نسخه فیزیکی

  • شهر کتاب مرکزی تهران – خیابان دکتر شریعتی – بالاتر از خیابان استاد مطهری – نبش کوچه کلاته – فروشگاه مرکزی شهر کتاب
  • شهر کتاب کاشانک نیاوران، کاشانک، نرسیده به سه راه آجودانیه
  • نشر ثالث خیابان کریم‌خان زند، بین خیابان ایرانشهر و ماهشهر، پلاک ۱۵۰
  • شهر کتاب سعادت آباد انتهای خیابان ایران‌زمین، جنب فرهنگسرای ابن‌سینا، شهر کتاب ابن‌سینا

خدمت و تجارت

42
شماره 42 خدمت و تجارت تجارت الکترونیکی صفحه 70

واکاوی انگیزه‌های فشار اصناف به فروشگاه‌های اینترنتی

جدال بر سر بقا

رشد قارچ‌گونه صفتی است که عموم فعالان بازار خرید و فروش کالا و خدمات علاقه بسیار دارند تا آن را برای فروشگاه‌های مجازی و مراکز خدمات‌دهی اینترنتی به کار برند. تعبیری که آشکارا حاوی بار ارزشی منفی است و نشان‌دهنده نارضایتی فعالان صنفی از سبک جدید تجارت در ایران است. معمولاً در هر تحول اجتماعی گروه‌های شکل‌گرفته قدیمی، در مقابل تغییرات مقاومت می‌کنند و این امر تازه‌ای نیست که بخواهیم عرصه تجارت کالا و خدمات را از آن مجزا کنیم. همچنین تقابل‌های اینچنینی خاص ایران نبوده و توسعه‌یافته‌ترین ممالک دنیا نیز بسیاری از این پیچ‌های تاریخی را آرام و پیوسته و گاه با تخاصم جدی از سر گذرانده‌اند. اما در ایران زمانی این مساله به صورت یک معضل رخ می‌نماید که شاهدیم اصناف قدیمی متاثر از سایر عرصه‌های اقتصادی و اجتماعی در ایفای نقش خود، حتی در نبود رقبای تازه خود، نیز کم و بیش ناتوان بوده و تنها بی‌رقیب بودن عرصه آنان را سر پا نگه داشته است. از این رو پرداختن به تقابل اصناف با سبک تازه و اینترنت‌محور تجارت کالا و خدمات، نیاز به نگاهی جامع، فراتر از تقابل‌های قدیم و جدید دارد. خطر در کمین است غیر قابل اعتماد بودن مهم‌ترین نقدی است که اصناف قدیمی

شماره 42 خدمت و تجارت بانکداری الکترونیکی صفحه 74

بانکداری الکترونیکی در کشور ما چقدر بر چارچوب اقتصاد مقاومتی منطبق است

خیز تا خرقه صوفی به خرابات بریم

بانک به عنوان یکی از اصلی‌ترین ارکان اقتصادی هر کشور به طور مستقیم و غیرمستقیم نقش مهمی در شاخص‌های اقتصاد کلان ایفا می‌کند. ظهور و رشد فناوری مخصوصاً از قرن بیست و یکم که منجر به پدیده انقلاب دیجیتالی شده، صنعت بانکداری را طی دو دهه اخیر به شدت تحت تاثیر قرار داده است. دگردیسی در این صنعت و گذار از بانکداری سنتی به بانکداری الکترونیکی در کشور ما نیز با سرعت زیاد و حداقل فاصله از دنیا انجام شده‌ است. به دلیل منابع عظیمی که بانک‌ها در اختیار دارند به شکل حریصانه‌ای به سمت استفاده از فناوری و ابزارهای دیجیتالی حرکت کرده‌اند. این حرکت از سوی بانک‌ها با فشار نهادهای ناظر نیز همراه بوده، به گونه‌ای که برعکس بسیاری از صنایع که کشش تقاضای مردم و فشار فناوری باعث توسعه می‌شود، در صنعت بانکداری الکترونیکی کشور ما فشار نهاد نظارتی و خود بانک‌ها سبب پیشی گرفتن بانک‌ها از تقاضای مردم شده و شرایطی را به وجود آورده که امروزه خدمات بانکداری الکترونیکی از یک خدمت به یک الزام برای هر بانک تبدیل شده ‌است.در این شرایط بانک‌های کشور با هدف جذب منابع بیشتر و همچنین مثبت کردن تراز خود در کارمزد تراکنش‌ها رقابتی شدید در حوزه خرید و تجهیز

