نسخه فیزیکی

  • شهر کتاب مرکزی تهران – خیابان دکتر شریعتی – بالاتر از خیابان استاد مطهری – نبش کوچه کلاته – فروشگاه مرکزی شهر کتاب
  • شهر کتاب کاشانک نیاوران، کاشانک، نرسیده به سه راه آجودانیه
  • نشر ثالث خیابان کریم‌خان زند، بین خیابان ایرانشهر و ماهشهر، پلاک ۱۵۰
  • شهر کتاب سعادت آباد انتهای خیابان ایران‌زمین، جنب فرهنگسرای ابن‌سینا، شهر کتاب ابن‌سینا

خدمت و تجارت

50
شماره 50 خدمت و تجارت بانکداری الکترونیکی صفحه 70

کاربرد چارچوب COBIT 5 در مدیریت ریسک سازمانی

فاصله میان تصمیم و اجرا

در هر سازمانی به دلیل عوامل داخلی و خارجی متعدد برای حفظ جایگاه رقابتی در بازار و رسیدن به اهداف، پیاده‌سازی فرایند مدیریت ریسک سازمانی امری ضروری محسوب می‌شود. افزون بر این، به دلیل الزام در اعمال پیوسته و مداوم نظرات ذی‌نفعان در مورد وضعیت ریسک در کل سازمان و نهادینه‌سازی فرهنگ ریسک، اجرایی کردن این فرایند اهمیت می‌یابد. فاصله میان تصمیم‌گیری در این زمینه و اجرایی کردن آن از اصلی‌ترین مسائل در پیاده‌سازی مدیریت ریسک است، چرا که اکثر مدیران در انتخاب چارچوب و متدولوژی مناسب مدیریت ریسک مشکلات اساسی دارند. هیات مدیره، مدیران عامل، مدیران کسب‌وکار و فناوری اطلاعات و متخصصان ریسک در کل سازمان نیازمند راهنمایی هستند تا بتوانند فرایند مدیریت ریسک را با توجه به شرایط داخلی و خارجی سازمان خود، گام به گام و موثر اجرا کنند. بنابراین لازم است با استفاده از بهروش‌ها و چارچوب‌های رایج، این فاصله را به حداقل رساند و راهنمایی برای مدیران و سایر مخاطبان فراهم کرد. چارچوب COBIT می‌تواند ابزاری مناسب برای کاستن این فاصله باشد و به اجرایی کردن فرایند مدیریت ریسک کمک شایانی کند. در شکل صفحه رو‌به‌رو تعدادی از پرسش‌های رایج در این مسیر به همراه پاسخ آنها نشان داده شده است. COBIT چارچوبی برای توسعه،

شماره 50 خدمت و تجارت بانکداری الکترونیکی صفحه 74

رایانه‌ای برای دنیای ابری

در ماه جولای امسال شرکت آی‌بی‌ام رایانه Z14 از سری Z خود را به بازار معرفی کرد. برخی گفته‌اند «رایانه IBM Z14 برای کمک به پردازش‌ها، کاربردها و محاسبات دیجیتالی مطمئن طراحی شده است» و برخی دیگر گفته‌اند «رایانه IBM Z14 یک طرح معماری برای سیستم‌ها و سامانه‌های کاربردی خودمحوری (Autonomic Computing) است». مارتین کین (Martin keen) از کارشناسان شرکت IBM می‌گوید رایانه Z4 آخرین عضو خانواده سری Z شرکت IBM بوده که ویژگی‌های ذیل را داراست: معماری استوار و آزمایش‌شده (Tried and True) برای استفاده از نوآوری‌های دگرگونی‌های دیجیتالی کسب و کار شما ایجاد زیرساخت ابری قوی (Cloud Infrastructures) ارائه برنامه‌های کاربردی پسخوان (Bank end server) از طریق رابط برنامه‌های کاربردی امن (Secure Application Program interface) توانایی یکپارچه‌سازی سیستم‌های گوناگون مرکز داده‌ها. دلایلی که رایانه Z14 شرکت IBM می‌تواند یک معماری ارزشمند برای دنیایی باز و متصل (Open Connected World) تلقی شود: الف- ایمن‌سازی داده‌ها با رمزگذاری فراگیر این پردازنده در سخت‌افزار (Hardware) ، سیستم‌های میانی (Finm wane ) و سیستم‌عامل (Operating System) خود از ویژگی‌های امنیتی تعالی‌یافته استفاده می‌کند. روش‌های امنیتی فراگیر IBM Z14 حفاظت جامعی را برای داده‌های سازمان شما و مشتریان شما فراهم می‌کنند، در واقع با قرار دادن لایه کنترل امنیت روی داده‌ها راه‌حل مطمئن

