نسخه فیزیکی

  • شهر کتاب مرکزی تهران – خیابان دکتر شریعتی – بالاتر از خیابان استاد مطهری – نبش کوچه کلاته – فروشگاه مرکزی شهر کتاب
  • شهر کتاب کاشانک نیاوران، کاشانک، نرسیده به سه راه آجودانیه
  • نشر ثالث خیابان کریم‌خان زند، بین خیابان ایرانشهر و ماهشهر، پلاک ۱۵۰
  • شهر کتاب سعادت آباد انتهای خیابان ایران‌زمین، جنب فرهنگسرای ابن‌سینا، شهر کتاب ابن‌سینا
شماره 41 گزارش ماه خارج از محدوده صفحه 44

نگاهی به اثر شبکه‌های اجتماعی بر سطح سواد عمومی در ایران

علم یا شبه‌علم، مساله این است!

بی‌سوادی مدرن؛ عنوانی که منتقدان شبکه‌های اجتماعی برای تاثیر این شبکه‌ها بر میزان دانش و سواد عمومی در سطح اجتماع به کار می‌برند. پدیده‌ای که خاص ایران نیست و در تمام دنیا و حتی کشورهای توسعه‌یافته، کم و بیش و در سطوح متفاوت عمومیت دارد و نخبگان جوامع محتلف را به چاره‌اندیشی وا داشته است. گفته می‌شود در نسل‌های مختلف تاثیر این شبکه‌ها سطوح متفاوتی دارد؛ علت را باید در میزان دسترسی افراد به این شبکه‌ها در سنین شکل‌گیری بنیان‌های شخصیتی و دوران آموزش‌های اولیه افراد جست. طبیعی است این تاثیرات بر نسلی که به دلیل محدودیت‌های تکنولوژیک کمتر به این شبکه‌ها دسترسی داشته یا اصلاً دسترسی نداشته با نسل‌های متأخر تفاوت‌های فاحشی دارد. گریز از پیشرفت ممکن نیست گسترش دامنه نفوذ رسانه‌های اجتماعی در زندگی افراد جامعه اجتناب‌ناپذیر است، چه به لحاظ فردی و چه در بعد جمعی، در نتیجه روزانه تعداد بیشتری از افراد، کسب و کارها، موسسات، تشکل‌ها و دولت‌ها به سوی استفاده از رسانه‌های اجتماعی حرکت می‌کنند.بدیهی است هر پدیده ناشی از مدرنیسم کارکردها، مزیت‌ها و مخاطراتی دارد که چنانچه در تداوم آنچه در قدیم وجود داشته قرار نگیرد، تقابل، سرنوشت محتوم دو سوی ماجرا خواهد بود و نتیجه تقابل نیز چیزی جز افزایش مخاطرات نخواهد

شماره 40 گزارش ماه خارج از محدوده صفحه 44

پیچ و خم سرمایه‌گذاری در بازار استارت‌آپ‌های ایران

بیدار کردن اژدهای خفته

پول در راه است! نخستین واکنش جامعه و رسانه‌ها به اخبار مبنی بر لغو تحریم‌ها این جمله بود. واکنشی که همچنان ادامه دارد. پول یعنی همان چیزی که استارت‌آپ‌ها به آن نیاز دارند. نیاز صنایع نوپا و کارآفرینان به جذب سرمایه‌های خطرپذیر (VC Fund) در ایران امیدها را برای رسیدن بخشی از سرمایه‌های آزادشده ایران در پی رفع تحریم‌ها یا سرمایه‌های خارجی که زین پس با برداشته شدن موانع بانکی، امکان ورود به ایران را پیدا کرده‌اند، افزایش داده است. از سوی دیگر با تصویب سیاست‌های اصل ۴۴ توسط مجلس، از موانع قانونی دولت در اجرای سیاست‌های این اصل کاسته و تکالیف دولت شامل توانمندسازی بخش خصوصی، ایجاد فضای کسب و کار و تشکیل نهادهای مالی مرتبط با آن را مشخص کرده است. با توجه به اهمیت اصل ۴۴ و ضرورت گسترش فعالیت‌های اقتصادی در بخش خصوصی، باید ابزارهای مالی مورد نیاز این بخش نیز ایجاد و گسترش یابد. سرمایه‌گذاران خطرپذیر و VCها به عنوان موثرترین نهادهای مالی به منظور حمایت از ایده‌های خلاق کسب و کار در صحنه اقتصاد و به خصوص در بازار فناوری اطلاعات و ارتباطات، از مهم‌ترین ابزارها به شمار می‌روند.اینجاست که باید با شجاعت پرسید آیا بازار استارت‌آپ‌های ایران جذابیت سرمایه‌گذاری دارد و می‌توان از

شماره 38 گزارش ماه خارج از محدوده صفحه 44

تکنولوژی به جنگ تغییر اقلیم می‌رود

چیزی حدود پنج میلیارد سال از عمر کره‌ خاکی می‌گذرد. اتمسفر زمین در طول این سال‌ها شاهد تغییرات متعددی بوده است، از ذرات و گازهای تشکیل‌دهنده گرفته تا دمای متوسط سطح زمین. دمای متوسط فعلی سیاره‌ زمین حدود ۱۵ درجه‌ سانتی‌گراد است. البته میزان دما هیچ‌ وقت ثبات نداشته است. گرمای کشنده یا عصرهای طولانی یخبندان فقط بخشی از تحولات متعدد کره‌ زمین طی این سال‌ها بوده‌ است. به همین خاطر گرمایش جهانی و تغییر در دمای زمین، به ‌خودی‌خود اتفاق عجیبی نیست. مشکل اینجاست که سرعت تغییر اقلیم افزایش یافته و زمین با شتاب زیادی در حال گرم شدن است. با این تغییرات تند و سریع ادامه‌ زندگی گونه‌های مختلف به خطر می‌افتد، چرا که ممکن است نتوانند با شتاب مناسبی خود را با شرایط جدید وفق دهند و در نتیجه به ‌کلی منقرض شوند. مقصر اصلی چه کسی است پرسش «مقصر این وضعیت کیست» بارها از سوی مسئولان در سطح جهانی مطرح شده و فقط یک پاسخ به آن داده می‌شود: انسان‌ها و ابزارهای دست‌سازشان. از زمان وقوع انقلاب صنعتی در سال ۱۷۵۰ میلادی، منابع طبیعی کره‌ زمین با شدت و سرعتی بی‌سابقه مورد استفاده قرار گرفته است. به ‌طوری که توان بازپروری و پاکسازی سیاره هم پاسخگوی

شماره 39 گزارش ماه خارج از محدوده صفحه 44

نقش شرکت‌های دانش‌بنیان در اقتصاد مقاومتی

پایان تصدی‌گری

در یک تعریف کلی دانش استدلال درباره‌ اطلاعات و داده‌ها برای دسترسی به کارایی، حل مسائل، تصمیم‌گیری، یادگیری و آموزش است. در دنیای امروزی و با پیشرفت علم و فناوری، دانش با توجه به مزایایی نظیر غیرکاهشی بودن، غیرمستهلک بودن، در دسترس بودن و از همه مهم‌تر مولد بودن، شاه‌کلید کشورها برای قرار گرفتن در مسیر پیشرفت و توسعه و ایجاد اقتصادی پویا و جامعه‌ای رو به رشد به شمار می‌رود. دانش با ماهیت ذاتی خود یعنی عمومی بودن، می‌تواند در اختیار تمام افراد یک جامعه باشد و این خاصیت باعث شده است از آن به عنوان یک کالای عمومی مولد یاد شود؛ کالایی که نه تمام می‌شود و نه برای استفاده نیاز به اجازه‌ دیگری دارد. هر کس در هر جای دنیا می‌تواند از طرق مختلف به آن دسترسی داشته باشد و از بستر آن برای خلاقیت و نوآوری و تولید ثروت استفاده کند. ویژگی مهم دیگر دانش امکان به اشتراک‌گذاری آن به تعداد و مقدار نامحدود است و این امر امکان استفاده‌ مستمر از آن را فراهم می‌سازد؛ استفاده‌ای که زمینه‌ساز تنوع در استفاده و ایجاد کالا و محصول جدید همراه با ارزش افزوده برای تولیدکننده‌ آن است. دانش با کارکردهای ذکرشده‌ در هر جامعه‌ای سبب گسترش رفاه

شماره 37 گزارش ماه خارج از محدوده صفحه 44

کسب‌ و ‌کارهای جوان ایرانی باید ملاحظات بومی را درک کنند

پنالتی ‌زدن بله؛ قمار کردن نه

زودفود یکی از سایت‌های جوان سفارش آنلاین غذا، با شروع یورو ۲۰۱۶ مسابقه جدیدی با نام پنالتی برگزار کرد. کاربران در پنالتی باید مسابقات را پیش‌بینی می‌کردند و امتیاز می‌گرفتند. چند روز بیشتر از عمر مسابقه پیش‌بینی نمی‌گذشت که سایت زودفود اعلام کرد این مسابقه به‌ دلیل برخی مشکلات غیرفعال می‌شود. به‌ نظر می‌رسد زودفود علاقه زیادی به دست گذاشتن روی نقاط حساس دارد: استفاده از راهکارهایی که سبب شود نام زودفود بیشتر در جامعه شنیده شود. نمونه این رفتار را در بسیاری از استارت‌آپ‌هایی که به شعارها یا کمپین‌‌های غیرمتعارف روی می‌آورند می‌توان دید ولی هنوز هم این دیدگاه مطرح است که شاید در زمینه بازاریابی کسب‌ و کارهای اینترنتی باید به شرع و احکام آن توجه بیشتری کنند و در این راستا رابطه بهتری با مراجع قانونی و دینی کشور داشته باشند و آنها را از نحوه کار خود مطلع سازند. پنالتی دور اول ماه رمضان پیش از افطار، شهر چهره‌ای متفاوت دارد. اکثر غذاخوری‌های سطح شهر تعطیل‌ هستند و آن دسته هم که به مشتریان سرویس می‌دهند، فقط غذای سرد و بیرون‌بر ارائه می‌دهند. در این برهه با توجه به شرایط جامعه، کسب و کار زودفود نیز از رونق می‌افتد. البته بخت با آنها یار است و

شماره 36 گزارش ماه خارج از محدوده صفحه 44

نقش هنر و جمع‌سپاری در نافرمانی مدنی الکترونیکی

گاندی پشت کرسی

۲۴ مه ۲۰۱۴ انریکه پنیا نیتو پنجاه و هفتمین رئیس‌جمهور مکزیک طبق معمول بعد از اینکه صبحانه خود را در کاخ ریاست جمهوری مجللش میل کرد تصمیم گرفت سری به ایمیل‌هایش بزند و بعد از آن نگاهی به وب‌سایت ریاست جمهوری بیندازد. او البته در آن صبح گرم که پنکه سقفی‌ای‌اش از خنک کردن اتاق عاجز شده بود، فراموش کرد آن روز یکی از مهم‌ترین روزهای مکزیک است. ارتش رهایی‌بخش ملی زاپاتیستا خواب‌های زیادی برایش دیده بودند. خواب‌هایی که البته همه بدون خشونت و هزینه اما در عین حال هوشمندانه، جمعی و موثر بود.انریکه پنیا نیتو آن صبح نه توانست ایمیل‌های رسمی‌اش را بخواند نه توانست سایت ریاست جمهوری را باز کند. سرور هر دو به کلی از کار افتاده بود. وضعیت را به مسئول سایت گزارش داد و او چند ساعت بعد با چهره‌ای آشفته و گیج با تلی از برگه‌های پرینت گرفته‌شده نزد آقای رئیس‌جمهور برگشت. در دستانش برگه‌هایی حاوی اطلاعیه رسمی جامعه زاپاتیستا و بخش‌هایی از کتاب دن کیشوت اثر نویسنده اسپانیایی میگل د سروانتس به چشم می‌خورد. این طعنه‌ای گران به رئیس‌جمهور مکزیک بود. «دن کیشوت» پهلوانی خیالی و بی‌دست ‌و پا بود که خود را شکست‌ناپذیر می‌پنداشت و با اینکه هدفی جز نجات مردم از

