نسخه فیزیکی

  • شهر کتاب مرکزی تهران – خیابان دکتر شریعتی – بالاتر از خیابان استاد مطهری – نبش کوچه کلاته – فروشگاه مرکزی شهر کتاب
  • شهر کتاب کاشانک نیاوران، کاشانک، نرسیده به سه راه آجودانیه
  • نشر ثالث خیابان کریم‌خان زند، بین خیابان ایرانشهر و ماهشهر، پلاک ۱۵۰
  • شهر کتاب سعادت آباد انتهای خیابان ایران‌زمین، جنب فرهنگسرای ابن‌سینا، شهر کتاب ابن‌سینا

حقوق فناوری

44
شماره 44 حقوق فناوری حقوق فناوری صفحه 100

چهار رویکرد دولت در میانه اصناف قدیمی و کسب و کارهای آنلاین

به هرجا بنگرم آنجا تو بینم

دولت این روزها با یک سوال بزرگ در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات روبه‌روست. این سوال را تعارضی پیش آورده که بین صنوف قدیمی و به اصطلاح بازار سنتی با کسب و کار‌های جدید در فضای مجازی ایجاد شده است. اگر تا دیروز علاءالدین بورس تهیه کالاهای دیجیتال در ایران بود، حالا این بورس به دیجی‌کالا تغییر پیدا کرده است و اگر تا دیروز تاکسی‌های زرد بهترین راه برای رسیدن به مقصد بودند، حالا اسنپ و تپسی دو غول بزرگ جابه‌جایی مسافر در شهر تهران هستند. در این شرایط سوال این است که دولت باید چه کند؟ کدام طرف این مناقشه را بگیرد و کدام طرف را وا بگذارد؟ ابتدا بد نیست ببینیم در تعارض منافعی که می‌خواهیم از آن سخن بگوییم دولت چه منفعت‌هایی دارد و در حقیقت در میانه چه انتخاب‌هایی ایستاده است. بدون اینکه بخواهیم وارد مصادیق شویم، باید گفت اصناف سنتی یا بازار یکی از ارکان نظام سیاسی ما هستند. بازاری‌ها پیش از انقلاب اسلامی جزو حامیان جدی مبارزه با رژیم شاه بودند. دلیل اصلی آنها برای این مساله اعتقادات مذهبی بود که در آن زمان توسط حکومت یا نادیده گرفته می‌شد یا اینکه اساساً قصد داشتند آن را تخریب کنند. در عین حال وقتی اثر

شماره 44 حقوق فناوری حقوق فناوری صفحه 102

ابعاد حقوقی سرویس لایو در اینستاگرام

حریم خصوصی، مشکل جدی آینده

اینستاگرام، محبوب‌ترین شبکه‌ اجتماعی ایرانیان در این روزها، اخیراً قابلیت جدیدی را به سرویس‌های خود افزوده که با استفاده از آن شما می‌توانید به صورت زنده، ویدئویی را در این شبکه منتشر کنید و دیگرانی هم باشند که بتوانند به صورت آنلاین در این ویدئو، با استفاده از لایک یا کامنت، مشارکت داشته باشند. این قابلیت مدتی پیش در برخی کشورهای خارجی و تقریباً حدود یک ماه است که در کشور ما برای استفاده عموم رونمایی شده است. حال سوال اینجاست که آیا این سرویس جدید اینستاگرام، دارای ابعاد حقوقی نیز هست یا خیر و آیا ممکن است در این زمینه شاهد شکل‌گیری دعاوی قضایی باشیم؟ پاسخ این سوال با همه این موارد به دلیل نبود قانونی در زمینه حریم خصوصی یا نبود فرهنگ رعایت حقوق مالکیت فکری مثبت است. در واقع در هر مساله‌ای که زمینه شکل‌گیری رابطه‌ای بین اشخاص حقیقی یا حقوقی مختلف با یکدیگر فراهم باشد، امکان این هست که بین منافع یا حقوق طرفین تعارضی ایجاد شود و در نتیجه شاهد شکل‌گیری تنازعی باشیم که باید به شیوه مدنی، توسط نهاد دادگستری یا نهادهای داوری مورد حل و فصل قرار گیرد. در اینجا تلاش می‌کنیم برخی از موارد احتمالی چالش‌ها را برشماریم. البته باید توجه داشت

