نسخه فیزیکی

  • شهر کتاب مرکزی تهران – خیابان دکتر شریعتی – بالاتر از خیابان استاد مطهری – نبش کوچه کلاته – فروشگاه مرکزی شهر کتاب
  • شهر کتاب کاشانک نیاوران، کاشانک، نرسیده به سه راه آجودانیه
  • نشر ثالث خیابان کریم‌خان زند، بین خیابان ایرانشهر و ماهشهر، پلاک ۱۵۰
  • شهر کتاب سعادت آباد انتهای خیابان ایران‌زمین، جنب فرهنگسرای ابن‌سینا، شهر کتاب ابن‌سینا

گزارش ماه

52
جمعه سیاه سیاه
52
آبان ۹۶ در یک نگاه
20
نیم نگاهی به آبان ۹۶
22
در جلسات تخصصی کمیسیون‌های مجلس با حضور وزیر ارتباطات چه گذشت اجازه دارم قانع نشوم؟
24
ابهام‌های برطرف نشده
27
حاشیه‌نگاری‌هایی درباره ادغام پارس‌آنلاین در های‌وب خانواده‌های اینترنتی
26
بررسی وضعیت واردات محصولات فناوری اطلاعات و ارتباطات به ایران سوغات فرنگ
28
نسل جدیدی از ورزش پدید آمده است ورزشکاران دیجیتالی
30
چگونه حقایق صادرات نرم‌افزار پشت ادعاهای بزرگ گم شدند رویاهای طلایی
31
مقایسه وضعیت صادرات نرم‌افزار در کشورهای مختلف
37
رئیس اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان نرم‌افزار: درآمد صادرات را کتمان می‌کنیم وگرنه باید ضرر بدهیم
35
صادرات نرم‌افزار در ایران با چه چالش‌هایی مواجه است دو دهه تلاش بی‌ثمر
38
مدیرعامل شرکت مهندسی نرم‌افزار رایورز: برای صادرات نرم‌افزار نمی‌توان گمانه‌زنی کرد
39
ملاحظاتی چند در مورد صادرات نرم‌افزار ماهیان کوچک در حوض
42
مرز کودکانگی و بزرگسالی در خانواده دیجیتالی کجاست؟
44
در جست‌وجوی مدال‌های ازدست‌رفته
45
شماره 52 گزارش ماه رنج‌نامه صفحه 52

جمعه سیاه سیاه

من انسان صبوری هستم و همواره در زندگی خود سعی کرده‌ام مسائل را بدون اضطراب و در کمال آرامش حل و فصل کنم، چون می‌دانم با استرس و کلافگی مسائل بغرنج‌تر می‌شود. اما جمعه سوم آذر عنقریب بود که کنترل از کف بدهم. بهتر است کمی به عقب برگردم و تمام ماجرا را از ابتدا تعریف کنم. از ابتدای آبان‌ماه فروشگاه‌های اینترنتی بامیلو و دیجی‌کالا برای حراج بزرگ روز سوم آذر در سراسر شهر تبلیغ کردند. احتمالاً این سوال مطرح می‌شود که سوم آذر برای این حراج چه مناسبتی دارد؟ امسال نیز مانند دو سال گذشته، سوم آذر مصادف با ۲۴ نوامبر یا همان جمعه سیاه، فروشگاه‌های اینترنتی تصمیم گرفتند مانند فروشگاه‌های بین‌المللی کالاهای خود را حراج کنند. من در روزهای عادی خرید اینترنتی بسیاری انجام می‌دهم. معمولاً هم سر موقع جنس خود را تحویل می‌گیرم. از زمانی هم که به خانه جدید نقل مکان کرده‌ایم بسیاری از وسایل خانه را از فروشگاه‌های مجازی خریداری کرده‌ام. اما با دیدن تبلیغات حراج روز جمعه بر آن شدم تا از این فرصت پیش‌آمده بهره ببرم. ساعت ۱۲ پنجشنبه ۲ آذر در شبکه‌های اجتماعی خبری منتشر شد مبنی بر اینکه سایت‌ دیجی‌کالا و بامیلو از دسترس خارج شده‌اند؛ به نظر می‌رسید مانند هر