شماره 50 خدمت و تجارت پرونده - خدمت و تجارت صفحه 75

دستورالعمل جدید بانک مرکزی برای فعالیت فین‌تک‌ها در راه است

درهای بسته بانک مرکزی و چشمان امیدوار فین‌تک‌ها

فین‌تک‌ها همچنان در میان نهادهای دولتی دست به دست می‌شوند و هنوز قانونی مشخص برای نحوه فعالیت آنها تدوین نشده است. از یک سو بانک مرکزی به آنها اعلام کرده دریافت مجوز برای فعالیت‌شان تنها از سوی این نهاد خواهد بود و از سوی دیگر مرکز توسعه تجارت الکترونیکی می‌گوید فین‌تک‌ها باید نام پذیرندگان خود را به مرکز اعلام کنند و در غیر این صورت فعالیت آنها وجه قانونی نخواهد داشت. در این میان فین‌تک‌ها، که حالا به نظر می‌رسد چشم امید از مرکز توسعه تجارت الکترونیکی برداشته و به درهای بسته بانک مرکزی چشم دوخته‌اند، منتظرند تا ببینند نتیجه جلسات متعدد این نهاد پولی و بانکی کشور برای آنها چه خواهد بود. به نظر می‌رسد این ‌بار بانک مرکزی می‌خواهد خودش سکاندار قانون‌گذاری در این عرصه شود و در این وادی رهبری تا جایی پیش‌ رفته که مرکز توسعه تجارت الکترونیکی از طریق رسانه‌ها در جریان مصوبات آنها درباره فین‌تک‌ها قرار می‌گیرد. آنچه همچنان در هاله‌ای از ابهام باقی‌ مانده جایگاهی است که در این میان از آنِ نماد اعتماد خواهد شد، نمادی که هیچ الزام قانونی‌ای برای دریافت آن وجود ندارد. مساله فین‌تک‌ها نه برای مرکز توسعه تجارت الکترونیکی و نه برای بانک مرکزی مساله جدیدی نیست. بیش

شماره 50 خدمت و تجارت پرونده - خدمت و تجارت صفحه 79

بر اساس نامه هیات مقررات‌زدایی و مجوز کسب‌وکارهای تی‌نماد حذف شد

یکپارچگی نمادها، راه نجات استارت‌آپ‌ها

استارت‌آپ یا کسب‌و‌کارهای نوین دیگر واژه جدیدی برای ما نیست. در سال‌های اخیر تیم‌های جوان رشد روزافزونی کرده‌اند. حقیقت این امر را می‌توان در برگزاری استارت‌آپ ویکندهای مختلف در شهرهای گوناگون و حتی یک جست‌وجوی ساده در بازارهای اپ ایرانی یافت. در آینده نزدیک استارت‌آپ‌ها در کشورهای دیگر بخش بزرگی از گردش مالی اقتصادی را به خود اختصاص می‌دهند، اما در ایران استارت‌آپ‌ها با مانعی به نام نبود قوانین مشخص روبه‌رو هستند که گاه باعث توقف فعالیت‌هایشان می‌شود؛ مانند داستان فیلترینگ فین‌تک‌ها که هنوز هم ادامه دارد. اما این معضل محدود به استارت‌آپ‌های حوزه پرداخت نمی‌شود و کسب وکارهای نوین در حوزه‌های مختلف با این موضوعات دست و پنجه نرم می‌کنند. انگار قانون‌گذارهای سنتی ما آمادگی ظهور و رشد استارت‌آپ‌ها را نداشته‌اند. تعدد نمادهای الکترونیکی از دیگر مشکلات استارت‌آپ‌هاست. نماد اعتماد الکترونیکی اولین نمادی بود که در راستای سر و سامان دادن به استارت‌آپ‌ها و اعتمادسازی پدید آمد. این نماد از طرف مرکز توسعه تجارت الکترونیکی به فروشگاه‌های اینترنتی ارائه می‌شود و استارت‌آپ‌ها برای ادامه فعالیت خود موظف به دریافت آن شده‌اند. اما این نماد تمام ماجرا نبود و نمادهای دیگری هم یک به یک ایجاد شدند. T-Namad یا نماد اعتماد الکترونیکی در حوزه گردشگری یکی از همین مجوزهاست که

