نسخه فیزیکی

  • شهر کتاب مرکزی تهران – خیابان دکتر شریعتی – بالاتر از خیابان استاد مطهری – نبش کوچه کلاته – فروشگاه مرکزی شهر کتاب
  • شهر کتاب کاشانک نیاوران، کاشانک، نرسیده به سه راه آجودانیه
  • نشر ثالث خیابان کریم‌خان زند، بین خیابان ایرانشهر و ماهشهر، پلاک ۱۵۰
  • شهر کتاب سعادت آباد انتهای خیابان ایران‌زمین، جنب فرهنگسرای ابن‌سینا، شهر کتاب ابن‌سینا

خدمت و تجارت

45
شماره 45 خدمت و تجارت بانکداری الکترونیکی صفحه 78

وقتی فین‌تک گریست

ماهیت صنعت پرداخت و بانکداری ‌الکترونیکی در کشور از بدو پیدایش به نحوی رقم خورده که تغییرات در آن به سرعت اتفاق می‌افتد. بدیهی است که رشد بی‌بدیل تکنولوژی مهم‌ترین عامل در این فرایند بوده، اما دلیل اینکه چرا این تحولات بنیادین در کشور ما فقط در این صنعت سرعتی جهانی دارند موضوعی است که باید مورد بررسی قرار گیرد. جذابیت تکنولوژی‌های فناوری اطلاعات به حدی است که بیشترین منابع را فارغ از بررسی نیازمندی‌ها به خود اختصاص داده و از سوی دیگر دانش‌آموختگان و مجربان فضای فنی به عنوان سردمداران این کسب و کار به فعالیت می‌پردازند و هیجانات حین تحقیق و توسعه در این امر را جایگزین نگرش با رویکرد کسب و کار می‌کنند. به عبارت دیگر برخلاف معمول به جای اینکه تکنولوژی‌های فناوری اطلاعات در خدمت کسب و کارهای صنعت پرداخت و بانکداری باشند و منجر به رفع خواسته‌ها و نیازها شوند، لازم است با ذره‌بین به دنبال خلأهایی گشت که محصولات یا خدمات تولیدشده در آزمایشگاه‌های فناوری اطلاعات را به زور در آنها گنجاند و اگر این امکان وجود نداشت، نیازهایی پوشالی و غیرواقعی ایجاد می‌شوند که نتیجه آن هدر رفتن منابع کسب و کارها خواهد بود. علاوه بر این، وجود نقدینگی نسبت به صنایع دیگر

شماره 45 خدمت و تجارت تجارت الکترونیکی صفحه 82

تمکین ازتکنولوژی،سرنوشت یک نبرد سرنوشت‌ساز

من دیوار را خراب می‌کنم! این جمله تند رئیس اتحادیه مشاوران املاک علیه یکی از سایت‌های آگهی‌دهنده املاک است. حسام عقبایی می‌گوید:«من به واسطه دفاع از صنف خودم، اپلیکیشن دیوار را خراب می‌کنم، چون مشاوران املاک را حذف کرده است. ۱۲ هزار دفتر مشاور املاک در شهر تهران وجود دارد که با آگهی‌های سایت دیوار ضرر می‌کنند. در معاملات مسکن نباید واسطه را حذف کنیم در حالی که دیوار واسطه را حذف کرده است، اما نرم‌افزارهایی مثل آلونک با مشاوران املاک در ارتباط هستند و این راه اصولی و صحیح است.» با یک بررسی ساده مشخص می‌شود اغلب آگهی‌دهندگان در چنین سایت‌هایی خود از مشاوران املاک هستند. حتی وقتی عنوان آگهی‌دهنده «شخصی» نوشته شده نیز باز با کمی پیگیری متوجه می‌شوید که اون نیز یک مشاور املاک است که در نهایت اگر مشتری مناسب برای ملک آگهی‌شده پیدا شود، باید به دفتر معاملات ملکی مراجعه کنند و قرارداد ببندند. یکی از مشاوران املاک به پیوست می‌گوید:«این مساله چنانچه مورد آگهی اجاره باشد نه تنها به کسب و کار صاحبان دفاتر معاملات ملکی ضرر نمی‌زند بلکه در این بازار کساد به پیدا شدن مشتری بیشتر خارج از محدوده محل مورد اجاره نیز یاری می‌رساند. چرا که همچنان این دفاتر دارای مجوز

