نسخه فیزیکی

  • شهر کتاب مرکزی تهران – خیابان دکتر شریعتی – بالاتر از خیابان استاد مطهری – نبش کوچه کلاته – فروشگاه مرکزی شهر کتاب
  • شهر کتاب کاشانک نیاوران، کاشانک، نرسیده به سه راه آجودانیه
  • نشر ثالث خیابان کریم‌خان زند، بین خیابان ایرانشهر و ماهشهر، پلاک ۱۵۰
  • شهر کتاب سعادت آباد انتهای خیابان ایران‌زمین، جنب فرهنگسرای ابن‌سینا، شهر کتاب ابن‌سینا

آرشیو نوشته‌‌های عبدالحمید منصوری

شماره 52 خدمت و تجارت بانکداری الکترونیکی صفحه 66

رایانش ارادی، آینده فناوری اطلاعات

در دهه ۱۹۷۰ در مراکز رایانه‌ای سازمان و شرکت‌ها روزها و ساعاتی را در طول هفته به شرکت‌های پشتیبانی رایانه تخصیص می‌دادند و این از الزامات تفاهم‌نامه و قراردادهای پشتیبانی مراکز پردازش (Data Center) بود. این زمان برنامه تعمیر و نگهداری دوره‌ای (Program Maintenance – PM) نامیده می‌شد. در این زمان تمامی سخت‌افزارها و نرم‌افزارها توسط مهندسان آزمایش و درستی عملکرد آن بررسی می‌شد و کارهای لازم بابت استفاده از تجهیزات را برای یک هفته بعد آماده می‌کرد و معمولاً برای اضافه کردن حافظه و تجهیزات جدید و تغییرات سیستم‌عاملی از همین زمان استفاده می‌کردیم. امروزه این مورد را هنوز در خیلی از کسب و کارها مانند صنعت خودرو داریم. بازرسی دوره‌ای خودرو توسط مهندسان که خدمات پس از فروش عنوان می‌شود مصداق عینی PM است. با رشد فناوری در سخت‌افزارها و نرم‌افزارها ما شاهد هوشمندی در آنها بودیم و زمان PM تقریباً حذف شد و سخت‌افزارها و نرم‌افزارها هشدارهای لازم را به مهندسان می‌دادند و حتی اضافه کردن تجهیزات و دستگاه‌های جانبی و افزایش ظرفیت آنها در حین اجرا صورت می‌پذیرفت. این مفهوم Plug In نام دارد. در واقع شاهد فناوری و استانداردی در آن به نام plug and play هستیم. در این فناوری با اتصال یک دستگاه یا

شماره 50 خدمت و تجارت بانکداری الکترونیکی صفحه 74

رایانه‌ای برای دنیای ابری

در ماه جولای امسال شرکت آی‌بی‌ام رایانه Z14 از سری Z خود را به بازار معرفی کرد. برخی گفته‌اند «رایانه IBM Z14 برای کمک به پردازش‌ها، کاربردها و محاسبات دیجیتالی مطمئن طراحی شده است» و برخی دیگر گفته‌اند «رایانه IBM Z14 یک طرح معماری برای سیستم‌ها و سامانه‌های کاربردی خودمحوری (Autonomic Computing) است». مارتین کین (Martin keen) از کارشناسان شرکت IBM می‌گوید رایانه Z4 آخرین عضو خانواده سری Z شرکت IBM بوده که ویژگی‌های ذیل را داراست: معماری استوار و آزمایش‌شده (Tried and True) برای استفاده از نوآوری‌های دگرگونی‌های دیجیتالی کسب و کار شما ایجاد زیرساخت ابری قوی (Cloud Infrastructures) ارائه برنامه‌های کاربردی پسخوان (Bank end server) از طریق رابط برنامه‌های کاربردی امن (Secure Application Program interface) توانایی یکپارچه‌سازی سیستم‌های گوناگون مرکز داده‌ها. دلایلی که رایانه Z14 شرکت IBM می‌تواند یک معماری ارزشمند برای دنیایی باز و متصل (Open Connected World) تلقی شود: الف- ایمن‌سازی داده‌ها با رمزگذاری فراگیر این پردازنده در سخت‌افزار (Hardware) ، سیستم‌های میانی (Finm wane ) و سیستم‌عامل (Operating System) خود از ویژگی‌های امنیتی تعالی‌یافته استفاده می‌کند. روش‌های امنیتی فراگیر IBM Z14 حفاظت جامعی را برای داده‌های سازمان شما و مشتریان شما فراهم می‌کنند، در واقع با قرار دادن لایه کنترل امنیت روی داده‌ها راه‌حل مطمئن

