نسخه فیزیکی

  • شهر کتاب مرکزی تهران – خیابان دکتر شریعتی – بالاتر از خیابان استاد مطهری – نبش کوچه کلاته – فروشگاه مرکزی شهر کتاب
  • شهر کتاب کاشانک نیاوران، کاشانک، نرسیده به سه راه آجودانیه
  • نشر ثالث خیابان کریم‌خان زند، بین خیابان ایرانشهر و ماهشهر، پلاک ۱۵۰
  • شهر کتاب سعادت آباد انتهای خیابان ایران‌زمین، جنب فرهنگسرای ابن‌سینا، شهر کتاب ابن‌سینا

حقوق فناوری

37
شماره 37 حقوق فناوری حقوق فناوری صفحه 92

بررسی حقوقی ماجرای انتشار فیش‌های حقوقی و اطلاعات کاربران ایرانسل

دو پرونده درز اطلاعات، دو حکم متفاوت

فضای عمومی کشور ما در ماهی که گذشت با دو ماجرایی درگیر بود که هر دو آنها به دلیل درز یا کشف یا دست‌کم انتشار اطلاعات از طریق مجازی می‌توانست از بعد حقوقی مورد بررسی قرار گیرد. موضوع اول مساله فیش‌های حقوقی بود که ابتدا در چند کانال تلگرامی منتشر شد و موضوع دوم موضوع درز اطلاعات حدود ۲۰ میلیون از مشترکین اپراتور دوم تلفن همراه یا ایرانسل از طریق یک روبات در ایرانسل بود. در اینجا می‌خواهیم این موضوعات را از بستر قوانین کشور به خصوص قانون جرائم رایانه‌ای و قانون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات مورد بررسی قرار دهیم. در ماجرای فیش‌های حقوقی مساله اصلی این است که آیا انتشار این فیش‌ها در فضای مجازی می‌تواند جزو مصادیق مجرمانه باشد. ممکن است کسانی معتقد باشند که این فیش‌ها در دایره مصادیق ماده ۱ قانون مجازات انتشار و افشای اسناد محرمانه و سری دولتی مصوب ۱۳۵۳ می‌گنجد که می‌گوید:«اسناد دولتی عبارتند از هر نوع نوشته یا اطلاعات ثبت یا ضبط‌شده مربوط به وظایف و فعالیت‌های وزارتخانه‌ها و موسسات دولتی و وابسته به دولت و شرکت‌های دولتی از قبیل مراسلات، دفاتر، پرونده‌ها، عکس‌ها، نقشه‌ها، کلیشه‌ها، نمودارها، فیلم‌ها، میکروفیلم‌ها و نوارهای ضبط صوت که در مراجع مذکور تهیه شده یا

شماره 37 حقوق فناوری حقوق فناوری صفحه 93

آقای دات کام برمی‌گردد؟

این خبری بد است برای همه کسانی که جیب‌شان از صنعت فیلم و موسیقی و سرگرمی پر می‌شود و البته خبری خوب است برای علاقه‌مندان این سه حوزه پرطرفدار: اینکه کیم دات‌کات (Kim DotCom) دارد برمی‌گردد. پادشاه نقض کپی‌رایت که با سایت مگاآپلودش خیلی‌ها را اذیت کرد تا آنجا که نیروهای ویژه پلیس نیوزیلند برای دستگیری‌اش، عملیاتی شبیه دستگیری یک تروریست خطرناک را اجرا کنند و خیلی‌ها معتقد باشند که اگرچه دستگیری در نیوزیلند اتفاق افتاده اما اتاق فکر عملیات در ایالات متحده آمریکا قرار دارد (کمااینکه اصل تقاضای قانونی برای بازداشت هم از جانب دستگاه قضایی این کشور صورت گرفته بود)، جایی که شرکت‌های متضرر از اقدامات کیم دات‌کام و سایت او قرار داشتند. حالا او در مجموعه‌ای از توئیت‌هایی که در صفحه شخصی خود منتشر کرده می‌گوید سال ۲۰۱۷ سایت خود را به عرصه مجازی بازخواهد گرداند. آقای دات‌کام گفته که بسیاری از کاربران این سایت می‌توانند حساب کاربری خود را مجدداً بازآوری کنند، حتی با مزایای ویژه‌ای که او برای این کاربران در نظر گرفته است. موسس سایت مگاآپلود گفته در ورژن جدید سایت از بیت‌کوین هم استفاده خواهد شد. مگاآپلود سایت یا بهتر است بگوییم مجموعه سایت‌هایی است که در آن، فایل‌هایی توسط کاربران به اشترک