شماره 42 خدمت و تجارت دولت الکترونیکی صفحه ۷۶

بررسی نقش پلیس فتا در پیشگیری از وقوع جرائم سایبری

پیشگیری وظیفه همه ارگان‌هاست

وقوع جرائم در فضای مجازی توأم با گسترش تکنولوژی و فناوری‌های نوین در عرصه نرم‌افزارهای تخصصی و فعالیت‌های اجتماعی دیجیتال الزام فعالیت پلیسی تخصصی را طلب می‌کند. پیشگیری از وقوع جرائم سایبری همواره در رأس فعالیت‌های پلیس فتا قرار داشته و این اقدام با دو رویکرد پیشگیرانه اجتماعی و وضعی، اهداف کاهش وقوع جرائم و مخاطرات فضای مجازی را دنبال می‌کند که در عملکرد موفق این پلیس نمود یافته است، به نحوی که آمار وقوع جرائم سایبری با توجه به میزان استفاده هموطنان از فضای مجازی و تکنولوژی‌های جدید و مدرن، کاهش پیدا کرده و رشد نزولی جرائم را شاهد خواهیم بود. اولین قدم در بررسی جرائم، گام اصلی در پیشگیری از وقوع جرم است که با اطلاع‌رسانی، آموزش و فرهنگ‌سازی صحیح سعی خود را به آشنایی شهروندان نسبت به شگردهای نوظهور در فضای مجازی و راهکارهای مقابله با آنها معطوف می‌کنیم. از جمله اقدامات پلیس فتا می‌توان به برگزاری نمایشگاه‌های سایبری، طراحی نمایشگاه مجازی، تهیه کلیپ‌های آموزشی و انیمیشن و همچنین هشدارهای پلیسی بارگذاری‌شده در تنها مرجع رسمی پلیس فتا به آدرس اینترنتی www.cyberpolice.ir اشاره کرد که توأم با شناسایی و رسیدگی به جرائم محقق‌شده در فضای مجازی تمام سعی و تلاش پلیس فتا در احقاق حقوق قربانیان انجام

شماره 42 خدمت و تجارت پرونده - خدمت و تجارت صفحه ۷۷

آمار نه‌چندان خوشایند

مروری بر گزارش‌های بین‌المللی در زمینه خدمات الکترونیکی و سرویس‌های الکترونیکی مختلف نشان می‌دهد ایران در وضعیت مناسبی قرار ندارد. در تمامی این گزارش‌ها، گزارش بین‌المللی در زمینه اقتصاد الکترونیکی یا دولت‌ الکترونیکی و تجارت الکترونیکی ایران، تقریباً با کشورهایی با درآمدهای پایین و توسعه‌نیافته رقابت می‌کند و وضعیتش قابل قیاس با کشورهای با درآمد متوسط یا بالا نیست. این در حالی است که همواره طی یک دهه گذشته تلاش شده وضعیت زیرساخت ارتباطی کشور بهبود یابد و سرویس‌های دولتی بر بستر الکترونیکی ارائه شوند، با این وجود به نظر می‌رسد این تلاش در مقایسه با فعالیت‌هایی که از سوی کشورهای دیگر صورت گرفته کافی نبوده است. بررسی گزارش‌های بین‌المللی این مزیت را دارد که جایگاه خود را در میان کشورهای منطقه دریابیم. هرچند بسیاری از مسئولان اعلام می‌کنند نباید به این گزارش‌ها اعتماد کرد، چرا که اطلاعاتی که از ایران می‌گیرند چندان موثق نیست. البته همین گفته نیز نشان می‌دهد برای رسیدن به سطح استانداردهای جهانی باید بیش از پیش تلاش کنیم.

