نسخه فیزیکی

  • شهر کتاب مرکزی تهران – خیابان دکتر شریعتی – بالاتر از خیابان استاد مطهری – نبش کوچه کلاته – فروشگاه مرکزی شهر کتاب
  • شهر کتاب کاشانک نیاوران، کاشانک، نرسیده به سه راه آجودانیه
  • نشر ثالث خیابان کریم‌خان زند، بین خیابان ایرانشهر و ماهشهر، پلاک ۱۵۰
  • شهر کتاب سعادت آباد انتهای خیابان ایران‌زمین، جنب فرهنگسرای ابن‌سینا، شهر کتاب ابن‌سینا

آرشیو نوشته‌‌های لیلا حنارود

شماره 44 خدمت و تجارت دولت الکترونیکی صفحه 78

امضای همراه چرا به نتیجه نرسید

دست بالای دست بسیار است

وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات با اعتماد به نفس تمام از آمادگی این وزارت‌خانه و مجموعه تحت سرپرستی‌ و نفوذش برای ارائه خدمات پرداخت همراه و امضای امن صحبت می‌کند. او بارها پشت تریبون‌های مختلف قرار گرفت و به عقب‌ماندگی شبکه بانکی برای ارائه خدمات بانکی همراه اشاره کرد، به عقیده وی روزی بخش فناوری اطلاعات و زیرساخت از شبکه بانکی عقب بود اما امروز همه چیز آماده است و شبکه بانکی باید عجله بیشتری کند. او معتقد است بخش‌های مختلف مخابرات، اپراتورهای کشور و شبکه زیرساخت آمادگی لازم را برای فراهم کردن بستر خدمات بانکی همراه دارند، فقط تعلل شبکه بانکی یا حتی انحصارطلبی این شبکه است که موجب می‌شود کارها کند پیش رود.هرچند رئیس کل بانک مرکزی نیز در مقابل اعلام می‌کند اپراتورها هنوز نتوانسته‌اند زیرساخت مورد نیاز شبکه بانکی را برای ارائه خدمات بانکی امن و پرسرعت در اختیار آنان قرار دهند. زمان مناسب برای انجام یک تراکنش بر بستر سیم‌کارت حداقل خواسته بانک است که هنوز محقق نشده است. اگر از اختلاف نظر لفظی وزیر ارتباطات و رئیس کل بانک مرکزی بگذریم، آنچه مشخص است محقق نشدن وعده هر دو برای نتیجه دادن امضای همراه در دهه فجر امسال بود. امضای همراه امضای همراه با پرداخت

شماره 41 خدمت و تجارت بانکداری الکترونیکی صفحه 74

جزئياتی از تفاهم‌‌نامه همراه اول و شرکت خدمات انفورماتیک

امضای همراه در راه است

وقتی وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات در مهرماه گذشته خبر از نهایی شدن کیف ‌پول الکترونیکی داد و اعلام کرد تفاهم‌نامه‌ای با بانک ‌مرکزی برای اجرایی کردن آن به امضا رسیده و تا دو ماه آینده به نتیجه خواهد رسید، فعالان این بازار و کارشناسان بانکی به تکاپو افتادند تا متوجه شوند موضوع از چه قرار است. در این میان در اولین برخورد شرکت خدمات انفورماتیک را مقصر دانستند چرا که این تصور حاکم شد که قرار است طرحی اجرا شود که این شرکت آن را از رقبا پنهان کرده‌ است، اما وقتی ناصر حکیمی مدیرکل فناوری اطلاعات و ارتباطات بانک مرکزی گفت «همراه اول و شرکت خدمات انفورماتیک فقط ملزم به آماده‌سازی بستر هستند و از ارائه خدمت منع شده‌اند»، ورق کمی برگشت.واکنش بازار و فعالان این حوزه در فضای مجازی به این خبر آنچنان زیاد بود که همراه اول و شرکت خدمات انفورماتیک که به عنوان مجریان این طرح انتخاب شده بودند و تفاهم‌نامه‌ای را طبق گفته وزیر ارتباطات برای اجرایی کردن آن امضا کرده‌ بودند، ترجیح دادند سکوت کنند؛ اظهار نظر وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات بر سر نتیجه دادن کیف‌ پول‌ همراه طی یک دوره زمانی بسیار کوتاه، تقریباً دو ماه آینده، آنها را در یک

شماره 38 حقوق فناوری حقوق فناوری صفحه 100

بررسی آیین‌نامه «نحوه استفاده از سامانه‌های رایانه‌ای یا مخابراتی»

E به قوه قضاییه راه یافت

ابلاغ آیین‌نامه مواد ۱۷۵ و ۱۷۶ قانون آیین ‌دادرسی کیفری که نحوه استفاده از سامانه‌های رایانه‌ای و مخابراتی را برای دادگستری‌ها و دادگاه‌ها روشن می‌کند، فصل جدیدی از ارائه خدمات الکترونیکی در قوه قضاییه به شمار می‌آید.ابلاغ چنین آیین‌نامه‌هایی با توجه به پیشینه قانونی که برای آن در نظر گرفته شده است در کنار خدمات الکترونیکی که از سوی بخش‌های مختلف دولت ارائه می‌شود، مشخص می‌کند ابزارهای الکترونیکی و خدمات الکترونیکی به تدریج جایگاه اصلی خود را در بخش‌های مختلف کشور باز می‌کنند. کارشناسان حوزه فناوری اطلاعات معتقدند تا زمانی که اسناد الکترونیکی در دادگاه‌ها پذیرفته نشوند و دادگاه‌ها خود به سمت استفاده از روش‌های الکترونیکی برای انجام فعالیت‌هایشان نروند خدمات الکترونیکی از چندان جایگاهی در میان عامه مردم برخوردار نخواهند شد چرا که باید ابتدا دادگاه‌ها این خدمات را به رسمیت بشناسند تا مردم نیز اعتماد کنند و از آن استفاده کنند.در برنامه پنجم توسعه نیز بر استنادپذیری اسناد الکترونیکی تاکید شده است. در ماده ۱۷ این برنامه آمده:«به منظور توسعه دولت الکترونیکی و عرضه خدمات الکترونیکی و نیز توسعه و استقرار خزانه‌داری الکترونیکی و اصالت بخشیدن به اسناد الکترونیکی از جمله اسناد مالی و حذف اسناد کاغذی در هر موردی که به موجب قانون، تنظیم اوراق یا اسناد،