شماره 37 حقوق فناوری حقوق فناوری صفحه 94

نتایج یک پژوهش گسترده در سه قاره جهان نشان داد:

کاربران حریم خصوصی و امنیت را یکسان می‌دانند

پژوهشی که موسسه برونسویک اینسایت (Brunswick Insights) انجام داده نشان می‌دهد مشتریان دیدگاه جامعی در مورد امنیت و حریم خصوصی و نیز پاسخگو کردن نهادها برای حفاظت از اطلاعات دارند. اگرچه خیلی به یکدیگر شبیه هستند اما امنیت اطلاعات و محافظت آنها از دسترسی با به دست آوردن حریم خصوصی دیتا نگرانی‌های حقوقی و رویه‌های کاملاً متفاوتی دارند ولی در چشم مشتریان آن دو با هم یکی هستند و شرکت‌ها، برای اجرای آنها پاسخگو هستند (یا باید باشند). این را پژوهشی نشان می‌دهد که با استفاده از پیمایش بیش از هفت هزار مشتری در آسیا، اروپا و آمریکا انجام شده است. بسیاری از پاسخگویان حریم خصوصی اطلاعات را به محدودیت دسترسی به اطلاعات از پردازش یا استفاده در راه‌های محرمانه ترجمه کرده‌اند. کمی بیش از ۵۰ درصد آنها گفته‌اند حریم خصوصی اطلاعات به معنای این است که اطلاعات مورد استفاده قرار نخواهد گرفت یا مورد دسترسی افراد یا طرفینی که اجازه این کار را ندارند نخواهد بود، در برابر ۲۵ درصدی که گفته‌اند حریم خصوصی بدان معناست که اطلاعات فقط برای مقاصد مورد توافق استفاده خواهد شد. سیوبهان گورمن (Siobhan Gorman) مدیر گروه برونسویک می‌گوید:«وقتی مشتریان می‌شنوند که کسی، خواه شرکت باشد یا دولت، در خصوص امنیت سایبری صحبت می‌کند،

شماره 37 حقوق فناوری حقوق فناوری صفحه 96

حقوق و فناوری با چاشنی جنبش چتر و حق فراموشی

حق بر فراموشی: حریم خصوصی و رسانه در عصر دیجیتالی

این کتاب که در پایان زمستان سال جاری میلادی به بازار عرضه خواهد شد در ادامه تحول بزرگی که با رای مه ۲۰۱۴ دادگاه اروپایی عدالت در خصوص حق انسان‌ها بر فراموش شدن، به دست آمد و در نهایت باعث شد مهم‌ترین موتور جست‌وجوگر جهان یعنی گوگل تعدادی از صفحات را از نتایج جست‌وجوی خود حذف کند، تلاش کرده ابعاد این حق را تحلیل کند و می‌خواهد بررسی کند که اجرای این حق چه تاثیری بر آزادی بیان، روزنامه‌نگاری و اطلاعات در محیط عمومی دیجیتالی داشته باشد. در این زمینه به تقاطعی که میان آزادی بیان و حریم خصوصی به وجود می‌آید اشاره دارد و این سوال را می‌پرسد که آیا رای دادگاه اروپایی تهدیدی علیه آزادی اطلاعات و دقیق اسناد تاریخی است یا قدم نخست در راه تاسیس حقوق جدیدی در دوره دیجیتال. این کتاب که نوشته جرج بروک استاد روزنامه‌نگاری دانشگاه سیتی لندن است، ۱۶۰ صفحه دارد و توسط انتشارات معتبر آی‌بی‌توریس منتشر شده. اگر بخواهید در پایان سال جاری میلادی این کتاب را در اختیار داشته باشید باید ۲۵ دلار معادل حدود ۸۰ هزار تومان خرج کنید. حقوق، سیاستگذاری و اینترنت این کتاب تلاش می‌کند از زاویه‌های بریتانیایی و اروپایی اصلی‌ترین مطالب در حوزه سیاستگذاری و قانونگذاری