شماره 45 خدمت و تجارت پرونده - خدمت و تجارت صفحه 84

نقش دولت ‌الکترونیکی در مبارزه با فساد

زندگی آیا درون سایه‌ هامان رنگ می‌گیرد؟ *

اختلاس، فساد اداری، حقوق‌های نجومی، فروش املاک میلیونی و تخفیف‌های میلیونی اخباری است که سال گذشته سرتیتر اخبار بود. اخباری که برای یک دوره زمانی تنور اخبار رسانه‌های چاپی و شنیداری را داغ و توجه همه را به خود جلب کرد. در بحبوحه انتشار این اخبار عضو کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات مجلس شورای اسلامی گفت:«با تحقق دولت الکترونیکی از بروز ۷۰ درصد از فساد اقتصادی در کشور جلوگیری خواهد شد.» مهرداد بائوج لاهوتی با اشاره به مبارزه با مفاسد اقتصادی اعلام کرده بود:«اگر دنیا توانسته از فساد پیشگیری کند، چرا ما نتوانیم این کار را انجام دهیم.» وزیر دادگستری نیز در گفت‌وگو با صدا و سیما اعلام کرده بود:«ما با دستگاه اداری و مالی بسیار بزرگی مواجهیم و نزدیک به هزار هزار میلیارد تومان نقدینگی داریم که اگر این پول چندین بار در سال بچرخد، گردش مالی فراوانی می‌شود. نظارت بر این اقتصاد بزرگ کار سیستم‌هاست نه افراد. بیش از ۹۰ درصد نظارت بر اجرای قوانین فقط با سیستم امکان دارد و اتکا به نیروی انسانی حتی نیروی انسانی سالم اشتباه است. حتی اگر همه دادگاه‌ها و دستگاه‌های نظارتی چندنوبته در بحث مبارزه با فساد کار کنند تا سیستم اجرای الکترونیکی و دولت ‌الکترونیکی محقق نشود راه‌ به جایی

مهرک محمودیدبیر تحریریه
شماره 45 خدمت و تجارت پرونده - خدمت و تجارت صفحه 87

رئیس گروه کشورهای مبارزه دربرابر فساد در کنسول اروپا:

وضعیت ایران در مبارزه با فساد مالی ناامید‌ کننده است

پیشرفت فناوری و استفاده از ابزارهای ICT همیشه به عنوان یکی از راه‌حل‌های مبارزه با فساد مطرح بوده و آمارها نشان می‌دهد کشورهایی که کمترین میزان فساد مالی را در شاخص‌های بین‌المللی دارند در استفاده از فناوری اطلاعات بسیار پیشروتر از سایر کشورها عمل کرده‌اند. فناوری اطلاعات دسترسی آزاد به اطلاعات را تسهیل می‌کند و در نتیجه شفاف‌سازی و دسترسی مردم به همه اطلاعات دولت، باعث حذف رانت‌ها می‌شود. از سوی دیگر، امتیازات ویژه و هرگونه ارتباطات غیررسمی می‌تواند بستر فساد باشد و در صورت شفاف‌سازی، این موضوع از میان می‌رود. ایران از نگاه شاخص‌های بین‌المللی مبارزه با فساد وضعیت خوبی ندارد و هر چند در سال‌های اخیر توانسته جایگاه خود را اندکی بهبود بخشد، اما هنوز هم با میانگین‌های جهانی مبارزه با فساد مالی فاصله بسیاری دارد. د‌راگو کاس کسی است که سال‌ها برای مبارزه با فساد‌ تلاش کرد‌ه و د‌ر تهیه کنوانسیون مبارزه با فساد‌ مالی که از سوی سازمان ملل تهیه ‌شد‌ه نقش د‌اشته است. او از سال ۲۰۰۴ تا ۲۰۱۰ به عنوان رئیس کمیسیون جلوگیری از فساد مالی‌ اسلوونی مشغول کار شد‌ و حالا مشاور خصوصی است. کاس د‌ر سال‌های ۲۰۰۳ تا ۲۰۱۱ رئیس گروه کشورهای مبارزه د‌ر برابر فساد‌ د‌ر کنسول اروپا به نام GRECO