شماره 50 خدمت و تجارت پرونده - خدمت و تجارت صفحه 80

معاون تسهیل تجاری و توسعه کاربردهای مرکز توسعه تجارت الکترونیکی:

فیلترینگ ناقض حقوق مصرف‌کننده است

فیلترینگ فین‌تک‌ها خبری بود که روزهای متمادی در فضای رسانه‌ای پیچید و به قدری پررنگ شد که وزیر ارتباطات را وادار به حمایت از استارت‌آپ‌ها کرد. پس از آن بود که مرکز توسعه تجارت الکترونیکی هم وارد ماجرا شد و با ارسال نامه‌ای به دادستانی اعلام کرد دو کسب‌وکار فیلترشده ثبت‌نام خود را انجام داده بودند و خواستار رفع فیلتر آنها شد. نامه‌ای که خودش تبدیل به یک بمب خبری شد که چرا فقط از دو کسب‌وکار فیلترشده در آن نام برده شده است. بالاخره فین‌تک‌ها رفع فیلتر شدند و حالا باید چارچوب فعالیت آنها مشخص می‌شد و این سرآغاز جدالی میان فین‌تک‌ها، بانک مرکزی و مرکز توسعه تجارت الکترونیکی بود. جدالی که هنوز هم به نتیجه نرسیده و بانک مرکزی اعلام کرده در حال تدوین دستورالعمل جدید برای فعالیت آنهاست. دستورالعملی که مرکز توسعه تجارت الکترونیکی نقشی در تدوین آن ندارد. چالش‌های متعددی که در این فضا وجود دارد ما را بر آن داشت تا با فرانک رازقی اسکویی، معاون تسهیل تجاری و توسعه کاربردهای مرکز توسعه تجارت الکترونیکی، گفت‌وگویی مفصل داشته باشیم و درباره اتفاقات این دوره و نقش مرکز توسعه از او بپرسیم. اگر می‌خواهید از زیر و بم جدال فین‌تک‌ها و مرکز توسعه تجارت الکترونیکی باخبر

مهرک محمودیدبیر تحریریه
شماره 50 خدمت و تجارت پرونده - خدمت و تجارت صفحه 83

مرکزی برای توسعه چه چیز؟

چشم‌های نگران

کسب‌وکارهای نوپای حوزه فناوری مالی که به استارت‌آپ‌های فین‌تک معروف‌ هستند مدتی است با چالش‌های مختلفی که برای آنها به وجود آمده بسیار خبرساز شده‌اند و این موضوع حواشی مختلفی در پی داشته، اما اگر بخواهیم نگاهی کوتاه به ابتدای راه بیندازیم می‌بینیم که برخی از این کسب و کارها سال‌هاست فعالیت می‌کنند و حالا سهم بازار آنها از برخی شرکت‌های پرداخت وابسته به بانک‌ها هم بیشتر است و این حقیقتی است که امروز دیگر قابل چشم‌پوشی نیست. اینکه چرا فین‌تک‌ها به وجود آمدند و چرا رشد کردند دلایل متعددی دارد، اما شاید یکی از مهم‌ترین آنها نیاز بازار به محصول آنهاست. تفاوت استارت‌آپ‌ها با شرکت‌های بانکی این است که آنها نیاز را پیدا می‌کنند و خیلی زود محصول را به دست مشتری می‌رسانند و بدون فوت وقت مدام آن را تغییر می‌دهند تا چیزی بشود که مشتری می‌خواهد و این سرعت چیزی است که نه بانک‌ها و نه شرکت‌های بزرگ در آن توفیقی ندارند. اولین استارت‌آپ‌های فین‌تک ایران در حوزه پرداخت شکل گرفتند و توانستند با تسهیل راه‌اندازی خدمات پرداخت آنلاین برای کسب‌و‌کارهای خرد رشد کنند. زمانی که گرفتن درگاه بانکی نیاز به حضور فیزیکی در شعبه بانک و پر کردن فرم‌های مختلف داشت و این روند بعضاً هفته‌ها