شماره 37 حقوق فناوری حقوق فناوری صفحه 97

اتحادیه اروپا سند جدیدی برای حفاظت از داده‌های شهروندانش تصویب کرد

همان آش و همان کاسه؟

اتحادیه اروپا مقررات جدیدی را در خصوص نحوه حفظ حریم خصوصی کاربران اینترنتی توسط شرکت‌های ارائه‌دهنده خدمات اینترنتی مصوب کرده که جایگزین مقررات قبلی در این زمینه شده است. عنوان این مقررات سپر حریم خصوصی (Privacy Shield) است. اجرای مقررات قبلی که بندرگاه امین (Safe Harbour) نام داشت به دلیل افشای جاسوسی سازمان اطلاعاتی آمریکا از شهروندان و حتی دولتمردان اروپایی از پاییز سال گذشته میلادی (پاییز سال ۱۳۹۴) لغو شده بود. بررسی و تحلیل این مقررات، نکات جالبی را در پی دارد که به سه مورد از مهم‌ترین‌ این نکات اشاره می‌کنیم. از نظر شکلی این مقررات مبتنی بر نوعی توافق بین‌‌المللی است. عرصه امروز فضای مجازی شاهد حضور شرکت‌هایی است که اگرچه مقر اصلی آنها در حدود سرزمین یک دولت است اما فعالیت و اثرات فعالیت آنها بدون مرز است. مثال واضح این ماجرا را می‌توان شرکت گوگل دانست، شرکتی که در آمریکا قرار دارد اما تقریباً در تمامی کشورهای جهان، محبوب‌ترین موتور جست‌وجوی اینترنتی است. در این وضعیت مسلم است یکی از وظایف دولت این است که تلاش کند محیط قانونگذاری و البته نظارت آن به گونه‌ای باشد که حقوق شهروندان و منافع آنها حفظ شود. این محیط قانونگذاری مناسب هم هست که زمینه‌ساز کسب و کاری

شماره 37 حقوق فناوری حقوق فناوری صفحه 98

بررسی میزان استفاده وکلا از فناوری‌های نوین

موبایل آری؛ رایانش ابری شاید

تقریباً یک دهه است که در مورد وکلایی که از فناوری‎های رایانش ابری و موبایل استفاده می‌کنند می‌نویسم (نویسنده این مطلب در سایت لیگال آتی پروفشنال، نیکول بلک مسئول امور تبلیغی و بازاریابی شرکت مای‌کیس است. این شرکت یک سیستم مدیریت پروژه مبتنی بر رایانش ابری برای حقوقدانان عرضه می‌کند. او البته خود یک وکیل هم هست و کتاب کانون وکلای آمریکا در خصوص استفاده از رایانش ابری برای حقوقدانان را نیز نوشته. او همچنین دستیار نگارش کتاب این نهاد برای استفاده حقوقدانان از شبکه‌های اجتماعی بوده است). در حالی که حقوقدانان به فناوری موبایلی مانند یک ماهی به آب خو گرفته‌اند، فناوری‌ رایانش ابری همچنان با مشکل روبه‌روست و در این میان، نگرانی‌های حرفه‌ای و اخلاقی بیش از مسائل دیگر در معرض اتهام قرار دارند. با این حال در طول زمان کمیته‌های اخلاقی در سراسر کشور بیشتر و بیشتر به این فناوری‌ها چراغ سبز نشان دادند و هر چه بیشتر به سمت رایانش ابری رفتند، آن‌طور که ناگهان همه یا بیشتر اطلاعات موسسه حقوقی را به سرورهای مبتنی بر فناوری کلاود منتقل کردند. گزارش سال گذشته فناوری حقوقی کانون وکلای دادگستری آمریکا حتی شواهد بیشتری از استفاده رو به رشد فناوری‌های موبایلی و پلتفرم‌های مبتنی بر فضای ابری برای

شماره 37 حقوق فناوری حقوق فناوری صفحه 99

سه نکته درباره دامنه‌های جدید

آیکان نهاد ناظر بر ثبت و مدیریت دامنه‌ها در جهان اخیراً اعلام کرده که یک گام هیجان‌انگیز در تحول نظام آدرس‌های اینترنتی برداشته است. این مرحله اختصاص هزارمین دامنه تاپ لول ژنریک یا gTLD بوده است. داف ایزنبرگ که یکی از وکلای برجسته در زمینه دامین‌های اینترنتی است معتقد است این توسعه ادامه‌دار نباید باعث شود که شرکت‌ها و برندها از این دامنه‌ها غفلت کنند. به عبارت دیگر در دسترس بودن تعداد زیادی دامنه نباید باعث شود این بازار برای صاحبان علائم تجاری یک بازار سطح پایین به حساب آید. آمارها نشان می‌دهد در حال حاضر ۲۶ میلیون دامنه در این گروه از دامنه‌ها ثبت شده است. تعداد بالای این دامنه‌ها موجب شده هر یک برای گرفتن سهم بیشتر از بازار بجنگند. آن‌طور که آمارها نشان می‌دهد هیچ دامنه‌ای سهم بالاتر از دو درصدی در این بازار ندارد اما پنج دامنه(xyz., top., wang., win., club.) هستند که بیشترین سهم را دارند و با هم برای اینکه سهم بیشتری از بازار پیدا کنند مراقبت می‌کنند، با این حال بسیاری از افرادی که خارج از صنعت دامین هستند از این موضوع بی‌خبرند و در بسیاری از موارد صاحبان تجارت‌های مختلف از اینکه وارد این عرصه شوند و بخواهند این دامین‌ها را بخرند