شماره 47 گزارش ماه گزارش ماه صفحه 41

شبکه ارتباط داده، رگ‌های نظام بانکداری امروز

بعد از پیدایش شبکه‌های انتقال صدا که امکان ارتباط محاوره‌ای را برای انسان میسر کرد، استفاده از این زیرساخت جهت انتقال داده‌ها طرح شد و انسان توانست داده‌ها را از این راه، از یک نقطه و مکان به نقطه و مکان دیگری انتقال دهد. با پیدایش شبکه TCP /IP توسط دپارتمان دفاع ایالات متحده آمریکا در اوایل دهه ۱۹۶۰ هجری میلادی، که اساساً بر محور انتقال داده طراحی شده‌اند، گسترش و سرعت کاربردهای تجاری، فنی، پزشکی و مهندسی را شاهدیم. اما با گسترش این شبکه هنوز کاربردهایی به ویژه در نظام بانکی از روش انتقال داده از طریق شبکه انتقال صدا استفاده می‌کنند، از جمله کارتخوان‌های فروشگاه‌ها که تراکنش‌های خرید را با استفاده از شبکه ارتباطی تلفن ثابت به مرکز پردازش آن منتقل می‌کنند. با پیدایش بانکداری الکترونیکی و استفاده از دریچه‌های ارائه خدمات بانکی مانند خودپردازها (ATM)، تلفن بانک‌ها، کارتخوان‌های فروشگاهی (EFT-POS)، اینترنت و تلفن همراه که زیرساخت ارتباطی داده‌ها جزو لاینفک آن است، بدون یک زیرساخت متداوم و مطمئن ارتباطی داده‌های امروزه ارائه این‌گونه خدمات بانکی میسر نیست. اگر شبکه ارائه خدمات بانکی را همانند انسان تصور کنیم، شبکه ارتباطی در آن همانند رگ‌های بدن انسان است. با افزایش ارائه خدمات بانکی همواره این صنعت از وزارت ارتباطات

شماره 38 ورودی صندوق پستی صفحه 18

چرا زود دیر می‌شود

یکی از ویژگی‌های مدیران و مسئولان شرکت‌ها، سازمان‌ها و موسسات در مدت‌زمان مدیریت خود تحقق و به نتیجه رساندن طرح و پروژه‌های تدوین‌شده است. موقتاً این ویژگی مدیران را در ذهن خود نگه داریم و به معقوله طرح و پروژه‌ها بپردازیم تا شاید پاسخ «چرا زود دیر می‌شود» را پیدا کنیم. طرح‌ها و پروژه‌ها بر پایه زمان اجرا و تحقق آن به سه گروه «کوتاه‌مدت»، «میان‌مدت» و «بلندمدت» تفکیک می‌شوند؛ هر کدام از آنها به ترتیب یک تا دو سال، دو تا پنج سال و طرح‌های بلندمدت که تا ۲۰ سال نیز به طول می‌انجامند. بر اساس این تفکیک که در طرح‌ها و پروژه‌ها انجام شده، مدیران سازمان‌ها در مدت‌زمان تصدی‌گری خود، گرایش به اجرای طرح‌ها و پروژه‌ها پیدا می‌کنند که رابطه‌ مستقیمی به دوره مدیریت‌شان دارد. مدیرانی که مدت‌زمان طولانی‌تری را برای تصدی‌گری خود در سازمان متصورند طبیعتاً به سوی طرح‌ها و پروژه‌های بلندمدت گرایش پیدا می‌کنند و در غیر این صورت ذاتاً تمایل و گرایش به سوی طرح‌ها و پروژه‌های کوتاه‌مدت و نهایتاً میان‌مدت خواهند داشت. شاید ارائه یک تجربه شخصی که شاهد این‌گونه رفتارهای مدیریتی است، مناسب باشد و داستان را روشن‌تر کند. در سال‌های قبل اینجانب مسئول ایجاد یک سامانه نیروی انسانی در شرکت «الف» شدم