شماره 45 خدمت و تجارت پرونده - خدمت و تجارت صفحه 89

بررسی نتایج فساد در کشورهای در‌ حال‌ توسعه و کمتر توسعه‌یافته

رشد شاخص فساد و کاهش دو و نیم‌ساله امید به زندگی

آمارهای فساد در کشورهای مختلف هر ساله از سوی نهادهای بین‌المللی منتشر می‌شود و انتشار این آمارها گاهی محلی برای مناقشات سیاسی و اقتصادی در سطح داخلی و بین‌المللی می‌شود. اما این همه داستان نیست. فساد علاوه بر جنبه‌های آشکاری که دارد و بارها درباره آنها صحبت شده، هزینه‌های پنهانی را هم بر دولت‌ها تحمیل می‌کند که در گزارش‌های منتشرشده کمتر به آنها پرداخته شده است. گروه کشورهای د‌ر برابر فساد‌ د‌ر کنسول اروپا به نام GRECO گزارشی از ابعاد پنهان فساد تهیه کرده و به تشریح آنها پرداخته است. در این گزارش نتایج فساد مالی به دو بخش اجتماعی و اقتصادی تقسیم شده که در بخش اقتصادی از دو جنبه مستقیم و غیرمستقیم مورد بررسی قرار گرفته است. در این گزارش به طور مشخص از بخش‌هایی که در نتیجه بروز فساد در کشورها آسیب می‌بینند یاد شده و مشخص می‌کند فقر، نابرابری‌های اجتماعی، بیکاری و بسیاری از دیگر مشکلات اجتماعی ناشی از بروز فساد در کشورهاست که در نهایت می‌تواند شاخص امید به زندگی مردمان این کشورها را هم تحت تاثیر قرار دهد. در اولین بخش این گزارش، نتایج اجتماعی ناشی از فساد بررسی شده و بر اساس نتایج به‌دست‌آمده سیاست‌ها و قوانین گمراه‌کننده و غیرمسئولانه، اعتبار کمتر در

شماره 45 خدمت و تجارت پرونده - خدمت و تجارت صفحه 92

فساد در شهرداری تهران پررنگ‌تر از گذشته

سامانه‌های آنلاین خیر، فساد مالی و اداری آری

فساد مالی و اداری به بحث روز مسئولان و مردم بدل شده و در میان تمام سازمان‌هایی که در این زمینه مورد انتقاد قرار گرفتند، نام شهرداری تهران پررنگ‌تر از گذشته شده است. عملکرد غیرشفاف شهرداری در ارائه گزارش‌های حسابرسی به شورای شهر و پرونده املاک نجومی و در نهایت حادثه پلاسکو آخرین موضوعاتی است که شهردار تهران را با چالش‌های جدی مواجه کرده است. اعضای شورای شهر به روشنی اعلام کردند که عملکرد شهرداری شفاف نیست و نبود سامانه‌های آنلاین برای صدور مجوزهای شهرداری را یکی از دلایل بروز فساد در این نهاد دانسته‌اند. آنها از ضعف قانون برای در اختیار گذاشتن ابزارهای نظارتی شورا بر شهرداری گلایه کردند و راه‌حل خروج از این بحران را تغییر شهردار پنداشته‌اند. از زمان روی کار آمدن دولت تدبیر و امید مبارزه با فساد در بخش‌های گوناگون در دستورکار دولت قرار داشته، اما جدیدترین آمار منتشرشده از سوی سازمان بین‌المللی شفافیت بر اساس شاخص ادراک فساد، رتبه ایران را در میان ۱۶۷ کشور جهان ۱۳۱ اعلام کرده که این آمار نسبت به آمار پیشین یک پله نزول داشته است. شهرداری یکی از سازمان‌هایی است که همواره از سوی مردم و مسئولان به بالا بودن آمار فساد متهم شده است. یکی از دلایل

شماره 45 خدمت و تجارت پرونده - خدمت و تجارت صفحه 94

آیا بانکداری الکترونیکی با فساد بانکی مبارزه خواهد کرد؟

بانکداری در اتاقک شیشه‌ای

سرطان چیزی نیست جز رشد سلول‌های اضافی در بدن، با نظمی درست در جهت عکس ارگانیسم موجود زنده، که نظم سیستماتیک آن را مختل می‌کند. یکی از بارزترین وجوه دولت مدرن گسترش بوروکراسی در ابعاد ملی است، بوروکراسی تمامی اجزای اجتماع را در نظمی سیستماتیک مرتبط می‌کند و میزان توسعه‌یافتگی با رشد و گسترش بوروکراسی در ارتباط مستقیم است. همان‌طور که سلول‌های سرطانی برای رشد شیره جان موجود زنده را می‌مکند، فساد مالی نیز بدون بوروکراسی و تغذیه از آن از رشد امتناع می‌کند. آنچه مبارزه با فساد را برای دولت‌ها دشوار می‌کند همین است؛ اینکه فساد در صور گوناگونی نظیر رشوه، پولشویی، تقلب، اختلاس، تبانی و کسب امتیازات خاص، با بهره‌گیری از نظام بوروکراسی، به صورت سیستمی رخ می‌نماید. از روزی که بانک سپه به عنوان نخستین بانک ایرانی کار خود را آغاز کرد تا به امروز فساد مالی همواره بخشی از نظام بانکی کشور بوده و به موازات رشد و توسعه آن، فساد نیز به صورت پیوسته هر بار در ابعاد بزرگ‌تر خود را نمایان می‌سازد. «شفاف نبودن مراودات مالی و تبادلات بانکی»، «نظارت بانکی و چالش‌های آن»، «چالش‌های پیش ‌روی بازار غیرمتشکل پولی» و «ناکارآمدی سیستم‌های اطلاعاتی بین دستگاه‌ها» چهار حوزه‌ای است که فساد سیستمی مالی-اداری به

