود اما پرحاشیه. سیزدهم دی‌ماه اعلام کردند سند «چارچوب فعالیت و نظارت بر وب‏سایت‌های متمرکزکننده پرداخت کسب و کارهای اینترنتی» در کمیته نظارت بر کسب و کارهای اینترنتی به تصویب رسید. به محض انتشار این خبر، جامعه تجمیع‌کنندگان انتقادهایی را به بند بند این سند وارد کردند. این سند انتظار متمرکزکنندگان را برای ادامه مسیر و توسعه کسب و کارشان فراهم نکرده بود و بسیاری از سوالات آنان بی‌پاسخ مانده بود. زمانی که برای بار اول این کسب و کارها فیلتر شدند، به آنها اعلام شد که به دلیل عدم دریافت نماد اعتماد فیلتر می‌شوند؛ وقتی برای دریافت نماد مراجعه کردند، مرکز توسعه تجارت الکترونیکی اعلام کرد باید از بانک مرکزی مجوز بگیرید و بانک مرکزی نیز به آنان می‌گفت نیاز به مجوز ندارید. این کسب و کارها انتظار داشتند در این چارچوب فعالیت مشخص شود که چه کسی مسئول صدور مجوز فعالیت برای آنان است، اما این سوال در این چارچوب یا سند بی‌پاسخ مانده است. در ماده یک این سند آماده است:«… مجوز فعالیت متمرکزکننده پرداخت کسب و کارهای اینترنتی، که در این سند به اختصار متمرکزکننده نامیده می‌شود، توسط بانک مرکزی صادر و به مرکز توسعه تجارت الکترونیکی اعلام می‌شود. این مجوز قابل واگذاری به

شماره 41 خدمت و تجارت پرونده - خدمت و تجارت صفحه 80

قائم‌مقام مرکز اصناف در گفت‌وگو با پیوست:

رقابت، حرف اول نوسازی اصناف

بحث نوسازی اصناف و دریافت پروانه کسب برای فروشگاه‌های اینترنتی و کسب و کارهای مجازی مدتی است که بر سر زبان‌ها افتاده. علی امانت قائم‌مقام مرکز اصناف و بازرگانان و رئیس کمیته نظارت بر فعالیت فروشگاه‌های مجازی و شرکت‌های بازاریابی شبکه‌ای می‌گوید مرکز اصناف با همکاری مرکز توسعه تجارت الکترونیکی برای این کسب و کارها پروانه کسب صادر می‌کند. او وجود این کسب و کارهای جدید را ظرفیتی تازه در بازارهای جهانی می‌داند اما این مساله می‌تواند کسب و کارهای سنتی را تحت تاثیر قرار دهد و به همین جهت نیز مخالفانی دارد. پیوست توانست پس از پیگیری سه‌ماهه با امانت به گفت‌وگو بنشیند و از او درباره تمام سوال‌هایی که در این زمینه مطرح شده، پاسخ بخواهد. اگر شما هم در جست‌وجوی جواب‌های مسئولان در این زمینه‌اید، در ادامه، گفت‌و‌گوی ما را با قائم‌‌مقام مرکز اصناف بخوانید: با ورود کسب و کارهای جدید به بازار ممکن است برای کسب و کارهای سنتی اتفاقاتی بیفتد. با توجه به این دیدگاه و تغییر و تحولاتی که در سطح جامعه در حال رخ دادن است، آیا مرکز اصناف برنامه‌ریزی خاصی برای نوسازی اصناف دارد؟ شیوه برخورد مرکز اصناف با مدل‌های جدید کسب و کار به چه شکل خواهد بود؟قسمتی از بخش خصوصی