شماره 35 گزارش ماه خارج از محدوده صفحه 44

خردمندان مجازی

شبکه مجازی ساختاریافته در ایران

زمان به سرعت در حال سپری شدن و من غرق در تنوع بهترین مدل‌های بین‌المللی استفاده مفید از زمان… چقدر این تنوع زیباست! خلاقیت‌ها و استعدادهایم را می‌توانم در هر شبکه‌ای که مناسب بوده و دیده می‌شود، خرج کنم. اگر وقت کنم ساعت‌ها صرف نوشتن جمله‌ای کوتاه می‌کنم تا همگان را به تحسین وادارم و از این طریق دوستان جدیدی بیابم و دایره دوستان را وسیع‌تر کنم. در جایی دیگر عکس‌ها و ویدئوهای دلبرانه خود را به نمایش عمومی می‌گذارم تا چهره‌ای معروف از خود بسازم و دوستان بیشتری را به سمت خود هدایت کنم. محل دیگری نیز یافته‌ام که امکان ارتباط مستقیم با انسان‌های مهمی را فراهم آورده و من نقدم را به اطلاع آنها می‌رسانم و امیدوارم از این طریق موجب تحول و پیشرفت کشورم شوم. ضمناً در محل دیگری نیز عضو هستم که آخرین وقایع و اتفاقات جهان در کمترین فاصله زمانی برای من ارسال می‌شود و چند ساعت بعد اخبار آن را اعلام می‌کند. هر روز ده‌ها بار با هیجانی مثال‌زدنی صفحات و متن‌های مربوط به تحولات سیاسی و اقتصادی را می‌خوانم تا از لابه‌لای آنها آینده را پیش‌بینی کنم ولی خوشبختانه خبری نیست و من از این طریق حداقل سرانه مطالعه جامعه را افزایش داده‌ام!من

شماره 34 گزارش ماه خارج از محدوده صفحه 43

اگر هدیه هم بیاورند می‌ترسم

نگاهی آسیب‌شناسانه به تولید نرم‌افزار در ایران

پیکره‌ای عظیم از اسب ساخته و مردانی منتخب درونش پنهان شدند، این‌طور به نظر می‌رسید که آنجا را ترک کرده‌اند ولی مردم جنگ‌زده اسب را به نشانه‌ پیروزی به داخل شهر بردند. بزرگی گفته بود «من از یونانی‌ها حتی اگر هدیه هم بیاورند می‌ترسم» ولی مردم بر این باور بودند که این اسب فرجام ۱۰ سال مقاومت و جنگ است، شاید نمی‌دانستند درون این پیروزی شکستی است که از اعتماد به دشمن و اشتیاق به پایان حصر پدید آمده بود و این نمونه‌ای است از آنچه از آغاز تا انجام حیات انسان روی زمین بر سر همگی ما آمده و می‌آید و خواهد آمد.امروز فرهیختگان و عالمان در جوامع در حال جهت‌دهی‌های فکری هستند و مرزبندی‌های جدیدی را مشخص می‌کنند. مرزبندی‌هایی که با زور و جنگ مشخص شده است، امروز با تسلط بر فناوری و جهت‌دهی‌های اجتماعی در حال انجام است و دور نیست روزی که نام کشورها فقط در تعاملات جغرافیایی اهمیت داشته و بشریت دارای فرهنگ و سبک زندگی یکسان باشد. فرهیختگان فرهنگ و فناوری در مراکز عملیاتی خود در حال القای نحوه نگرش بازسازی‌شده‌ خود هستند و موضوعات و تفاوت سیلقه‌هایی آزمایشگاهی تولید کرده‌اند، این تفاوت در یک فرهنگ بالادستی جهت‌دهی‌های فنی، فرهنگی و اجتماعی را پدید

شماره 33 گزارش ماه خارج از محدوده صفحه 44

سبک جدید بازی‌ها دردسرساز می‌شود

بازی حلال، تراکنش حرام

استفتا درباره مسائل جدید، مخصوصاً در حوزه فناوری همیشه مورد بحث بوده است. فناوری دائماً در حال زایش است و با رشد شتاب‌گونه آن بعید به نظر می‌رسد بتوان تمام مفاهیم را درک کرد و مسائل را با جزییات بررسی کرد. چنین می‌شود که بسیاری از اوقات سوالات ناقص، منجر به جواب‌هایی می‌شود که نمی‌تواند راهگشا باشد. ماجرایی که درباره بازی محبوب clash of clans و تحریم آن پیش آمد از آن جهت حائز اهمیت است که امروزه بسیاری از بازی‌های ایرانی دقیقاً مشابه نمونه‌های خارجی از طریق پرداخت درون‌برنامه‌ای کسب درآمد می‌کنند و مطرح کردن چنین شایعاتی ضربه بر پیکره ضعیف صنعت بازی‌سازی ایرانی است. بررسی یک خبر اشتباه مدتی پیش استفتایی درباره بازی محبوب clash of clans و خرید و فروش اکانت این بازی، جنجالی شد تا جایی که تیتر یک روزنامه فناوران در روز ۳۰ دی به این موضوع اختصاص پیدا کرد و برخلاف حقیقت نوشته شده بود «به دلیل تبلیغ داعش: آیت‌الله سیستانی کلش آف کلنز را تحریم کرد». با این حال چنین تیتری مانند همیشه ناشی از اشتباهات رسانه‌ای و کپی‌برداری از خبرگزاری‌های مختلف بود. نظر صحیح آیت‌الله سیستانی را به راحتی می‌توان در صفحه اصلی سایت ایشان پیدا کرد زیرا همچنان بین آخرین سوالات

شماره 32 گزارش ماه خارج از محدوده صفحه 38

مدل‌سازی رفتارهای انسانی- خدمت یا سلطه

برادر بزرگ‌تر خود را نشان داد

«هر صدایی، حتی یک پچ‌پچ آهسته توسط دستگاه دریافت می‌شد؛ هر زمان در میدان دیدش بود هم دیده هم شنیده می‌شد. هیچ وقت نمی‌فهمید فعال است یا نه؛ می‌بیند یا نمی‌بیند؛ می‌شنود یا نمی‌شنود؛ چه وقت یا تحت چه سامانه‌ای توسط ناظران اندیشه بازرسی می‌شد، تنها حدس بود و گمان و عادت.» آیا ممکن است آنچه در ذهن‌هاست در حال رصد شدن باشد؟ چگونه این امر امکان‌پذیر است؟ آیا ذهن ما می‌تواند محل امنی برای تصویرپردازی یا تفکر درباره مسائل محرمانه یا غیرمحرمانه، خواه شخصی خواه غیرشخصی باشد یا نه؟ یا اینکه چه ابزاری رصد اندیشه‌ها را امکان‌پذیر می‌کند؟اینها از جمله پرسش‌ها و موضوعاتی است که نویسندگان و نظریه‌پردازان متعددی به آن پرداخته‌اند که چگونه می‌توان اطلاعات مختلفی از نحوه نگرش اعضای یک جامعه به مسائل به دست آورد یا اینکه هم‌اکنون چه جریان‌های فکری‌ای در یک جامعه فعال است و اعضای آن جامعه چگونه به مسائل فکر می‌کنند و تصمیم می‌گیرند.در‌ واقع جزییات رفتاری نمایان و غیرنمایان در یک جامعه و نحوه نگرش افراد به مسائل گوناگون یکی از مهم‌ترین و ارزشمندترین هدف‌هایی است که در حال حاضر قدرت‌های جهان در پی دستیابی به آن هستند. آیا قدرت‌ها برای به دست آوردن این اطلاعات باید به زور متوسل شوند

شماره 32 گزارش ماه خارج از محدوده صفحه 40

سرمایه اجتماعی حرف اول را می‌زند

مثلث نوآوری

سرمایه اجتماعی یکی از مفاهیمی است که طی دو دهه اخیر به طور جدی مورد توجه بسیاری از محققان و صاحب‌نظران حوزه‌های مختلف اجتماعی، اقتصادی و سیاستگذاری قرار گرفته است. وجود چارچوب نظری جامع و مناسب برای تحلیل جنبه‌های مختلف سرمایه اجتماعی بسیار مهم و حائز اهمیت است. سرمایه اجتماعی به عنوان یک پدیده اجتماعی باعث بروز خلاقیت، ایده‌پروری، تسهیل رفتارهای نوآورانه و ریسک‌پذیری می‌شود. آنچه واضح است اینکه اثر سرمایه اجتماعی بر نوآوری قبل از هر چیز می‌تواند در قالب شکل‌گیری محیط اجتماعی نوآوری باشد. محیط اجتماعی مناسب زمینه‌ساز توسعه خواهد بود، به طوری که نوآوران را قادر می‌سازد با سایر عوامل نوآوری همکاری مساعدی داشته باشند. بنابراین با توجه به مطالب ارائه‌شده می‌توان عنوان کرد که با گسترش سرمایه‌های اجتماعی موجود در سازمان، نوآوری سازمانی نیز افزایش خواهد یافت. گسترش و پیشرفت فناوری‌های اطلاعات و ارتباطات تمام جوانب زندگی را تحت تاثیر قرار داده و بشر را با عدم اطمینان‌های فراوانی روبه‌رو ساخته است. سازمان‌ها نیز به عنوان اجتماعات انسانی از تاثیرات این تغییرات مبرا نبوده و به طور مداوم در حال واکنش نشان دادن به این تغییرات هستند. بنابراین در این شرایط سازمان‌هایی موفق خواهند بود که بتوانند با فراهم آوردن شرایط و فرصت‌های مناسب برای بروز

شماره 15 گزارش ماه خارج از محدوده صفحه 26

بلیت‌فروشی سنتی به سمت فروش آنلاین می رود

گیشه دونبش سر راه استادیوم

درخشش تیم ملی والیبال در مرحله حذفی لیگ جهانی همه ایرانیان را متحیر و در عین حال خوشحال کرد؛ اتفاقی که کمتر کسی پیش‌بینی آن را می‌کرد. این نخستین باری است که ایران در یک ورزش تیمی به چنین موفقیت چشمگیری در سطح جهانی نائل می‌شود و والیبال ایران از مرحله گروهی رقابت‌های لیگ جهانی به مرحله بالاتر صعود می‌کند. البته یک نخستین دیگری هم در کار هست که آن هم به والیبال بازمی‌گردد. پس از صعود تیم ایران به لیگ جهانی که ایران هم میزبان آن دوره از رقابت‌ها بود، خردادماه سال پیش در اولین بازی ایران مقابل صربستان امکان خرید آنلاین بلیت از طریق وب‌سایت فدراسیون والیبال برای تماشاچیان این رشته ورزشی مهیا شد. البته اگر بخواهیم به تاریخ دقیق بسنده کنیم باید بگوییم در فوتبال برای اولین بار امکان خرید اینترنتی بلیت به وجود آمد اما نکته این است که برای فوتبال فقط در یک بازی آن هم به شکل ناکامل این رویداد صورت گرفت، یعنی تنها برای شش هزار نفر، در صورتی که در والیبال کل بلیت‌های ورزشگاه به صورت آنلاین فروخته شد:«پروژه بلیت الکترونیکی مسابقات فوتبال از مورخ ۲۱/۰۳/۱۳۹۲ مقارن با برگزاری مسابقه تیم‌های ملی ایران – لبنان در ورزشگاه آزادی راه‌اندازی شد. پروژه مذکور