شماره 38 خدمت و تجارت پرونده - خدمت و تجارت صفحه 79

سرانجام ستاره و مربع چه شد

یکی داستانست پر آب چشم

امنیت. واژه‌ای که هر اقدامی را مجاز می‌کند. از شنود گرفته تا متوقف کردن کسب و کار،  هر مدیری می‌تواند با استفاده از این واژه هر طرحی را پیش برد. بسیاری از سرویس‌ها و خدمات به دلیل تامین نشدن امنیت زیرساختی‌شان از ارائه بازماندند و بسیاری دیگر بعد از ارائه در یک دوره زمانی با استفاده از همین واژه متوقف شدند. سرویس USSD نیز جزو همین دسته به شمار می‌آید.  بانک مرکزی تقریباً شش ماه پیش در یک دستورالعمل اعلام کرد این سرویس به دلیل مشکلات امنیتی‌اش از اول مهرماه متوقف می‌شود. این رویه ابلاغ دستورالعمل از سوی رگولاتور کمی عجیب بود چرا که در دوره‌های گذشته یک شب پیش از اجرایی شدن یک تصمیم نظر رگولاتور اعلام می‌شد و در یک دوره بسیار کوتاه حداکثر دو تا سه روز مجری باید زیرساخت‌های اجرای یک دستورالعمل را فراهم می‌کرد. اما ابلاغ زودتر دستورالعمل این فرصت را ایجاد کرد تا بخش‌های مختلف درگیر در این پروژه بتوانند شرایطی را پیش آورند که امکان امن کردن بیشتر بستر انتقال اطلاعات USSD را مهیا کنند و بدون اینکه این سرویس به صورت کامل از بسته خدمات قابل ارائه شرکت‌های PSP خارج شود، توسعه آن نیز در همین سطح باقی بماند. در شرایط فعلی

شماره 36 خدمت و تجارت پرونده - خدمت و تجارت صفحه 86

رئيس مرکز توسعه تجارت الکترونیکی:

تکلیف تجمیع‌کنندگان تا یک ماه دیگر مشخص می‌شود

اولین بار دی‌ماه سال گذشته بود که رئیس مرکز توسعه تجارت الکترونیکی خبر از تدوین ضوابط برای تجمیع‌کنندگان خدمات پرداخت داد. تا آن زمان برای این شرکت‌ها هیچ ضابطه و مصوبه‌ای صادر نشده بود و هر یک از شرکت‌ها به فراخور توانایی خود مدلی برای کسب و کارشان تعریف کرده بودند؛ از همین رو هر از چند گاهی نیز برخی از نهادهای نظارتی با مشاهده تخلفی از سوی آنها اعلام می‌کردند این شرکت‌ها باید فیلتر شوند یا در زیرمجموعه شرکت‌های ارائه‌دهنده خدمات پرداخت یا PSPها قرار گیرند. اما مدل فعالیت این شرکت‌ها آنها را به ‌صورت کامل از ارائه‌دهندگان خدمات پرداخت مجزا می‌کرد. مرکز توسعه تجارت‌ الکترونیکی در آن دوره زمانی برای اینکه جلو فیلتر شدن این شرکت‌ها را بگیرد اعلام کرد برای این شرکت‌ها ضوابطی تدوین خواهد کرد. اما به دلیل طولانی شدن روند تدوین ضوابط و همچنین تخلفاتی که از سوی برخی از این شرکت‌ها صورت گرفت، منجر به فیلتر شدن تعدادی از آنها در روزهای پایانی سال گذشته شد. با این حال به نظر می‌رسد تدوین ضوابط به مراحل پایانی خود رسیده است و به زودی خروجی کار منتشر می‌شود. در این خصوص با محمد گرکانی‌نژاد رئیس مرکز توسعه تجارت الکترونیکی به گفت‌وگو نشسته‌ایم که در زیر

شماره 35 خدمت و تجارت تجارت الکترونیکی صفحه 90

آمار بی‌آماری

ایران در آخرین گزارش آنکتاد در زمینه گسترش تجارت الکترونیکی در بخش B2C رتبه ۷۷ را از میان ۱۳۷ کشور دنیا به خود اختصاص داده‌ است. در گزارش تهیه‌شده از سوی آنکتاد میزان خریدهای آنلاین و همچنین میزان استفاده از کارت اعتباری مورد توجه قرار گرفته است؛ این دو از جمله فاکتورهایی هستند که به دلیل محدودیت ارتباط در ایران هنوز آمار دقیقی در مورد آنها در دسترس نیست، از سویی به دلیل نبود کارت‌های بین‌المللی در ایران خرید از فروشگاه‌های آنلاین مطرح در دنیا نیز برای شهروندان ایران امکان‌پذیر نیست. به نظر می‌رسد این دو عامل از جمله عواملی است که موجب شده ایران در جدول رتبه‌بندی آنکتاد در مقایسه با سال‌های گذشته نزول کند. در بررسی امسال تعداد کشورهای بررسی‌شده از ۱۳۰ کشور به ۱۳۷ کشور افزایش پیدا کرده است. در میان ۱۰ کشور پیشرفته با اقتصاد توسعه‌یافته شش کشور اروپایی، سه کشور آسیا- اقیانوسیه و یک کشور آمریکای شمالی دیده می‌شود. قطر در این فهرست با ۴۷ رتبه صعود بیشترین پیشرفت را در میان کشورها داشته و امارات با ۴۱ رتبه صعود دومین کشور با بیشترین پیشرفت را به خود اختصاص داده است. چهار شاخص اصلی برای این رتبه‌بندی حائز اهمیت بوده‌اند: ضریب نفوذ اینترنت، نسبت سرورهای

شماره 34 خدمت و تجارت دولت الکترونیکی صفحه 76

سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی به دنبال شفافیت وظایف دستگاه‌هاست