شماره 52 گزارش ماه در یک نگاه صفحه 20

آبان ۹۶ در یک نگاه

اراده نکرده‌ایم زیرساخت‌ها را در کشور ایجاد کنیم رضا تقی‌پور، عضو شورای عالی فضای مجازی ایسنا: عضو شورای عالی فضای مجازی گفت: «امروز صحبت از تولید ملی و داخلی می‌کنیم، در این بحث متخصصان زیادی در دنیا وجود دارند که کارهای بزرگی انجام می‌دهند. پس چطور ما در داخل نمی‌توانیم؟ پاسخ واضح است، ما اراده نکرده‌ایم این زیرساخت‌ها را ایجاد کنیم. یکی از این زیرساخت‌ها شبکه پیام‌رسان داخلی است. همه کشورهایی که حتی از نظر فنی از ما ضعیف‌تر هستند، این زیرساخت‌ها را برای خود ایجاد کرده‌اند چون منافع ملی زیادی برایشان به همراه دارد. بحث ما بومی‌سازی است، آن هم نه تلگرام. ما باید یک شبکه پیام‌رسان داخلی راه‌اندازی کنیم.»   در برابر استفاده از فناوری اطلاعات همه موضع می‌گیرند غلامرضا کاتب، دبیر هیات رئیسه مجلس شورای اسلامی ایسنا: دبیر هیات رئیسه مجلس شورای اسلامی گفت: «در کشور ما از فضای مجازی و اینترنت به عنوان بزرگ‌ترین معضل کشور یاد می‌شود و زمانی که بحث استفاده از فناوری اطلاعات در مدرسه‌ پیش می‌آید همه موضع می‌گیرند. در بسیاری از کشورهای پیشرفته فناوری اطلاعات از بدنه دانش‌آموزان آغاز می‌شود. اگر می‌خواهیم یادگیری را در درون کشور توسعه دهیم و اگر خواهان بهره‌مندی دانشجویان و دانش‌آموزان از فضای مجازی هستیم باید

شماره 52 گزارش ماه نیم‌نگاه صفحه 22

نیم نگاهی به آبان ۹۶

۲۳ آبان- آنر ۹ در ایران رونمایی شد گوشی تلفن همراه Honor 9 (آنر ۹) به عنوان یکی از زیربرندهای هواوی در تهران رونمایی شد. آنر در تکمیل برند هواوی زیربرندی است میان‌رده، ارزان‌قیمت با تمرکز بر جوانان و فروش آنلاین. این‌ گوشی پر‌فروش‌ترین برند آنلاین چین و‌ جهان به شمار می‌آید و ‌در سال جاری میلادی نزدیک به ۴۰ میلیون دستگاه فروخته است. به گفته مدیران هواوی در ایران هرچند این برند نتوانسته تاکنون در کشور‌ کاملاً آنلاین باشد، اما از این پس تمرکز بر فضای آنلاین ایران دوچندان خواهد شد. طراحی سه‌بعدی شیشه پشت این گوشی، دوربین دوگانه قوی و تمرکز بر بدنه یکپارچه از ویژگی‌های Honor 9 به شمار می‌آیند. گوشی Honor 9 رکورددار فروش یک میلیون دستگاه در ماه اول عرضه خود است و همکاری موفقی با gameloft در زمینه گیمینگ دارد. ۲۲ آبان- بانک مرکزی نسبت به سوداگری در بازار بیت‌کوین هشدار داد معاون فناوری‌های نوین بانک مرکزی اعلام کرد: «هنوز بانک مرکزی در مورد بیت‌کوین به جمع‌بندی مشخصی نرسیده است. پول‌های رمزینه از نظر فنی دارای پایه‌های ریاضی محکمی است، از همین رو نمی‌توان گفت امکان تقلب در آن وجود دارد، اما با توجه به نوسانات قیمتی که در آن امکان متضرر شدن مردم