شماره 37 حقوق فناوری حقوق فناوری صفحه 100

چرا هرزه‌نگاری در آمریکا مجاز است

اصلاحیه نخست قانون اساسی آمریکا مبتنی بر این نکته است که کنگره نمی‌تواند هیچ قانونی را تصویب کند که آزادی بیان یا مطبوعات را مورد تحدید قرار دهد. با این حال این اصلاحیه به قدری که در زبان و بیان آن آمده، مطلق نیست و از این رو در پرونده‌های چاپلیسنکی در مقابل نیوهمپشایر: Chaplinsky v. New Hampshire کلمات هجومی (کلمات تنفرآمیز) را از دایره شمول اصلاحیه خارج کرده و در پرونده Beauharnais v. Illinois اتهام‌زنی (گروهی) را خارج از دایره شمول این اصلاحیه دانسته است. دیگر استثنایی که به این اصل وارد شده، مساله تصاویر خلاف عفت عمومی است. دیوان عالی آمریکا معتقد است این تصاویر، تحت شمول آزادی بیان نیستند و باید محدود شوند. در شرایطی که امروزه حجم غالب هرزه‌نگاری در فضای مجازی صورت می‌گیرد پرسیدن این سوال بجاست که با این وضعیت محدودیت تصاویر خلاف عفت عمومی، چگونه صنعت هرزه‌نگاری توانسته در آمریکا شکل بگیرد و مخصوصاً در عصر دیجیتال به چنین کمیت و کیفیتی در این کشور فعالیت کند؟ گام اول مساله خروج تصاویر خلاف عفت عمومی از اصلاحیه اول، به صورت مستقیم نخست در پرونده راث در برابر دولت ایالات متحده Roth v. US در سال ۱۹۵۷ بیان شده اگرچه در پرونده‌های قبلی نیز

شماره 37 حقوق فناوری حقوق فناوری صفحه 101

داوری دولت در بازی پول و حریم خصوصی

مباحثه‌ای جالب در خصوص یک قاعده‌گذاری برای ارائه‌دهندگان خدمات اینترنتی در آمریکا درگرفته که واشکافی آن می‌تواند به عنوان مثالی برای تضاد منافع جالب توجه باشد. پیش از این بارها در همین صفحات تضاد منافع را توضیح دادیم. به طور ساده باید گفت تضاد منافع در وضعیتی به وجود می‌آید که شخصی در میان نفع شخصی و نفع عمومی خود قرار می‌گیرد (این تعریف از لغت‌نامه حقوقی بلک برداشته شده است).حالا ماجرا چیست؟ کمیسیون فدرال ارتباطات (FCC) اقدام به تنظیم پیشنهادی کرده است تا فعالیت ارائه‌دهندگان خدمات اینترنتی (ISP) و به طور خاص، استفاده آنها از اطلاعات شخصی مشتریان‌شان را تنظیم کند. در اینجا منفعتی به نام حمایت از حریم خصوصی وجود دارد. ممکن است این سوال را مطرح کنید که چرا و چگونه حریم خصوصی به یک منفعت برای بشر تبدیل شده است. به طور اجمالی می‌توان گفت حریم خصوصی به نوعی منفعت بشر را تامین می‌کند که به یکی از حقوق اساسی او تبدیل شده و در اسناد حقوق بشری نمود پیدا کرده است اما اگر بخواهید کمی مفصل‌تر در این رابطه بخوانید شما را ارجاع می‌دهیم به مقاله «چرا لطفاً وارد نشویم؟» که در شماره ۳۰ همین ماهنامه راجع به نگاهی به نظریات پیرامون ارزش حریم خصوصی

شماره 36
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46
شماره 38