خدمات دولت صاحب شناسنامه شدند

سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور به‌ زودی کتابچه خدمات دولت را منتشر می‌کند، کتابچه‌ای شامل ۹۰۰ خدمت که در نهایت لیست خدمات دولت و شناسنامه آنها را مشخص خواهد کرد؛ لیستی که قرار است پایه ارائه سرویس از سوی دستگاه‌های مختلف در دولت‌ الکترونیکی شود. لیستی که هر چند بارها اعلام شد تهیه شده اما هیچ گاه به صورت رسمی منتشر نشد و اخبار غیررسمی مربوط به انتشار آن لیست نیز نشان‌دهنده مشخص نبودن مفهوم خدمت برای دستگاه‌های مختلف بود، چرا که هر یک از دستگاه‌ها به صلاحدید خود لیستی از وظایف‌شان را آماده و به عنوان خدمات قابل ارائه معرفی کرده بودند. به عنوان مثال عضویت در کتابخانه ملی برای سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران یک خدمت تعاملی عنوان شده بود و بانکداری الکترونیکی برای پست‌بانک. دریافت شکایت‌ها و گزارش‌های مردمی برای سازمان حمایت از مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان نیز یک خدمت در نظر گرفته شده بود. در اصل برخی از وظایف نیز به عنوان خدمت از سوی هر کدام از دستگاه‌ها اعلام شده بود، گاهی حتی پرداخت حقوق کارکنان دولت به عنوان خدمت از سوی دستگاه مربوطه اعلام شده بود، از همین رو تعداد کل خدمات دستگاه‌ها هزار و ۴۰۰ خدمت تعیین شد اما با تغییراتی که اعمال

شماره 29 خدمت و تجارت تجارت الکترونیکی صفحه 66

برقراری رابطه میان ایران و e bay به نماد اعتماد نیاز دارد

پل ترکی چاره کار نبود

درست زمانی که وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات اعلام کرد یک شرکت واسط رابط میان شرکت ایرانی یاتا و شرکت ‌e bay شده، به نظر رسید خیال همه راحت شده ‌است.تا پیش از اعلام این خبر همه با این پرسش مواجه بودند که با وجود برطرف نشدن تحریم‌ها چگونه یک شرکت ایرانی هر چند با پشتیبانی شرکت پست توانسته‌ است با یک شرکت آمریکایی برای برقراری ارتباط با یکدیگر وارد مذاکره شود و آنان نیز پذیرفته‌اند که ریسک جریمه را قبول کنند و تن به این ارتباط دهند. تا پیش از اعلام عدم همکاری ای‌بی با ایران توسط یکی از مدیران این شرکت در پاسخ به یکی از خبرنگاران روزنامه‌های ایرانی هیچ کدام از مدیران شرکت پست یا شرکت یاتا اعلام نمی‌کردند که این رابطه یک رابطه با واسطه است. هر چند بارها در مقابل این سوال قرار گرفتند که این ارتباط چگونه برقرار شده ‌است و با وجود تحریم‌ها چگونه توانستید با آنها وارد مذاکره شوید؟حتی مدیرعامل شرکت پست پس از موضع‌گیری مدیران ای‌بی اعلام کرد به دلیل وجود تحریم‌ها آنها علاقه‌ای به اعلام برقراری رابطه یا همکاری اقتصادی با ایران ندارند.پس از اینکه ای‌بی اعلام کرد رابطه‌ای با ایران و هیچ شرکت ایرانی‌ای ندارند، وزیر ارتباطات در مراسمی

شماره 30 خدمت و تجارت دولت الکترونیکی صفحه 74

مدیریت هویت مجازی چالش جدید کشور

بال‌های نامتوازن کارت ملی هوشمند

وعده صدور کارت ملی هوشمند پس از تقریباً هفت سال محقق شد. هم‌اکنون برای بیش از دو میلیون نفر کارت ملی هوشمند صادر و سازمان ثبت احوال در نظر دارد تا پایان سال تقریباً این تعداد کارت را به ۱۰ میلیون برساند. اما در این میان یک حلقه مفقوده وجود دارد. کارت ملی هوشمند قرار است چه کارایی‌ایی داشته باشد و به کدام بخش خدمت‌رسانی کند؟ با وجود اینکه در برنامه‌های چهارم و پنجم توسعه به صدور کارت ملی هوشمند اشاره مستقیم شده و سازمان ثبت احوال را در این زمینه مسئول معرفی کرده بود اما برای بخش‌ها و وزارتخانه‌ها و سازمان‌های دیگر وظیفه‌ای در خصوص به‌کارگیری یا بهره‌گیری از کارت ملی هوشمند در نظر گرفته نشده بود. از همین رو کارت ملی هوشمند تنها برنامه سازمان ثبت احوال بود و با فشار این سازمان به سرانجام رسید. شاید اگر در این دوره زمانی اطلاع‌رسانی دقیقی در خصوص کارکرد کارت ملی هوشمند و همچنین کمکی که این کارت به ذی‌نفعان خواهد کرد، صورت می‌گرفت اجرای این پروژه سریع‌تر به نتیجه می‌‌رسید.هر چند مجریان این طرح مدت‌زمان مفید اجرایی شدن این طرح را حدود دو سال و نیم عنوان می‌کنند، تغییر دولت و همچنین تغییر مدیران در لایه‌های مختلف سازمان ثبت

شماره 6 خدمت و تجارت پرونده - خدمت و تجارت صفحه 63

مروری اجمالی بر فرآیندهای کاری در بورس الکترونیکی

پای پل حافظه در تالار مرکزی نمایشگر

رضا چند روز پیش پا به ۴۰سالگی گذاشت اما با موهای جوگندمی‌اش پیرتر از سنش به نظر می‌رسد. تقریبا ۱۰ سال پیش برای همیشه کار کردن در یک شرکت مهندسی را کنار گذاشت و تصمیم گرفت برای خودش کار کند، با پولی که پس‌انداز کرده بود سرمایه‌گذاری در بورس را آغاز کرد و کارش بورس شد. از صبح ساعت ۹ به بورس می‌رود و تقریبا ۱۲ و نیم تا یک آنجا را ترک می‌کند و به سمت خانه‌اش روانه می‌شود.هر چند گاهی از اینکه شرکت سابقش را ترک کرده، شکایت می‌کند و می‌گوید:«اگر آنجا کار می‌کردم درآمد ثابت و مطمئنی داشتم.» اما به نظر نمی‌رسد زیاد هم از این روند ناراضی باشد. این روزها بیشتر در خانه می‌ماند و به خنده می‌گوید دورکاری می‌کند. در تمام مدتی که در خانه است پشت کامپیوترش نشسته و به صفحه معاملات بورس چشم دوخته ‌است. راه‌اندازی سیستم معاملات آنلاین موجب شد هر از چند گاهی به خودش مرخصی بدهد و به جای اینکه هر روز به ساختمان بورس بیاید و هر روز با کارگزارش تماس بگیرد بخشی از کار را خودش از راه دور انجام می‌دهد. همچنین در دسترس بودن اطلاعات به طرق گوناگون نیز او را از مراجعه حضوری بی‌نیاز کرد.با راه‌اندازی