شماره 44 حقوق فناوری حقوق فناوری صفحه 103

پروژه ساده‌نویسی قواعد و مقررات اینستاگرام

قواعد را برای چه‌کسانی می‌نویسیم

قواعد استفاده از اینستاگرام، پراستفاده‌ترین شبکه اجتماعی در ایران و در بسیاری از نقاط جهان، باز هم مورد توجه حقوقدانان قرار گرفته است. مساله این است که می‌گویند این قواعد بیش از پنج هزار کلمه است و به طور معمول، در هفت برگه کاغذ باید آن را چاپ کرد و از سوی دیگر سطح ادبیات و محتوای آن هم در حدود افرادی است که تحصیلات کارشناسی ارشد دارند و از آن سو، مخاطب این شبکه اجتماعی عکس‌محور، اغلب نوجوانانی هستند که حتی به سن دانشگاه هم نرسیده‌اند. البته این انتقادی است که به اغلب قواعد مربوط به استفاده از فناوری‌های ارتباطی و اطلاعاتی وارد است. این قواعد به شدت طولانی هستند و با ادبیاتی کاملاً حقوقی نوشته شده و بیشتر ما بدون اینکه آنها را مطالعه کنیم صرفاً با فشار دادن دکمه Next هنگام نصب نرم‌افزارها یا انتخاب گزینه «با این قواعد موافقیم» در سایت‌های اینترنتی، آنها را می‌پذیریم بدون اینکه حتی بدانیم طبق آن چه تکالیفی بر عهده ما گذاشته شده و چه حقوقی داریم. این رویکرد به طور کلی در حوزه قوانین و مقررات نیز وجود دارد و گفته شده قانون، از آنجا که عموماً مردم را مورد خطاب قرار می‌دهد، باید در حد فهم آنها باشد تا

شماره 44 حقوق فناوری حقوق فناوری صفحه 104

ابعاد حقوقی اینترنت اشیا چیست

روزهای سخت و آینده روشن

سوم فوریه امسال دانشکده حقوق دانشگاه نیویورک، که یکی از معتبرترین دانشکده‌های حقوق در فضای آکادمیک سراسر جهان است، نشستی با عنوان «گشت و گذار در میان اشیا در عصر اینترنت اشیا؛ تاثیرات بر کسب و کار، مشتریان و حقوق» برگزار کرد که در آن سخنرانان، به اشتراک گذاری نتایج تحقیقات و تجارت خود در این زمینه‌ها با دانشجویان و سایر علاقه‌مندان پرداختند. این مراسم به طور خلاصه و البته با ادبیاتی خبری توسط «لیگال تک‌نیوز»، که یک سایت فعال در زمینه حقوق فناوری اطلاعات است، پوشش داده شده و یان لوپز، خبرنگار این رسانه، گزارشی در این مورد نوشته که ترجمه خلاصه آن را با کمی دخل و تصرف، با هم می‌خوانیم. برخی از مطالب این نوشته عیناً مطالب سخنرانی‌ها و ارائه‌های آن نشست است، اما برای اجتناب از سردرگمی و نیز اهمیت نداشتن گوینده آنها از بیان نقل قول صرف نظر شده است. حتی تصور دنیایی که در آن گوشی‌های هوشمند وجود ندارند هم سخت است. خود من با نرم‌افزاری که روی گوشی‌ام نصب کرده بودم متوجه شدم در یک هفته حدود دو روز را صرف گوشی و نرم‌افزارهای آن کرده بودم. بر اساس پژوهشی که در سال ۲۰۱۵ صورت گرفته، مشخص شده است آمریکا‌یی‌ها هشت میلیارد بار

شماره 44 حقوق فناوری حقوق فناوری صفحه 105

استفاده حقوقی‌ها از تکنولوژی خوب است اما کافی نیست

پژوهشی در آمریکا به صورت سالیانه و برای نهمین سال متوالی در خصوص عملکرد ادارات حقوقی یا Law Department صورت گرفته است. این پژوهش قدیمی‌ترین پژوهشی است که در این زمینه صورت می‌گیرد و کار آن را سایت لیگال تک‌نیوز با همکاری موسسه‌ای به نام Consilio انجام می‌دهد. سوال اصلی این پژوهش این است که امور حقوقی و وظایف این ادارات به چه شکل انجام می‌شود و بالتبع در این میان از وضعیت استفاده این نهادها از تکنولوژی هم پرسش‌هایی هم طرح می‌شود. از این رو بود که بد ندیدیم این بار از این موضوع، رابطه حقوق و تکنولوژی را مورد بررسی قرار دهیم. واقعاً حقوقی‌ها به چه ترتیب تکنولوژی را برای اهداف خود استفاده می‌کنند؟ پاسخ این سوال را در قالب نکاتی باید مطرح کرد. نکته اول این است که ۲۹ درصد از کل زمانی که کارمندان در ادارات حقوقی صرف می‌کنند برای کار کردن با تکنولوژی است. آنها در این زمان، به مدیریت اسناد به شکل الکترونیکی می‌پردازند یا پروسه تحقیق را الکترونیکی اجرا می‌کنند یا اینکه اساساً در حال صورت دادن تدابیر لازم هستند تا امنیت اطلاعات و سایبری موسسه خود را حفظ کنند. با این وجود و در قالب نکته دوم باید دانست که ۵۷ درصد