شماره 31 گزارش ماه خارج از محدوده صفحه 40

نیم‌نگاهی به پدیده «لایک کردن» در شبکه‌های اجتماعی

لایک نشانه شخصیت شماست

ظهور و بروز شبکه‌های اجتماعی و اهمیت عضویت و فعالیت در آنها در جهان امروز و تاثیر و تاثرات حضور و زیست مجازی در این شبکه‌ها بر هویت، رفتار، سبک زندگی و دامنه تعاملات اجتماعی کاربران از جمله مباحثی است که تاکنون توسط بسیاری از پژوهشگران و نظریه‌پردازان و از زوایای مختلف جامعه‌شناختی، روانشناختی، رفتارشناسانه و غیره مورد مطالعه و مداقه قرار گرفته است. فارغ از اینکه نگاه خوش‌بینانه یا نقادانه‌ای به شبکه‌های اجتماعی، ویژگی‌های مختص این شبکه‌ها و امکانات و محدودیت‌هایی که برای کاربران‌شان خلق می‌کنند داشته باشیم، نمی‌توان تاثیرات بسزای شبکه‌های اجتماعی را بر زیست عینی و بیرونی ما کاربران فضای مجازی انکار کرد. یافته‌های بسیاری از پژوهش‌های اخیر پیرامون نوع و میزان فعالیت کاربران اعم از زن و مرد، در شبکه‌های اجتماعی به خصوص در شبکه اجتماعی فیس‌بوک بیانگر آن است که در مجموع «لایک کردن » محبوب‌ترین و پرکاربردترین فعالیت در نزد کاربران سراسر جهان از جمله ایران است. در تعبیری عامیانه می‌توان بیان کرد که گویا بر سردر شبکه‌های اجتماعی نگاشته‌اند کاربر عزیز ارائه لایک‌های بیشتر نشانگر شخصیت شماست. پس از لایک کردن، نظرنویسی برای دوستان، به‌روزرسانی صفحه، فرستادن پیغام برای یک دوست یا گروهی از دوستان، پاسخگویی به تقاضای دوستی سایر کاربران، همخوان کردن

شماره 30 گزارش ماه خارج از محدوده صفحه 40

یک ارتباط استودیویی رودررو در Shared Studios

الو! دره سیلیکونی؟

Shared Studios یک پروژه بین‌المللی است که در نقاط مختلف دنیا به افراد فرصت می‌دهد تا بتوانند چند دقیقه با هم ارتباط تصویری داشته باشند. مقر اصلی شرکت Shared Studios در نیویورک واقع شده اما کانتینرهای طلایی این شرکت هر بار به گوشه‌ای از دنیا می‌روند و دریچه‌ای از یک دنیای دیگر را برای انسان‌ها در دو گوشه کره خاکی باز می‌کنند؛ انسان‌هایی که غیر از این پروژه راه و دلیلی برای برقراری ارتباط مستقیم با یکدیگر ندارند. درون این اتاقک‌ها کاملاً سیاه است و یک صفحه سفید بزرگ که یک دوربین هم وسط آن تعبیه شده، روبه‌روی فرد درون اتاقک قرار می‌گیرد. این صفحه سفید تصویر افراد را تقریباً در اندازه واقعی نمایش می‌دهد و این حس را در آنها به وجود می‌آورد که با فردی رودرروی خود در حال گفت‌وگو هستند. این پروژه که در ابتدا در Kick Starter -که یک سایت جذب سرمایه‌ مردمی است- به وسیله افراد زیادی تامین سرمایه شد، اکنون سرمایه‌ای گرانبهاتر از روح انسانی ارتباط در چهار گوشه دنیا ندارد. کرم‌چاله به جای دروازه در حقیقت ایده اولیه عمر باکشی، طراح این ایده، مبتنی بر این بوده که فضایی کاملاً یکسان در دو طرف خط ارتباطی در دو گوشه متفاوت دنیا ایجاد کند

شماره 1 گزارش ماه خارج از محدوده صفحه 32

نگاهي به بازار ارز، قصه رشد اندك 432 برابري

از بسم‌الله تا بخشنامه‌های تکراری

شلوغی بازار در روز ۱۳ مهرماه سال ۱۳۹۱ بود که نشان داد قضیه جدی است. قیمت ارز در کمتر از یک هفته سه‌برابر شده بود. چه اتفاقی رخ داده بود یا چه اتفاقی در شرف وقوع بود؟ آیا خبرهای تازه‌ای در راه بود؟ قیمت ارز تلاش فراوانی کرد تا از هفت تومان سال ۱۳۵۷ به سه هزار و اندی در سال جاری برسد. قیمت ارز در این دوران نه‌چندان کوتاه ۴۳۲ برابر شده است اما برخی بر این اعتقادند این میزان افزایش بسیار کمتر از آنچه باید باشد، بوده است. ثقیل بودن این جمله را هم به حساب همان پیچیده بودن ماجرای اقتصاد ایران بگذارید. به حساب اینکه هر چه باید باشد، نیست و هر چه هست، نباید باشد و بودن نه به معنای نادرستی بودن و نبودن نه به مثابه درستی بودن است. یک دریچه کوچک چهار ماه قبل وقتی قیمت ارز، خسته از بالا رفتن‌های بطئی و کند، قصد کرد یکباره راه چندساله را بپیماید، از ۱۸۰۰ تومان ناگهان به مرز چهار هزار تومان رسید و همین اتفاق سبب شد تمام مناسبات و محاسبات چندین و چند ساله تغییر کند. کم‌کم صحبت از بحران‌های ارزی و تاثیر تحریم خرید نفت ایران به میان آمد. برخی از کاهش درآمدهای

شماره 1 گزارش ماه خارج از محدوده صفحه 34

نگاهي به بازار ديجيتال بعد از شوك‌های ارزي

حکایت یخ‌کردگی یک بازار

معتادان دیجیتالی؟ اینها برای ایران هنوز خیلی زود هستند. این نوع اعتیاد اگر هم باشد، هنوز در ایران وارد نشده است. مگر ضریب نفوذ رایانه در ایران چقدر است؟ مرکز آمار ایران می‌گوید ۱۷ درصد خانوارهای ایرانی کامپیوتر دارند. چند سال قبل برخی بازارهای دیجیتالی بازار ایران را بسیار رو به توسعه تشخیص می‌دادند. فاصله ورود کالاهای دیجیتالی به ایران با بازارهای جهانی نیز بسیار اندک بود. قیمت‌ها میل به کاهش داشتند. امروز اگر چیزی را می‌خریدی فردا باید منتظر افت شدید قیمتش بودی چراکه بازار با کالاهای جدیدی روبه‌رو می‌شد و در این نوآوری، قدیمی‌ترها محکوم به کاهش قیمت بودند و نه چیز دیگری. این وضعیت فقط در بازار کالاهای دیجیتالی حاکم نبود. کم‌کم خیلی از بازارهای در حال تجربه شرایطی تازه بودند. بازار لوازم خانگی، بازار اتومبیل، بازار کالاهای دیجیتالی و… تقریبا مفهوم کالای مصرفی در ایران به مفهوم کالای مصرفی در استانداردهای بین‌المللی نزدیک می‌شد. نسلی که برای خرید خانه لوازم خانه‌ را می‌فروخت و حراج می‌کرد، حالا باید عادت می‌کرد به کاهش قیمت خودرو. دیگر خبری از صف‌های طویل برای خرید سیم‌کارت و ثبت‌نام خودرو و… نبود. مردم می‌دانستند باید کالایی را با علم به افت قیمت در عین رشد تورم خریداری کنند اما همه مناسبات

شماره 1 گزارش ماه خارج از محدوده صفحه 36

مروری بر تحولات آموزشی ایران در دوران مشروطیت و عصر اطلاعات

مدرسه مُرد ، زنده باد مدرسه

در دویست سال اخیر، ما با دو موج تحول روبه‌رو بوده‌ایم: شکل‌گیری آموزش جدید در اواخر دوره قاجاریه و عصر مشروطیت، و تحولات ناشی از فناوری اطلاعات در سال‌های اخیر. به اعتقاد نگارنده در برخورد با پدیده جامعه اطلاعاتی ما همان شرایطی را داریم که در اواخر دوران قاجاریه در برخورد با امر مدرن (که در ایران تجدد نامیده شد) داشتیم. فرضیه محوری این است که ما با کنار نهادن معنا، صرفا ابزار را وارد می‌کنیم. به همین دلیل نتوانسته‌ایم از منافع پررنگ ناشی از مدرنیته و فناوری اطلاعات در حوزه آموزش بهره‌مند شویم. در این مطلب تحولات حوزه آموزش در این دو دوره تاریخی مرور می‌شود. پیش‌درآمد شکست ایرانیان در جنگ‌های ایران و روسیه و امضای دو عهدنامه گلستان و ترکمانچای باعث شد برخی از ایرانیان متوجه شوند تغییراتی عظیم روی داده و اندیشه تجدد محور این تغییرات است. از همان زمان دو رویکرد متفاوت در برخورد با دنیای جدید پیش گرفته شد: یک رویکرد ضمن مقابله با ماهیت اندیشه جدید صرفا ابزار جدید را انتقال داد. اما رویکرد دوم بر این باور پافشاری داشت که مدرنیته هم تغییر شکل جهان است و هم تغییر معنای جهان و نمی‌توان با گرفتن ابزار و پوسته، مانع انتقال معنا و محتوا

شماره 2 گزارش ماه خارج از محدوده صفحه 32

نگاهي كلي به لايحه بودجه سال 1392

طعم گس بحران زیر زبان بودجه

اگر در کوچه و خیابان از مردم بپرسید که آیا می‌دانید بودجه چیست جواب مثبت می‌دهند. اما اگر کمی در این سوال پیشروی کنید، آن وقت است که معلوم می‌شود کسی از سند بودجه اطلاع چندانی ندارد. بودجه سند مالی یک‌ساله‌ای است که فهرست منابع و مصارف دولت در طول یک سال را مشخص می‌کند و بر اساس این سند، دولت می‌داند نقشه راهش در سال پیش رو چیست. اما در طول سال‌های اخیر بودجه به ماجرایی پیچیده و عجیب و غریب تبدیل شده است. در اولین روزهای فعالیت دولت، محمود احمدی‌نژاد می‌گفت باید بودجه برای همه مردم شفاف باشد. کتابچه کوچکی که نوشته‌هایش معلوم شود و همه آن را بدانند و معنی‌اش را درک کنند، برای همین بسیاری از احکام بودجه را استخراج کردند و کتابچه بودجه ‌را کوچک و کوچک‌تر کردند اما انگار در جریان این تحلیل رفتن‌ها نظم و انضباطی که باید بر روند تدوین این لایحه حاکم باشد نیز آب رفت و نتیجه این شد که سال آغاز می‌شود اما بودجه هنوز در دست بررسی است و تصویب نشده است. یک مثال ساده شاید بتواند بهتر از قبل معنا و مفهوم لایحه بودجه را نشان دهد. بودجه‌ای با کسری ایران از معدود کشورهایی است که روی

شماره 2 گزارش ماه خارج از محدوده صفحه 34

مروری بر تحولات صنعت نشر در دوران مشروطیت و عصر اطلاعات

کاسه‌ای زیر نیم‌کاسه است

در ۲۰۰ سال اخیر، ما با دو موج تحول روبه‌رو بوده‌ایم: ورود صنعت چاپ به ایران در اواخر دوره قاجاریه و گسترش کاربرد آن در عصر مشروطیت، و تحولات ناشی از فناوری اطلاعات در سال‌های اخیر. به اعتقاد نگارنده در برخورد با پدیده جامعه اطلاعاتی ما همان شرایطی را داریم که در اواخر دوره قاجار در برخورد با امر مدرن (که در ایران تجدد نامیده شد) داشتیم. فرضیه محوری این است که با کنار نهادن معنا، صرفا ابزار را وارد می‌کنیم، به همین دلیل نتوانسته‌ایم از منافع پررنگ ناشی از مدرنیته و فناوری اطلاعات در حوزه نشر و توزیع بهره‌مند شویم. در این مطلب تحولات حوزه نشر در این دو دوره تاریخی مرور می‌شود. پیش‌درآمد ما ایرانیان حدود ۱۵۰ سال است درگیر مساله تجدد هستیم. شکست ایران در جنگ‌های ایران و روسیه ضربه‌ای مهلک بر جان ایرانیان بود اما در عین حال باعث شد چشمان ایرانیان به تحولات عمیق جهان غرب گشوده شود. افرادی مانند عباس‌میرزا متوجه شدند که ایران راهی جز درک و همراه شدن با اندیشه تجدد ندارد و این منجر به فرستادن نخستین گروه از دانشجویان ایرانی به فرنگ شد. «روح فرنگی چیزی نبود جز همان اندیشه تجدد که بعدها از طریق کوشش و فعالیت افرادی همچون