شماره 7 خدمت و تجارت بانکداری الکترونیکی صفحه 56

بانک‌های ایرانی در انتظار نتیجه نهایی دادگاه‌های اتحادیه اروپا برای لغو تحریم‌ها

سوئیفت قفل‌های خود را باز کرد

تقریبا دو ساعت از زمان ترک استکهلم به مقصد تهران می‌گذشت و همه مسافران در خواب و بیداری به سر می‌بردند اما صدای خلبان چرت همه را پاره کرد. او اعلام کرد:«برای سوختگیری باید در یکی از شهرهای اروپای شرقی فرود بیاییم. سوختگیری تقریبا یک‌ ساعت به طول می‌انجامد. از مسافران می‌خواهم این یک‌ ساعت را تحمل کنند.» بیشتر از یک ساعت از این صحبت خلبان گذشته بود و تقریبا تمام مسافران کلافه از این معطلی بودند که صدای خلبان در کابین پخش شد و این‌ بار با لحنی شاد خبر از پایان سوختگیری داد و با لحنی طنزآلود گفت:«چمدان پول نقد توسط یکی از همکاران ما هم‌اکنون به مامور سوخت‌رسانی این کشور تحویل داده شد و پس از شمارش اسکناس‌ها از روی باند بلند می‌شویم.» پروازی که قرار بود چهارساعته به تهران برسد، شش ساعت به ‌طول انجامید.برای کسی مانند من که هیچ گونه تبادل مالی بین‌المللی ندارد، این ملموس‌ترین تجربه از قطع خدمات سوئیفت به ایران و تحریم‌های بانکی بود. درست زمانی که مسوولان کشور تحریم‌ها را ورق‌پاره‌هایی بیش نمی‌دانستند و تحریم‌های بانکی را چندان بااهمیت نمی‌دانستند و می‌گفتند قطع سوئیفت مشکلی ایجاد نمی‌کند، یک هواپیما برای سوختگیری ساده پول نقد پرداخت می‌کرد. البته اگر از اجازه صادرنشده

شماره 28 خدمت و تجارت پرونده - خدمت و تجارت صفحه 76

گام اول فعالیت‌ فروشگاه‌های بین‌المللی در ایران برداشته شد

خرید دلاری پرداخت ریالی

انتشار خبر قرارداد همکاری پست و یک شرکت ایرانی (یاتا) با فروشگاه‌های آنلاین بین‌المللی مانند EBAY و آمازون تقریباً با انتشار خبر اتصال شبکه بانکی ایران با ویزا و مسترکارت همزمان شد. این همزمانی موجب شد این تصور ایجاد شود که مشکلات مربوط به تحریم‌های فعالیت‌های بانکی به پایان رسیده ‌است و می‌توان به سادگی از طریق این سایت خرید انجام داد و به سادگی پول آن را پرداخت کرد.هر چند این پرداخت از طریق سایت به سادگی صورت می‌گیرد و امکان خرید ریالی کالاهای دلاری برای خریداران ایرانی فراهم شده است اما این بدان معنا نیست که خریدار ایرانی بی‌واسطه پول به حساب ای‌بی و آمازون واریز می‌کند بلکه این فعالیت توسط شرکت یاتا صورت می‌گیرد. مدیر کل ایجاد و توسعه سرویس‌های نوین شرکت پست در این خصوص گفت:«تبدیل ارز و مباحث ریالی و دلاری از طریق یک شرکت واسط انجام می‌شود.»در چنین شرایطی به نظر می‌رسد باید مشخص شود فرآیند مالی این شرکت توسط کدام شرکت یا بانک و با چه مجوزهایی صورت می‌گیرد. دلیل حساسیت موضوع نیز امکان خروج ارز از کشور است و به نظر می‌رسد برای اینکه دولت و بانک مرکزی بتوانند روی این مساله کنترل و نظارت داشته باشند، باید فرآیند تبدیل ریال به

شماره 12 خدمت و تجارت پرونده - خدمت و تجارت صفحه 65

مروری بر روند پیشرفت پروژه سامانه پرونده الکترونیکی سلامت ایرانیان

گنجینه درد روی بال‌های آی‌تی

پدربزرگم همیشه یک پوشه بزرگ به همراه داشت، ما اسم این پوشه را گذاشته بودیم گنجینه درد. همیشه برای رفتن به دکتر گنجینه دردهایش را با خود می‌برد؛ فرقی نمی‌کرد مراجعه به دکترش به علت سرماخوردگی بود یا به دلیل سرطان معده‌، که در نهایت با آن بیماری فوت کرد. در این گنجینه همه ‌چیز پیدا می‌کردید؛ از نسخه‌های دارویی برای ۱۰ سال پیش یا اولین دفترچه بیمه‌ای که گرفته بود گرفته تا عکس و آزمایش‌های مختلف برای بیماری‌های مختلف. وقتی به گنجینه‌اش نگاه می‌کردم و می‌خواستم آن را کمی خلوت کنم و نسخه‌ها یا دفترچه‌های قدیمی‌تر را دور بیندازم، انگار بخشی از روحش را می‌کندم، همیشه می‌گفت:«به این چیکار داری، دکتر باید بفهمه من چمه!» برایش قابل قبول نبود که سرماخوردگی امسالش ربطی به شکستن پایش در سال پیش ندارد.اما همین گنجینه باعث شد با وجود بیماری‌اش بیشتر از حد معمول عمر کند، همیشه اطلاعات بیماری‌اش در دسترس بود و پزشکان را از کنکاش بی‌نیاز می‌کرد. گنجینه دردها را فراموش کرده بودم تا زمانی‌ که محمد جهانگیری معاون برنامه‌ریزی و نظارت سازمان نظام پزشکی دلیل اهمیت پرونده الکترونیکی سلامت را وابستگی فرآیند درمان عنوان کرد. او به ماهنامه صنعت درمان گفت:«ما در سلامت نیازهای متعددی داریم اما این نیازها