شماره 50 خدمت و تجارت پرونده - خدمت و تجارت صفحه 86

فین‌تک‌ها، مرکز توسعه تجارت الکترونیکی و دیگر هیچ

براساس گزارش شرکت معتبر مشاوره مدیریت KPMG فقط در سه‌ماهه نخست سال ۲۰۱۷، ۲/۳ میلیارد دلار طی ۲۶۰ توافق روی استارت‌آپ‌های فین‌تک در جهان سرمایه‌گذاری شده که یک و نیم میلیارد دلار آن مربوط به کشور آمریکا بوده است؛ یعنی به طور متوسط روی هر استارت‌آپ فین‌تک بیش از ۱۲ میلیون دلار سرمایه‌گذاری شده است که چیزی حدود ۴۰ میلیارد تومان بر اساس نرخ دلار در زمان نوشتن این یادداشت بود. در این میان استارت‌آپ فین‌تک SoFi در ایالات متحده با ۴۵۳ میلیون دلار رتبه اول را به خود اختصاص داده است؛ یعنی مبلغی بالغ بر ۱۷۶۰ میلیارد تومان. لازم به ذکر است که این استارت‌آپ در زمینه اعطای وام فعالیت می‌کند. فین‌تک (Fintech) مخفف عبارت Financial Technology است و به استارت‌آپ‌هایی اشاره می‌کند که فناوری‌های نوین را برای ایجاد سرویس‌های مالی جدید و بهتر از سرویس‌های مالی سنتی به کار می‌گیرند و این خدمات را به مردم و کسب و کارهای دیگر ارائه می‌دهند. از جمله می‌توان به سرویس‌های تامین مالی جمعی (Crowd Funding)، انواع پرداخت‌های اینترنتی و موبایلی، سرویس‌های نوآورانه فروش بیمه، مدیریت دارایی‌ها، حسابداری شخصی، زنجیره بلوک (Block Chain) و ارزهای رمزنگاری‌شده (Crypto Currency) اشاره کرد. به درخواست مرکز توسعه تجارت الکترونیکی چند ماه پیش شاپرک به

شماره 50 خدمت و تجارت گفت‌وگو صفحه 87

رئیس مرکز فناوری اطلاعات و ارتباطات مرکز ملی آمار:

سال ۱۴۰۵ سرشماری نخواهیم داشت

سال گذشته سرشماری نفوس و مسکن به صورت اینترنتی انجام شد. طبق آمار منتشرشده درصد مشارکت مردم از حد انتظار مسئولان مرکز آمار فراتر بوده است و ایران با ثبت اطلاعات ۴۸ و چهاردهم درصد رکورددار جهان شد. علاوه بر مشارکت، استفاده از روش تبلت نیز مورد توجه مرکز آمار سازمان ملل قرار گرفت. البته این پروژه اولین طرح ملی مرکز آمار نیست. این مرکز در بحث هدفمندی یارانه‌ها نیز بسترها را آماده کرده بود. در مورد این طرح‌ها و پروژه‌‌های دیگر این مرکز با جمال مقدم، رئیس مرکز فناوری اطلاعات و ارتباطات مرکز ملی آمار، گفت‌گو کرده‌ایم که در ادامه می‌خوانید: سال گذشته برای نخستین بار سرشماری به صورت الکترونیکی انجام شد. از چه تجهیزاتی در این آمارگیری بهره گرفتید و چطور با تبلت اطلاعات را جمع‌آوری کردید؟ آمارگیری را باید در دو بخش بررسی کرد. قسمت اول عمل سرشماری و بخش دیگر جمع‌آوری داده‌ها و اطلاعات ثبتی است. بخش دوم در حال تکمیل است و به تدریج داده‌ها گسترش می‌یابند. در مورد سرشماری، تمام سرشماری‌های مرکز آمار فعالیت ملی به حساب می‌آیند و موضوعات گوناگونی را در بر می‌گیرند: سرشماری کشاورزی، سرشماری نفوس و مسکن، سرشماری کارگاهی و هر ۱۰ سال یک بار سرشماری عشایری. از نظر ابعاد،

شماره 49
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51
شماره 51