شماره 1 ورودی صندوق پستی صفحه 12

مزه سیب

«آقای عبدالحمید منصوری به بانک (ص) خوش آمدید.مبلغ۲۰،۰۰۰،۰۰۰ ریال از حساب قرض‌الحسنه جاری شما به آقای (م) پرداخت شد.شهریه ترم سوم دانشگاه پسرتان فرنام نیز پرداخت شد.بیمه شخص ثالث اتومبیل سهند شما به شماره ۳۵۴ ص ۵۹ تهران ۱۱ تمدید شد.قسط پانزدهم وام مسکن به شماره ۱۰۰-۲۰۰-۱۳۴ شما نیز پرداخت شد.۱۰۰۰ سهام شرکت (ب) به قیمت ۳۴۰،۰۰۰،۰۰۰ برایتان خریداری شد.پس از بررسی مشاوران این بانک، پیشنهاد خدمات زیر را برایتان دارند: فروش سهام شرکت (ج) خرید اوراق مشارکت سد (ع)افتتاح حساب برای دخترتان فرناز و…» محاوره فوق یک توقع از سامانه یکپارچه بانکی (سیب) است، زمانی مشتری وارد یک درگاه و دریچه ارائه خدمت یک بانک می‌شود. یک سامانه یکپارچه بانکی (سیب) باید قدرت انجام نیازهای تاییدشده مشتری را در زمان خاص و تشخیص نیازهای آتی مشتری و ارائه آن را داشته باشد تا بتواند سناریوی فوق تحقق یابد. لذا سامانه یکپارچه بانکی باید از زیرساخت و معماری خدمت‌گرا (Service Oriented Architecture) استفاده کند و خدمات به گونه‌ای باید پیاده‌سازی شوند که تمام مولفه‌ها حتی توسط کاربردهای مشتریان با حفظ امنیت استفاده شوند. همچنین زیرساخت و معماری به کار گرفته‌شده باید چند لایه باشد و جهت افزایش و کارایی آن از یک نرم‌افزار میانی (Middle transaction Server) استفاده کند. هوش

شماره 27 ورودی ورودی صفحه 17

الزام به بازنگری در رویه‌های بانکی

در ایام ماه مبارک رمضان یکی از دوستان اینجانب که عضو هیات مدیره یک شرکت فعال در زمینه پرداخت در کشور است با من تماس گرفت و موضوعی را طرح کرد و متعاقب آن سوال و گله‌مندی داشت.موضوع طرح‌شده این دوست گرامی این است که در شرکت مذکور یکی از اعضای هیات مدیره تغییر کرده، این شرکت به سبب ارائه سرویس‌های پرداخت به چندین بانک تقریباً و تحقیقاً الزام به افتتاح و استفاده از حساب بانکی در بیش از ۱۰ بانک کشور (بانک‌های طرف قرارداد خود) را دارد. بانک «م»، بانک «ت»، بانک «ع»، بانک «پ»، بانک «آ»، بانک «ق»، بانک «ر»، بانک «ا. ن»، بانک «ت.ص»، بانک «ک»، بانک «خ» و بانک «د» بانک‌هایی هستند که شرکت مذکور در آنها دارای حداقل دو حساب است. لذا بر اساس رویه‌های قانون تجارت و اساسنامه شرکت، اطلاعات صاحبان حق امضا در حساب‌ها باید بهنگام شوند. این دوست گرامی بیان کردند برای انجام این تغییر (درج عضو جدید هیات مدیره) تمامی فرم‌های حساب اشخاص حقوقی را دوباره تکمیل و امضا کرده‌اند؛ تقریباً سه کارتابل فرم! و این کار توسط دیگر اعضای هیات مدیره انجام شده است.سوال و گله‌مندی ایشان از من این بوده است که چرا برای تغییر یک عضو از اعضای

شماره 22 ورودی صندوق پستی صفحه 25

غروب سال ۱۳۹۳، طلوع سال ۱۳۹۴

غروب سال ۱۳۹۳ در راه است و چه غروب مبارکی است که توام با دوسالانه‌ ماهنامه پیوست در حوزه فناوری اطلاعات شده است.نوزاد دوساله‌ای که در صنف رسانه‌های این گروه جایگاهی ویژه پیدا کرده است و دوش به دوش پیشکسوتان این صنعت قدم برمی‌دارد و درود به گروهی که این پیوست را جاری و ساری می‌کنند و امید است این جریان همچون نامش دائمی و همیشگی باشد.انسان در غروب نگاهی به کارهایی که از طلوع شروع کرده می‌اندازد تا توشه و تجربه‌اش را برای طلوعی دیگر پربار کند.طلوع سال ۱۳۹۴ در صنعت بانکداری را با قوام شاپرک شروع می‌کنیم تا مردم با آرامش، خریدهای سال نو را با کارت‌های بانکی خود انجام دهند و این حاصل مدیریت خوب در هدایت و همکاری و همدلی تمام اعضای صنعت پرداخت کشور خواهد بود. ولی در مورد برگشت کارمزد که جزء اصل خدمات‌رسانی (چه دولتی چه خصوصی) است، توفیقی نداشتیم و به گونه‌ای عمل کردیم که فروشندگان دارای کارتخوان در مقابل سامانه بانکی قرار گرفتند و امید دارم این مورد یعنی اخذ کارمزد تراکنش‌ها در این سال با مشارکت، همدلی و یک مدیریت خوب تحقق یابد تا صنعت پرداخت بتواند خدمات جدید و نوآوری داشته باشد و همچنین با حفظ شاپرک در این