شماره 29 گزارش ماه خارج از محدوده صفحه 40

خشونت علیه زنان در عصر دیجیتال

شمشیری پشت کلمات نهان است

فضای مجازی، جهانی پنهان که در آن برکت پیشرفت روزافزون تکنولوژی‌های ارتباطی اطلاعاتی بیش از پیش هویدا شده و شانه به شانه دنیای بیرونی در حال گسترش است. با توجه به نقش کنشگران انسانی در ساخت جهان واقعی و دنیای مجازی باید انتظار داشت آسیب‌ها و مسائل موجود در جوامع انسانی خارج از شبکه به داخل شبکه نیز نفوذ کرده و تبعات آن کاربران فضای مجازی اعم از زن و مرد را متاثر کند. یکی از آسیب‌های دیرپای جهان انسانی از دیروز تا امروز مساله خشونت علیه زنان است که دامنه آن در جهان امروز به شکلی متفاوت و جدید به فضای مجازی نیز کشیده شده است. در حقیقت وقتی زنان در جعبه پیام‌های شخصی خود در فضای مجازی یا در فضای عمومی در شبکه‌های اجتماعی مورد آزار و تحقیر کلامی جنسی قرار می‌گیرند، در واقع شکلی از خشونت علیه زنان را تجربه می‌کنند. نکته حائز اهمیت در اینجاست که با وجود آنکه این آزارها در فضای مجازی اتفاق می‌افتند اما کاربران مورد هجمه‌ چنین خشونت‌هایی و کاربران آزارگر، همگی، عاملان انسانی حقیقی هستند. بی‌شک هر نوع تهدید، تحقیر و توهینی که زنان در فضای مجازی تجربه می‌کنند، تاثیرات مستقیم و غیرمستقیم بر زیست روزمره و فعالیت‌های فردی و اجتماعی

شماره 3 گزارش ماه خارج از محدوده صفحه 36

نگاهي به اقتصاد در آستانه انتخابات

چُرت اقتصاد زیر سایه انتخابات بهاری

اقتصاد ایران کلا حال و روز خوبی ندارد و شاید دوره انتخابات را بتوان دوره‌ای برای تمدید اعصاب و استراحت این بیمار دانست. اقتصاد وابسته به نفت ایران نه در روزهای انتخابات که در تمامی حوالی سال و در همه روزها، چه تعطیل و چه غیرتعطیل، وضعیتی بحرانی دارد و تبش گاهی بالا می‌رود و آن وقت است که حرارت از یک بازار سرریز می‌کند و بازاری دیگر را به لرز می‌نشاند. در طول ماه‌های گذشته این حرارت از بازار طلا و سکه و ارز بیرون زد و برخی می‌گویند بعد از انتخابات از بازار مسکن سر درمی‌آ‌ورد و بازار خودرو. اما چرا بعد از انتخابات؟ اقتصاد ایران در انتظار برگزاری انتخابات است. وقتی قرار است دولتی در ایران تغییر کند، همه چیز تحت تاثیر قرار می‌گیرد. جالب اینجاست که ایران برنامه چشم‌انداز ۲۰ساله دارد و برنامه توسعه پنج‌ساله و لایحه بودجه یک‌ساله. پس چرا انتظار برای برگزاری انتخابات و معلوم شدن نتیجه، تمامی بازارها را به کما فرو می‌برد و اقتصاد را به نوعی تعطیل می‌کند؟ شاید بتوان این راز را در میزان پایبندی دولت‌ها به قانون، چه بلندمدت، چه میان‌مدت و چه کوتاه‌مدت دید. افکار عمومی این راز را به خوبی دریافته و دیگر سر به مهر نیست.

شماره 3 گزارش ماه خارج از محدوده صفحه 38

مروری بر تحولات شهر در ایران دوره مشروطیت و عصر اطلاعات

دریغا عشق که بر باد شد

در ۲۰۰ سال اخیر ما با دو موج تحول روبه‌رو بوده‌ایم: شکل‌گیری مفهوم جدید شهر، برنامه‌ریزی شهری و مدیریت شهری در اواخر دوره قاجاریه و عصر مشروطیت و تحولات شهرسازی ناشی از انقلاب فناوری اطلاعات در سال‌های اخیر. به اعتقاد نگارنده در برخورد با پدیده جامعه اطلاعاتی ما همان شرایطی را داریم که در اواخر دوران قاجاریه در بر خورد با امر مدرن (که در ایران تجدد نامیده شد) داشتیم. فرضیه محوری این است که ما با کنار نهادن معنا، صرفا ابزار را وارد می‌کنیم. از یک روش و الگو تقلید می‌کنیم. به همین دلیل نتوانسته‌ایم از منافع پررنگ ناشی از مدرنیته و فناوری اطلاعات در حوزه شهرسازی و شهروندی برخوردار شویم. در این مطلب تحولات اندیشه شهرسازی در این دو دوره تاریخی مرور می‌شود. پیش‌درآمد در تاریخ ایران‌زمین بی‌شک ۱۵۰ سال اخیر را می‌توان مهم‌ترین دوران تحول اجتماعی دانست. دورانی که از اواخر عصر قاجاریه و شکست در جنگ‌های ایران و روسیه شروع می‌شود و لنگان‌لنگان تا به امروز ادامه یافته است. در همین زمان کوتاه است که ما با مفاهیم جدیدی چون فردیت، جامعه، ملت، دولت، شهر و شهروندی آشنا می‌شویم و تلاش می‌کنیم تا نهادهایی همچون مطبوعات مدرسه دانشگاه شرکت پارلمان، حزب و… را بنا کنیم. این

شماره 4 گزارش ماه خارج از محدوده صفحه 30

نگاهي غيراقتصادي به يك پديده اقتصادي

فاصله روز مبادا با ما بیشتر شد

نتیجه انتخابات ریاست جمهوری یازدهم که اعلام شد، انگار آبی ریخته باشند روی آتش. ناگهان همه چیز، حداقل در بازار وارونه شد. اصلا چرا باید گفت حداقل در بازار. در بسیاری از جاهای دیگر هم همین اتفاق رخ داد. ماجرا فقط بازار نیست و اقتصاد. سیاست و اجتماع هم تحت تاثیر قرار گرفت. یک هفته جشن خیابانی حتی اگر به بهانه نتیجه انتخابات باشد و صعود به جام جهانی، باز هم نشان‌دهنده تغییری جدی در یک فضای خشک و عصبی است. مگر برای اولین بار نیست که ایرانی‌ها از یک مقام دولتی در محاوره تشکر می‌کنند؟ «از وقتی روحانی رئیس‌جمهور شده، سرعت اینترنت هم بالا رفته، روحانی مچکریم». هر چند این ترجیع‌بند «روحانی مچکریم»، طنز ظریف و البته گزنده‌ای را نیز همراه این گفته‌ها منتقل می‌کند؛ طنزی که تمام ناکامی‌های یک ملت را در دل خود دارد، اما نشان‌دهنده رویکردی جدید در به‌کارگیری طنز نیز هست. موضوع بحث نه حوزه رفتار اجتماعی و سرخوردگی شدید ایرانی‌ها، که حوزه اقتصاد است و پول. ایرانی‌هایی که صد سال است با تورم خو گرفته‌اند و همواره در کوچه و بازار وقتی با گرانی کالایی مواجه می‌شوند، می‌گویند چیزی که گران شد، دیگر ارزان نمی‌شود، برخلاف تمامی باورهایشان در آخرین روزهای بهار ۹۲ و

شماره 4 گزارش ماه خارج از محدوده صفحه 32

مروری بر تحولات مد در ایران دوره مشروطیت و عصر اطلاعات

چه تلخ است این سیب

در ۲۰۰ سال اخیر ما با دو موج تحول روبه رو بوده ایم: بروز مدگرایی در عصر مشروطیت و پس از آن و تحولات پوشش و مدگرایی ناشی از انقلاب فناوری اطلاعات و جهانی شدن در سال های اخیر. به اعتقاد نگارنده در برخورد با پدیده جامعه اطلاعاتی ما همان شرایطی را داریم که در عصر مشروطیت در برخورد با امر مدرن (که در ایران تجدد نامیده شد) داشتیم. فرضیه محوری این است که ما با کنار نهادن معنا، صرفا ابزار را وارد می کنیم و از یک روش و الگو صرفا تقلید می کنیم. به همین دلیل نه تنها نتوانسته ایم از منافع پررنگ ناشی از مدرنیته و فناوری اطلاعات برخوردار شویم، بلکه کشاکش میان سنت و مدرنیته (چه در ذهن فرد فرد ما ایرانیان و چه در سطح جامعه) ما را هرروز فرسوده تر کرده است. در این مطلب تحولات مدگرایی در این دو دوره تاریخی بررسی می‌شود. پیش درآمد نخستین برخورد ما ایرانیان با اندیشه مدرن به عهد صفویان باز می‌گردد. این برخورد آغاز چالشی بود که از آن پس تاکنون جامعه ایران از درگیری با آن رهایی نیافته و منبع و منشاء بسیاری از تحولات سیاسی، اجتماعی و اقتصادی شده و تغییرات عظیمی در جامعه ایجاد

شماره 5 گزارش ماه خارج از محدوده صفحه 26

وقتی رایانه‌های شخصی جای رختخواب‌های کنار اتاق را گرفتند

تغییرات به سبک PC

۱ چندی پیش عکسی در اینترنت دست به دست می‌شد مربوط به سال ۱۳۱۹ که شهربانی تهران مجوز داشتن یک دستگاه رادیو را برای فردی صادر کرده است. در این مجوز هم نشانی محل سکونت فرد آمده و هم تاکید شده این دستگاه رادیو قابل انتقال به غیر نیست و در صورت خرابی، موضوع باید به سرعت گزارش شود. داشتن دستگاه رادیو در زمان رضاشاه نیاز به مجوز داشت.اما چرا راه دور برویم. در دهه ۶۰ اگر کسی می‌خواست دستگاه فکس (نمابر یا دورنگار) داشته باشد باید مبلغ ۵۰ هزار تومان به شرکت پست می‌داد و مجوز می‌گرفت. در غیر این صورت اگر مخابرات متوجه ارسال فاکس از خطی می‌شد که برایش مجوز گرفته نشده بود، آن خط را قطع می‌کرد. جالب است بدانید یکی از وظایف شرکت پست، صدور مجوز دستگاه فکس است. هرچند این موضوع به مرور زمان بی‌معنی شد.داستان دستگاه پخش ویدئو هم که دیگر از کفر ابلیس آشناتر است. دور نیست زمانی که دو نفر در کوچه کشیک می‌دادند تا نفر سوم، دستگاه پیچیده‌شده لای یک چادرشب را به سرعت از خانه‌ای به خانه دیگر ببرد یا در ماشین جا دهد.و شاید شما ندانید- یا به خاطر نداشته باشید- تابستان سال ۶۴ بود که داشتن رایانه