شماره 45 خدمت و تجارت گفت‌وگو صفحه 96

مدیر کل خدمات الکترونیکی قضایی:

اطلاعات هست، سامانه تبادل نیست

سیامک رفعتی، معاون فناوری اطلاعات قوه قضاییه و مدیر کل خدمات الکترونیکی قضایی، با جمله «شبکه ملی اطلاعات آن‌گونه که در ذهن شماست وجود ندارد.» آب پاکی را روی دست‌مان ریخت و ابهاماتی به وجود آورد، اما در ادامه، صحبت از دلایل متصل نبودن به وزارتخانه‌ها از طریق شبکه ملی اطلاعات و نبود زیرساخت برای انتقال داده‌ها کمی از ابهامات را برطرف کرد. این گفت‌وگو را بخوانید: معاون فناوری اطلاعات قوه قضاییه طی این سال‌ها بر برقراری عدالت الکترونیکی تاکید داشتند و در این سال‌ها نیز سامانه‌های الکترونیکی گوناگونی توسط قوه قضاییه راه‌اندازی شد. به نظر شما با راه‌اندازی این سامانه‌ها تا چه اندازه در برقراری عدالت الکترونیکی موفق بوده‌اید؟ در ساختار قوه قضاییه طرحی به نام طرح عدالت الکترونیکی وجود دارد. این طرح شامل پروژه‌هایی است که هر کدام در حوزه‌ای خاص دسترسی مردم به خدمات قوه قضاییه را تسهیل می‌کند. برای دستیابی به عدالت الکترونیکی ابتدا باید زیرساخت‌های مناسب را فراهم کرد، ما شبکه ملی عدالت را در دستگاه قضایی پیاده کردیم، پس از آن بحث سامانه‌ها مطرح است، هم‌اکنون این سامانه‌ها در این شبکه قرار گرفته تا مردم استفاده کنند. سامانه اولیه ما ارتباط درون دستگاهی است. این سیستم سمپ یا سیستم مدیریت پرونده قضایی نام دارد.

شماره 45 خدمت و تجارت پرونده - خدمت و تجارت صفحه 87

رئیس گروه کشورهای مبارزه دربرابر فساد در کنسول اروپا:

وضعیت ایران در مبارزه با فساد مالی ناامید‌کننده است

پیشرفت فناوری و استفاده از ابزارهای ICT همیشه به عنوان یکی از راه‌حل‌های مبارزه با فساد مطرح بوده و آمارها نشان می‌دهد کشورهایی که کمترین میزان فساد مالی را در شاخص‌های بین‌المللی دارند در استفاده از فناوری اطلاعات بسیار پیشروتر از سایر کشورها عمل کرده‌اند. فناوری اطلاعات دسترسی آزاد به اطلاعات را تسهیل می‌کند و در نتیجه شفاف‌سازی و دسترسی مردم به همه اطلاعات دولت، باعث حذف رانت‌ها می‌شود. از سوی دیگر، امتیازات ویژه و هرگونه ارتباطات غیررسمی می‌تواند بستر فساد باشد و در صورت شفاف‌سازی، این موضوع از میان می‌رود. ایران از نگاه شاخص‌های بین‌المللی مبارزه با فساد وضعیت خوبی ندارد و هر چند در سال‌های اخیر توانسته جایگاه خود را اندکی بهبود بخشد، اما هنوز هم با میانگین‌های جهانی مبارزه با فساد مالی فاصله بسیاری دارد. د‌راگو کاس کسی است که سال‌ها برای مبارزه با فساد‌ تلاش کرد‌ه و د‌ر تهیه کنوانسیون مبارزه با فساد‌ مالی که از سوی سازمان ملل تهیه ‌شد‌ه نقش د‌اشته است. او از سال ۲۰۰۴ تا ۲۰۱۰ به عنوان رئیس کمیسیون جلوگیری از فساد مالی‌ اسلوونی مشغول کار شد‌ و حالا مشاور خصوصی است. کاس د‌ر سال‌های ۲۰۰۳ تا ۲۰۱۱ رئیس گروه کشورهای مبارزه د‌ر برابر فساد‌ د‌ر کنسول اروپا به نام GRECO

شماره 44
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46
شماره 46