شماره 27 خدمت و تجارت پرونده - خدمت و تجارت صفحه 69

آیا تئوری هر شهروند یک کارت نتیجه میدهد؟

کارت شهروندی یا کارت بانکی؟

سابقه کارت شهروندی به اوایل دهه ۸۰ بازمی‌گردد؛ درست زمانی که قرار بود کارت‌های ملی هوشمند صادر و برخی از خدمات از طریق آن ارائه شود. اما این پروژه به نتیجه نرسید و سرانجام کارت ملی سرنوشتی دیگر تجربه کرد و کارت شهروندی سرنوشتی دیگر. یکی از دلایل اختلاف‌ها و به سرانجام نرسیدن کارت شهروندی اختلاف نظر در مورد متولی اصلی این کارت بود. برخی آن را به عنوان زیرمجموعه سازمان ثبت احوال قرار می‌دادند چرا که اطلاعات هویتی افراد روی آن قرار می‌گرفت و عده‌ای دیگر آن را زیرمجموعه شهرداری‌ها. همین اختلاف نظر موجب شد طرح کارت‌های شهروندی در جزیره‌های قشم و کیش سرانجام دیگری داشته باشد.سازمان مناطق آزاد در کیش و قشم هر کدام به صورت مجزا اقدام به صدور و توزیع کارت شهروندی کردند و با توجه به اینکه تمامی فعالیت‌ها در این جزیره‌ها زیر نظر سازمان مناطق آزاد آن منطقه صورت می‌گیرد، طبیعی است برنامه‌ریزی برای صدور این کارت‌ها نیز ساده‌تر شد. با این وجود نیز نمی‌توان کارت کیشوندی یا کارت شهروندی قشم را جزو پروژه‌های موفق به شمار آورد. علاوه ‌بر اینکه دوره اجرایی شدن این طرح در این دو جزیره به نسبت زیاد بود، سرویس‌هایی که روی این کارت‌ها نیز ارائه می‌شود تقریباً محدود

شماره 25 خدمت و تجارت تجارت الکترونیکی صفحه 62

بررسی وضعیت سامانه تدارکات الکترونیکی دولت

مرز شفافیت و بوروکراسی

وقتی صحبت از شفافیت اقتصادی و جلوگیری از فساد دولت می‌شود، تمامی دولت‌ها خود را پیش‌قدم در آن می‌دانند. یکی شعار مبارزه با فساد سر می‌دهد و دیگری شعار ایجاد شفافیت اقتصادی و ایجاد اتاق‌های شیشه‌ای برای نظارت بیشتر و بهتر بر بخش‌های اقتصادی. اما وقتی پای اجرا به میان می‌آید، اجرایی کردن آن به سادگی صحبت کردن در مورد آن نیست. تقریباً تمامی بخش‌های دولت، استفاده از سامانه‌های مختلف در بخش‌های مختلف اقتصادی را یکی از ابزارهای اصلی دولت در توسعه اقتصادی و مبارزه با فساد می‌دانند و سعی می‌کنند در بخش‌هایی که نظارت یا شفافیت کافی در آنها وجود ندارد با ایجاد سامانه‌های الکترونیکی و استفاده از فناوری اطلاعات بخشی از شفافیت به آن بازگردد. اما پیاده و اجرایی کردن این سامانه‌ها نیز به سادگی صحبت کردن و برنامه‌ریزی برای آنها نیست. سامانه تدارکات الکترونیکی دولت یکی از آن سامانه‌هاست. دولت به منظور شفافیت در بخش خریدهای دولتی و برگزاری مناقصات و مزایدات اقدام به آماده‌سازی زیرساخت‌های سامانه تدارکات الکترونیکی دولت یا ستاد(E procurement) کرد، حال که این سامانه به مراحل نهایی خود رسیده است دستگاه‌های اجرایی که باید به آن متصل شوند و خریدهای خود را از این طریق انجام دهند، برای اتصال به آن مشکل‌تراشی می‌کنند

شماره 24 خدمت و تجارت پرونده - خدمت و تجارت صفحه 64

بررسی وضعیت مقررات‌گذاری برای بیت‌کوین در ایران

هنوز زود است

سیاستگذاری برای پول مجازی به منظور بررسی و آشنایی بیشتر با نحوه عملکرد این پول و بازار آتی آن فعلاً به تعویق افتاده است. هم‌اکنون کمیته مباحث اقتصادی و کمیته مباحث امنیتی در زیرمجموعه مرکز ملی فضای مجازی مسئولیت بررسی بیشتر این موضوع را بر عهده دارند. در کمیته مباحث اقتصادی قرار است تاثیر این نوع پول بر اقتصاد کشور و نظام پولی و مالی کشور مورد بررسی قرار گیرد و در کمیته امنیتی علاوه بر امنیت این نوع پول در مورد مباحث حقوقی آن بحث شود. اواخر سال گذشته خبری منتشر شد که حاکی از سیاستگذاری مرکز ملی فضای مجازی بود اما در شرایط فعلی به دلیل مشخص نبودن فضای حاکم بر پول مجازی فعلاً سیاستگذاری برای آن به آینده موکول شده و قرار است طی این مدت به بررسی بیشتر بازار و همچنین تحلیل تاثیر آن در بازار ایران و کشورهای مشابه و رصد وضعیت آن در کشورهای دیگر بپردازند. در شرایطی سیاستگذاری برای بیت‌کوین به آینده موکول شده است که در روز نوشتن این گزارش قیمت هر بیت‌کوین ۹ میلیون و ۴۰۰ هزار و ۶۴۴ ریال اعلام شده بود. بررسی جدول تغییر قیمت این محصول از اردیبهشت‌ماه گذشته تاکنون نشان می‌دهد قیمت این محصول تقریباً با نوسان