شماره 42 خدمت و تجارت پرونده - خدمت و تجارت صفحه 78

مجمع جهانی اقتصاد نقش فناوری اطلاعات در اقتصاد را بررسی می‌کند

ایران چندمین کشور است؟

گزارش مجمع جهانی اقتصاد در سال ۲۰۱۶ نشان می‌دهد جهان وارد دوره جدیدی از انقلاب صنعتی شده است. طبق این گزارش ظرفیت نگهداری و پردازش داده‌ها طی سال‌ جاری رشد نمایی داشته و دانش در طول یک سال بسیار بیشتر از دوره‌های گذشته توسعه یافته و در اختیار افراد قرار گرفته ‌است. توسعه فناوری‌های پیش رو مانند اینترنت اشیا، هوش مصنوعی، پرینتر سه‌بعدی، چگونگی ذخیره انرژی و محاسبات کوانتومی پتانسیل رشدی را در اختیار افراد قرار می‌دهند که از ابتدای تاریخ تجربه نشده است. رشد نمایی توسعه و تاثیر آن در بخش‌های مختلف اقتصادی و اجتماعی و سیاسی کشورها به‌گونه‌ای بوده است که در انقلاب صنعتی گذشته تجربه نشده بود.فناوری اطلاعات و ارتباطات زیرساخت این انقلاب فناورانه است. آینده کشورها، تجارت و هویت افراد در آینده بیش از آنچه حدس بزنید به فناوری‌های دیجیتالی وابسته است.گزارش فناوری اطلاعات مجمع جهانی اقتصاد نشان می‌دهد اینترنت و پهنای باند یکی از پیشران‌های توسعه اقتصادی و اجتماعی کشورها به شمار می‌آید و کشوری در آینده قدرتمندتر است که بتواند از این زیرساخت بهتر از سایر کشورها بهره ببرد.گزارش رسمی مجمع جهانی اقتصاد نشان می‌دهد هنوز فناوری اطلاعات و ارتباطات نتوانسته ‌است در ایران نقش اصلی خود را در زیرساخت‌های اقتصادی و اجتماعی بازی

مهرک محمودیدبیر تحریریه
شماره 42 خدمت و تجارت پرونده - خدمت و تجارت صفحه 82

بررسی گزارش میزان توسعه دولت‌ الکترونیکی سازمان ملل متحد

ایران در نقطه وسط

وضعیت دولت ‌الکترونیکی در ایران طبق بررسی سازمان ملل متحد یک رتبه نسبت به سال ۲۰۱۴ تنزل کرده و به رتبه ۱۰۶ از میان ۱۹۳ کشور جهان رسیده است؛ این در حالی است که سال ۲۰۱۴ نیز نسبت به سال ۲۰۱۲ کاهش پنج رتبه‌ای را تجربه و در سال ۲۰۱۲ نیز در مقایسه با سال ۲۰۱۰، سه رتبه در طبقه‌بندی جهانی سقوط کرده بود. گزارش سازمان ملل که هر دو سال یک بار منتشر می‌شود، به وضعیت دقیق دولت ‌الکترونیکی در کشورهای مختلف جهان می‌پردازد، میزان مشارکت الکترونیکی در ‌آن کشورها را می‌سنجد و از تاثیرگذاری پیاده‌سازی و گسترش پهنای باند بر توسعه پایدار کشورها می‌گوید.در گزارش سال ۲۰۱۶ سازمان ملل متحد به توسعه دولت ‌الکترونیکی طی ۱۵ سال گذشته اشاره شده است. در این گزارش آمده است: دولت ‌الکترونیکی به سرعت طی ۱۵ سال گذشته توسعه یافته، به‌ طوری که از اولین گزارش سازمان ملل متحد که در این زمینه در سال ۲۰۰۱ منتشر شد تاکنون، تقریباً تمامی کشورها فرایند پیاده‌سازی و آماده‌سازی دولت ‌الکترونیکی را در کشورها و ساختار سیاسی خود آغاز کرده‌اند. این در حالی ‌است که سال ۲۰۰۱ تنها چهار کشور فرایند پیاده‌سازی دولت‌ الکترونیکی را آغاز کرده بودند و در سال ۲۰۰۳ نیز ۱۸ کشور

شماره 42 خدمت و تجارت پرونده - خدمت و تجارت صفحه 84

وضعیت تجارت الکترونیکی کشورهای مختلف در بخش B2C

سقوط در اوج شهرت

ایران در رتبه‌بندی آنکتاد در زمینه وضعیت تجارت الکترونیکی بخش B2C از بین ۱۳۷ کشور، در رتبه ۷۷ قرار گرفته است. ایران در این رتبه‌بندی که مربوط به امسال (۲۰۱۶) است، در کنار کشورهایی مثل مونته‌نگرو، مراکش، پاراگوئه و مصر قرار دارد. قابل ذکر است که رتبه ایران در سال ۲۰۱۴، ۶۹ بود. گزارش آنکتاد و رتبه‌بندی آن با توجه به آمادگی کشورها برای تجارت آنلاین صورت گرفته است. اروپا با شش کشور، سه کشور آسیایی و یکی از کشورهای آمریکای شمالی جزو ده رتبه برتر این تحقیق هستند. در بین اقتصادهای در حال ‌توسعه کره، چین و سنگاپور بالاترین رتبه را دارند. همچنین اروگوئه بهترین کشور در آمریکای لاتین و کارائیب است. آفریقای جنوبی نیز در قاره آفریقا جزو پیشگامان تجارت الکترونیکی در بخش B2C است که رتبه ۶۱ را به خود اختصاص داده و بالاتر از ایران ایستاده است. بارزترین پیشرفت نسبت به سال ۲۰۱۴ را کشورهای قطر و امارات عربی با بیش از ۴۷ و ۴۱ رتبه بهبود عملکرد داشته‌اند. امسال لوکزامبورگ برای دفعه دوم، بالاترین رتبه را در تجارت الکترونیکی B2C به خود اختصاص داده است.گزارش آنکتاد تجارت الکترونیکی B2C از چهار شاخص تشکیل شده است: نفوذ استفاده از اینترنت، سرورهای امن به ازای هر یک