شماره 52 گزارش ماه مجلس و آی‌تی صفحه 24

در جلسات تخصصی کمیسیون‌های مجلس با حضور وزیر ارتباطات چه گذشت

اجازه دارم قانع نشوم؟

هرکدام از نمایندگان مجلس به نوعی شناخته می‌شوند یکی با موضع‌گیری‌های تندو صریحش دیگری با استدلال‌های قوی‌اش. اما حمیده زرآبادی در میان نمایندگان مجلس با مخالفتش با وزیرارتباطات شناخته شد. از زمان رای‌ اعتماد وی از هر فرصتی برای مخالفت با محمد جواد آذری جهرمی استفاده کرد. این روزها نیز او به دنبال طرح سوال از وزیر است و برای رسیدن به پاسخ خود بارها وزیر را به مجلس و کمیسیون صنایع کشانده است. حمیده زرآبادی نماینده قزوین و اولین نماینده خانمی است که توانست پس از پنج دوره در مجلس دهم وارد حریم مردانه کمیته ارتباطات شود. هر چند از زمان بررسی وزرا چهار ماه گذشته است اما به نظر می‌رسد این نماینده مجلس همچنان بر نظر اولیه خود پافشاری می‌کند. سوالات زرآبادی از وزیر منجر به رفت وآمد آذری جهرمی به مجلس و کمیسیون صنایع شد، هر چند این رفت و آمد فقط مختص این کمیسیون نبود بلکه برنامه‌های وزیر موجب شد کمیسیون‌های دیگر مجلس نیز حاضر شود . قانع می‌شود اما… زمانی که ۹ آبان جهرمی برای پاسخ به سوالات زرآبادی در مجلس حاضر شد تقریباً باید به همان سوالاتی پاسخ می‌داد که در جلسه رای اعتماد نیز به آنها پاسخ داده‌ بود. حمیده زرآبادی در مورد

شماره 52 گزارش ماه گزارش ماه صفحه 27

ابهام‌های برطرف نشده

شاید مهم‌ترین ابهام در روند این معامله نحوه تامین مالی آن باشد. پارس‌آنلاین چقدر ارزش داشته است؟ تاثیر آن بر EPS های‌وب چقدر است؟ از سوی دیگر هنوز مشخص نیست که آیا های‌وب ۱۰۰ درصد شرکت پارس‌آنلاین را تملک کرده و پارس‌آنلاین منحل و دارایی‌ها، تعهدات و مشتریانش به های‌وب منتقل می‌شوند یا فقط سهام کنترلی پارس‌آنلاین به های‌وب منتقل شده و این شرکت با مالک یا مدیریت جدید به فعالیت خود ادامه می‌دهد. خبرگزاری فارس در ۱۵ آبان‌ماه نکاتی را درباره این معامله یادآور شده است که به صورت خلاصه در ادامه می‌خوانید: «برخی منابع خبری غیررسمی قیمت پایه خریداری‌شده بلوک ۲۰ درصدی سهام این شرکت اینترنتی در سال ۱۳۹۴ را ۵۲۰ میلیارد ریال اعلام می‌کنند که با احتساب سود ۴۰۰ میلیارد ریالی برآوردی این شرکت برای سال ۱۳۹۶ و در نظر گرفتن متوسط نسبت P/E (قیمت به درآمد) ۱۲ واحدی شرکت‌های مشابه، ارزش بلوک خریداری‌شده مذکور توسط مجموعه‌ای خاص در کمتر از یک سال با بیش از ۸۰ درصد با افزایشی ۴۴۰ میلیاردی روبه‌رو خواهد بود. حال این پرسش به وجود می‌آید که آیا متولیان سازمان بورس تمامی نظارت‌ها و استانداردهای سودآوری در بررسی صحت مندرجات صورت‌های مالی و شرایط آتی شرکت‌های متقاضی حضور در بازار سرمایه را