شماره 15 خدمت و تجارت دولت الکترونیکی صفحه 65

سند دولت الکترونیکی چگونه به خط پایان می‌رسد

پرده آخر

بالاخره سند دولت ‌الکترونیکی به خط پایان نزدیک می‌شود. پس از کش و قوس‌های فراوان بر سر تدوین و نهایی شدن سند دولت‌ الکترونیکی به نظر می‌رسد این سند به مراحل نهایی خود نزدیک و ضوابط اجرایی آن نیز مصوب شده است. در آخرین جلسه شورای عالی فناوری اطلاعات در اسفندماه گذشته این ضوابط نهایی شد و به تصویب رسید. اما ابلاغ آن منوط به نهایی شدن پیوست‌های اجرایی آن شده است.هر چند هنوز خود سند دولت ‌الکترونیکی تصویب نشده اما به نظر می‌رسد با نهایی شدن ضوابط اجرایی آن و مشخص شدن پیوست‌های اجرایی‌اش می‌توان امیدوار بود تا این سند که مطابق با برنامه پنجم توسعه تدوین شده است نهایی و سرانجام ابلاغ شود. مسوولان اجرایی این سند معتقدند تصویب مجزای سند راه‌ به‌ جایی نخواهد برد بلکه ضوابط اجرایی و پیوست‌های آن است که شکل اجرایی به سند جامع دولت ‌الکترونیکی خواهد داد.طبق پیش‌بینی‌های صورت‌گرفته به نظر می‌رسد برای اجرایی شدن دولت ‌الکترونیکی در کشور در ابتدا باید مرکز تبادل اطلاعات پایه (information exchange) ایجاد شود. هر چند ایجاد مرکز تبادلات الکترونیکی اطلاعات پایه در برنامه پنجم توسعه پیش‌بینی شده بود اما خصوصیات آن نهایی و چگونگی اجرا مشخص نشده بود.هم‌اکنون پیش‌بینی شده است مرکز ix محل تبادل

شماره 16 خدمت و تجارت بانکداری الکترونیکی صفحه 66

نقشه راه بانکداری الکترونیکی به زودی اجرایی می‌شود

نقشه راه در انتظار یک شرکت

اجرایی شدن نقشه راه در انتظار مشخص شدن ساختار شرکتی است که قرار است مجری نقشه راه بانکداری الکترونیکی کشور باشد.این شرکت یکی از شرکت‌هایی خواهد بود که زیر نظر بانک مرکزی فعالیت خواهد کرد و برنامه‌ها و پروژه‌های نقشه راه را پیگیری می‌کند و طول عمرش، مدت‌زمان اجرایی شدن نقشه راه است.یکی از انتقاداتی که طی سال‌های گذشته به صورت مرتب به بانک مرکزی وارد می‌شود ایجاد شرکت‌های مختلف برای اجرایی شدن اهداف مختلف این رگولاتور بخش بانکی کشور است. اما این ‌بار مشاور خارجی طرح نیز پیشبرد و محقق شدن تمام طرح‌های پیش‌بینی‌شده در نقشه راه بانکداری الکترونیکی را منوط به تعیین ساختاری معین برای پیگیری دقیق این نقشه می‌داند. از همین رو شرکت ملی انفورماتیک نیز به عنوان مجری این طرح در حال نهایی کردن ساختار مناسب برای اجرایی کردن نقشه راه است.پس از مشخص شدن ساختار و تایید بانک مرکزی و شکل‌گیری آن این نقشه اجرایی می‌شود.مدیر سامانه‌های پرداخت شرکت ملی انفورماتیک جعفر مرتضویان گفت:«هنوز ساختار این شرکت نهایی نشده است و مشخص نیست چگونه فعالیت خواهد کرد، یک بخش از زیرمجموعه بانک مرکزی است یا به صورت دیگری فعالیت می‌کند.»او ادامه داد:«در اجرایی شدن نقشه راه بانکداری الکترونیکی باید مجموعه‌ای به ‌صورت هدفمند منابع مورد

شماره 23 خدمت و تجارت تجارت الکترونیکی صفحه 76

اختلاف نظر بر سر نهاد متولی پنجره واحد تجاری فرامرزی بالا گرفت

پنجره‌ای رو به بشقاب ماکارونی

اختلاف نظر میان یک واژه است، پنجره واحد گمرکی یا پنجره واحد ملی.برخی گمرک را مسئول پیاده‌سازی پنجره واحد می‌دانند و برخی دیگر وزارت صنعت معدن و تجارت و به نوعی مرکز توسعه تجارت الکترونیکی را. برخی نیز می‌گویند پنجره واحدی که در ماده‌های قانونی مختلف به ‌آن اشاره شده، با یکدیگر متفاوت است. اما همین تفاوت در واژگان موجب شده‌ است بخش‌های مختلف اجرای یک پروژه ملی مانند رشته‌های گره‌خورده یک بشقاب ماکارونی در یکدیگر گره بخورند و کسی نتواند سر رشته را پیدا کند.اختلاف نظر میان مرکز توسعه تجارت الکترونیکی و گمرک برای اجرایی کردن پنجره واحد به زمان ابلاغ مصوبه هیات وزیران یعنی ماه چهارم سال گذشته بازمی‌گردد. در مصوبه هیات وزیران که به عنوان تبصره به بند ۲ ماده ۱۰ آیین‌نامه اجرایی قانون مقررات صادرات و واردات اضافه شده آمده است:«گمرک جمهوری اسلامی ایران با همکاری دستگاه‌های اجرایی ذی‌ربط مکلفند ظرف یک ‌سال به نهایی‌سازی و استقرار پنجره واحد تجاری فرامرزی در گمرک اقدام کنند.»پیش از تصویب و ابلاغ این مصوبه، مرکز توسعه تجارت ‌الکترونیکی جلسات منظمی برای اجرایی شدن این پروژه برگزار می‌کرد و تقریباً در تمامی جلسات گمرک حضور می‌یافت. اجرایی شدن پنجره واحد، بیش از پنج سال است که در دستور کاری قرار

شماره 17 خدمت و تجارت دولت الکترونیکی صفحه 58

چرا پروژه‌های شهرهای الکترونیکی تاکنون موفق نبودند

شهرها در گذر فاوا

سال ۸۰ در همایش هزار و ۵۰۰ نفره‌ای که در کیش برگزار شد قرار شده بود پایلوت شهر مجازی کیش در یک دوره پنج‌ساله اجرا شود و این جزیره، نمونه‌ای باشد برای شهرهای دیگر ایران و حتی شهرهای منطقه. در آن زمان هنوز کشورهای حاشیه خلیج فارس در فناوری اطلاعات و ارتباطات توسعه‌یافته نبودند و شهر اینترنتی دوبی نیز راه نیفتاده بود. نمایندگانی که از کشورهای حاشیه خلیج فارس به ایران آمدند با این تصور مواجه شدند که به زودی این جزیره کوچک مقابل‌شان قد علم می‌کند و آنان بازار را از دست خواهند داد. آنان رفتند و شهرهای جدید و نوظهور خود را بر اساس فناوری اطلاعات و ارتباطات بنا کردند و به ثمر نشست اما ما هنوز به دنبال اجرای پایلوتی از یک شهر الکترونیکی یا هوشمند در کشور هستیم. کیش، مشهد، کرمان، سمنان و گرگان از جمله شهرهایی بودند که شانس خود را در به اجرا درآوردن شهر هوشمند آزمایش کردند اما هنوز هیچ‌ کدام‌شان سربلند بیرون نیامده‌اند. کیش شهر بی‌پنجره پروژه شهر الکترونیکی کیش به دلیل علاقه و آشنایی مدیرعامل وقت منطقه آزاد کیش و با همراهی دانشگاه علم و صنعت آغاز شد و حرکت‌های اولیه پرشتابی نیز صورت گرفت، در آن زمان به ساکنان و