شماره 42 خدمت و تجارت پرونده - خدمت و تجارت صفحه 87

رتبه ایران در شاخص عملکرد لجستیک کشورها ۱۸ پله صعود کرد

۹۶ دوست‌داشتنی

سال ۲۰۱۶ آرام آرام رو به پایان است، به رسم هرساله که هر سازمان جهانی گزارشی از عملکرد کشورها در شاخه‌های متفاوت ارائه می‌دهد، بانک جهانی نیز گزارش دوساله خود را از شاخص عملکرد لجستیک کشورها (LPI) در سال ۲۰۱۶ منتشر کرده است. بر اساس تعریف بانک جهانی، لجستیک تجاری، دامنه‌ای از فعالیت‌های ضروری تجاری همچون حمل‌ونقل، انبارداری، یکپارچه‌سازی بارهای تجاری، امور گمرکی و تبادلات مرزی تا سیستم‌های توزیع بین‌المللی و درون کشوری را شامل می‌شود. این سازمان از سال ۲۰۰۷ بنا بر شاخص‌های بین‌المللی، کشورها را مورد ارزیابی قرار داده است. بهبود در این فرایندها علاوه بر اینکه می‌تواند فرایندهای تجاری کل کشور را تسریع کند، می‌تواند زیرساخت مناسبی نیز برای توسعه تجارت الکترونیکی در بخش B2B به شمار آید. چرا که بهبود این بخش به معنای اجرایی شدن پنجره واحده تجاری گمرک خواهد بود و آن نیز یکی از زیرساخت‌های توسعه تجارت الکترونیکی است. این شاخص‌ها شامل کارایی فرایندهای ترخیص کالا (سرعت، سادگی و قابل پیش‌بینی بودن تشریفات اداری مثل فرایندهای گمرکی)، سهولت دسترسی به کالاهای مختلف با قیمت رقابتی، کیفیت زیرساخت‌های تجاری و جابه‌جایی (مثل مبادی ورودی، راه‌آهن، جاده‌ها، تکنولوژی اطلاعات)، شایستگی و کیفیت خدمات لجستیکی (متصدیان حمل و نقل، کارگزاران یا واسطه‌های گمرک)، توانایی و تعقیب

شماره 42 خدمت و تجارت گفت‌وگو صفحه 88

مدیر فناوری اطلاعات و ارتباطات شرکت ملی نفت:

باید سلایق را از بین ببریم

از ابتدای سال به دلیل راه‌اندازی شبکه ملی اطلاعات و تاکید دولت بر اینکه وزارت‌خانه‌ها خدمات خود را حتی‌الامکان الکترونیکی ارائه دهند، گفت‌و‌گو‌هایی با مدیران فناوری اطلاعات هر وزارت‌خانه داشتیم. برخی به تازگی به این شبکه ملحق شده بودند و بعضی دیگر آشنایی دیرینه‌ای با شبکه ملی اطلاعات داشتند و از سال‌ها پیش خدمات خود را بر آن ارائه می‌دادند. در این میان وزارت نفت داستان دیگری دارد. شرکت ملی نفت ایران علاوه بر اینکه شبکه عظیم و مستقل خود را دارد، بلکه در صورت امکان، از لحاظ نقاط ارتباط، به دولت نیز یاری می‌رساند. این شرکت همچنین همپا با تغییرات تکنولوژی در دنیا برای استخراج و حفاری نفت پیش رفته ‌است و به نظر می‌رسد باید به زودی شاهد اتفاق‌های بزرگی در این زمینه باشیم. در گفت‌وگویی با احمد تولایی، مدیر فناوری اطلاعات و ارتباطات شرکت ملی نفت ایران، به طور تفصیلی به پروژه‌های فناوری اطلاعات شرکت ملی نفت ایران و نحوه اتصال این شرکت به شبکه ملی اطلاعات می‌پردازیم. در ادامه بخوانید:   چند سال پیش همزمان با حملات سایبری با شما مصاحبه کردیم. در آن زمان در صحبت‌های خود به شناسایی مرکز نفوذ اشاره کردید و اینکه شبکه تقریباً امن است و راه‌های نفوذ را مسدود کردید.

شماره 41
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46
شماره 43