شماره 52 گزارش ماه گزارش ماه صفحه 26

حاشیه‌نگاری‌هایی درباره ادغام پارس‌آنلاین در های‌وب

خانواده‌های اینترنتی

سال‌ها پیش مارلون براندو با آن گریم عجیب و ژست فراموش‌نشدنی‌اش در نقش ویتو کورلئونه گفته بود: «دیگه هیچ‌وقت به کسی خارج از خانواده نگو که چی فکر می‌کنی.» نصیحت «پدرخوانده» در تمام این سال‌ها سرلوحه کار همه کسانی بوده که کسب‌وکارهای خانوادگی را اداره می‌کنند، حتی زمانی که کار آنها کاملاً قانونی و شفاف است. ۴۵ سال بعد از نخستین اکران فیلم پدرخوانده، وقتی خبر امضای تفاهم‌نامه فروش ۱۰۰ درصد سهام پارس‌آنلاین به های‌وب منتشر شد، خیلی‌ها احساس کردند پنهان نگه داشتن راز‌های خانوادگی را بیش از همه خانواده‌های فاتح و میری آموخته‌اند. ادغام بزرگ آغاز شده بود و حتی نزدیک‌ترین حلقه مدیریتی پارس‌آنلاین به خانواده فاتح هم تنها پس از امضای تفاهم‌نامه از آن خبردار شده بود. سوال‌های بی‌پایان را جوابی نبود. چه شدها و چراها ذهن به ذهن و دهان به دهان گشتند تا رسیدند به کانال‌های تلگرامی و صفحات وب‌سایت‌های خبری و از آنجا به روزنامه‌های فردا. تفاهم در نیمه‌شب در انتهای نیمه‌شب ششم آبان‌ماه صفحه اینستاگرامی سید ایمان میری مهم‌ترین خبر صنعت ارتباطات و فناوری اطلاعات ایران را منتشر کرد. آن هم با انتشار عکسی که او را در کنار عبدالله فاتح در حال امضای یک تفاهم‌نامه نشان می‌داد. صبح فردا همه خبرگزاری‌ها و کانال‌های

میثم قاسمیدبیر ویژه‌نامه‌ها
شماره 52 گزارش ماه گزارش ماه صفحه 28

بررسی وضعیت واردات محصولات فناوری اطلاعات و ارتباطات به ایران

سوغات فرنگ

موضوع حمایت از تولیدات داخلی همواره مورد توجه دولتمردان بوده و حتی در این راستا مصوبات مختلفی نیز همچون حمایت از توان و تولید داخلی به تصویب رسیده، اما باید بپذیریم که توفیق چندانی در این زمینه حاصل نشده است. افزایش تعداد بیکاران در کشور را می‌توان نشانه استفاده نکردن از ظرفیت‌های کشور در زمینه‌های مختلف از جمله بخش تولیدی دانست. در حالی که اگر بخش تولیدی کشور در تمامی بنگاه‌های اقتصادی به ویژه بنگاه‌های کوچک و متوسط از رونق نسبتاً مناسبی برخوردار باشد، بدون تردید بیکاری به عنوان یکی از مهم‌ترین معضلات اقتصادی و اجتماعی کشور خود را نمایان نمی‌کند. اینکه وضعیت تولید داخلی دوران خوبی را سپری نمی‌کند از دلایل متعددی سرچشمه می‌گیرد. یکی از این دلایل ناهماهنگی بین سیاست‌های اقتصادی کشور است، چرا که حتی اگر به لحاظ فنی نیز توان تولید وجود داشته باشد، تا زمانی که سیاست‌های اقتصادی نتوانند از تولید پشتیبانی کنند امکان رشد و بالندگی در حوزه تولید فراهم نخواهد شد. بنابراین تمامی سیاست‌های اقتصادی کشور از جمله سیاست‌های ارزی، تجاری و بازرگانی باید معطوف بر ایجاد فرصت‌های شغلی بیشتر و بهره‌گیری از توان و ظرفیت‌های داخلی باشند، اما به نظر می‌رسد هنوز خلأهایی در این زمینه وجود دارد؛ سیاست‌های اقتصادی از توازن