میثم قاسمیدبیر ویژه‌نامه‌ها
شماره 7 گزارش ماه خارج از محدوده صفحه 24

مرز میان دنیای واقعی و فضای مجازی مشخص نیست

اینترنت هستم، یک مسافر

مطالعات فراوانی در مورد اعتیاد به اینترنت انجام شده و نتیجه این پژوهش‌ها نشان می‌دهد در زمینه وابستگی غیرعادی به اینترنت، مانند تمام وابستگی‌های خارج از عرف دیگر، نگرانی‌های زیادی وجود دارد. اعتیاد اینترنتی در اشکال متفاوتی بروز می‌کند که هر کدام از آنها مانند قمار، تمایلات جنسی یا ارتباطی، فارغ از کنش کاربر در فضای آنلاین به عنوان یک ناهنجاری روانی و رفتاری در دنیای واقعی شناخته شده‌اند. در مقابل، زمانی که این ناهنجاری‌ها وارد فضای مجازی می‌شوند به دلیل ماهیت رسانه‌ای و فرهنگی اینترنت به عنوان یک بستر فوق گسترده ارتباطی و ذات فناوری‌گریز عموم، اعتیاد اینترنتی تعریف متفاوتی پیدا می‌کند تا جایی که در تحلیل و بررسی موضوع، عامل اعتیاد رها شده و اینترنت جایگزین آن می‌شود. این خلط مبحث تنها به تحلیل‌های عمومی از اینترنت محدود نیست و حتی اخیرا یک آسیب‌شناس اجتماعی ۲۵ درصد جوانان ایرانی را به واسطه حضور مجازی بیش از دو ساعت در روز، معتادان اینترنتی نامیده و صرف نظر از اینکه چه ظرفیتی از جوانان ایرانی دارای شرایط حداقلی برای دسترسی به اینترنت هستند، در مورد انزوا و خودمحوری جوانان با نفوذ شبکه‌های اجتماعی هشدار داده است. این در حالی است که در نظریه‌های جدید، استفاده بیش از اندازه از اینترنت

شماره 8 گزارش ماه خارج از محدوده صفحه 32

وقتی تکنولوژی هم از پس افزایش سرانه مطالعه برنمی‌آید

روی صفحه نمایشگر زیر نور کیبورد

سوار اتوبوس یا مترو که می‌شویم چند نفری را مشغول بازی با گوشی‌هایشان می‌بینیم، این صحنه برای همه آشناست، چه جامعه ایده‌آلی می‌شد اگر هر کدام از آنها در حال خواندن کتاب در گوشی یا تبلت‌شان بودند، آن وقت سرانه مطالعه در ایران شاید از ۱۵ دقیقه در روز به یک ساعت می‌رسید و آن‌ وقت تیراژ کتاب را به تعداد گوشی‌های ریدر دار ضرب می‌کردیم از سه هزار نسخه به سه میلیون نسخه می‌رسیدیم اما این یک رویا بیشتر نیست؛ حتی وجود تکنولوژی‌های جدید و دسترسی آسان‌تر به کتاب ما را کتابخوان‌ نکرده است؛ هنوز سرانه مطالعه در ایران ۱۵ دقیقه است، یعنی هر ایرانی در روز ۱۵ دقیقه کتاب می‌خواند. شاید هم بعضی‌ها با دیدن این آمار تعجب کنند چرا که خیلی‌ها در روز حتی دو دقیقه هم کتاب نمی‌خوانند چه برسد به ۱۵ دقیقه! به هر حال این رسمی‌ترین آماری است که از کتابخوانی ما ایرانیان ارائه داده‌اند، البته مسوولان فرهنگی در چند سال اخیر آمار متفاوتی اعلام کرده‌اند، زمانی علی‌اکبر اشعری رئیس سابق کتابخانه ملی گفته بود سرانه مطالعه در ایران یک دقیقه است البته بعد از حواشی زیادی که این حرف به وجود آورد او حرفش را تکذیب کرد و گفت اشتباه برداشت شده است.

شماره 8 گزارش ماه خارج از محدوده صفحه 34

گزارشی از سایت‌های همسریابی فعال در ایران

سفره عقد پای مانیتور

شاید اگر ۲۰ یا ۳۰ سال پیش وقتی عروس خانم می‌خواست برای خواستگارها چای بیاورد و داماد برای دیدن عروس دل توی دلش نبود، کسی می‌گفت روزی دخترها و پسرها می‌نشینند پای یک دستگاه پر از کدهای صفر و یک و برای خودشان همسر پیدا می‌کنند، نگاهی عاقل اندر سفیه به او می‌انداختند و می‌گفتند عقلش زایل شده است.اما اتفاقی که سال‌ها پیش کسی به فکرش خطور نمی‌کرد، امروز در دنیای مجازی افتاده است. حالا پای این دنیای تازه‌وارد و هنوز پر از ناشناخته، به یکی از سنتی‌ترین اتفاقات زندگی ایرانی‌ها باز شده و دیگر کمتر کسی است که نام سایت‌های همسریابی را نشنیده باشد. سایت‌هایی که به شما وعده می‌دهند می‌توانید همسر مناسب و دلخواه‌تان را از میان هزاران کاربرشان انتخاب کنید و خوشبخت باشید. آن هم در این آشفته‌بازار کاهش عجیب آمار ازدواج و بالا رفتن عجیب‌تر تعداد طلاق!آیا این بار هم باید به این پدیده مجازی با لبخند و کمی احتیاط خوشامد بگوییم یا گاردها را ببندیم تا سنت‌ها و رسوم ازدواج همان‌طور که هستند باقی بمانند؟ رنگ چشم همسرت را اینترنتی انتخاب کن چند سال پیش وقتی نام سایت‌های همسریابی مطرح شد، خیلی‌ها فکر کردند شایعه است و بسیاری از آن ترسیدند. اتفاقی که بعد از

شماره 28 گزارش ماه خارج از محدوده صفحه 39

نگاهی به تجارت فالوور در ایران و جهان

اعداد به جای فالوور حرف می‌زنند

«تعداد فالوورهای شما تغییر کرده است.» این پیامی بود که شبکه اینستاگرام در نوامبر ۲۰۱۴ به بسیاری از کاربران خود ارسال کرد. شاید برای بسیاری از کاربرانی که فالوورهای کمی داشتند موضوع چندان مهم به نظر نمی‌رسید اما ماجرا حذف میلیون‌ها کاربر ساختگی توسط اینستاگرام بود؛ کاربرانی که تا پیش از آن کسی از گستردگی تعداد آنها اطلاع دقیقی نداشت. بر اساس گزارش‌های موجود، بیشترین ریزش فالوور بعد از صفحه خود شرکت اینستاگرام که در حدود ۲۰ میلیون فالوور بود، به ستارگان و افراد مشهور تعلق داشت؛ ستارگانی که صدها هزار دلار از تبلیغات در صفحات خود سود می‌برند و تعداد فالوور برای آنها ابزاری تبلیغاتی است.ریزش فالوورها گذشته از خدشه‌دار کردن محبوبیت این ستارگان، از وجود تجارت گسترده‌ای در حوزه خرید و فروش فالوور خبر می‌داد؛ تجارتی که با گسترش کاربران اینستاگرام، در ایران نیز به سرعت گسترش یافت و سایت‌های متعددی به ارائه خدمات آن مشغول شدند. اگرچه به قاطعیت نمی‌توان گفت خریداران فالوور در ایران به طور مشخص چه کسانی هستند اما از فروردین امسال اخباری منتشر شده که حاکی از خرید فالوور توسط برخی هنرمندان ایرانی بوده است.اگر تعداد فالوورهایتان در شبکه‌های مجازی پایین است، قطعاً روزانه با درخواست‌های دوستی متعددی در این نوع شبکه‌ها مواجه

شماره 9 گزارش ماه خارج از محدوده صفحه 39

چگونه نویسندگان در فضای مجازی شناسایی شدند

وقتی پوسته تنهایی شکست

نوشتن یعنی اینکه کلمات را یکی‌یکی کنار هم بگذاری تا یکی بیرون از همین‌جا در همین نزدیکی یا دورتر یا شاید اصلا آن‌طرف آب‌ها نوشته‌ات را بخواند، نوشتن این نیست که در گوشه انزوای خودت بنشینی و بنویسی بدون اینکه به مخاطب فکر کنی. گوشه ذهن همه خالقان آثار مخاطب جای دارد، حالا این مخاطب می‌تواند همانی باشد که کتابت را از کتابفروشی می‌خرد و می‌خواند یا همانی باشد که در فضاهای مجازی اثر نویسنده یا شاعر مورد علاقه‌اش را دنبال می‌کند. شاید این حرف خیلی منصفانه نباشد اما به نظر می‌رسد نویسندگان و شاعرانی که در فضای مجازی حضور دارند به مخاطب‌شان نزدیک‌ترند و این نزدیکی را به مدد دنیای بی‌انتهای فضای مجازی دارند؛ آنها پوسته تنهایی خود را شکسته‌اند و با حضور در این فضاها به مخاطبان نزدیک‌تر شده‌اند. نوشته‌ای را می‌نویسند و در فضاهای مجازی – که روز به روز به آنها اضافه می‌شود – مانند توییتر، فیس‌بوک یا دیگر شبکه‌های اجتماعی منتشر می‌کنند و بعد در چشم بر هم زدنی بازخورد مخاطبان را می‌بینند. تفاوت‌ از زمین تا آسمان است حضور نویسندگان ایرانی در فضای مجازی شاید با نویسندگان خارجی قابل قیاس نباشد. انگیزه‌های آنان برای حضور در این فضاها با انگیزه‌های نویسندگان وطنی متفاوت است،