شماره 44 حقوق فناوری حقوق فناوری صفحه 106

رئیس جدید کمیسیون فدرال ارتباطات آمریکا کیست

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در آخرین روزهای ماه ژانویه، رئیس جدید کمیسیون فدرال ارتباطات این کشور را تعیین کرد. او اجیت پایی نام دارد و قبلاً کمیسیونر در این کمیسیون ارشد ناظر بر فعالیت‌های ارتباطی در این کشور بوده است. اجت پایی، جایگزین تام ویلر شده که از سوی باراک اوباما، رئیس‌جمهور سابق آمریکا، به این سمت منصوب شده بود و بعد از آغاز دوران ریاست جمهوری دونالد ترامپ از سمت خود کناره‌گیری کرد. حالا همه دوست دارند بدانند که رئیس جدید کیست و چه تفکراتی را در حوزه ارتباطات و به ویژه حقوق ارتباطات و تکنولوژی‌های نوین پیش می‌برد. اجت پایی، متولد ۱۰ ژانویه ۱۹۷۳ یا ۲۰ دی‌ماه ۱۳۵۱ شمسی در نیویورک است. به شکل متناقضی، او که توسط ترامپ، رئیس‌جمهور مهاجرستیز آمریکایی، به این سمت منصوب شده، خود یک مهاجر است و پدر و مادری هندی‌الاصل داشته که هر دو پزشک بودند. او بدین ترتیب نخستین رئیس این کمیسیون است که اصالتی هندی -آمریکایی دارد. با این وجود تمام سال‌های رشد او در آمریکا و اغلب در کانزاس بوده است. تحصیلات دانشگاهی پایی از داشگاه هاروارد آغاز می‌شود و توانسته از این دانشگاه در رشته علوم اجتماعی لیسانس بگیرد، تحصیلات عالی او نیز در دانشگاه شیکاگو بوده و

شماره 44 حقوق فناوری حقوق فناوری صفحه 107

چارچوب قانونی برای محافظت از داده‌ها در آلمان

۱۲ بند مشخص

محافظت از داده‌های الکترونیکی یکی از مهم‌ترین حوزه‌ها در بحث پیرامون حقوق فناوری اطلاعات است. این مطلب، گزارشی تاریخی – تحلیلی از وضعیت نظام حفاظت از داده‌ها در آلمان است. نظامی که نزدیک به ۵۰ سال قدمت دارد و بارها مورد حک و اصلاح قرار گرفته است. ۱٫ نخستین قانون در آلمان که عنوان قانون محافظت از داده‌ها را به خود گرفته، مربوط به اواخر سال ۱۹۷۰ و در ایالت هانسن است. چهار سال بعد راینلند فالتس (یکی از ۱۶ ایالت آلمان به پایتختی ماینتس) قانون حفاظت از داده‌های ایالتی را تصویب کرد. دامنه این قوانین شامل پردازش اطلاعات شخصی با ماشین‌آلات الکترونیکی در مکان‌های عمومی است. ۲٫ سه سال بعد، یعنی در ۲۸ ژانویه سال ۱۹۷۷، قانون فدرال حفاظت از اطلاعات به تصویب رسید و از آن زمان، این قانون و سیاست حفظ حریم خصوصی به طور مداوم توسعه یافته است. ۳٫ مبنای حفاظت از داده‌های مدرن در برابر مجموعه نامحدود ذخیره‌سازی، استفاده و انتقال اطلاعات شخصی فرد، مواد یک و دو از قانون اساسی آلمان است که می‌گوید: «کرامت انسانی» از تعرض مصون است. به آن احترام گذاشتن و از آن حمایت کردن وظیفه هر دولت است. و هر کس حق دارد آزادانه شخصیت خود را توسعه دهد