شماره 52 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 30

نسل جدیدی از ورزش پدید آمده است

ورزشکاران دیجیتالی

تا همین چند سال پیش کمتر رشته ورزشی‌ای پیدا می‌شد که به فعالیت ذهنی بیشتر از فعالیت فیزیکی اهمیت بدهد. شاید اساساً تصور غالب این‌گونه بود که فقط تبدیل انرژی جنبشی به انرژی فیزیکی در زمان انجام یک فعالیت ورزش محسوب می‌شود. اما امروزه با ظهور تکنولوژی‌های جدید و حضور ابزارهای دیجیتالی که هر کدام گوشه‌ای از زندگی بشر را تحت کنترل خود درآورده‌اند گویا واژه ورزش نیز تعریف جدیدی در دایره واژگان یافته است. وقتی دو نفر یا دو تیم در پشت سیستم‌های رایانه‌ای یا کنسول‌های بازی نشسته‌اند در مرکز یک استادیوم ورزشی قرار دارند و عده‌ زیادی نیز در اطراف مشغول تماشای مانیتور بزرگی از «بازی کردن» نفرات مرکز میدان هستند، این همان چیزی است که به ورزش‌های الکترونیکی یا ESport تعبیر می‌شود. در سال‌های آینده محبوبیت ورزش‌های الکترونیکی سیر صعودی خواهد داشت، به طوری که طرفداران آن از ۱۴۸ میلیون نفر در سال ۲۰۱۶ به ۲۱۵ میلیون نفر در سال ۲۰۱۹ خواهند رسید. این ورزش از نظر کسب‌وکاری نیز در وضعیت امیدوارکننده‌ای به سر می‌برد؛ درآمد آن در سال ۲۰۱۶ بالغ بر ۴۹۳ میلیون دلار بوده است. پیش‌بینی می‌شود تا سال ۲۰۱۹ این درآمد به ۱/۱ میلیارد دلار برسد. وضعیت ورزش الکترونیکی در ایران ناشران بازی‌ها، برندهای

شماره 52 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 31

چگونه حقایق صادرات نرم‌افزار پشت ادعاهای بزرگ گم شدند

رویاهای طلایی

تئوری‌پردازان توسعه در ایران سال‌هاست ناباورانه تلاش دارند روند توسعه در ایران را به گونه‌ای صورت‌بندی کنند که بتوان آن را برای آینده پیش‌بینی کرد. اینکه چه شد ایران از کشورهای همگام خود سال‌ها و دهه‌ها عقب ماند و نتوانست با همان سرعتی که آنها پیش رفتند جلو برود همچنان موضوع بحث است. در شاخص‌های مختلف توسعه هر بار کشوری به عنوان الگوی ایران معرفی می‌شود؛ از ژاپن و کره گرفته تا چین و هند، اما هیچ‌کدام نتوانسته‌اند الگوی مناسبی برای ایران باشند. وقتی بحث نرم‌افزار به میان می‌آید گاهی هند الگوی ایران است و گاهی پاکستان و ایرلند، اما آیا واقعاً ما در این زمینه می‌توانیم پا جای پای کشورهایی مانند هند بگذاریم؟ شاید یکی از دلایلی که هنوز نتوانسته‌ایم در زمینه تولید و صادرات نرم‌افزار گام‌های موثری برداریم ناتوانی در تخمین شرایط موجود است. صادرات نرم‌افزار از آن دست موضوعاتی است که سال‌هاست درباره آن صحبت می‌شود و همه- غیر از مدعیان آن- با تعجب به کل داستان نگاه می‌کنند. ما چه تولیدات نرم‌افزاری‌ای داریم که بخواهیم به دنیا صادر کنیم؟ افزایش هرساله اکنون مدت‌هاست که که محمدرضا طلایی، پرچمدار صادرات نرم‌افزار و رئیس فدراسیون ICT اتاق بازرگانی، در یک آتش‌بس نسبی با بقیه بازار فناوری اطلاعات به

شماره 52 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 37
شماره 52 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 35