شماره 40 خدمت و تجارت دولت الکترونیکی صفحه 74

طرح دولت الکترونیکی در پیچ تند اجرا نشدن

تعلیقی ۱۴ساله برای اجرای یک طرح دولتی

طرح دولت الکترونیکی حدود ۱۴ سال است که تصویب شده اما با گذشت این زمان طولانی همچنان این طرح نتوانسته به طور کامل در کل دستگاه‌های دولتی اجرایی شود. سرپرست دفتر آموزش سازمان حفاظت محیط زیست می‌گوید در حال حاضر تنها ۲۰ درصد خدمات دستگاه‌های دولتی الکترونیکی شده است. او معتقد است الکترونیکی شدن خدمات دولت راه‌حلی قطعی برای حفظ محیط زیست است که می‌تواند از گسترش فساد اداری هم جلوگیری کند. تصویب آیین‌نامه اجرایی تحقق دولت الکترونیکی در ایران به ۱۵ تیرماه سال ۸۱ بازمی‌گردد که بر اساس آن دولت مکلف به ارائه خدمات غیرحضوری به مردم در راستای بهبود کیفیت، کاهش هزینه‌ها و گردش سریع اطلاعات بین دستگاه‌های اجرایی شد. اما با گذشت نزدیک به ۱۴ سال از تدوین این آیین نامه، ایران وضعیت قابل قبولی در بخش دولت الکترونیکی ندارد. این طرح سال ۸۴ متوقف شد و به تبع آن در اجرای دولت الکترونیکی در کشور وقفه ایجاد شد. پس از گذشت یک سال تبصره «۱۳» قانون بودجه سال ۸۵، دستگاه‌های اجرایی را به ایجاد سامانه‌های الکترونیکی ارائه کلیه خدمات دولتی مکلف کرد و پس از آن در سال ۸۶ شورای عالی فناوری اطلاعات، سند نظام جامع فناوری اطلاعات کشور را به تصویب رساند تا بار دیگر

شماره 44 گزارش ماه خارج از محدوده صفحه 52

کمبودهای فناورانه در مدیریت بحران حادثه پلاسکو

داغ پلاسکو بر دل تهران

نماد ۵۳ ساله تهران فرو ریخت و از ویرانه‌های آن، ۲۱ کشته و ۲۰۴ مصدوم به جا ماند. اتفاقی که تبدیل به یک بحران در عرصه مدیریت شهری شد و شهردار تهران را با چالش‌های جدی روبه‌رو کرد. حادثه‌ای که در اذهان عمومی مدام با حادثه ۱۱ سپتامبر مقایسه می‌شد و کاستی‌های فناورانه مدیریت شهری تهران را بیشتر به رخ می‌کشید. فناوری‌ای که اگر وجود داشت شاید آمار کشته‌ها را کاهش می‌داد و سوختن یک ساختمان قدیمی را به بحرانی یک‌هفته‌ای در شهر تبدیل نمی‌کرد. حالا مجلس و شورای شهر تهران به دنبال پاسخ‌های قانع‌کننده شهردار می‌گردند و در حالی که شهردار از ارائه اطلس آسیب‌پذیری شهر تهران به شورای شهر خبر می‌دهد، شورا می‌گوید چنین اطلسی به آن ارائه نشده و «حرف‌هایی که شهردار با هیجان آنها را می‌گفت، صحت نداشتند». آخرین روز دی‌ماه بود که پلاسکوی ۵۳ ساله تهران فرو ریخت. خبری که تهران را در بهت و غم فرو برد و تا یک هفته بعد که کار آواربرداری به پایان برسد و تعداد دقیق مصدومان و کشته‌شدگان حادثه مشخص شود، شوکی عمیق در جامعه جاری بود. این ساختمان صبح پنجشنبه ۳۰ دی‌ماه، دچار آتش‌سوزی شده بود و در ابتدا آتش‌سوزی طبقات نهم به بالای ساختمان را فرا

شماره 43 گزارش ماه گفت‌وگو صفحه 28

مدیرعامل شرکت زیرساخت:

هزینه فیلترینگ، پنج درصد هزینه تمامشده اینترنت است

محمدجواد آذری جهرمی پنجمین مدیرعامل شرکت زیرساخت است که اردیبهشت‌ماه امسال بر مسند ریاست نشست. او در شرایطی مدیریت شرکت زیرساخت را در دست گرفت که این شرکت با بحران‌های متعددی روبه‌رو بود. در سال‌های اخیر، شرکت زیرساخت به خاطر خرید ارزان‌قیمت پهنای باند اینترنت از خارج و فروش گران آن به شرکت‌های اینترنتی و ایجاد انحصار در این بخش، متهم شده و بخش عمده کیفیت بد اینترنت در داخل کشور و رقابتی نشدن آن را به این موضوع نسبت می‌دهند. جهرمی جوان‌ترین مدیر ارشد حوزه ارتباطات و فناوری اطلاعات است و در مراسم معارفه خود خطاب به وزیر ارتباطات گفت:«دکتر واعظی در انتخاب یک فرد جوان برای مدیریت شرکت ارتباطات زیرساخت ریسک بزرگی کردند و امیدوارم با اقدام مناسب و عملی و کمک همکاران پاسخ این اعتماد را بدهیم و جوانان را سربلند کنیم.» او از زمانی که مدیریت زیرساخت را بر عهده گرفته، در مسائل مهمی مانند فیلترینگ ورود کرده و طرح فیلترینگ هوشمند را به مرحله اجرا رسانده است. ما با او به گفت‌وگو نشستیم و حرف‌هایی شنیدیم که تاکنون در رسانه‌ها منعکس نشده‌اند. در پایان جهرمی گفت‌وگو با پیوست را «مفصل‌ترین» گفت‌وگوی خود در رسانه‌ها دانست. گفت‌وگوی مفصل ما را با او در زیر بخوانید: در