شماره 44 حقوق فناوری حقوق فناوری صفحه 108

با اخبار جعلی چگونه برخورد کنیم

جامعه آمریکا و به طور کلی جامعه خبری جهان در دوران انتخابات اخیر ریاست جمهوری با پدیده‌ای به نام اخبار تقلبی یا دروغین یا Fake News روبه‌رو شد. اخباری که بدون منبع از طریق سایت‌های خبری نامعتبر و البته به وسیله شبکه‌های اجتماعی و نیز موتورهای جست‌وجو به دست کاربران می‌رسید تا در نهایت نظر آنها در مورد نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری تغییر کند. حالا دولت جدید آمریکا گفته که عزم مقابله با این‌گونه اخبار را دارد و بحث‌های زیادی در فضاهای آکادمیک و نیز محیط‌های تجربی رسانه‌ها در این خصوص شکل گرفته است. از سوی دیگر اخباری داریم بر این مبنا که حتی برخی از رسانه‌های بزرگ در آمریکا مانند سایت بازفید، که اتفاقاً مخاطبان کمی ندارند، قصد دارند مطالبی در مورد رئیس جمهور این کشور، دونالد ترامپ، منتشر کنند که در مورد صحت آن مطمئن نیستند و اساساً آن را مورد راستی‌آزمایی قرار نداده‌اند. این اقدام در فضای رسانه‌ای به نوعی خودکشی تعبیر شده است، چرا که اولاً این موضوع می‌تواند اعتماد مخاطبان به این رسانه را خدشه‌دار کند و ثانیاً این رسانه را در مقابل دعاوی سنگین حقوقی قرار دهد که بار جریمه و مجازات آن، کمر هر رسانه‌ای را خم می‌کند و از سوی دیگر ترکیب

شماره 44 حقوق فناوری حقوق فناوری صفحه 109

ماجرای شرکت کامکست و عنوان سریع‌ترین اینترنت جهان

بلندگوهای اشتباهی

عملکرد تجاری شرکت‌های فناوری اطلاعات تقریباً مثل همه بیزینس‌ها به تبلیغات بستگی دارد، اما این تبلیغات در هر جای جهان، چه از منظر شکلی و چه از منظر محتوایی، حساب و کتاب‌هایی دارد که در قالب قواعد و مقررات بیان شده است. در اینجا گزارشی از اعمال یکی از این قواعد و مقررات را می‌خوانید، در خصوص تبلیغات بزرگ‌ترین شرکت رسانه‌ای جهان برای سرویس‌های اینترنتی خود. کامکست، بزرگ‌ترین شرکت رسانه‌ای جهان که ارائه دهنده اینترنت و خدمات کابلی است، اخیراً در یک کمپین تبلیغاتی در آمریکا ادعا کرده «سریع‌ترین» اینترنت در آمریکا و «سریع‌ترین» وای‌فای خانگی را ارائه می‌کند. این موضوع توسط شرکت رقیب کامکست یعنی ورایزن به چالش کشیده شده و حالا با شکایت آنها، یک نهاد ناظر بر تبلیغات، رای داده که این موضوع می‌تواند باعث گمراهی مشتریان شود و باید متوقف شود. البته این حکم بعد از آن صادر شد که کامکست در برابر حکم مشابهی، که در یک شورای پایین‌تر در بخش تبلیغات ملی گرفته شده بود، اعتراض کرد. این حکم از طرف شورای ملی بازبینی تبلیغات صادر شده و این شورا دریافته که اعتماد کامکست برای اینکه چنین لقبی را به خود بدهد، به دلیل تست سرعت اینترنتی است که از سایت اوکلا دریافت می‌کند،

شماره 44 حقوق فناوری حقوق فناوری صفحه 110

نگاهی به سیاست‌گذاری تلگرام برای حریم خصوصی

ما گربه‌ها را دوست‌داریم

تلگرام پرکاربردترین نرم‌افزار پیام‌رسان و شبکه اجتماعی این روزهای ما، برای نحوه عملکرد خود قواعد و قانونی دارد که در آن حقوق و تکالیف کاربران و نیز این شبکه اجتماعی مشخص شده است. با این حال حجیم بودن این قواعد و نیز نوشته شدن آن به زبان انگلیسی باعث شده اکثر کاربران هیچ اطلاعی از این ماجرا نداشته باشند. در اینجا تلاش داریم نکاتی از سیاست تلگرام برای حریم خصوصی را بیان کنیم که می‌تواند هم برای متخصصان و هم برای افراد عادی جالب باشد. ۱٫ تلگرام اطلاعات شما را با هیچ کس به اشتراک نمی گذارد. این جمله بدان معناست که این شبکه هیچ گاه اطلاعات ما از جمله شماره تلفن، نام کاربری و حتی علایقی مثل اینکه هر کسی عضو چه جور کانال‌ها یا گروه‌هایی است را با هیچ کس من‌جمله شرکت‌های تجاری یا دولت‌ها به اشتراک نمی‌گذارد. این ادعایی بسیار بزرگ است، مخصوصاً وقتی به این سوال می‌رسیم که پس این شرکت بزرگ چگونه مخارج خود از قبیل برنامه‌نویسی یا هزینه سرور خود را تامین می‌کند؟ تلگرام می‌گوید که فعلاً برای این کارها پول دارد و نخستین هدفش هم کسب پول نیست، اما ضمن اینکه باید در نظر گرفت که ممکن است تفاسیر خاصی از دیتا وجود

شماره 43
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51
شماره 45