رئیس اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان نرم‌افزار:

درآمد صادرات را کتمان می‌کنیم وگرنه باید ضرر بدهیم

آمار صادرات چندصد میلیون دلاری نرم‌افزار به کشورهای مختلف در دو دهه اخیر همیشه مورد مناقشه بوده است. گروهی از تولیدکنندگان قدیمی و شناخته‌شده نرم‌افزار هیچ‌گاه آمارهای اعلام‌شده در این خصوص را قبول نداشته و اعلام کرده‌اند که با توجه به وضعیت اقتصادی و روابط بین‌المللی ایران صادرات در این بخش بزرگ‌نمایی شده است. اما در مقابل اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان نرم‌افزار، از نهادهای اصلی منتشرکننده آمار در این حوزه، اعلام می‌کند با توجه به نیروی انسانی توانمند و محصولات تولیدشده با ارزش افزوده متفاوت این میزان صادرات کاملاً واقعی است. محمدرضا طلایی، رئیس این اتحادیه، از مدافعان اصلی آمار صادرات نرم‌افزار در کشور است. او می‌گوید با وجود تمامی موانع و مشکلاتی که صنعت صادرات نرم‌افزار در ۱۶ سال گذشته با آنها دست و پنجه نرم‌ کرده، سال گذشته صادرات در این بخش بر اساس آمار غیررسمی ۵۰۰ میلیون دلار بوده است. او نبود آمار رسمی صادرات نرم‌افزار در سال‌های اخیر را هم به افزایش مشکلات صادرکنندگان این بخش با سازمان امور مالیاتی ارتباط می‌دهد. با طلایی، به دلیل مسافرت خارج از کشور، به کمک واتس‌اپ گفت‌و‌گویی کرده‌ایم که می‌خوانید: شاید بهتر باشد اولین سوال را از وضعیت صادرات نرم‌افزار ایران شروع کنیم، آخرین آمار در این خصوص به

شماره 52 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 38

صادرات نرم‌افزار در ایران با چه چالش‌هایی مواجه است

دو دهه تلاش بی‌ثمر

مارک آندریسن (Marc Andreessen)، سرمایه‌گذار، کارآفرین و مهندس نرم‌افزار آمریکایی، در سال ۲۰۱۱ مقاله‌ای در وال‌استریت ژورنال منتشر و در آن اعلام کرده بود: «نرم‌افزار در حال بلعیدن دنیاست.» آندریسن که طراح موزاییک (Mosaic) و نت‌اسکیپ (Netscape) (از اولین مرورگرهای وب در اوایل دهه ۱۹۹۰ میلادی)، سرمایه‌گذار لینکدین (LinkedIn) و از پیشگامان ایجاد بنگاه‌های سرمایه‌گذاری خطرپذیر است بعداً در سال ۲۰۱۶ طی گفت‌وگویی با نشریه فوربس (Forbes) مدعی شد که «نرم‌افزار در حال برنامه‌ریزی دنیاست.» این عبارات نشان‌دهنده اهمیت نرم‌افزار در دنیای کنونی است. نرم‌افزار که به باور بسیاری پیچیده‌ترین ابداع بشری است تبدیل به صنعت پردرآمد و پررونقی شده که کشورها متناسب با توانایی‌ها و شرایط خود در آن سرمایه‌گذاری و برای صادرات آن برنامه‌ریزی می‌کنند. اساساً برنامه‌ریزی‌های لازم در سطح ملی لازمه توسعه و صادرات نرم‌افزار است. کشورهایی مانند هند و ایرلند که به نوعی سرآمد این حوزه محسوب می‌شوند با برنامه‌ریزی‌های لازم در دهه ۱۹۸۰ توانسته‌اند نتایج مطلوبی در دهه‌های بعدی به دست‌ آورند و سهم قابل توجهی از این بازار را در دهه‌های ۱۹۹۰ و ۲۰۰۰ کسب کنند. به عنوان نمونه حجم کل صادرات نرم‌افزار هند (شامل خدمات رایانه‌ای و خدمات مبتنی بر فناوری اطلاعات)، از دو میلیارد و ۴۸۴ میلیون روپیه در سال ۲۰۱۱ به