شماره 39 خدمت و تجارت تجارت الکترونیکی صفحه 70

پس از بستن درگاه پرداخت اینترنتی فین‌تک‌ها

فین‌تک‌ها بر لبه تیغ تیز قانون و نظارت

نداشتن نماد اعتماد دلیلی بود که از سوی شاپرک برای بستن درگاه‌های پرداخت فین‌تک‌ها اعلام شد. اما مرکز توسعه تجارت الکترونیکی این دلیل را رد کرد و اعلام کرد این مرکز مسئول اعطای نماد به شرکت‌های فین‌تک نیست. اما خبرهای غیررسمی می‌گفتند مقام‌های بالادستی برای بستن درگاه‌های پرداخت این شرکت‌ها به شاپرک نامه زده‌اند. حالا پس از آنکه هیچ کس مسئولیت بستن درگاه‌ها را بر عهده نگرفت، بانک مرکزی اعلام کرده تا پایان شهریور این درگاه‌ها باز می‌شوند. اتفاقاتی که در مدت دو هفته ابتدایی شهریورماه رخ داد باز هم جای خالی قانون مشخص و نهاد نظارتی مستقل را در حوزه استارت‌آپ‌های مالی بانکی به رخ کشید؛ قانونی که هنوز در دستور کار نیست و قرار است از جلسات بانک مرکزی و مرکز توسعه تجارت الکترونیکی به گوش مردم برسد.روزهای ابتدایی شهریورماه بود که خبر بسته شدن درگاه‌های پرداخت فین‌تک‌ها توسط شاپرک شنیده شد. در ابتدا گفته شد این کسب و کارها به دلیل نداشتن نماد اعتماد بسته شده‌اند و شاپرک برای بستن درگاه‌های پرداخت این استارت‌آپ‌های حوزه مالی بانکی به نامه‌‌ای استناد کرد که بر اساس آن، مرکز توسعه تجارت الکترونیکی از شاپرک خواسته مانع فعالیت درگاه‌های بدون نماد اعتماد شوند. این در حالی است که بر اساس بیانیه‌ای

شماره 37 ورودی ورودی صفحه 18

افشای اطلاعات و ارتباطات

افشای اطلاعات ۴۰ میلیون از مشترکان ایرانسل خبری بود که کمتر از یک ماه پیش بر سر زبان‌ها افتاد اما مساله مهم در این میان، نوع برخوردی بود که مسئولان ایرانسل در زمان وقوع این اتفاق داشتند. آغاز فروش اطلاعات مشترکان ایرانسل به دو سال پیش برمی‌گردد. در آن زمان فرد یا افرادی توانستند به پایگاه داده‌ شرکت ایرانسل نفوذ کنند و اطلاعات ثبت‌نامی تمام مشترکان این اپراتور را به دست آورند. پس از آن اپلیکیشنی برای اندروید نوشته شد که امکان دسترسی به این اطلاعات را می‌داد. پیامک‌های گروهی‌ای هم ارسال شد که «فایل اطلاعات ۴۰ میلیون مشترک ایرانسل، همراه با نام شخص، نام خانوادگی، کد پستی، نشانی منزل، تلفن همراه، تلفن منزل و کد ملی به قیمت دو میلیون تومان به فروش می‌رسد. آیا خریدار این اطلاعات ارزشمند هستید؟» و به این ترتیب حتی کسانی که با اینترنت سر و کار نداشتند نیز از این موضوع باخبر شدند.با این حال نوشدارو پس از مرگ سهراب رسید و پلیس فتا جلو انتشار گسترده‌تر اپلیکیشن را گرفت و گویا کسانی را که در ارسال پیامک‌ها نقش داشتند، دستگیر کرد. تنها دو سال از این ماجرا گذشته بود که یک روبات تحت عنوان پیام‌رسان تلگرام با نام mtnprobot درست شد که

شماره 42 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 38

رئیس پارک فناوری پردیس:

ارتباط خاصی با وزارت‌خانه نداریم

پارک‌های علم و فناوری در اوایل دهه ۸۰ با هدف به حرکت درآوردن جریان دانش و فناوری میان دانشگاه‌ها، موسسات تحقیق و توسعه، شرکت‌های خصوصی و بازار، زیر نظر نهاد ریاست جمهوری شکل گرفتند. در آن زمان مفهومی به نام استارت‌آپ به شکل کنونی وجود نداشت و باور عمومی بر این بود که این پارک‌ها می‌توانند به مکانی برای رشد کسب و کارهای نوپا تبدیل شوند. اما این هدف هنوز هم پس از گذشت بیش از یک دهه از زمان شکل‌گیری این پارک‌ها به آنچه که باید، نرسیده است. مسئولان پارک پردیس می‌گویند بخش خصوصی تاکنون نزدیک به ۹۰۰ میلیارد تومان در پارک سرمایه‌گذاری کرده و این سهمی که سازمان مدیریت به آنها داده، کمتر از یک‌دهم این مبلغ است. فروش شرکت‌های عضو پارک سال گذشته، بیش از چهار هزار میلیارد تومان بوده است. شرکت‌های پارک فناوری پردیس در سال گذشته بیش از ۱۲۲ میلیارد تومان هزینه تحقیق و توسعه کردند و نزدیک به ۱۰ میلیون دلار صادرات پارک در سال ۹۴ بوده است. ثبت ۱۵ اختراع و عرضه بیش از ۱۰۰ محصول یا خدمت، از دیگر دستاوردهای سال گذشته این پارک است. اما این آمار نمی‌تواند آینه تمام‌نمای پارک فناوری پردیس باشد. این پارک هنوز هم با مشکلات زیرساختی

شماره 41 گزارش ماه گزارش ماه صفحه 26

نرم‌افزاری برای آموزش یا استفاده از رانت

آموزش و پروش در کتاب‌ درسی خود برای پایه دهم تا دوازدهم از نرم‌افزار حسابداری سپیدار که متعلق به شرکت همکاران سیستم است استفاده کرده و همین موضوع سبب موضع‌گیری‌های متفاوتی در این زمینه از سوی صاحبان کسب ‌و کارهایی مانند همکاران سیستم و کارشناسان امر شده است. نکته اصلی‌ای که در این میان وجود دارد شفاف نبودن آموزش و پرورش در زمینه اطلاع‌رسانی در این‌باره است که گمانه‌های بسیاری را بی‌پاسخ گذاشته است. این مساله که آموزش و پرورش به همکاران سیستم برای استفاده از نرم‌افزارش در کتاب‌های درسی وجهی پرداخت کرده یا بالعکس همکاران سیستم برای تبلیغ محصولش به آموزش و پرورش وجهی داده، به پاسخی مشخص نرسیده و هیچ یک از دو طرف این ماجرا در این خصوص اطلاع‌رسانی نکرده‌اند. بر اساس آنچه در این کتاب درسی منتشر شده، تمام دانش‌آموزان باید برای دریافت کد فعال‌سازی با همکاران سیستم تماس بگیرند و در نتیجه این کار بانک اطلاعاتی تخصصی و قدرتمندی از افرادی که نیروی کار آینده جامعه خواهند بود در اختیار این شرکت قرار خواهد گرفت. شرکت‌های نرم‌افزاری این کار را ضربه‌ای به بنیه نرم‌افزاری کشور می‌دانند و بر همین اساس هم می‌خواهند برای احقاق حقوق خود از آموزش و پرورش برای تبلیغ مستقیم یک شرکت

شماره 35 خدمت و تجارت پرونده - خدمت و تجارت صفحه 79

جدال دستگاه‌ها بر سر شفافیت مالی بانک‌ها

بانک‌ها لبه تیغ شفافیت ایستاده‌اند

بحث بر سر میزان شفافیت مالی بانک‌های کشور مدتی است در میان دستگاه‌های مختلف مطرح شده است. مرکز پژوهش‌های مجلس گزارشی منتشر کرده که بر اساس آن بیش از ۵۰ درصد بانک‌های کشور شفافیت مالی لازم را ندارند و به همین دلیل نتیجه گرفته که سطح شفافیت مالی در میان بانک‌های کشور بسیار پایین است. اما مسئولان بانک مرکزی این گزارش را تایید نمی‌کنند و می‌گویند معیار و ملاکی که برای ارزیابی بانک‌ها در این گزارش به کار گرفته شده مشخص نیست و به همین دلیل نیز قابل استناد نیست.شفافیت مالی، هزینه‌های معاملاتی را کاهش می‌دهد و موجب بهبود روابط اقتصادی می‌شود. یکی از حوزه‌های مهم در شفافیت، شفافیت در حوزه بانکی است. امروزه بانک‌ها یکی از اصلی‌ترین ارکان اقتصادی هر کشوری محسوب می‌شوند. حفظ سلامت و ثبات بانک‌ها و نقش مهم آنها در هدایت اقتصاد کشور نیازمند شفافیت مناسب در بانک‌هاست. به همین دلیل نیز مقام‌های قانونگذار و ناظر در بسیاری کشورها، از مدت‌ها پیش با تصویب مقررات مختلف در صدد تحقق هر چه بیشتر این امر بودند. یکی از بخشنامه‌هایی که در این زمینه در ایران تصویب شده، بخشنامه سال ۱۳۹۳ شورای پول و اعتبار بانک مرکزی است که در آن از بانک‌های خصوصی و چهار موسسه مالی