شماره 10 گزارش ماه خارج از محدوده صفحه 32

تاثیر شبکه‌های اجتماعی در مدیریت بحران

نگاهی به زلزله آذربایجان شرقی

ﻧﻮﺷﺘﺎر ﺣﺎﺿﺮ ﺑﺮ تاثیر شبکه‌های اجتماعی در ﻫﺪاﻳﺖ و ﻓﺮو ﻧﺸﺎﻧﺪن ﺑﺤﺮانﻫﺎ‬ ﺗاﻛﻴﺪ ﻣﻲﻛﻨﺪ. اﻣﺮوزه ﻗﺪرت ﻣﻬﺎر و ﺗﺪﺑﻴﺮ ﻫﺮ ﺑﺤﺮاﻧﻲ راﺑﻄﻪای ﺗﻨﮕﺎﺗﻨﮓ ﺑـﺎ‬ ﻣﻴﺰان ﺷﻨﺎﺧﺖ ﺗﻬﺪﻳﺪات و ﻓﺮﺻﺖﻫﺎی ﻧﺎﺷﻲ از آن و اﺣﺼﺎی دﻗﻴـﻖ ﺑﺮآﻳﻨـﺪ‬ ﺣﺎﺻﻠﻪ از اﻳﻦ دو دارد. رﺳﺎﻧﻪﻫﺎ ﭘﺪﻳﺪهﻫﺎﻳﻲ ﺧﻨﺜﻲ و ﺻـﺮﻓا ﻛﺎﺗـﺎﻟﻴﺰور‬ ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ ﺑﻠﻜﻪ از ﻣﻴﺎن اﺑﺰار و ﻓﻨﻮن ﺟﺪﻳﺪ ﻓناوری‌های نوین، منجمله شبکه‌های اجتماعی ﺑﻴـﺸﺘﺮﻳﻦ ﺗـاﺛﻴﺮ را ﺑـﺮ‬ اﻧﺴﺎن دارﻧﺪ و ﭘﺪﻳﺪآورﻧﺪه ﻋﺼﺮ ﻧﻮ ﻫﺴﺘﻨﺪ. در ﭘﺎﻳﺎن ﻧﻴﺰ ﺑﻪ ﺗﺤﻘﻖ اثرگذاری شبکه‌های اجتماعی در زلزله آذربایجان شرقی و ﻧﻘﺶ آن در اﻳـﻦ ﺑﺤـﺮان‬ ﭘﺮداﺧﺘﻪ ﻣﻲﺷﻮد.‬ ﺑﺤﺮان از رﻳﺸﻪ ﻳﻮﻧﺎﻧﻲ Krinon‬ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﻲ ﻧﻘﻄﻪ ﻋﻄﻒ ﺑـﻪ وﻳـﮋه در ﻣـﻮرد‬ ﺑﻴﻤﺎری و ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎی ﺑﺮوز زﻣﺎن ﺧﻄـﺮ در ﻣـﻮرد ﻣـﺴﺎﺋﻞ ﺳﻴﺎﺳـﻲ،‬ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ و اﻗﺘﺼﺎدی ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ (۱۸ :۲۰۰۲ , Crandall‬‬). ﻫﺮﮔﺎه ﭘﺪﻳﺪه‌ای ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻨﻈﻢ ﺟﺮﻳﺎن ﻧﻴﺎﺑﺪ ﺣﺎﻟﺘﻲ از ﻧﺎﺑـﺴﺎﻣﺎﻧﻲ اﻳﺠـﺎد‬ ﺷﻮد، ﻳﺎ ﻧﻈﻤﻲ ﻣﺨﺘﻞ ﺷﻮد و ﻳﺎ ﺣﺎﻟﺘﻲ ﻏﻴﺮﻃﺒﻴﻌﻲ ﭘﺪﻳﺪ آﻳﺪ، ﺑﺤﺮان ﻣﻄـﺮح‬ ﻣﻲﺷﻮد. ﻟﺤﻈﻪ ﺣﺴﺎس در ﺑﺤﺮان، ﻟﺤﻈﻪای اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺤـﺮان ﺑـﻪ اوج ﺧـﻮد‬ ﻣﻲرﺳﺪ و ﺳﺮﻧﻮﺷﺖﺳﺎز اﺳﺖ (Ibid‬‬).ﺑﺤﺮانﻫﺎ ﻏﻴﺮﻗﺎﺑﻞ ﭘﻴﺶ‌ﺑﻴﻨﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ اﻣﺎ ﻏﻴـﺮﻣﻨﺘﻈـﺮه ﻧﻴـﺴﺘﻨﺪ.‬ ﺑﺤﺮانﻫﺎ ﻣﻲﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑﺮ ﺗﻤﺎم ﻗﺴﻤﺖﻫﺎی ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺗاﺛﻴﺮ ﺑﮕﺬارﻧـﺪ ﻛـﻪ ﺑه ﻮاﺳـﻄﻪ‬ دﻻﻳﻞ ﻣﺘﻌﺪدی اﻳﺠﺎد ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ. ﻫﺮ ﭼﻨﺪ ﺗﻌﺎرﻳﻒ ﺗـﺎ ﺣـﺪ زﻳـﺎدی ﻣﺘﻔـﺎوت‬ ﻫﺴﺘﻨﺪ اﻣﺎ چهار ﻋﻨﺼﺮ ﻣﺸﺘﺮک

شماره 10 گزارش ماه خارج از محدوده صفحه 34

چگونه با ظهور شبکه‌های اجتماعی موسیقی، فرهنگ شنوایی موسیقی متحول شد

پیچیده در مجاز، گمشده در ابزار

بیشتر خاطره‌ای که ما از گرامافون داریم آن چیزی است که از فیلم‌های قدیمی دیده‌ایم و شنیده‌ایم:«شد خزان گلشن آشنایی». حتی دیدن گرامافون هم احساس خاطره‌انگیزی (نوستالژیکی) برای ما ایجاد می‌کند چه برسد به گوش کردن موسیقی با خش‌خش‌‌هایی که سوزن روی صفحه آن ایجاد می‌کند. سرعت رشد تکنولوژی همان کاری را که با گرامافون کرد با نوارهای کاست که شاید هر کدام از ما خاطرات زیادی با آن داریم هم انجام داد. نوارهایی که گه‌گاه در دستگاه پخش گیر می‌کرد و ما را مجبور می‌کرد با چرخاندن خودکار بیکی که در یکی از دو سوراخ موجود در نوار کاست قرار می‌دادیم، آن را درست کنیم. کاست‌هایی با نام‌های تجاری: سونی، پاناسونیک و نسخه ایرانی‌ آن: ‌طاها، دنا و… یادش بخیر.با پیشرفت فناوری اطلاعات و ارتباطات فرآیند تولید موسیقی دچار تحولات بسیاری شد. با اختراع میکروفن‌ها، نرم‌افزارهای ضبط صدای پیشرفته و استودیوها حرفه‌ای ضبط صدا، فقط روند تولید یک اثر موسیقی تسهیل نشد بلکه فرهنگ جدیدی در تولید محتوای موسیقی نیز به وجود آمد. اینکه موزیسین می‌تواند کارش را در استودیو ویرایش (ادیت)‌ کند یا افکت‌هایی به ساز و صدای خواننده بدهد، گواه همین موضوع است. در واقع پیشرفت فناوری در این حوزه سبب به وجود آمدن سبک‌های جدیدی در

مسعود شفیعی برزیعضو تحریریه
شماره 11 گزارش ماه خارج از محدوده صفحه 45

اندر احوالات ما و گوشی‌های اپل

بفرمایید سیب ، نوش جان،صرف شده …

در یک مهمانی خودمانی هنگام سلام و احوالپرسی با یکی از دوستانم، متوجه کیف کوچک او شدم که پوششی از خز و پولک داشت و با تفاخر به طوری که در معرض دید همگان باشد، روی میز قرار گرفته بود. از اندازه معمول کیف‌های دستی زنانه کوچک‌تر بود اما از آنجایی که در دنیای مد کار نشد ندارد، گمان کردم بدون شک کیف‌هایی اینچنین تازه به بازار آمده و من از قافله عقب مانده‌ام. در تکاپوی حل و فصل این عقب‌ماندگی بودم که ناگهان صدایی شبیه زنگ تلفن همراه از آن پدیده شبیه به کیف به صدا درآمد. اینجا بود که انگشت شستم خبردار شد، این موجود نه کیف دستی، که چیزی جز آی‌فن فایو ایشان نیست که به قول صاحبش لباس شب به تن کرده و قدم بر سر ما گذاشته و به دور همی دوستانه تشریف آورده است. همین اشاره کافی بود تا دیگر مهمانان حاضر نیز دست به جیب برده و به گوشی‌های آیفون‌شان که حالا برهنه می‌نمود نگاهی آمیخته با حس متضادی از حسرت و بلاهت بیندازند. جالب‌تر اینکه از مجموع ۱۰ نفر حاضر در این مهمانی، بدون اغراق هشت نفر آی‌فون داشتند، حال می‌خواهد آی‌فون فور باشد یا فایو و فایو اس… لازم به ارائه

شماره 12 گزارش ماه خارج از محدوده صفحه 36

نگاهی به سایت‌های داخلی و خارجی شرط‌بندی فوتبال

پولدار شدن مجازی؛ خوابی که تعبیر نمی‌شود

وقتی علی انصاریان، بازیکن سابق فوتبال، در یک برنامه تلویزیونی اعلام کرد روزانه ۶۰۰ هزار دلار با شرط‌بندی فوتبال از کشور خارج می‌شود، خیلی‌ها متعجب شدند و انگشت به دهان ماندند. مزه‌مزه کردن این رقم چندان راحت نیست و همان زمان حرف‌ها زده شد برای جلوگیری از شرط‌بندی فوتبال و کلاهبرداری گسترده که البته در حد همان حرف و شعار و بیانیه باقی ماند. باز کردن بحث شرط‌بندی در فوتبال شوکی به کسی نداد و حالا امروز شاهد سایت‌های رنگارنگ خارجی و داخلی هستیم که در این زمینه به کارشان ادامه می‌دهند و شاید فیلتر شده باشند اما فیلترشکن‌ها این سد را می‌شکنند تا عاشقان شرط‌بندی پول‌هایشان را سر هر بازی لیگ برتر و لیگ‌های خارجی به باد بدهند.البته شرط‌بندی بر سر فوتبال یا ورزش‌های دیگر جدید نیست. در خارج از ایران که شکل و شمایلی کاملا قانونی دارد و در ایران هم این کار در بنگاه‌های کوچک و محلی انجام می‌شود. بنگاه‌هایی که بیشتر در استان‌های شمالی کشور فعال هستند و در بسیاری از شهرهای این خطه و در مغازه‌ها و به خصوص قهوه‌خانه‌هایشان برگه‌های شرط‌بندی یا توتو را می‌توان دید. اما وقتی پای تکنولوژی و اینترنت به این کار باز شد، شرط‌بندی شکل گسترده‌تری پیدا کرد و خیلی‌ها

شماره 13 گزارش ماه خارج از محدوده صفحه 40

بازی‌های رایانه‌ای بچه‌هایمان را منزوی می‌کند؟

کودکی پای رایانه و مانیتور

همیشه خانه مادربزرگم حال و هوای خاصی داشت، فقط مهر مادربزرگ نبود که مرا به آنجا می‌کشید، خانه‌شان حیاطی داشت و کوچه‌ای پر از بچه‌های قد و نیم‌قد که با هر کدام‌شان بازی مخصوصی می‌کردم؛ با شبنم لی‌لی بازی می‌کردم، با علی مسابقه دوچرخه سواری می‌گذاشتم و با مریم و فرشته کش‌بازی. وقتی تمام بچه‌های محل جمع بودند همه با هم وسطی بازی می‌کردیم و جیغ‌مان در صلات ظهر کوچه را برمی‌داشت و از آن سو صدای اعتراض پدر و مادرها که می‌خواستند کمی بخوابند، بلند می‌شد.اما دیگر خبری از این هیاهوها نیست، هیچ‌ کدام از بچه‌ها هیجان بازی لی‌لی را نمی‌دانند و بلد نیستند کش‌بازی کنند. دوچرخه‌سواری و مسابقه آن برایشان مفهومی ندارد و دنیای کودکی‌شان به پشت شیشه‌های کوچک چنداینچی محدود شده‌ است. ساکت در گوشه‌ای می‌نشینند و دکمه‌های کیبورد به ‌جای آنها سخن می‌گویند. آمار دقیقی از تعداد کودکانی که هر روز پای لپ‌تاپ و پی‌سی می‌نشینند و مسحور دنیای بازی‌های آن سوی شیشه مانیتور می‌شوند، نداریم اما می‌دانیم که از هر سه ایرانی یک نفر از بازی‌های رایانه‌ای استفاده می‌کند و ۸۰ درصد از این ایرانی‌ها کودکان هشت تا ۱۵ سال هستند که هر روز حدود دو ساعت از وقت‌شان با این بازی‌ها می‌گذرد. خانواده شاد

شماره 27 گزارش ماه خارج از محدوده صفحه 39

فعالیت برندهای مختلف در شبکه‌های اجتماعی تنها بازتابی خفیف است

رویای دور تولید محتوا

شیوع شبکه‌های اجتماعی و تولد رسانه‌های رایگان و شخصی که در عین حال جهانی هم بودند همه چیز از جمله بازاریابی را دستخوش تغییرات اساسی کرد. در این شبکه‌ها دیگر بازاریابی برون‌گرا پاسخگو نبود چون شما نمی‌توانستید افراد را مجبور کنید به محصول یا برند شما علاقه داشته باشند. در صورتی که فعالیت‌تان در این شبکه‌ها زمخت و به صورت سنتی می‌بود و دائماً از خود تعریف می‌کردید، به سرعت از طرف مخاطب طرد می‌شدید. بازاریابی برون‌گرا به سرعت جای خود را به بازاریابی درون‌گرا داد. در این نوع بازاریابی شما به عنوان یک مخاطب در ابتدا اصلاً متوجه نمی‌شوید با تبلیغات مواجه هستید. بلکه بعد از اینکه محتوایی را که برایتان جالب و سرگرم‌کننده یا آموزشی و به فکر فروبرنده است، می‌بینید در انتها به صورت کاملاً زیرپوستی نام برند هم در گوشه کناری دیده می‌شود یا اصلاً ممکن است نام برند در هیچ بخشی از محتوا نباشد و کاربر با کنجکاوی و جست‌وجوی مکرر به آن برسد. در این روش سازمان یا شرکت محتوایی تولید می‌کند که برای مخاطب جذاب باشد؛ مطالب، تصاویر و ویدئوهایی که حتی ممکن است در زمینه فعالیت‌های آن سازمان نباشد اما در هر صورت برای مخاطب جذاب و درگیرکننده هستند تا جایی که