شماره 52 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 39

مدیرعامل شرکت مهندسی نرم‌افزار رایورز:

برای صادرات نرم‌افزار نمی‌توان گمانه‌زنی کرد

با یک جست‌وجوی ساده در اینترنت می‌توان به آمارهای مختلفی از صادرات نرم‌افزار ایران در سال‌های گذشته رسید. صادراتی که از ۸۰ میلیون دلار به صورت رسمی شروع شده و حالا بر اساس اظهارات اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان نرم‌افزار به رقم غیررسمی ۵۰۰ میلیون رسیده است. طی سال‌های گذشته هیچ‌گاه کشورهای مبداء صادرات نرم‌افزار ایرانی مشخص نبوده، علاوه بر این هیچ‌گاه مشخص نبوده که چه شرکتی چه محصولات نرم‌افزاری را به خارج از مرزهای کشور صادر کرده است. در حالی که اتحادیه صادرکنندگان نرم‌افزار دلایل خاص خودش را برای شفاف نبودن در این خصوص دارد، اما پرویز رحمتی، مدیرعامل شرکت نرم‌افزاری رایورز، معتقد است در مورد صادرات نرم‌افزار نمی‌توان با گمانه‌زنی صحبت کرد. او همچنین بر این باور است که سود و مزایای حاصل از صادرات برای شرکت‌های نرم‌افزاری آن‌قدر بالاست که کتمان کردن درآمد به خاطر پرداخت نکردن مالیات معنایی نخواهد داشت. با توجه به فعالیت چندساله‌ای که در حوزه تولید نرم‌افزار داشته‌اید، وضعیت صادرات در این بخش را به چه صورت می‌بینید؟ اصولاً صادراتی به نام صادرات نرم‌افزار در کشور انجام می‌شود؟ قطعاً اگر هر تعاملی با بازارهای هدف خارجی داشته باشیم که منجر به درآمدزایی ارزی شود، این فعالیت در ردیف صادرات تلقی می‌شود. ما صادرات نرم‌افزار

شماره 52 گزارش ماه پرونده - گزارش‌ماه صفحه 42

ملاحظاتی چند در مورد صادرات نرم‌افزار

ماهیان کوچک در حوض

به جز چند کشور با بازارهای بسیار بزرگ (مثل چین و آمریکا)، محصور ماندن در مرزهای ملی و بهره‌برداری فقط از بازارهای محلی باعث محدود شدن رشد شرکت‌ها می‌شود. چنین شرکت‌هایی را اصطلاحاً «ماهیان کوچک در حوض» می‌نامند. همان‌گونه که هیچ‌گاه نمی‌توان نهنگ‌ها را در جایی غیر از اقیانوس مشاهده کرد، شرکت‌های بزرگ نیز تنها در بازارهای بزرگ بین‌المللی قابل مشاهده هستند. از همین رو صادرات نه یک انتخاب لوکس بلکه یک ضرورت و الزام برای شرکت‌هایی است که می‌خواهند ماهی کوچک نباشند. به همین ترتیب هر کشوری که به دنبال پویایی اقتصاد و رشد زیاد آن است بازار خود را به بازارهای بین‌المللی وصل کرده و تلاش می‌کند جزئی از چرخه‌ بین‌المللی گردش کالا، خدمات و پول شود و در این چرخه نقطه‌ انتهایی (یعنی مصرف‌کننده‌ صرف) نباشد. بدین ترتیب در سطح ملی نیز صادرات نه یک گزینه بلکه یک ضرورت است. از طرف دیگر جهان به سمت دیجیتالی شدن پیش می‌رود. در فرایند دیجیتالی شدن نرم‌افزار مهم‌ترین عنصر است. بدین ترتیب مهم نیست ما کجا هستیم و چه می‌کنیم، در هر حالت کار ما وابستگی زیادی به نرم‌افزار دارد. این بدان معنی است که امروز کالاها و خدمات نرم‌افزاری در همه‌ شئون زندگی بشر نفوذ کرده‌اند و از