شماره 21 ورودی صندوق پستی صفحه 20

پژواک رمز

صحنه: سوپر مارکت امیران – خ نلسون ماندلا – خ یزدان – پ۱۲ساعت ۱۷ – یک روز سرد زمستانی حاضران: مشتری ۱: خانم جواهری – خانه‌دار – ۵۵ ساله – در حال بررسی قوطی‌های کنسرومشتری ۲: مینا، خواهرزاده خانم جواهری – حسابدار- ۳۰ ساله – در حال بررسی شیشه‌های مربامشتری۳: آقای سالمی- معمار- ۴۴ ساله- در صف صندوق ۲مشتری۴: خانم شاکری- بازنشسته- ۵۱ ساله- در صف صندوق ۱مشتری۵: آقای سماواتی- کارمند بانک- ۳۴ ساله- در حال خرید لوازم جشن تولدمشتری۶: سارا، دختر آقای سماواتی- چهارساله- همراهی پدر با شیطنت فراوانآقای تابان: مسئول صندوق۱خانم شاهپور: مسئول صندوق ۲ خانم جواهری به همراه مینا پس از انتخاب اقلام مورد نیاز، به سمت صندوق ۱ می‌رود و در صف، بعد از خانم شاکری می‌ایستند. در صندوق ۱: آقای تابان پس از اسکن اجناس توسط اسکنر، مبلغ قابل پرداخت را اعلام می‌کند.آقای تابان: خانم قابلی ندارد.خانم شاکری: خیلی ممنون از لطف‌تون.آقای تابان: ۵۳ هزار و ۵۰۰ تومان لطفا، نقد پرداخت می‌کنید؟خانم شاکری: خیر، کارت می‌کشم.آقای تابان کارت را به دستگاه می‌کشد و رمز مربوط به فروشگاه و مبلغ را وارد می‌کند.آقای تابان: رمزتون چنده خانم؟خانم شاکری: نمی‌دونم. یادم نمی‌مونه. صبر کنید تو گوشیم ذخیره‌ش کردم، الان می‌خونم براتون.و خانم شاکری با صدای متوسط شروع

شماره 16 خدمت و تجارت بانکداری الکترونیکی صفحه 68

50 سال پس از اولین پردازنده مرکزی

دایناسورها نمرده‌‌‌اند

از ماه آوریل سال ۱۹۶۴ اولین پردازنده مرکزی (Mainframe) توسط شرکت آی‌بی‌ام به نام System360 به بازار آمد. این سیستم بر اساس معماری طبقه‌بندی‌شده ایجاد و در دهه ۱۹۷۰ میلادی با تغییراتی تبدیل به معماری ۳۷۰ شده و هر مدل آن تا امروز دارای اختراعی جدید و نوآوری بوده است. نکته جالب توجه اینکه تمامی برنامه‌هایی که از ۵۰ سال پیش تا امروز تولید شده‌اند، روی آخرین مدل عرضه‌شده توسط IBM I series Z12 قابل اجراست، با پیدایش نسل پردازنده‌های کوچک و متوسط، این پردازنده ملقب به دایناسور شده‌ است. برخی از کارشناسان فناوری اطلاعات انقراض این پردازنده‌ها را همانند دایناسورها دانستند، ولی این اتفاق رخ نداد و جهت اطلاع و آگاهی، به دو شرکتی که از پردازنده‌های لازم آی‌بی‌ام استفاده می‌کنند، اشاره کرد. شرکت ویزا شبکه کارت اعتباری دنیا که با بیش از ۳۶ میلیون فروشگاه قرارداد دارد، توانسته با شاخص انجام تراکنش به کمتر از یک ثانیه دست یابد و به پایداری ۱۰۰ درصد خود طی ۲۰ سال برسد، این شرکت در سال ۲۰۱۳، ۹۰ بیلیون تراکنش انجام داده و به کارایی ۴۷۰۰۰ تراکنش پیام در ثانیه دست یافته است. سیستم‌های مرکزی این شرکت از پردازنده‌های آی‌بی‌ام استفاده می‌کنند. فروشگاه Wall Mart این فروشگاه زنجیره‌ای در ۲۷ کشور