شماره 5 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 28

تداوم ممنوعیت در مکالمه تصویری

فرهنگی که پیوسته کار دست اپراتورها می‌دهد

اردیبهشت‌ماه گذشته زمانی که اعلام شد سرویس مکالمه تصویری رایتل تا تنظیم پیوست فرهنگی برای این اپراتور قطع می شود، هیچ کس تعجب نکرد. موج اعتراضات به این سرویس تقریبا از بهمن‌ماه سال گذشته آغاز شد؛ درست زمانی‌که تعداد سیم‌کارت‌های فروخته‌شده رایتل به تدریج به دست شهروندان تهرانی رسید.اولین اعتراض به مکالمه تصویری رایتل و پخش تصویر توسط این اپراتور از سوی صدا و سیما صورت گرفت. در این واکنش صدا و سیما پخش تیزرهای تبلیغاتی این اپراتور را به دلیل انحصاری بودن پخش صوت و تصویر توسط این سازمان متوقف کرد، هر چند این واکنش صدا و سیما با اعتراض وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات وقت مواجه شد و پس از مدتی صدا و سیما پخش تیزرهای تبلیغاتی را آغاز کرد اما به ناگاه موج جدیدی از اعتراضات آغاز شد؛ مخالفت‌هایی که همگی ریشه در خواست‌ها و نظرات شرعی و اجتماعی منتقدانش داشت، چنان‌که برخی از مراجع حوزه علمیه قم در واکنش به سرویس مکالمه تصویری رایتل صراحتا آن را غیرشرعی عنوان کردند. این واکنش مراجع در قم مدیران رایتل را به قم کشاند تا سعی کنند با ارائه این سرویس به مراجع تقلید آنان را با این سرویس آشنا کرده و اعلام کنند دریافت‌کننده تقاضای مکالمه تصویری می‌تواند

شماره 18 خدمت و تجارت بانکداری الکترونیکی صفحه 76

دریافت کارمزد متوقف شد

هیاهو برای ۱۰۰ تومان

دریافت کارمزدها تا آغاز فعالیت کیف ‌پول الکترونیکی به تعویق افتاد. این در حالی‌است که هنوز زمان قطعی برای آغاز سرویس‌دهی کیف‌ پول الکترونیکی مشخص نشده است.جنجالی که برای دریافت کارمزد از پذیرندگان پایانه‌های فروش آغاز شده بود، فعلا فروکش کرد. شرکت‌های ارائه‌دهنده خدمات پرداخت که خود را برای دریافت کارمزد از آبان‌ماه آماده کرده بودند فعلا دست نگه داشته‌اند تا سرانجام این طرح مشخص شود؛ طرحی که حیات و ممات‌شان به آن وابسته است.طبق اعلام بانک مرکزی قرار بود پذیرندگان پایانه‌های فروشگاهی به ازای انجام تراکنش‌های بانکی از ابتدای این ماه (آبان‌) کارمزدی معادل ۱۰۰ تومان پرداخت کنند اما با انتشار این خبر صنوفی که تاکنون به دریافت خدمات رایگان عادت کرده‌ بودند، معترض شدند و در یک اقدام تقریبا هماهنگ از پرداخت این میزان کارمزد سر باز زدند و از تمامی اهرم‌های فشار خود برای اجرایی نشدن این طرح استفاده کردند. با این حال رئیس کل بانک مرکزی اعلام کرد دریافت کارمزد برای خدمات بانکداری الکترونیکی امری اجتناب‌ناپذیر است ولی دریافت کارمزد نیاز به مصوبه شورای پول و اعتبار دارد.هنوز شورای پول و اعتبار در جلساتی که برای بررسی موضوعات مختلف تشکیل داده، به موضوع کارمزد نپرداخته است.کارشناسان شبکه بانکی معتقدند بهترین زمان برای شروع دریافت کارمزد یا

شماره 21 خدمت و تجارت بانکداری الکترونیکی صفحه 62

نقشه راه ‌بانکداری الکترونیکی وارد فاز اجرایی شد

۱۲ یار اوشن

پس از سه سال نقشه راه بانکداری الکترونیکی به‌ زودی وارد فاز اجرایی خواهد شد و ۱۲ پروژه‌ای که قرار است در سال اول کلید بخورند، شروع خواهند شد.تدوین یک نقشه راه ۱۰ساله بانکداری الکترونیکی اولین بار در اولین همایش بانکداری ‌الکترونیکی مطرح شد و سال گذشته نیز از آن نقشه رونمایی کردند، هر چند تدوین کامل نقشه راه تقریبا تا خردادماه امسال طول کشید اما شکل کلی و برنامه اجرایی آن و قدم‌های پیش رو در همان همایش سال گذشته مشخص شده بود. طبق برنامه فازبندی‌شده در فاز اول اجرای این پروژه نقشه راه بانکداری الکترونیکی تدوین شد. وظیفه تدوین نقشه راه بانکداری الکترونیکی بر عهده شرکت ملی انفورماتیک گذاشته شده بود، همان‌طور که نقشه راه اول بانک مرکزی نیز توسط این شرکت تدوین شده بود. این شرکت پس از اتمام دوره پیاده‌سازی اولین نقشه راه بانکداری الکترونیکی در مجمع سالانه سال ۹۰ اقدام به مذاکره با عوامل کلیدی و دریافت و جمع‌بندی نظرات و نیازمندی‌های موجود کرد که مجموع این اقدامات منجر به تدوین سند درخواست ارائه پیشنهاد بر اساس نیازمندی‌های بانک مرکزی و الگوهای مرتبط جهانی شد. در ادامه شرکت ملی انفورماتیک پس از شناسایی ۲۱ شرکت‌ فعال در این حوزه، مذاکرات مربوطه را با آنها آغاز