شماره 40 گزارش ماه گزارش ماه صفحه 26

مسافر گران‌قیمت اولین و بزرگ‌ترین سرویس تاکسی‌ آنلاین ایران کیست

۲۰ میلیون یورو دربست

هفته دوم مهرماه بود که خبر سرمایه‌گذاری ۲۰ میلیون یورویی MTN اپراتور بزرگ آفریقای جنوبی و شریک کلیدی ایرانسل در رسانه‌ها پیچید؛ خبری که هر چه از انتشار آن بیشتر گذشت واکنش‌های بیشتری را جذب کرد که برخی هم ضد و نقیض بودند. MTN در ابتدا گفت این افزایش سرمایه برای اسنپ است ولی مدیرعامل اسنپ این مبلغ را متعلق به کل گروه اینترنتی ایران دانست. بسیاری از گروه‌های رقیب و شرکت‌های سرمایه‌گذاری صحت خبر اولیه را زیر سوال بردند ولی بسیاری از رسانه‌ها آن را به عنوان نمادی از بلوغ استارت‌آپ‌های ایرانی ستودند. تحلیل‌ها نشان می‌داد عدد از برخی از واقعیت‌های بازار ایران بزرگ‌تر است ولی انگیزه اپراتور غول‌آسای آفریقایی از خرج پول‌هایی که در ایران مانده‌اند هم آشکار است. شاید در نهایت این تناقضات بود که طعم شیرین دومین سرمایه‌گذاری بزرگ در فضای استارت‌آپی کشور را کمی تلخ و شیرین کرد. آغاز ماجرا ابتدا سایت تک‌کرانچ در خبری اعلام کرد که شرکت MTN آفریقای جنوبی روی استارت‌آپ اسنپ سرمایه‌گذاری ۲۰ میلیون یورویی کرده است. شهرام شاهکار مدیرعامل اسنپ در گفت‌وگو با تک‌کرانچ به موضوعی اشاره کرده که هیچ‌گاه به طور رسمی در فضای خبری ایران اعلام نشده و آن اینکه شرکت آلمانی راکت اینترنت صاحب اسنپ است. مجموعه

شماره 34 خدمت و تجارت تجارت الکترونیکی صفحه 90

یک ماه از فیلتر شدن 22 درگاه واسط پرداخت گذشت

«پولشویی» اتهام جدید

درگاه‌های واسط پرداخت که از یک ماه پیش فیلتر شده‌اند حالا با اتهام جدیدی روبه‌رو شده‌اند: پولشویی.این درگاه‌ها متهم به «پولشویی» شدند و درخواست اولیه آنها برای رفع فیلترینگ از سوی مسئولان رد شده است. اتهام جدید با اتهام‌هایی که پیش از این مطرح شده بود متفاوت است. پیش از این موارد متعددی از سوی مسئولان به عنوان دلیل فیلتر شدن این سایت‌ها عنوان شده که همگی از سوی مسئولان این درگاه‌ها پاسخ داده شده بود اما پولشویی جزو هیچ کدام از این اتهام‌ها نبود. طبق اعلامی که به این بانک‌ها شده‌، اتهام مربوط به پولشویی از سوی بانک‌ مرکزی در حال پیگیری است. اتهام جدید نیز اتهامی نیست که به‌ سادگی بتوانند در مورد آن نظر بدهند یا کسی بتواند آن را نفی یا تایید کند. اثبات یا عدم اثبات چنین اتهامی معمولاً دوره زمانی طولانی طلب می‌کند و در این صورت فعالیت این سایت‌ها همچنان معلق می‌ماند.بحث تدوین قوانین مربوط به درگاه‌های واسط پرداخت از مهرماه سال گذشته مطرح شده و هنوز هم ضوابط مدونی برای نحوه فعالیت این سایت‌ها تدوین نشده است. فیلترینگ، با برنامه‌ریزی قبلی در اتفاقی بی‌سابقه، عصر روز سه‌شنبه ۲۵ اسفندماه ۹۴ پی‌لاین و تعدادی از درگاه‌های واسط پرداخت به دلایل نامعلوم و مبهم