شماره 52 گزارش ماه خارج از محدوده صفحه 44

مرز کودکانگی و بزرگسالی در خانواده دیجیتالی کجاست؟

آنچه امروز در خصوص رسانه‌های جدید اهمیت دارد محدود به پیشرفت‌های تکنولوژیک نمی‌شود. برای تشریح بعد دیگری از آن که همان فرهنگ دیجیتالی است باید به این مساله نگاه کنیم که رابطه رسانه‌های جدید با ما چیست. در پی سوال رسانه‌های جدید چیستند باید بپرسیم رسانه‌های جدید چه چیز جدید برای جامعه دارند؟ ما با رسانه‌های جدید چه می‌کنیم و رسانه‌های جدید با ما چه می‌کنند؟ همیشه یکی از گروه‌های اجتماعی مورد توجه در پاسخ به این سوال‌ها کودکان هستند. تکنولوژی‌های دیجیتالی به طرز غیرقابل انکاری زندگی آنها را متاثر ساخته‌اند و در بسترهای متفاوت فرهنگی موجب بروز فرهنگ‌های دیجیتالی کودکانه خاصی شده‌اند که به‌رغم تفاوت‌ها در برخی کلیات مشترک‌اند. شاید بتوان گفت ورود رسانه‌ها به فضای خانواده فضای کودکانگی در خانواده را به نفع فضای بزرگسالانه تغییر داد. با گسترش فناوری‌های ارتباطی و به ویژه فراگیر شدن تلفن‌های همراه هوشمند، به عنوان ابزار رسانه‌ای شخصی مشترک میان کودکان و بزرگسالان، این ابهام میان مرزهای کودکانگی و بزرگسالی بیش از پیش تشدید شد. به بیان دیگر فضای زیست کودکان بیش از پیش بزرگسالانه شد. این امر عواقبی را به دنبال دارد از جمله: دموکراتیزه شدن اطلاعات در خانواده امروز محتوای رسانه‌ای توسط کودکان به طور فعالانه مصرف می‌شود و دیگر

شماره 52 گزارش ماه خارج از محدوده صفحه 45

در جست‌وجوی مدال‌های ازدست‌رفته

رنجنامه ، قسمت بیست و هشتم مسابقات جهانی مهارت (WorldSkills) به عنوان بزرگ‌ترین گردهمایی حرفه‌محور جهان به صورت دوسالانه و به میزبانی یک کشور داوطلب برگزار می‌شود تا توانایی کارآموزان و کارشناسان ۷۲ کشور را در ۵۲ رشته مرتبط با صنعت به رقابت بگذارد. این مسابقات در ایران با نام المپیاد ملی مهارت شناخته می‌شود و شرکت در آن مقدماتی دارد. هرساله، بعد از دو دوره مسابقه کشوری، گروهی حداقل شش‌نفره برگزیده می‌شوند تا بعد از طی کردن اردوی یک‌ساله و گذشتن از سه مرحله آزمون حذفی به مسابقات جهانی راه پیدا کنند. امسال حدود ۴۰ نماینده در رشته‌های مختلف تیمی و انفرادی به این مسابقات اعزام شدند و با به دست آوردن رتبه بالاتر نسبت به سال گذشته (که با چند مدال و مدالیون همراه بود) از ابوظبی به خانه برگشتند. داستان من و این المپیاد از حدود پنج سال پیش آغاز می‌شود که توسط استادم به این مسابقات معرفی و بعد از یک اشتباه به جای «طراحی صفحات وب» در رشته «فناوری اطلاعات – راهکارهای نرم‌افزاری برای تجارت» ثبت‌نام شدم. بعد از دو دوره رقابت در مرحله شهرستانی، مراحل استانی و کشوری را با راهنمایی آقای «کارشناس» (که ۱۰ سال قبل خودش هم رقابت‌کننده بود) برنده مدال طلا

شماره 51
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53
شماره 53