شماره 26 گزارش ماه خارج از محدوده صفحه 42

مدیریت تجربه کاربری در تولید محصول را به رسمیت بشناسید

سرمایه‌گذاری به جای هزینه

یکی از مهم‌ترین مسائلی که این روزها در تولید محصول مطرح شده توجه به کاربران است. با توجه به تنوع کاربران و تنوع محصولات، کاربران با محصولاتی ارتباط برقرار می‌کنند که بهترین تجربه را برای کاربر ایجاد کند و کاربر با محصول بتواند سریع و راحت وظیفه مورد نظر خود را انجام دهد. بسیاری از محصولات نرم‌افزاری و سخت‌افزاری که امروز مورد توجه کاربران قرار گرفته به دلیل توجه به نیاز کاربران است.جهت ایجاد یک تجربه بهتر برای کاربران باید تجربه کاربری و طراحی کاربرمحور را در روند تولید محصولات در نظر گرفت. تجربه کاربری چیست؟ به صورت کلی تجربه کاربری به درک، احساس و واکنش یک شخص در نتیجه استفاده از یک محصول یا نرم‌افزار گفته می‌شود. تجربه کاربری دربرگیرنده تمامی احساسات، سلایق، باورها، رفتار و واکنش فیزیکی و روانی شخص قبل، بعد و حین استفاده از محصول است. اجزای تشکیل‌دهنده تجربه کاربری کاربرپژوهی : تحقیق در مورد نیازهای کاربران اولین گام در تجربه کاربری است، در کاربرپژوهی انواع کاربران و نیاز کاربران به دقت مورد بررسی قرار می‌گیرد تا محصول بر اساس نیاز کاربران طراحی شود.کاربردپذیری : شاخصه‌ای است که در ادامه به توضیح کامل آن خواهیم پرداخت و یکی از مهم‌ترین اجزای تشکیل‌دهنده تجربه کاربری به شمار

شماره 25 گزارش ماه خارج از محدوده صفحه 38

آسیب‌شناسی طراحی وب در ایران

کمیتی که برای ما کیفیت نشد

با گذشت تقریباً دو دهه از پیدایش وب امروزه شاهد تغییر و تحولات زیادی در این عرصه هستیم؛ تغییراتی که با توجه به کلیدی شدن نقش وب‌سایت‌ها در زندگی‌های نوین امروزی قابل بررسی و تامل هستند. شیب این تغییرات در فضای وب ایران زیاد بوده و هست اما همچنان نسبت به کشورهای پیشرو در این عرصه نظیر کانادا، آمریکا، فرانسه و آلمان کم محسوب می‌شود. یکی از مهم‌ترین این تغییرات افزایش تعداد وب‌سایت‌ها بدون در نظر گرفتن کیفیت آنهاست. در نگاه اول به موضوع افزایش چشمگیر تعداد وب‌سایت‌ها، می‌توان پدیدار شدن بحث‌هایی نظیر دولت الکترونیکی و شهرهای الکترونیکی را که یکی از اهداف اصلی برنامه چهارم توسعه و به تبع آن دولت‌هاست، مزید بر علت دانست. در نگاه کلی‌تر افزایش و جلوه پیدا کردن برخی از نیازها مانند صرفه‌جویی در وقت و هزینه و به طور کل تغییر سبک زندگی سبب موفقیت وب‌سایت‌هایی شده که هدف آنها برطرف کردن بسیاری از نیازهای کاربران است، لذا با توجه به این مهم مفاهیمی مانند کسب و کارهای اینترنتی و تجارت الکترونیکی رونق یافته که منجر به تغییر نگرش در بسیاری از اقشار جامعه از جمله کارفرمایان شده است. این تغییر نگرش تب راه‌اندازی صفحات وب را در بین عموم بیشتر کرده که

شماره 24 گزارش ماه خارج از محدوده صفحه 42

سرنوشت سینما در چنگال فناوری‌های نوین ارتباطی

این راه بی‌نهایت

ظهور فناوری‌های نوین ارتباطی عرصه‌های گوناگون علم و هنر را با چالش‌های جدی مواجه کرده است. بدون شک صنعت سینما نیز از مواجهه با چنین چالش‌هایی بی‌نصیب نمانده است؛ چالش‌هایی که تلاش سینما برای تصویر واقعیت و خیال را با مفاهیمی چون واقع‌گرایی مجازی و فراواقع‌گرایی دچار تعریفی نوین کرده است. در این نوشته تلاش بر این است تا با نگاهی تاریخی به سیر تحول فناوری در صنعت سینما به تاثیرات حضور فناوری‌های دیجیتال در تولید و پخش آثار سینمایی پرداخته شود. بلمی به سوی ساحل سینما که هنر هفتم نامیده شده‌، از آغاز پیدایش خود تاکنون مراحل تحولی گوناگونی را پشت سر گذاشته است. حرکت جادویی تصاویر متحرک بر پرده سینما تاکنون به شکل‌های مختلف تماشاگران را به دنیاهای دیگر برده است؛ دنیایی که به‌رغم تفاوتش با جهان واقعی کاملاً باورپذیر به نظر می‌رسد. سینما امکان سفر در زمان و مکان، تجربه‌ زندگی‌های تازه و حتی جایگزین کردن آنها با تجربیات شخصی را فراهم می‌آورد. سینما را هنر هفتم نامیده‌اند چرا که پس از معماری، مجسمه‌سازی، تئاتر، نقاشی، موسیقی ‌و رقص ‌پدید آمد و البته‌ تلفیقی ‌از همه‌ آنها شد. از سوی دیگر این هنر علاوه بر خلاقیت ذهنی سینماگر به دوربین و در واقع ابزارهای خاص و وسایل

شماره 14 گزارش ماه خارج از محدوده صفحه 36

لذت تماشای آنلاین بازی‌های برزیل 2014

وقتی تب جام جهانی اینترنت را می‌گیرد

یک توپ که حالا نامش برازوکاست، ۲۲ بازیکن، داور و مربی‌ها و یک ورزشگاه کافی است تا همه دنیا یک ماه کار و زندگیشان را رها کنند و همه چیز رنگ فوتبال بگیرد. اتفاقی که هر چهار سال یک بار چشمان مردم جهان را به یک کشور خیره می‌کند و این بار نوبت برزیل است که با همه مشکلات اقتصادی و اعتراضات مردمش به ریخت و پاش‌های بی‌حد و حصر، پایتخت فوتبال شود.شبکه‌های رادیویی و تلویزیونی، پایگاه‌های اینترنتی و نشریه‌ها حتما بخش‌هایی را به جام جهانی فوتبال برزیل اختصاص داده‌اند تا علاقه‌مندان از قافله اخبار و تماشای بازی‌ها عقب نمانند و در این میان تماشای زنده بازی‌ها یکی از مهم‌ترین موضوعات بحث و گفت‌وگوی فوتبالی‌ها به شمار می‌رود. سال‌ها پیش که خبری از پخش زنده نبود، طرفداران فوتبال به باخبر شدن از نتایج مسابقات و دیدن چند صحنه از هر بازی در اخبار روزانه راضی بودند اما حالا همه می‌خواهند فوتبال را زنده و مستقیم تماشا کنند. تعدادی از شبکه‌های تلویزیونی به صورت رایگان و البته بیشترشان به صورت کابلی و با پرداخت هزینه‌ای، این امکان را برای بینندگان‌شان فراهم می‌کنند اما حالا که پای اینترنت، لپ‌تاپ، تبلت و گوشی‌های هوشمند به تمام بخش‌های زندگی باز شده، فوتبال هم از

شماره 23 گزارش ماه خارج از محدوده صفحه 40

آیا سربازی، چالشی است که بر سر راه اشتغال جوانان قرار دارد؟

دردسر آی‌تی من‌ها با سربازی

امروزه نیروی انسانی یکی از مهم‌ترین عوامل هر صنعتی به شمار می‌آید و هر صنعتی که میزان استفاده از دانش در آن بیشتر باشد، اهمیت نیروی انسانی نیز در آن افزون‌تر است. بدون شک یکی از حوزه‌هایی که نیروی انسانی در آن نقش بسزایی دارد، صنعت آی‌تی است. با توجه به اینکه کسب و کارهای مبتنی بر آی‌تی در ایران در حال گذران دوره کودکی خود هستند، بدون تردید سربازی چالش بزرگی برای نیروهای اغلب جوان و حتی شرکت‌هایی که آنها در آن کار می‌کنند، محسوب می‌شود. به تازگی کوششی از سوی عده‌ای از جوان‌های فعال در حوزه آی‌تی صورت گرفته که در قالب آن سعی می‌کنند صدای خود و جوانانی را که با مشکل سربازی مواجه هستند با فعالیت‌های علمی و رسانه‌ای به گوش مسئولان برسانند. «ابعاد اقتصادی سربازی» عنوان همایشی است که قصد دارند در اردیبهشت‌ماه در دانشگاه شریف برگزار کنند و پیش از این هم همایشی در اواخر سال گذشته در دانشگاه تهران برگزار کردند. مشخص‌ترین هدف این جمعیت اندیشیدن چاره‌ای برای کار‌آفرینان و جوانان فعال در حوزه آی‌تی از سوی مسئولان است و از این رو طوماری هم در همین خصوص خطاب به معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری به امضا رسانده‌اند که در جشنواره وب

شماره 16 گزارش ماه خارج از محدوده صفحه 40

تماشای غیرقانونی محصولات سینمای ایران ادامه دارد

کابوسی به نام دانلود فیلم

دانلود! می‌توان گفت این کلمه کابوس سینماگران ایرانی است. دانلود فیلم‌های روز و روی پرده اکران که با یک کلیک در فایل‌های لپ‌تاپ‌ها و تبلت‌ها ذخیره می‌شود و حالا دیگر خیلی‌ها به جای رویای شیرین نشستن در سالن تاریک سینما و دیدن تصویر بزرگ بازیگران روی پرده، ترجیح می‌دهند دراز بکشند پای لپ‌تاپ و به جای دادن پول بلیت، با چند ساعت دانلود، فیلم را به خانه‌هایشان بیاورند.دلایل زیادی چون گران شدن بلیت سینما، پایین بودن کیفیت فیلم‌ها و حتی راحت‌طلب شدن جوانان در توجیه دانلود فیلم‌های روز ایرانی نقل می‌شود اما سینماگران ایرانی که هر روز بیشتر از این اتفاق زیان می‌بینند، معتقدند هیچ کدام از این دلایل توجیه خوبی برای ضربه زدن به هنر هفتم نیست؛ برای کاهش سود فیلم‌هایی که هر کدام با صرف هزینه زیاد و پشت سر گذاشتن هفت‌خوان‌ها ساخته می‌شود و تماشاچی ایرانی ترجیح می‌دهد حاصل آن را رایگان و از طریق دانلود به دست بیاورد. این نارضایتی تا آنجا پیش رفت که سینماگران کشور بیانیه‌ای صادر و یک سایت بین‌المللی را برای تماشای آنلاین فیلم‌هایشان معرفی کردند تا شاید حداقل رقم زیان‌ها کمتر شود. سایت‌هایی که فیلتر نمی‌شوند دانلود فیلم‌های جدید ایرانی، دانلود فیلم با لینک مستقیم و… جمله‌های آشنایی است که در