شماره 19 خدمت و تجارت دولت الکترونیکی صفحه 62

اجرای شبکه ملی اطلاعات وارد مرحله جدیدی شد

میراث نیمه‌تمام

موضوع شبکه ملی اطلاعات با آخرین موضع‌گیری رئیس‌جمهور برای پیگیری اجرای این شبکه بار دیگر داغ شد.حسن روحانی در بیستمین جلسه شورای عالی فضای مجازی بر راه‌اندازی هرچه سریع‌تر این شبکه تاکید کرد. او در این جلسه گفت:«شبکه ملی اطلاعات باید علاوه بر دسترسی سریع و قیمت رقابتی، دارای جاذبه به منظور برآورده کردن نیازهای زندگی روزمره و درخواست‌های کاربران در حوزه‌های علمی و فرهنگی باشد.»البته پیش از آن نیز وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات با حضور در نمایشگاه مطبوعات وقتی با این سوال مواجه شد که «چه زمانی سرعت اینترنت کاربران خانگی بهبود خواهد یافت»، گفت:«سرعت اینترنت کاربران خانگی منوط به راه‌اندازی شبکه ملی اطلاعات است.» شبکه‌ای که اولین بار نامش هشت سال پیش به زبان عبدالمجید ریاضی به عنوان اینترنت ملی آمد، امروز وارد مرحله جدیدی شده است. اگر روزی او مدعی راه‌اندازی این شبکه بود، حال تمامی مسوولان اجرایی کشور و سیاستگذاران کشور بر اجرایی شدن این شبکه تاکید می‌کنند.هر چند نام‌ اینترنت ملی موجب شد بسیاری در ابتدای کار با آن مخالفت کنند و اجرایی شدن آن را نشان‌دهنده قطع دسترسی کاربران ایرانی به اینترنت بدانند اما به تدریج این رویکرد نیز تغییر کرد و بخش‌های مختلف سیاستگذار کشور بر راه‌اندازی شبکه ملی اطلاعات تاکید کردند.عبدالمجید

شماره 13 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 31

چرا هیچگاه صنعت دیتا سنتر در ایران همه گیر نشد

رایانش ابرها سکوت کویر

مرکز پژوهش‌های مجلس پیشنهاد کرده است در قانون برنامه ششم توسعه میزان استفاده از رایانش ابری در بخش دولتی در طول اجرای برنامه مشخص شود.مرکز پژوهش‌های مجلس روی فناوری‌ای دست گذاشته است که هنوز برای مدیران اجرایی کشور مفهوم دقیق و روشنی ندارد. با وجود اینکه طی دو سال گذشته بخش‌های مختلف کشور با برگزاری همایش‌های مختلف سعی کرده‌اند ذهن فعالان این بازار را با این مفهوم آشنا کنند اما هنوز رایانش ابری موضوعی ناشناخته برای مدیران است. با وجود اینکه سال‌هاست این فناوری در دیگر کشورها ایجاد و استفاده از آن به فرآیندی عادی تبدیل شده است اما هنوز در کشور ما مفهومی جدید است که باید برای آن برنامه‌ریزی دقیقی صورت گیرد.هنوز رایانش ابری برای مدیران اجرایی ابری فرضی است که دوست دارند به آن دست‌ یابند. ابر دوست‌داشتنی رایانش ابری ناشی از گسترش نگرش خدمتگرا به استفاده از رایانه‌هاست. زمانی کاربردهای رایانش ابری مشخص می‌شود که دستگاه‌های مختلف به سمت ارائه سرویس‌های مختلف حرکت و زیرساخت اجرایی آن را فراهم کرده باشند. به نظر می‌رسد دلیل بی‌توجهی یا کم‌توجهی به رایانش ابری در ایران تمرکز دولتمردان روی توسعه زیرساخت است، چرا که سرویس‌ها روی زیرساخت سوار می‌شوند و تا زمانی‌ که نتوان از جانب زیرساخت مطمئن بود

شماره 20 گزارش ماه گزارش ماه صفحه 28

بررسی بخش‌های مربوط به توسعه دولت ‌الکترونیکی در لایحه بودجه 94

بودجه دولت ‌الکترونیکی جدا شد

لایحه بودجه امسال ردیف مجزایی به برنامه فناوری اطلاعات و توسعه دولت‌ الکترونیکی اختصاص داده، این ردیف بودجه‌ای یادآور ردیفی است که برای برنامه تکفا در قانون بودجه سال‌های گذشته پیش‌بینی شده اما اختصاص آن به توسعه دولت ‌الکترونیکی نشانگر عزم دولت برای پیشبرد برنامه‌های دولت ‌الکترونیکی است.کل بودجه اختصاص داده‌شده برای برنامه فناوری اطلاعات و توسعه دولت‌ الکترونیکی ۱۲۳ میلیارد و ۲۸۱ میلیون تومان است که این رقم برای گسترش دولت ‌الکترونیکی میان دستگاه‌های اجرایی و وزارتخانه‌ها تقسیم شده ‌است. تقریبا تمامی وزارتخانه‌ها و دستگاه‌های اجرایی به‌ جز وزارت ارتباطات و فناوری‌ اطلاعات، سهمی از این ردیف بودجه را به‌ خود اختصاص داده‌اند.از میان اعتبارات اختصاص داده‌شده برای فناوری اطلاعات و دولت ‌الکترونیکی مجلس شورای اسلامی تقریبا بیشترین اعتبار را می‌گیرد. طبق لایحه پیشنهادی دولت‌ به مجلس برای مکانیزه کردن سامانه‌های اداری و تخصصی مجلس سال آینده ۱۰ میلیارد تومان در نظر گرفته شده است.در این میان رقمی که به سازمان ثبت اسناد و املاک کشور اختصاص یافته‌ نیز قابل توجه است. بودجه فناوری اطلاعات و توسعه دولت ‌الکترونیکی این سازمان پنج میلیارد تومان است و قرار است این میزان اعتبار برای فناوری اطلاعات و اتوماسیون اداری و تخصصی سراسر کشور هزینه شود. این میزان بودجه پیش‌بینی‌شده برای فناوری‌