شماره 17 گزارش ماه خارج از محدوده صفحه 35

بررسی پایگاه‌های اطلاع‌رسانی برخی از مراجع تقلید

شرع از دریچه اینترنت

پای اینترنت و استفاده از آن به بسیاری از جنبه‌های زندگی مردم باز شده است. دیگر اینترنت محدود به چند کارکرد نیست و بسیاری از مردم امور دینی خود را از طریق اینترنت پیگیری می‌کنند. از خواندن نسخه‌های اینترنتی قرآن و ادعیه گرفته تا پرداخت وجوهات شرعی و حتی زیارت آنلاین بقاع متبرکه. به همین دلیل است که وقتی صحبت از گسترش اینترنت می‌شود، بخشی از مراجع تقلید از گسترش بدون نظارت بر آن اظهار نگرانی می‌کنند. مراجع تقلید نیز با ایجاد پایگاه‌های اطلاع‌رسانی اینترنتی، به گونه‌ای متفاوت ارتباط خود را با مقلدان‌شان -به خصوص مقلدان جوان- حفظ می‌کنند. مقام معظم رهبری پایگاه اینترنتی بسیار فعالی دارند که البته تنها به استفتائات ایشان اختصاص نداشته و به نوعی کارکرد سیاسی و فرهنگی هم دارد.اما پایگاه اینترنتی مراجع دیگر به صورت اختصاصی به بیان مسائل شرعی و پیگیری آنها و پرسش و پاسخ مقلدان اختصاص دارد. آیت‌الله مکارم شیرازی یکی از فعال‌ترین و به‌روزترین پایگاه‌های اطلاع‌رسانی را در فضای‌ مجازی دارد که به زبان‌های فارسی، عربی، انگلیسی، اردو، آذری و روسی قابل مشاهده است.در این سایت و در منوهای اصلی آن، قرآن کریم، زندگینامه، مناسک حج، پاسخ به شبهات، مقالات، صوت و تصویر، موسسات وابسته، نهج‌البلاغه، تالیفات، استفتائات، اشعار و اندرزها،

شماره 22 گزارش ماه خارج از محدوده صفحه 44

سینمای ایران از فضای مجازی چه می‌داند؟

نشانی از شَر

چند صباحی بیشتر نیست که از آغاز و انجام سی و سومین جشنواره فیلم فجر می‌گذرد؛ جشنواره‌ای که ویژه‌نامه «مجله فیلم»‌اش از پایان عصر آنالوگ خبر داده و پایان لابراتوارها و وداع با ۳۵ میلی‌متری. در کنار اینها دیدنی بود حضور رضا عطاران بازیگر نام‌آشنای سینما که در مراسم اختتامیه همین جشنواره هنگام حضور روی سن، مونوپادی در دست، با حاضران در جلسه عکس سلفی گرفت. خداحافظ نگاتیو… چنین رویدادهایی که حکایت‌شان نقل شد، در کنار توجه به ماهیت برگزاری جشنواره‌ای که ادعایش نمایش ماحصل یک‌ساله سینمای ایران است، نشان از این نکته دارد که تکلیف سینمای ایران حداقل در حوزه تولید و نمایش با آنچه خود عصر دیجیتال می‌نامد، مشخص شده است. به گونه‌ای که دیگر کسی از کاربرد دوربین‌های اچ‌دی و فول اچ‌دی در صحنه فیلمبرداری و نرم‌افزارهای جمع و جور دیجیتال تدوین به جای اتاقک‌های مملو از رول‌های تکه‌تکه شده نگاتیو ذوق‌زده نمی‌شود و تعجب نمی‌کند. حسین جعفریان از فیلمبرداران نامدار سینمای ایران که در جشنواره همین امسال به پاس یک عمر فعالیت هنری مورد تجلیل قرار گرفت در گفت‌وگویی با خبرگزاری مهر از دیجیتالی شدن سینمای ایران می‌گوید که در همه سطوح به چشم می‌خورد:«حقیقت این است که ما در بسیاری از زمینه‌ها و از جمله

شماره 21 گزارش ماه خارج از محدوده صفحه 41

ببخشید! رمز وای‌فای خونه‌تون چیه؟

یا… مهمانی‌های وایرلس

«سلام! حال شما؟!»«ببخشید رمز وای‌فای خونه‌تون چیه؟»اگر خانه شما نیز این روزها ملبس به اینترنت بی‌سیم شده‌ است، بعید به نظر می‌رسد که شنیدن این جمله مخصوصا هنگام ورود مهمانان و پس از احوالپرسی مرسوم چندان به گوش‌تان غریبه باشد.مهمانان که رسیدند هنوز چند دقیقه‌ای از حال و احوالپرسی نگذشته، به بهانه‌هایی چون تماشای عکسی هیجان‌انگیز یا استناد به خبری که نسخه‌ای از آن در اینترنت موجود است، گوشی‌های هوشمند به کار می‌افتند و تقاضا برای وارد کردن رمز وای‌فای خانه به گوش می‌رسد. اما کار به اینجا ختم نمی‌شود. ماجرا تازه پس از تماشای عکس‌هایی که باید به صورت مشترک تماشا می‌شدند و خبرهایی که به متن استناد می‌شدند، آغاز می‌شود. حالا لحظه‌ای است که مهمان پس از ساعت‌هایی که در ترافیک مانده و از اخبار فیس‌بوک و اینستاگرم و وایبرش بی‌خبر بوده، به اینترنتی دست یافته است و گویی تشنه‌ای در برابر آب حیات. صاحبخانه که باشید بعید نیست گمان کنید اصولا همان اصرار اولیه هم برای تماشای آن عکس جالب و دیدنی شاید ترفندی بود برای دریافت همان رمز مگو؛ چرا که از حالا به بعد باید فرصتی پیدا شود برای گفت‌وگو با مهمانی که حالا با گوشی هوشمند خود مشغول است و گه‌گاهی لبخندی به لب

شماره 20 گزارش ماه خارج از محدوده صفحه 42

ما چگونه جابز شدیم

بر دیوارهای محدود یک آرایشگاه‌ مردانه در حوالی میدان هفت‌تیر تهران، زیر تابلو خطی که جمله‌ای از نهج‌البلاغه را با ظرافت چلیپا و پیچیدگی شکسته‌نستعلیق در برابر چشم منتظران نوبت اصلاح موی سر قرار می‌دهد، دو عکس سیاه دو قربانی سرطان قاب شده است. یکی مدیر کمپانی اپل و دیگری خواننده تیتراژ پایانی برنامه مناسبتی ماه‌ عسل. یکی آرمیده بر خاک آلتا مسا مموریال پارک در پالو‌آلتو کالیفرنیا، پس از مراسم تشییع کوچک و خصوصی و دیگری پس از یک اجتماع عظیم شهری بهت‌انگیز در قطعه هنرمندان در بهشت زهرای تهران. یکی بر اساس سرطان لوز‌المعده و دیگری بر اساس سرطان معده. تماشای این دو عکس برای موآشفتگانی که منتظر هنرنمایی آرایشگر شمالی هستند، چندان باعث تشویش نیست. مدیر سلمانی که در فضای محل کارش مجموعه‌ای از قطعات موسیقی رپ زیرزمینی وطنی در حال ترنم است، علت برپایی نمایشگاه عکس قربانیان سرطان از غرب اقیانوس آرام تا شرق دریاچه کرج را علاقه قلبی‌اش به آدم‌هایی عنوان می‌‌کند که جلوی سرطان کم نمی‌آورند. نتیجه حرف‌هایش در میان صدای قیچی و رپرها این است که او علاقه چندانی به قربانیان بی‌شماری که پی‌درپی در برابر سلطان بی‌رحم بیمار‌ی‌ها راهی آرامگاه ابدی می‌شوند، ندارد. او با این دو عکس بیانیه نهایی را امضا

شماره 19 گزارش ماه خارج از محدوده صفحه 39

وضعیت زباله‌های الکترونیکی در جهان و ایران نگران‌کننده است

آشغال‌های دوست‌داشتنی

هنگامی که «وال‌‌ای» درون‌گراترین شخصیت پیکسار-دیزنی یکه و تنها در این کره نفرین‌شده گشت می‌زد و زباله‌های فلزی را فشرده می‌کرد، شاید کمتر فکر می‌کردیم روزی آن تصورات واقعی شود و زمین به آن حال آشفته درآید. اما اکنون هرچه جلوتر می‌رویم سیاره‌ای با کوه‌هایی از زباله‌های فلزی و دستگاه‌های الکترونیکی فرسوده با جوی مملو از ماهواره‌های فرسوده دور از واقعیت نیست. کافی است بدانید طبق گزارش سازمان ملل در سال ۲۰۱۷ تولید زباله‌های الکترونیکی به سالانه ۶۵ میلیون تن یعنی ۱۱ برابر اهرام مصر می‌رسد. همین‌طور ۷۰ درصد از مواد سمی آزادشده در آب و خاک آمریکا به خاطر زباله‌های الکترونیکی است که به سیستم عصبی بدن، خون و کلیه‌ها آسیب‌های شدیدی می‌زند. زباله الکترونیکی ( E-waste) به پسماند‌های ویژه‌ای گفته می‌شود که عمر مفیدشان تمام شده یا همچنان قابل استفاده هستند اما توسط مالک دور ریخته می‌شوند. رایج‌ترین این دستگاه‌ها قطعات تلفن‌ها و کامپیوترهاست که غالب قطعات اصلی آنها شامل خازن، ترانزیستور، آی‌سی، مدارات الکترونیکی، قطعات کاتدی و آندی و از این قبیل می‌شود. با این حال حتی قطعات ساده‌ای مانند لوح‌های فشرده و باتری‌ها هم جزو پسماندهای الکترونیکی به حساب می‌آیند و باید طبق استانداردهای موجود با آنها برخورد شود. علاوه بر اینها دستگاه‌های الکتریکی که با

شماره 19 گزارش ماه خارج از محدوده صفحه 42

مقایسه، بررسی و نقدی بر عملکرد چند رسانه معروف ویدئویی

یک رقابت تمام عیار

شبکه‎های ویدئویی رسانه‎‌ای است جذاب برای سرگرمی‌سازی و خبررسانی درباره تازه‌های علم، دانش، فناوری و رویدادهای مختلف (ورزشی و…). امروزه محتوای ویدئویی یکی از سریع‌ترین و تاثیرگذارترین رسانه‌ها در اینترنت محسوب می‌شود، زیرا در کوتاه‌ترین زمان می‌توان به وسیله آن حجم زیادی از اطلاعات را به مخاطب منتقل کرد. در گذشته برای ساختن ویدئوها نیاز به تجهیزات گران‌قیمت بود که فضای زیادی اشغال می‎کردند و تنها راه انتشار آن اطلاعات، فرستنده‎ها و گیرنده‎های تلویزیونی بود. اما با پیشرفت تکنولوژی امروزه حتی تلفن همراه هم ابزار قدرتمندی برای مشاهده اطلاعات ویدئویی، فیلمبرداری، ویرایش و تدوین ویدئوها به شمار می‌رود و می‌توانید آنلاین برش‌هایی از زندگی خود را با دوستان و تمام مردم دنیا به اشتراک بگذارید. محبوبیت فراوان ویدئوها در دنیای وب بر همه آشکار است و دلیل اصلی آن را می‌توان به راحتی توضیح داد: در دنیای پرهیاهوی امروز دیگر علاقه‌ای به خواندن متن‌های طولانی نداریم و به طور طبیعی ترجیح می‌دهیم در کمترین زمان ممکن، بیشترین اطلاعات را کسب کنیم. اما باز هم این سوال در ذهن‌مان شکل می‌گیرد که: واقعا چرا ویدئو؟ پاسخ سوال فوق به حس انسان برمی‌گردد که بینایی کلیدی‌ترین آنهاست. در ویدئوها تصاویر متحرک و پیوسته‌ای را مشاهده می‌کنیم که اطلاعات ملموس‌تری را در ذهن